poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający ustalenie sfery motywacyjnej Sądu I instancji przy wyrokowaniu, co z kolei uniemożliwia poddanie jej ocenie instancyjnej; 2. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów polegającej na dowolnym uznaniu, że opinie biegłego „są obszerne, szczegółowe, wyczerpujące i przekonujące" podczas, gdy biegły w opinii dokonuje własnych ustaleń faktycznych i wyprowadza wnioski z ustalonych przez siebie faktów, do których sformułowania nie jest wymagana wiedza specjalna, wypełniając tym samym rolę Sądu. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanego kosztów postępowania przed Sądem II instancji. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługuje na uwzględnienie. Sąd II instancji w systemie apelacyjnym ma obowiązek poczynić własne ustalenia faktyczne i ocenić je samodzielnie z punktu widzenia prawa materialnego ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2000 r., III CKN 812/98, OSNC z 2000 r. Nr 10, poz. 193). Sąd II instancji może ponownie przeprowadzić dowody przeprowadzone w pierwszej instancji, może również podzielić ustalenia sądu I instancji i przyjąć je za podstawę własnego orzeczenia. Może także przeprowadzić nowe dowody ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 lutego 2000 r., II UKN 385/99, OSNP z 2001 r., nr 15, poz. 493). W sytuacji, gdy sąd odwoławczy podziela ustalenia sądu niższej instancji, może ograniczyć się do stwierdzenia, że przyjmuje je za własne, gdyż szczegółowe powtarzanie analizy i roztrząsanie wszystkich dowodów staje się wtedy niecelowe. Konieczne jest jednak ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów apelacji ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.02.2006r., II CSK 126/05, niepublikowany, LEX nr 179973). W ocenie Sądu Apelacyjnego, zasadny okazał się najdalej idący zarzut naruszenia art.
W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że powołanie się na podstawę naruszenia w postaci art.
jest usprawiedliwione tylko wówczas, gdy z uzasadnienia orzeczenia nie daje się odczytać, jaki stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia, co uniemożliwia kontrolę instancyjną (min. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt III CSK 315/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt III CSK 264/07, pub. OSNC-ZD 2008, Nr 4, poz. 118). Inaczej rzecz ujmując, zarzut wadliwego sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia może okazać się zasadny tylko wówczas, gdy z powodu braku w uzasadnieniu elementów wymienionych w art.
zaskarżone orzeczenie nie poddaje się kontroli, czyli gdy treść uzasadnienia orzeczenia sądu I instancji uniemożliwia całkowicie dokonanie toku wywodu, który doprowadził do jego wydania. Nie ma wątpliwości, że na gruncie obowiązującego prawa istotą merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd jest dokonanie oceny wiarogodności i mocy przeprowadzonych dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, następnie ustalenie, w oparciu o tę ocenę, faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wreszcie zastosowanie do ustalonego w ten sposób stanu faktycznego obowiązujących przepisów prawa materialnego, co pozwala Sądowi wiążąco rozstrzygnąć w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, czy roszczenie dochodzone przez powoda jest zasadne i zasługuje na ochronę prawną. Przebieg rozumowania, które ostatecznie doprowadziło Sąd orzekający w danej sprawie do konkluzji wyrażonej w sentencji orzeczenia, powinien zostać następnie odzwierciedlony w uzasadnieniu orzeczenia, gdzie należy wymienić okoliczności, które Sąd przyjął za podstawę faktyczną swego rozstrzygnięcia oraz wyjaśnić, dlaczego uznał je za udowodnione, co polegać musi na skonkretyzowaniu okoliczności, mających znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności dowodów. Sąd powinien też szczegółowo opisać, a nie tylko wymienić, dowody, na których się oparł oraz wyjaśnić przyczyny, dla których innym faktom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, odwołując się do własnego przekonania wywiedzionego z wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w oparciu o zasady logiki i doświadczenia życiowego. Wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku nie może z kolei ograniczać się do przytoczenia przepisów prawa, lecz polegać winno także na wyprowadzeniu z nich norm prawnych przy zastosowaniu przez Sąd określonych metod wykładni oraz na wytłumaczeniu, dlaczego należało zastosować w sprawie konkretny przepis. Tych wymogów przedstawienia przez Sąd procesu myślowego składu orzekającego, który doprowadził ostatecznie do rozstrzygnięcia sprawy w określony sposób, nie spełnia uzasadnienie zaskarżonego wyroku. W ocenie Sądu Apelacyjnego uzasadnienie wyroku sporządzone przez Sąd I instancji nie posiada wszystkich koniecznych elementów określonych w art.
co uniemożliwia jego kontrolę instancyjną. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje na dowody, które stanowiły podstawę rozważań Sądu I instancji, jednakże jak słusznie zauważył skarżący nie zawiera żadnych odniesień do tych dowodów szczególnie dowodów osobowych i dowodu z opinii biegłego, brak jest w szczególności rozważań w zakresie oceny tychże dowodów, to jest wskazania, którym dowodom, dlaczego i w jakim zakresie Sąd I instancji dał wiarę, a którym - odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i z jakich przyczyn dowody te były dla niego niewiarygodne. Sąd I instancji w uzasadnieniu wskazał, że ustalając stan faktyczny, oparł się także na zeznaniach świadków K. J., B. Ż., M. B., J. W., B. G. i prezesa zarządu pozwanego B. K.. Następnie Sąd I instancji wskazał jedynie lakonicznie że „zeznania ww. osób Sąd zasadniczo ocenił jako wiarygodne albowiem co do zasady korespondowały z dokumentami”. Co istotne w niniejszej sprawie świadkowie każdej ze stron w zakresie przyczyn wystąpienia opóźnień przedstawiali odmienne oraz sprzeczne ze sobą okoliczności, Sąd I instancji zaś zupełnie nie wskazał w jakim zakresie uznał za wiarygodne zeznania poszczególnych świadków ani z jakich przyczyn i w jakim zakresie odmówił wiarygodności zeznaniom poszczególnych świadków, tym bardziej, że ich zeznania były odmienne w kluczowym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie. Należy zwrócić uwagę, że kluczowym dla wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawało dokonanie ustaleń w zakresie jaki czas zawinionego opóźnienia w pracy obciąża powoda. Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie przedstawił zaś wywodu, który pozwoliłby odtworzyć tok jego rozumowania co do ustalenia podstawy faktycznej niniejszej sprawy. Sąd I instancji poprzestał wyłącznie na stwierdzeniu w uzasadnieniu wyroku, że wielkość zawinionego opóźnienia w zakończeniu prac przez powoda wynosi 10 dni i wskazania zbiorczo dowodów na podstawie, których powyższe ustalił. Sąd I instancji nie poczynił rozważań w zakresie przyczyn wystąpienia opóźnienia po stronie powoda, nie odniósł się w żaden sposób do twierdzeń stron w tym zakresie, ani dowodów przez nich przedkładanych w toku postępowania. Sąd I instancji nie odniósł się też do zarzutów pisemnych, jak i ustnych pozwanego do opinii złożonych przez biegłego, ani przyczyn ich nieuwzględnienia, wskazując jednocześnie, że opinie biegłego w sprawie Sąd uznał za obszerne, szczegółowe, wyczerpujące i przekonujące, zawierające kategoryczne i spójne wnioski, których uzasadnienie jest czytelne. Wnioski opinii biegłego nie budziły wątpliwości Sądu, korespondowały one z pozostałym zebranym materiałem dowodowym, co w ocenie Sądu Apelacyjnego również stanowiło zbyt lakoniczne sformułowania, ażeby można było dokonać w toku postępowania przed sądem odwoławczym kontroli instancyjnej. Powyższe uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej motywów i stanowiska Sądu I instancji. Skutkować to musi uchyleniem przedmiotowego orzeczenia w części objętej zakresem zaskarżenia apelacji pozwanego i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy obowiązkiem Sądu meriti będzie dokonanie oceny przeprowadzonych w sprawie dowodów a następnie wskazanie w jakim zakresie uznał za wiarygodne zeznania poszczególnych świadków oraz z jakich przyczyn i w jakim zakresie odmówił wiarygodności zeznaniom poszczególnych świadków, również ocena dowodu z opinii biegłego zdecydowanie musi zostać pogłębiona i uszczegółowiona. Z uwagi na to, ocena dalszych zarzutów apelacyjnych odnoszących się do naruszenia prawa procesowego musi zostać uznana obecnie za przedwczesną. Końcowo podkreślenia wymaga, że wskazana w art. 382 k.p.c. kompetencja sądu drugiej instancji uprawniająca do dokonywania własnych ustaleń na podstawie materiału zebranego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zmierza do zapewnienia realizacji nakazu sprawności postępowania, jednakże z zachowaniem instancyjności. Merytoryczny charakter postępowania odwoławczego nie oznacza więc, że Sąd drugiej instancji pełni taką samą rolę, jak sąd orzekający w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Choć postępowanie apelacyjne jest postępowaniem merytorycznym, to nie można pomijać, że ma przede wszystkim charakter kontrolny. Rozstrzyganie zatem określonych kwestii przez Sąd Apelacyjny prowadzi do pozbawienia stron możliwości zgłoszenia ewentualnych zarzutów dopuszczalnych tylko w ramach zaskarżenia w toku postępowania dwuinstancyjnego (por wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., I ACa 338/15). Z przytoczonych względów, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. uchylił wyrok w zaskarżonym zakresie i przekazał sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gdańsku. SSA Artur Lesiak
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.