Sygn. akt XVII AmE 74/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 sierpnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie, XVII Wydział Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w składzie: Przewodniczący – Sędzia SO Andrzej Turliński Protokolant – sekretarz sądowy Joanna Nande po rozpoznaniu 18 sierpnia 2023 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z odwołania (...) Sp. z o.o. w S. przeciwko Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki o wymierzenie kary pieniężnej na skutek odwołania (...) Sp. z o.o. w S. od decyzji Prezes Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 28 lutego 2022 r. Nr (...) oddala odwołanie; zasądza od (...) Sp. z o.o. w S. na rzecz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwotę 720 zł (słownie: siedemset dwadzieścia złotych) z tytułu zwrotu kosztów procesu. Sędzia SO Andrzej Turliński Sygn. akt XVII AmE 74/22 UZASADNIENIE Decyzją z 28 lutego 2022 r. nr(...),(...) Prezes Urzędu Regulacji Energetyki (dalej Prezes URE, Pozwany) na podstawie art. 56 ust. 1 pkt 12b w związku z art. 56 ust. 2, ust. 2h pkt 4, ust. 6 i 6a ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r., poz. 716 ze zm.) (dalej p.e.) oraz w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) (dalej k.p.a.) i art. 30 ust. 1 p.e. oraz art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1495 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej Przedsiębiorcy-(...)sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej Powód, Przedsiębiorca) w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: styczeń – sierpień 2018 r., kwiecień 2019 r., lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r., marzec 2020 r., maj 2021 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki orzekł, że: Przedsiębiorca nie przekazał w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: styczeń – sierpień 2018 r., kwiecień 2019 r., lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r., marzec 2020 r., maj 2021 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, odstąpił od wymierzenia mu kary pieniężnej na podstawie art. 56 ust. 6a p.e. za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: styczeń 2018 r., luty 2018 r., marzec 2018 r., kwiecień 2018 r., lipiec 2018 r., sierpień 2018 r., kwiecień 2019 r., lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r., marzec 2020 r. i maj 2021 r., za działanie opisane w pkt 1 wymierzył Przedsiębiorcy karę pieniężną w wysokości 20.000,00 zł (dwudziestu tysięcy złotych) za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: maj 2018 r., czerwiec 2018 r. w tym: 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych) za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc maj 2018 r., 10.000,00 zł (dziesięć tysięcy złotych) za nieprzekazanie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc czerwiec 2018 r. Odwołanie od powyższej Decyzji złożył Powód, zaskarżając Decyzję w części obejmującej wymierzenie kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł za niezłożenie w terminie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące maj 2018 r. i czerwiec 2018 r., tj. pkt 3 lit. a i b Decyzji. Jednocześnie Powód wniósł o uchylenie Decyzji w zaskarżonej części, czyli uchylenie pkt 3 lit. a i b Decyzji. Zaskarżonej Decyzji Powód zarzucił: naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw, z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie w uzasadnieniu Decyzji okoliczności podniesionych w pismach skarżącego z dnia 1 października 2018 r., 7 grudnia 2021 r. (odpowiedź na pismo Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki) i 12 stycznia 2022 r. (stanowisko w sprawie zebranego materiału dowodowego), w których skarżący przedstawił szczegółową argumentację uzasadniającą odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art 56 ust. 6a p.e; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 1 pkt 12b i art. 56 ust. 2h pkt 4 w zw. z art. 56 ust. 6 i art. 56 ust. 6a p.e. poprzez błędną ocenę stopnia szkodliwości czynu skarżącego, stopnia jego zawinienia oraz dotychczasowego zachowania skarżącego, co skutkowało wymierzeniem skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 20.000,00 zł za niezłożenie w terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d ust. 1 p.e. za miesiąc maj 2018 r. i czerwiec 2018 r., podczas gdy w przedmiotowej sprawie istniały przesłanki do odstąpienia przez Prezesa Urzędu od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na fakt, iż stopień szkodliwości czynu był znikomy a przedsiębiorca dobrowolnie zrealizował obowiązek sprawozdawczy na długo przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Pozwany w odpowiedzi na odwołanie wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Okręgowy w Warszawie – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ustalił następujący stan faktyczny: Powód został wpisany do Rejestru Podmiotów Przywożących na mocy decyzji Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, znak: (...) z dniem 14 grudnia 2017 r. pod nr (...) (okoliczności niesporne). Powód nabywa wewnątrzwspólnotowo olej smarowy wyłącznie na potrzeby produkcji części i akcesoriów do pojazdów silnikowych. (dowód: pismo Powoda z 7 grudnia 2021 r. k. 84- 87 akt adm.) W maju 2018 r. Powód przywiózł paliwo ciekłe w ilości (...) tony (smarów), a w czerwcu 2018 r. w ilości(...) m3 innych naft. (dowód: sprawozdania k. 30, 36 akt adm.) Powód nie zachował terminu na złożenie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiące: styczeń - sierpień 2018 r., kwiecień 2019 r., lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r., marzec 2020 r., maj 2021 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (okoliczności niesporne). Sprawozdania za miesiące: styczeń - sierpień 2018 r. zostały złożone w dniu 1 października 2018 r. w toku toczącego się postępowania administracyjnego nr (...) w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z niezachowaniem terminu na przekazanie sprawozdania o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc grudzień 2017 r. (dowód: pisma przewodnie wraz ze sprawozdaniami k. 7- 52 akt adm.) Sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu za miesiąc kwiecień 2019 r. zostało złożone w dniu 13 czerwca 2019 r. (k. 53- 57 akt adm.), za lipiec 2019 r. w dniu 29 sierpnia 2019 r. (k. 58- 61 akt adm.), za wrzesień 2019 r. w dniu 23 października 2019 r. (k. 62- 65 akt adm.), za marzec 2020 r. w dniu 22 kwietnia 2020 r. (k. 66- 70 akt adm.) a za maj 2021 r. w dniu 22 czerwca 2021 r. (k. 71- 73 akt adm.). Mając na uwadze brzmienie art. 43d oraz art. 56 ust. 1 pkt 12b p.e., pismem z dnia 22 listopada 2021 r. powód został zawiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z nieprzekazaniem w terminie sprawozdań, o których mowa w art. 43d ust. 1 p.e. za miesiące: styczeń - sierpień 2018 r., kwiecień 2019 r., lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r., marzec 2020 r., maj 2021 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Ponadto Powód został wezwany do nadesłania, w terminie 14 dni, licząc od dnia otrzymania pisma, wyjaśnień na temat przyczyn niezłożenia w terminie przedmiotowych sprawozdań za wyżej wymienione miesiące do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki oraz do nadesłania kopii wszelkich dokumentów potwierdzających sytuację finansową Przedsiębiorstwa za 2020 r. Pismo zostało prawidłowo doręczone w dniu 26 listopada 2021 r. (dowód: zawiadomienie o wszczęciu postępowania k. 1- 2 akt adm.) W dniu 8 grudnia 2021 r. do Urzędu Regulacji Energetyki w Warszawie wpłynęła za pośrednictwem platformy e-PUAP odpowiedź na zawiadomienie z dnia 22 listopada 2021 r. wraz z pełnomocnictwem oraz opłatą skarbową. (dowód: pismo Powoda z dnia 7 grudnia 2021 r. k. 80- 82 akt adm.) W dniu 13 grudnia 2021 r. wpłynęły do Urzędu Regulacji Energetyki powyższe dokumenty za pośrednictwem Poczty Polskiej wraz ze sprawozdaniem finansowym według stanu na 31 grudnia 2020 r. W piśmie stwierdzono, iż w dniu 18 września 2018 r. powód powzięła wiadomość o toczącym się wobec niej postępowaniu, znak: (...)w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za brak złożenia sprawozdania za miesiąc grudzień 2017 r. Niezwłocznie po zapoznaniu się z zawiadomieniem o wszczęciu przedmiotowego postępowania, powód złożył w dniu 1 października 2018 r. zaległe sprawozdania za grudzień 2017 r. oraz za okres styczeń - sierpień 2018 r. Zaistniałe uchybienie za okres: styczeń - sierpień 2018 r. tłumaczył nieświadomością istnienia takiego obowiązku oraz brakiem znajomości obowiązków podmiotu przywożącego. Poinformował, iż (...) Sp. z o. o. jako podmiot prowadzący działalność w zakresie produkcji części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, nawet ubocznie nie zajmuje się działalnością określoną w ustawie - Prawo energetyczne. Zatem nie zajmuje się sprowadzaniem i obrotem paliwami ciekłymi, nie dysponuje infrastrukturą potrzebną do magazynowania i przeładowywania paliw ciekłych oraz nie posiada cystern przeznaczonych do transportu paliw ciekłych. Nabywa wewnątrzwspólnotowo olej smarowy wyłącznie w zakresie własnych potrzeb produkcyjnych, który kwalifikuje się do smarów oraz cieczy przeznaczonej do napełniania kapilar, która z kolei kwalifikuje się do „innych naft” i w związku z tym podlega zgłoszeniu do rejestru podmiotów przywożących. Ponadto powód poinformował, iż składając wniosek o dokonanie wpisu do rejestru podmiotów przywożących (...) Sp. z o.o. pozostawał w przekonaniu, że wyczerpuje obowiązki nałożone na przedsiębiorcę w zakresie ewidencjonowania nabywanych towarów objętych obowiązkiem zgłoszenia. W jego ocenie powyższe rozumowanie usprawiedliwione jest charakterem prowadzonej działalności oraz ilością nabywanych wewnątrzwspólnotowo olejów smarowych a także produktów zawierających w składzie naftę. Powód wskazał, że dokonuje sporadycznych zamówień tychże wyrobów (kilka razy w roku) w niewielkich ilościach (ok. (...) litrów). Podsumowując powyższe zaznaczył, iż jego działanie nie było zamierzone. (...) Sp. z o. o. przywożąc oleje smarowe oraz inne substancje wykorzystywane w działalności produkcyjnej nie miała na celu wprowadzania w błąd organów administracji publicznej poprzez ukrycie faktu sprowadzania ich z zagranicy. Ponadto dodał, iż przed sprowadzeniem paliw ciekłych na terytorium kraju składała Naczelnikowi Drugiego Urzędu Skarbowego w K. zgłoszenie o planowanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym wyrobów akcyzowych oraz opłacała podatek akcyzowy w należytej wysokości. Zamówione substancje wykorzystywane były na potrzeby własne wyłącznie w zakresie działalności produkcyjnej i nie były przekazywane pod jakimkolwiek tytułem podmiotom trzecim. Mając powyższe na uwadze, w związku z dobrowolnym dopełnieniem wymagalnych formalności w zakresie złożenia zaległych sprawozdań za okres: styczeń - sierpień 2018 r. zwrócił się do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z prośbą o uwzględnienie powyższych wyjaśnień oraz niewymierzanie kary z tytułu niedopełnienia obowiązku określonego w art. 43d ust. 1 p.e. W ocenie powoda obowiązek sprawozdawczy został zrealizowany. Jako uzasadnienie drugiej przesłanki z art. 56 ust. 6a p.e. powód poinformował, iż w zakresie sprawozdań za okres: styczeń-sierpień 2018 r. Spółka dobrowolnie złożyła zalegle sprawozdania, a wykazany w tym okresie wolumen przywozu był niewielki, bowiem sprawozdania za: styczeń - kwiecień 2018 r. wykazywały wartości zerowe, a sprawozdania za okres: maj - sierpień 2018 r. wykazywały niewielkie ilości przywozu, tj. odpowiednio w wskazanych powyżej miesiącach: (...) t smaru, (...) m3 inne nafty,(...) t smaru i (...) m3 inne nafty. Następnie powód zaznaczył, iż kolejne sprawozdania za okres 2019 - 2021 r. albo były zerowe (kwiecień 2019 r., maj 2021 r.), albo wykazywały niewielkie ilości przywiezionych paliw ciekłych. Według powoda w przypadku sprawozdań zerowych nie można mówić, iż brak ich złożenia miał jakikolwiek wpływ na prawidłowe sporządzenie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki kwartalnego sprawozdania, o którym mowa w art. 43 d ust. 4 p.e. Złożenie sprawozdań za lipiec 2019 r., wrzesień 2019 r. i marzec 2020 r. po upływie odpowiednio: 9, 2 i 2 dni również nie mogło mieć wpływu na prawidłowe sporządzenie sprawozdania kwartalnego. Powód stwierdził, iż nie można przyjmować, iż w związku z niezłożeniem sprawozdań objętych przedmiotowym sprawozdaniem kwartalnym utrudnił Prezesowi URE realizację jego ustawowych zadań w obszarze nadzoru i kontroli nad rynkiem paliw. (dowód: pismo Powoda z 7 grudnia 2021 r. z załącznikami k. 84- 111 akt adm.) Pismem z dnia 30 grudnia 2021 r. Prezes Urzędu Regulacji Energetyki zawiadomił powoda o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie wymierzenia kary pieniężnej, a także o tym co składa się na zebrany materiał dowodowy oraz poinformował o możliwości złożenia w terminie 7 dni, licząc od dnia otrzymania niniejszego zawiadomienia, ewentualnych dodatkowych uwag i wyjaśnień. (dowód: zawiadomienie k. 113, 170 akt adm.) W związku z prawem wniesienia dodatkowych uwag i wyjaśnień, w dniu 17 stycznia 2022 r. do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki wpłynęło stanowisko powoda w sprawie zebranego materiału dowodowego, w którym wniósł o włączenie w poczet zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego: pisma z dnia 1 października 2018 r. wraz ze sprawozdaniami za okres: styczeń - sierpień 2018 r. i potwierdzeniem ich nadania, pisma z dnia 10 czerwca 2019 r. wraz ze sprawozdaniem za kwiecień 2019 r. i potwierdzeniem jego nadania, pisma z dnia 28 sierpnia 2019 r. wraz ze sprawozdaniem za lipiec 2019 r. i potwierdzeniem jego nadania, pisma z dnia 18 października 2019 r. wraz z sprawozdaniem za wrzesień 2019 r. i potwierdzeniem jego nadania, pisma z 20 kwietnia 2020 r. wraz ze sprawozdaniem za marzec 2020 r. i potwierdzeniem jego nadania oraz pisma z dnia 18 czerwca 2021 r. ze sprawozdaniem za maj 2021 r. oraz zawiadomieniem Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 30 grudnia 2021 r. o uchybieniu terminu na złożenie sprawozdania. W piśmie z dnia 12 stycznia 2022 r. Powód podtrzymał wniosek o odstąpienie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki od wymierzenia kary pieniężnej. (dowód: pismo Powoda z 12 stycznia 2022 r. z załącznikami k. 115- 168 akt adm.) W dniu 28 lutego 2022 r. Prezes URE wydał zaskarżoną Decyzję (dowód: Decyzja k. 172- 177 akt adm.). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody z dokumentów, które nie były podważane przez żadną ze stron, a Sąd także nie znalazł podstaw by odmówić im wiarygodności, jak też w oparciu o niekwestionowane twierdzenia stron. W szczególności powód nie kwestionował faktu, że nie przekazał w terminie Prezesowi URE sprawozdań o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu. Sąd Okręgowy – Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów zważył, co następuje: Odwołanie, którym Powód skarży Decyzję wyłącznie w zakresie wymierzenia mu kary za niezłożenie w terminie sprawozdania, o którym mowa w art. 43d ust. 1 p.e. za miesiąc maj i czerwiec 2018 r., nie zasługuje na uwzględnienie. Powód nie podważał, iż podlegał obowiązkowi sprawozdawczemu wynikającemu z art. 43d ust. 1 p.e. i że go nie zrealizował. Zgodnie z art. 43d ust. 1 p.e. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesję na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi URE, Prezesowi Agencji Rezerw Materiałowych, ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych oraz ministrowi właściwemu do spraw energii miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych, przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie. Zgodnie zaś z art. 62d pkt 4 p.e. dodanym ustawą z dnia 31 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia obciążeń regulacyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1495 ze zm.), który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. „od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. przedsiębiorstwo energetyczne posiadające koncesje na wytwarzanie paliw ciekłych lub koncesję na obrót paliwami ciekłymi z zagranicą, a także podmiot przywożący stosownie do swojej działalności przekazuje Prezesowi Urzędu Regulacji Energetyki miesięczne sprawozdanie o rodzajach oraz ilości wytworzonych przywiezionych i wywiezionych paliw ciekłych, a także ich przeznaczeniu - w terminie 20 dni od dnia zakończenia miesiąca, którego dotyczy sprawozdanie”. Później dodany przepis art. 62da pkt 4 p.e. rozszerzył okres przedkładania danego sprawozdania Prezesowi URE do dnia 30 czerwca 2023 r. Co istotne przepis art. 75 ust. 1 wskazanej ustawy ograniczającej obciążenia regulacyjne określa, że nie wszczyna się postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niezłożenie w terminie, do organów innych niż Prezes Urzędu Regulacji Energetyki, sprawozdań, o których mowa w art. 4ba ust. 4 lub art. 43d ust. 1 ustawy zmienianej w art. 14. Przy czym podmiotem przywożącym, wymienionym w wyżej przytoczonych przepisach z uwagi na objęcie określonym obowiązkiem sprawozdawczym, stosownie do treści art. 3 pkt 12c p.e. jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która samodzielnie lub za pośrednictwem innego podmiotu dokonuje przywozu paliw ciekłych, z wyłączeniem przywozu paliw ciekłych:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.