2 i 3 k.p.c., zgodnie z którym Sąd może w szczególności pominąć dowód mający wykazać fakt bezsporny, nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy lub udowodniony zgodnie z twierdzeniem wnioskodawcy oraz nieprzydatny do wykazania danego faktu. Na powyższe w piśmie z dnia 12 lipca 2022 r. pełnomocnik powoda wniósł zastrzeżenie do protokołu w trybie art. 162 k.p.c. Mając na uwadze wszystkie przytoczone okoliczności w punkcie 1 wyroku Sąd oddalił powództwo jako bezzasadne. O kosztach Sąd orzekł w myśl zasady odpowiedzialności za wynik procesu określonej w art. 96 k.p.c. i na tej podstawie zasądził od (...) z siedzibą w P. na rzecz pozwanego (...) S.A. (...) z siedzibą w W. kwotę 1.817,00 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Na powyższą kwotę składała się opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz 1.800,00 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego strony przeciwnej. Apelację od powyższego orzeczenia wniósł powód. Działający w jego imieniu pełnomocnik w oparciu o art. 367 § 1 i § 2 k.p.c. zaskarżył powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
2 i 3 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego, co uniemożliwiło wykazanie zasadności stawki za najem, holowanie i parkowanie pojazdu, 4. naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art 98 § 1 k.p.c. poprzez bezzasadne zasądzenie kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanego. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik powoda wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonym zakresie i uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kosztów postępowania za I instancję według norm przepisanych i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. Pełnomocnik powoda wniósł również o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w pozwie. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Apelacja jest częściowo uzasadniona co skutkuje zmianą zaskarżonego wyroku. Przed odniesieniem się do zawartych w skardze apelacyjnej zarzutów w pierwszej kolejności należy przypomnieć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie toczyło się według przepisów o postępowaniu uproszczonym. Powyższa uwaga usprawiedliwia powołanie normy art. 505 7 § 1 k.p.c. zgodnie z którym, ilekroć ustalenie zasadności lub wysokości świadczenia powinno nastąpić przy zastosowaniu wiadomości specjalnych, od uznania sądu zależy powzięcie samodzielnej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy albo zasięgnięcie opinii biegłego. Sąd Okręgowy odwołując się do treści powołanego przepisu wyjaśnia, że nie uznał za niezbędne w przedmiotowej sprawie powołanie dowodu z opinii biegłego, w celu ustalenia czy należący do K. O. pojazd uszkodzony w wyniku kolizji nadawał się do jazdy i czy koszty związane z usługami z jakich skorzystała nie były zawyżone. Powyższe stanowisko, w konsekwencji prowadzi do wniosku, że wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów art.
2 i 3 k.p.c. i art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego. Brak było również podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze apelacyjnej wniosku o przeprowadzenie wskazanego dowodu w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Okręgowy podziela natomiast pozostałe zawarte w skardze apelacyjnej zarzuty wskazujące tak na naruszenie przepisów postępowania związanych z przebiegiem postępowania dowodowego jak i w konsekwencji do naruszenia prawa materialnego. Odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku można wskazać, że oddalenie wniesionego w sprawie powództwa nastąpiło z dwóch powodów: pierwszy wiązał się z przyjęciem, że poszkodowana nie potrzebowała pojazdu zastępczego, drugi wynikał z ustalenia że pojazd K. O. również po kolizji nadawał się do dalszego użytkowania (choć tej okoliczności Sąd pierwszej instancji nie wskazał wprost jako postawy swego rozstrzygnięcia). Odwołując się do pierwszego z wymienionych argumentów mających świadczyć w ocenie Sądu meritii o bezzasadności powództwa wyjaśnić należy, że w tym zakresie doszło do naruszenia przepis art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, poprzez wybiórczą, niezgodną z zasadami logiki ocenę zeznań świadka K. O.. Z zeznań K. O. nie wynikało bowiem, że zdecydowała się na najem pojazdu zastępczego pomimo, że nie potrzebowała pojazdu zastępczego w miejsce swojego uszkodzonego auta. Oczywistym pozostaje, że w omawianej sprawie poszkodowana swoje użytkowanie uszkodzonego w kolizji pojazdu nie ograniczała tylko do dojazdu na uczelnię. Tym samy ustalenie Sądu Rejonowego, iż K. O. nie potrzebowała auta zastępczego tylko z tego powodu, że w okresie, w którym go wynajęła zajęcia na jej uczelni odbywały się trybie zdalnym nie może zostać zaakceptowane. Odnosząc się do drugiego z powtórzonych za Sądem Rejonowym argumentów wyjaśnić należy, że z bezspornych okoliczności wynika, że w następstwie kolizji w samochodzie cesjonariuszki została uszkodzona lampa oświetlająca tylną tablicę rejestracyjną. Jak wynika z § 12 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dz.U. 2003 Nr 32, poz. 262) tj. z dnia 27 października 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 2022) pojazd, obligatoryjnie wyposaża się w światła zewnętrzne, do których należą również światła oświetlające tylną tablicę rejestracyjną. Jednocześnie nie budzi żadnej wątpliwości, że niewykonanie powyższego obowiązku jest penalizowane w art. 96 § 1 k.w., zgodnie którym właściciel, posiadacz, użytkownik lub prowadzący pojazd, który na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu dopuszcza pojazd do jazdy, pomimo że pojazd nie jest należycie zaopatrzony w wymagane urządzenia i przyrządy albo pomimo że nie nadają się one do spełnienia swego przeznaczenia, podlega karze grzywny. W tych warunkach, wobec bezspornej okoliczność, że właśnie powyższe światła były uszkodzone nie sposób uznać, że pojazd poszkodowanej nadawał się do użytku, mógł być wykorzystywany do poruszania się po drogach publicznych. Powyższe uwagi prowadzą do konkluzji, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy, oddalenie powództwa było nieprawidłowe, co nie oznacza jednak, że winno być uwzględnione w całości. W ocenie Sądu Okręgowego, za uzasadnione należało uznać w przedmiotowej sprawie roszczenie powoda związane z najmem pojazdu zastępczego. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że odpowiedzialność ubezpieczyciela z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych za uszkodzenie albo zniszczenie pojazdu mechanicznego niesłużącego do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2011 r., III CZP 5/11, OSNC 2012, Nr 3, poz. 28). Jednocześnie przyjmuje się, że ustalenie odszkodowania z tego tytułu winno uwzględniać zasadę proporcjonalności, nakazującą uwzględnić godne ochrony interesy poszkodowanego i dłużnika. W uchwale z dnia 24 sierpnia 2017 r., III CZP 20/17, Sąd Najwyższy wskazał, że „wydatki na najem pojazdu zastępczego poniesione przez poszkodowanego, przekraczające koszty zaproponowanego przez ubezpieczyciela skorzystania z takiego pojazdu są objęte odpowiedzialnością z tytułu umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych, jeżeli ich poniesienie było celowe i ekonomicznie uzasadnione”. Wysokość należnego odszkodowania, stanowiący w praktyce równowartość kosztów związanych z wynajęciem pojazdu zastępczego, determinują dwa czynniki: cena za dobę najmu pojazdu oraz okres tego najmu. Odwołując się do pierwszego z wyżej wymienionych czynników, Sąd Okręgowy odwołując się również doświadczenia, związanego z wielokrotnym rozpoznawaniem spraw związanych ze zwrotem kosztów najmu pojazdów zastępczych, oraz jeszcze raz wskazując na treść przepisu art. 505 7 § 1 k.c., uznaje iż stawka za jaką powód wynajął pojazd zastępczy poszkodowanej nie odbiegała od warunków rynkowych. Jednocześnie przyjęcie oferty rynkowej a więc zaproponowanej przez powoda było usprawiedliwione okolicznościami sprawy skoro pozwany odmówił poszkodowanej prawa do wynajęcia pojazdu zastępczego, odwołując się do nieuzasadnionego argumentu, że pomimo uszkodzeń jej pojazd nadawał się do jazdy. W omawianej sprawie zaistniały natomiast podstawy aby zakwestionować długość okresu w jakim poszkodowana korzystała z pojazdu zastępczego. Dochodzone roszczenie odszkodowawcze opiera się na założeniu, że dla likwidacji szkody niezbędny był okres 22 dni i że w tym okresie poszkodowana mogła korzystać z pojazdu zastępczego. Sąd Okręgowy nie podziela powyższego stanowiska. Przypomnieć należy, że K. O. wynajęła pojazd zastępczy w dniu 27 stycznia 2021 r., otrzymała odszkodowanie w dniu 10 lutego 2021r., zwróciła wynajęty pojazd w dniu 17 lutego 2021 r. Przypomnieć również należy, że uszkodzony pojazd został naprawiony, naprawa została przeprowadzona w terminie późniejszym (jeszcze w dniu 23 marca 2021 r. ubezpieczyciel przeprowadzał dodatkowe oględziny uszkodzonego pojazdu oceniając czy pomimo uszkodzeń nadawał się do użytkowania). Nadanie odpowiedniej rangi, powyższym niespornym w przedmiotowej sprawie okolicznością, prowadzi do wniosku, że uzasadniony okres wynajmu pojazdu zastępczego nie powinien przekraczać czternastu dni. Brak było jakichkolwiek podstaw aby uznać, że w tym okresie uwzględniając przebieg postępowania likwidacyjnego poszkodowana nie mogła skutecznie zaplanować i przeprowadzić czynności naprawczych. Wskazać należy, że z akt szkody, a precyzyjnie rzecz ujmując zawartych w nich zdjęć uszkodzonego pojazdu wynika, że jego uszkodzenia były stosunkowo nieznaczne i obejmowały jedynie tył pojazdu. Jednocześnie powód w żaden sposób nie wykazał, że najem był uzasadniony jeszcze przez okres siedmiu dni po wypłacie odszkodowania, który był niezbędny „na zagospodarowanie”. Dostatecznym argumentem przemawiającym za powyższym nie jest natomiast okoliczność, że w praktyce orzeczniczej, wskazany okres przyjmuje się jako wystarczający dla sprzedaży uszkodzonego pojazdu, w związku z uznaniem jego naprawy za nieuzasadnionej ekonomicznie. Reasumując roszczenie o zwrot kosztów najmu pojazdu zastępczego z którym skutecznie mogła wystąpić poszkodowana zamyka się w kwocie 3444 zł. ustalonej jako iloczyn dobowej stawki najmu w wysokości 246 zł i czternastu dni, w których ten najem był uzasadniony. W pozostałym zakresie powództwo obejmujące żądanie odszkodowania z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, jako niezasadne podlegało oddaleniu. Nieuzasadnione były również pozostałe zgłoszone przez powoda roszczenia. Przypominając, że powód domagał się zasądzenie zwrotu kosztów związanych z parkowaniem uszkodzonego pojazdu przez okres 20 dni w kwocie 738,00 zł; oraz zwrotu kosztów związanych z holowaniem pojazdu z P. do P. w łącznej kwocie 3532,77 zł., Sąd Okręgowy wyjaśnia, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznać, iż powyższe koszty miały celowy i ekonomicznie uzasadniony charakter, pozostawały w adekwatnym związku przyczynowym z zdarzeniem za które pozwany ponosi odpowiedzialność gwarancyjną a co za tym idzie, że miały charakter szkody w rozumieniu art. 361 k.c. Dla uzasadnienia powyższego stanowiska, Sąd Okręgowy wskazuje na brak jakichkolwiek podstaw aby uznać, że decyzja poszkodowanej o przetransportowaniu uszkodzonego pojazdu z P. do P. była obiektywnie uzasadniona. Nie sposób uznać, że mieszkając, studiując i pracując w P. K. O. nie mogła zorganizować wykonywał czynności likwidacyjne i dokonać naprawy pojazdu w miejscu swojego pobytu. To, że skorzystała w tym zakresie z pomocy powoda, do którego jak wynika z jej zeznań miała zaufanie, bo wcześniej korzystała z jego usług, nie jest oczywiście niewłaściwe ale z pewnością w zakresie w jakim wiązało się z powstaniem dodatkowych kosztów (chociażby kosztu transportu uszkodzonego pojazdu) nie może obciążać pozwanego. Brak również podstaw aby uznać, że pozwany powinien ponieść koszty związane z odpłatnym parkowaniem pojazdu u powoda. Zakres uszkodzeń jakim uległ pojazd poszkodowanej, jak wskazano powyżej wyłączał możliwość jego użytkowania, co w żadnym wypadku nie oznacza, że w okresie poprzedzającym jego naprawę nie mógł być parkowany w dotychczasowych warunkach. Powyższe stanowisko uzasadnia w ocenie Sądu Okręgowego obraz uszkodzeń wynikający z dokumentacji zawartej w aktach szkodowych. Nie sposób również zakładać, że poszkodowana nie dysponowała miejscem parkingowym na terenie P. (w tym zakresie jej zeznania uznać należy za niewiarygodne). Trudno wreszcie uznać, że nie dysonowała możliwością parkowania pojazdu na terenie P. skoro odebrała go od powoda w 15 lutego 2021 r., jeszcze w dniu 21 marca 2021 r. nie przeprowadziła jego naprawy, a pozostawienie pojazdu na posesji rodziców uniemożliwiały znajdujące się tam psy. Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżone orzeczenie i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 3444, - zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 marca 2021 r. do dnia zapłaty ( art. 481 § 1 k.c.) a w pozostałej części, oddalił apelację na podstawie art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania, tak za pierwszą jak i drugą instancję, Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. Powód wygrał sprawę w 35,5%, pozwany w 64,5% i w takim stosunku rozliczono koszty poniesione przez strony w obu instancjach. Paweł Hochman
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.