umowy do podstawowych uprawnień (...) zastrzeżono „ustalanie obowiązujących cen wyrobów” oraz „prawo określania w uzgodnieniu z Partnerem górnego pułapu cen za usługi montażowe wyrobów”. Z kolei § 5 przewidywał, że do podstawowych obowiązków Partnera należy m.in. to, iż „będzie realizował politykę handlową dotyczącą wyrobów
e wskazaniami Spółki (...)”. Ponadto z treści § 6 wynikało, iż partner oświadcza, iż znana mu jest treść ustawy z dnia 16.04.1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i zobowiązuje się do przestrzegania jej postanowień w szczególności w zakresie działalności konkurencyjnej i tajemnicy handlowej.
umowy, w którym ustalono definicje pojęć zawartych w treści umowy, ,, rabat od ceny detalicznej wyrobów - oznacza różnicę wyrażoną w procentach pomiędzy ceną sprzedaży netto wyrobów ustaloną przez Spółkę, a ceną zakupu netto przez partnera wyrobów od (...). Zmiany wysokości rabatu, limitu zadłużenia lub odroczonego terminu płatności nie powodują zmiany umowy. Zaś § 12 umowy przewidywał, że „ceny wyrobów, towarów i usług oferowanych przez Spółkę mogą ulegać zmianie w każdym czasie obowiązywania niniejszej umowy. O fakcie zmiany cen Spółka zawiadomi Partnera z minimum 14 dniowym wyprzedzeniem przesyłając na jego adres za pomocą poczty lub telefaksu nowy cennik.” . Z kolei § 16 przewidywał, że w przypadku naruszenia przez partnera jakichkolwiek postanowień umowy, (...) ma prawo rozwiązać umowę w trybie natychmiastowym. Ponadto na podstawie § 14 umowa wchodziła w życie z dniem podpisania, co oznaczało, iż porozumienie trwało od chwili zawarcia umowy pomimo tego, iż jej postanowienia obowiązują od daty, od której partner dokonał pierwszego zakupu wyrobów od (...). Ponadto
tym paragrafem, umowa została zawarta na czas nieokreślony, a strony zastrzegły sobie prawo do zachowania poufności co do wszelkich informacji dotyczących przedmiotu umowy w czasie jej trwania oraz po jej rozwiązaniu. Każdej ze stron przysługiwało prawo do rozwiązania umowy przy zachowaniu jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia (§15). W myśl § 17 umowy określono, że zmiany i uzupełnienia postanowień umowy wymagają dla swej ważności formy pisemnej w postaci aneksu. Stąd też do Umowy współpracy zostały sporządzone załączniki m.in. regulujące zasady sprzedaży wyrobów (...) takich jak drzwi czy też zamki i okucia. Jednym z załączników regulujących wzajemne prawa i obowiązki stron, wynikające z nawiązania współpracy pomiędzy spółką a partnerem był załącznik dotyczący dystrybucji i instalacji (montażu) drzwi antywłamaniowych (...). Załącznik ten oznaczony nr 2 w punkcie 2 stanowił, m.in. iż „ Partner będzie ściśle przestrzegał ustalonych przez spółkę cen na poszczególne typy drzwi antywłamaniowych.” (k.589-590 akt adm.). Wspomniane postanowienia były realizowane w praktyce, bowiem partnerzy (...) ustalali ceny w oparciu o cenniki (pismo Z. Ł. k.843 akt adm., pismo B. F. i J. F. k.673 akt adm., (...) sp.j. z K. k.825 akt adm.) i A. J.
art. 30 § 3 k.p.a. strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest jej zarząd, a spółki w likwidacji - likwidator. W sytuacji natomiast gdy w postępowaniu administracyjnym osoba prawna z powodu braku ustawowych lub statutowych organów nie może prowadzić swoich spraw, a więc gdy zachodzi przypadek przewidziany w art. 42 § 1 k.c., to organ uprawniony jest do zastosowania art. 34 § 1 k.p.a. tj. do wystąpienia z wnioskiem do sądu o wyznaczenie przedstawiciela dla zapewnienia właściwej reprezentacji strony (por. Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 272).. Poza sporem jest, iż Spółka (...) na etapie postępowania administracyjnego nie posiadała kuratora uprawnionego do jej reprezentacji, w tej sytuacji Prezes UOKiK, wobec braku organów umocowanych do działania w imieniu Spółki, powinien zawiesić postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 k.p.a., a następnie podjąć je z udziałem Spółki, jeśli nowy zarząd zostałby ustanowiony, likwidatora lub kuratora. W rozpoznawanej sprawie tak się nie stało, a zatem Spółka (...) została pozbawiona możliwości obrony swoich praw w postępowaniu administracyjnym. Z tej przyczyny, Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej Decyzji w części dotyczącej Spółki (...). Natomiast z uwagi na wertykalny charakter porozumienia Sąd uznał, że nie ma konieczności uchylenia całej Decyzji, bowiem pominięcie w opisie porozumienia Spółki (...), nie wpływa na możliwość ustalenia, że takie porozumienie zostało zawarte pomiędzy (...) a pozostałymi zainteresowanymi. Podobnie orzekł SOKiK w wyroku z 29 stycznia 2013 roku, w którym uchylił decyzję w pkt Ia) ppkt 19, Ic) ppkt 21 oraz Id) ppkt 21 dotyczących (...) S.A. w W. na podstawie art. 479
e wskazaniami (...). Umowy zostały zawarte na czas nieokreślony z tym, że w przypadku naruszenia przez partnera jakichkolwiek postanowień umowy, (...) miała prawo do rozwiązania umowy w trybie natychmiastowym. Do umów handlowych zostały sporządzone załączniki, w jednym z nich znalazło się stwierdzenie „Partner będzie ściśle przestrzegał ustalonych przez spółkę cen na poszczególne typy drzwi antywłamaniowych”. Ponadto w części załączników znalazł się dodatkowy zapis iż Partner zobowiązał się do ścisłego przestrzegania ustalonych przez spółkę cen
aktualnym cennikiem spółki. Partner zobowiązał się również do sprzedaży drzwi oraz wykonywania usług polegających na instalowaniu (montażu) sprzedawanych drzwi, za którą to usługę partner ma prawo pobierać dodatkową opłatę od klienta. Sprzedaż drzwi odbiorcy ostatecznemu mogła być realizowana wyłącznie wraz z usługą montażu dokonaną
przewidzianą przez spółkę technologią. Obiektywnym celem uzgodnionego porozumienia było zatem ograniczenie konkurencji wewnątrzmarkowej dystrybutorów poprzez zagwarantowanie utrzymania co najmniej minimalnego, a nawet jednolitego poziomu cen na wyroby producenta. Na skutek zawartego porozumienia (...) posiadała pewność co do wysokości cen odsprzedaży jej wyrobów przez partnerów odbiorcom końcowym, co jak wynika z wyjaśnień złożonych w toku postępowania było też jej zamiarem tj. zapobieganie sprzedaży jej wyrobów po cenach nie odpowiadających jakości tych towarów. Z kolei partnerzy handlowi podpisując umowy zawierające omawiane zapisy, rezygnowali ze swobody ustalania stosowanych przez siebie cen, gdyż nie mogli sprzedawać wyrobów (...) po cenach innych niż wynikające z cennika. Oznacza to, iż została im ograniczona możliwość swobodnego ustalania cen sprzedawanych przez siebie wyrobów oraz zdolność do bezpośredniego kształtowania w relacji z nabywcą, cen sprzedawanych przez siebie produktów. Zawarte porozumienie uniemożliwiło tym przedsiębiorcom nieograniczone reagowanie na zaistniałą sytuację na rynku, dostosowywania stosowanych przez siebie cen w zależności od posunięć cenowych konkurentów. Postanowienia umów dystrybucyjnych obligowały do stosowania polityki handlowej producenta, a w przypadku nie podporządkowania im, wprowadzały możliwość natychmiastowego wypowiedzenia umowy. W szczególności więc groźba takiego radykalnego posunięcia i zerwania współpracy stanowi o przymuszeniu dystrybutorów do wypełniania polityki cenowej producenta i narzucania im warunków cenowych na wyroby tego producenta, co zostało wprost przyznane przez część dystrybutorów w pismach kierowanych do Prezesa UOKiK w toku postępowania administracyjnego. Od samej (...) zależało, czy skorzysta z przewidzianych dla niej uprawnień umownych i będzie w ten sposób dyscyplinowała dystrybutorów, a tym samym realizowała cel porozumienia, zatem porozumienie należało uznać za takie, które miało realne szanse na jego zrealizowanie. Jednakże nawet, gdyby (...) nie realizowała swoich to porozumienie istniało i realnie zagrażało konkurencji. Trzeba bowiem przy tym zaznaczyć, że dystrybutorzy podpisując umowę z producentem wyrazili zgodę na stosowanie cen w wysokości zaproponowanej przez (...). Stając się stronami danego porozumienia mogli przypuszczać, że określone warunki porozumienia będą obowiązywały pozostałych dystrybutorów. Posiadali jedynie dowolność w ustalaniu z konsumentem ceny montażu drzwi. Poprzez takie zachowanie doszło do ograniczenia partnerom swobody decyzyjnej w zakresie ustalania cen sprzedaży drzwi (...), co jest porozumieniem polegającym na ustalaniu cen sprzedaży towarów o jakim mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Odnosząc się do twierdzeń podniesionych w odwołaniu, iż powódka nie stosowała się do cennika (...), ponieważ ceny drzwi przez nią sprzedawanych różniły się od tych w cenniku, to przede wszystkim, jak wyżej wyjaśniono fakt niestosowania się do postanowień przez część dystrybutorów, w tym powódkę nie przesądzał o braku istnienia porozumienia. Ponadto z dokumentów dołączonych do odwołania wynika (k.50-56 akt sąd.), że powódka sprzedawała drzwi (...) w różnych cenach, ale ich minimalna wysokość nie przekraczała tych ustalonych przez (...) czyli cen minimalnych, a to już świadczy o realizowaniu porozumienia. Innymi słowy ceny różniły się między sobą wzwyż, czyli jedni konsumenci nabywali je taniej, inni drożej, ale nikt poniżej minimum określonego przez (...), zatem pomiędzy dystrybutorami nie istniała niepewność co do tego, czy któryś będzie sprzedawał drzwi poniżej konkretnego minimum. Ponadto nawet, gdyby przyjąć, że powódka samodzielnie ustalała ceny, to uczestniczyła w porozumieniu w sposób bierny, ponieważ nie zdystansowała się publicznie wobec treści postanowień umowy, ani nie złożyła oświadczenia wobec (...), że nie będzie stosować się do zakwestionowanych przez pozwanego postanowień umowy. Tymczasem Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z 7 stycznia 2004 r. w sprawie C-204/00 P wyraził pogląd, że jeżeli przedsiębiorstwo milcząco popiera inicjatywę, która ze względu na swój antykonkurencyjny charakter jest niezgodna z prawem, nie dystansując się publicznie od jej treści lub nie zawiadamiając o niej organów administracyjnych, to skutecznie zachęca do kontynuowania naruszeń i utrudnia jego wykrycie. Ten współudział stanowi bierny sposób uczestnictwa w naruszeniu, tym samym może on być podstawą uznania odpowiedzialności tego przedsiębiorstwa. Co więcej, okoliczność, że przedsiębiorstwo nie stosuje w praktyce uzgodnień zapadłych podczas spotkania, które miało cel niezgodny z zasadami konkurencji, nie może zwolnić go od odpowiedzialności za udział w kartelu, chyba że zdystansowało się ono publicznie od uzgodnień zapadłych w ramach kartelu. Z kolei Sąd Najwyższy w wyroku z 22 maja 2014 r. (sygn. akt III SK 50/13, LEX nr 1493240), stwierdził, że „(…) mimo iż przedsiębiorca w stanie faktycznym tej sprawy nie wypowiedział formalnie umowy, stanowiącej podstawę porozumienia, to jednak wyraźnie zdystansował się do niej, powszechnie udostępniając informacje o cenach w swoim magazynie, a zawierane przez niego umowy z kontrahentami nie miały tajnego charakteru.” Reasumując, zakazane są porozumienia, których celem lub skutkiem jest wyeliminowanie lub ograniczenie konkurencji, a zatem niekoniecznym jest wystąpienie skutku stosowania niedozwolonej praktyki w postaci ograniczenia bądź wyłączenia konkurencji. Ujawniona zatem na krajowym rynku hurtowej sprzedaży drzwi praktyka polegająca na zawarciu przez (...) i jej dystrybutorów niedozwolonego porozumienia poprzez ustalenie przez (...) oraz dystrybutorów cen odsprzedaży wyrobów tego producenta stanowi ograniczające konkurencję naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 u.o.k.i.k. Dane porozumienie cenowe należało zatem zakwalifikować jako jedno z „najcięższych” rodzajów porozumień, które nie podlega wyłączeniu spod zakazu porozumień ograniczających konkurencję. Prezes UOKiK prawidłowo przyjął zaniechanie tej praktyki z dniem 11 grudnia 2007 roku, wobec podpisania przez strony aneksów do umów. Oceniając zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy Sąd przyjął, że zasadnym było wymierzenie powódce kary pieniężnej. Przepis art. 106 ust. 1 pkt 1 u.o.k.i.k. stanowi, iż Prezes UOKIK może nałożyć na przedsiębiorcę, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości nie większej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, jeżeli przedsiębiorca ten, choćby nieumyślnie dopuścił się naruszenia zakazu określonego w art. 6 tej ustawy, w zakresie niewyłączonym na podstawie art. 7 i 8. Jeśli chodzi o rzeczywiste wymierzenie kary przez Prezesa UOKiK, Sąd stanął na stanowisku, iż pomimo, że przepis art. 106 ust. 1 pkt 1 u.o.k.i.k. przewiduje jedynie fakultatywne nałożenie kary, to w okolicznościach niniejszej sprawy jest ono konieczne wobec charakteru, wagi oraz czasu trwania naruszenia przez powódkę przepisów ustawy, które to naruszenie należy określić jako poważne.
art. 111 u.o.k.i.k. przy ustalaniu wysokości kar pieniężnych, o których mowa w art. 106-108 u.o.k.i.k., należy uwzględnić w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów ustawy. Sąd miał zatem na uwadze, że zawarcie porozumienia, którego przedmiotem było ustalenie cen odsprzedaży wyrobów (...) przez jej partnerów handlowych jest zaliczane do jednych z najcięższych naruszeń reguł konkurencji, zwłaszcza wobec ich szkodliwości. Oceniane porozumienie choć było wykonywane jedynie przez część partnerów (...), to z uwagi na uprawnienie tej ostatniej do natychmiastowego rozwiązania umowy, mogło być w każdym momencie wprowadzone w życie i respektowane. Porozumienie zawarte przez przedsiębiorców na różnych szczeblach obrotu mogło zatem prowadzić do ujednolicenia cen stosowanych przez dystrybutorów, co z kolei powoduje wzrost cen w stosunku do cen określanych w razie swobodnej konkurencji dystrybutorów. W takiej sytuacji brak konkurencji wewnątrzmarkowej jest odczuwalny przez indywidualnych konsumentów kupujących towary po wyższej cenie. Należało jednak uwzględnić, że drzwi antywłamaniowe, nie są towarami pierwszej potrzeby, rynek sprzedaży hurtowej drzwi, w tym drzwi antywłamaniowych jest rynkiem konkurencyjnym i nie istnieją szczególne bariery uniemożliwiające wejście na ten rynek. Sąd wziął również pod uwagę, że porozumienie trwało długo, bo ponad 3 lata, jednakże na korzyść powódki przemawiał fakt, iż zaniechała stosowania porozumienia (11 grudnia 2007 roku) przed wszczęciem postępowania antymonopolowego ( 6 czerwca 2008 roku), aczkolwiek w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jako okoliczność łagodzącą na korzyść powódki uwzględniono, że nie była ona inicjatorem porozumienia, a chcąc prowadzić sprzedaż drzwi (...) musiała podpisać umowę, w której znajdowały się postanowienia ograniczające konkurencję. Powódka mogła nie posiadać wiedzy, iż postanowienia zawarte w umowie handlowej z (...) świadczą o zawarciu porozumienia polegającego na ustalaniu cen, niemniej jednak nie może to być usprawiedliwieniem, albowiem obowiązek przestrzegania prawa na profesjonalnych uczestnikach rynku, którzy powinni przewidzieć, że podejmowane przez nie działania mogą być uznane przez organ antymonopolowy za niezgodne z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. W tej sytuacji należało przyjąć, że do naruszenia przepisów ustawy doszło nieumyślnie. Wobec zaś braku informacji na temat dotychczasowej karalności powoda, Sąd przyjął, że powódka dopuściła się naruszenia ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów po raz pierwszy. Mając na uwadze powyżej wskazane okoliczności organ antymonopolowy postanowił o nałożeniu na powódkę kary pieniężnej w wysokości 10 498 zł (słownie: dziesięć tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych), stanowiącej ok. (...) % obrotu w wysokości (…) (tajemnica przedsiębiorcy - załącznik nr 5 do decyzji). Zdaniem Sądu orzeczona w stosunku do powódki kara jest karą odpowiednią do stopnia naruszenia przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, która spełni w szczególności swoją funkcję represyjną i prewencyjną, zapobiegając podobnym naruszeniom w przyszłości. Kara w ww. wysokości stanowi sankcję o odpowiednim stopniu dolegliwości, proporcjonalnym do wagi naruszenia przepisów ustawy, nie mniejszym niż to niezbędne dla osiągnięcia zamierzonego celu nałożonej kary. Sąd tym samym nie podzielił zarzutów powódki, iż w treści uzasadnienia decyzji brak jest zindywidualizowanych okoliczności uzasadniających wymierzenie kary w takiej a nie innej wysokości. Trzeba bowiem podkreślić, że na stronie 64 uzasadnienia w pkt 46 znajduje się wyjaśnienie które okoliczności miały wpływ na wymierzenie powódce kary w wysokości 10 498,00 zł. Na marginesie należy zaważyć, że ustawodawca przyznał Prezesowi UOKiK pewien luz decyzyjny w zakresie wysokości wymierzanych kar, określając górny pułap kary oraz okoliczności, które należy uwzględnić przy jej wymierzaniu. Zatem strona chcąc w sposób skuteczny podważyć ustalenia, co do wysokości kary, powinna wykazać przekroczenie granic uznania administracyjnego, a tym samy zupełną dowolność w ustaleniu wysokości kary. W rozpoznawanej sprawie powódka takich okoliczności nie wykazała. Mając na uwadze wszystkie przytoczone argumenty, Sąd oddalił odwołanie powódki na podstawie art. 479 31a § 1 k.p.c. wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c.,
którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Z uwagi na oddalenie odwołania w całości, powódkę należało uznać za stronę, która przegrała proces i zasądzić od niej na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Na powyższe koszty złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika pozwanego w wysokości 360,00 zł (przed Sądem I instancji w sprawie o sygn. akt XVII AmA 105/10) ustalone na podstawie § 14 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 z zm.) oraz 720,00 zł (przed Sądem I instancji w sprawie o sygn. akt XVII AmA 78/22) ustalone w oparciu § 14 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych razem 1.080,00 zł. Z kolei na podstawie o § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 22 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1870 i 2400 oraz z 2018 r. poz. 138), nie mniej niż 60 zł.
2 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych w stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w Warszawie - sądem ochrony konkurencji i konsumentów w sprawach z zakresu ochrony konkurencji - 720 zł. W związku z powyższym, Sąd przyznał radcy prawnemu P. W. tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora Spółki (...) kwotę 1 800,00 zł na którą złożyło się:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.