z wyłączeniem jedynie jednoznacznie sformułowanych postanowień określających główne świadczenia stron oraz tych postanowień, na których treść konsument miał rzeczywisty wpływ, co musi zostać wykazane przez proferenta (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2007 roku, VI Ca 228/07). Zgodnie z treścią art.
postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nie uzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Postanowienie umowy może, zatem zostać uznane za niedozwolone po łącznym spełnieniu wskazanych wyżej przesłanek. Kodeks cywilny w art. 22 1 pod pojęciem konsumenta wskazuje osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową. Zawarta pomiędzy stronami umowa pożyczki nie była związana z działalnością zawodową ani gospodarczą pozwanego. Obie wskazane w art.
formuły prawne służą ocenie tego, czy klauzule umowne przekraczają zakreślone przez ustawodawcę granice rzetelności kontraktowej w zakresie kształtowania praw i obowiązków stron konsumenckiego stosunku obligacyjnego twórcy wzorca w zakresie kształtowania praw i obowiązków konsumenta (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2005 roku, I CK 832/04). W rozumieniu art.
„rażące naruszenie interesów konsumenta” oznacza nieusprawiedliwioną dysproporcję praw i obowiązków na jego niekorzyść w określonym stosunku obligacyjnym, natomiast „działanie wbrew dobrym obyczajom” w zakresie kształtowania treści stosunku obligacyjnego wyraża się w tworzeniu przez partnera konsumenta takich klauzul umownych, które godzą w równowagę kontraktową tego stosunku. A. postanowienie umowne kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, która to sprzeczność rażąco narusza jego interesy. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2011 roku wydanego w sprawie o sygnaturze akt VI ACa 262/11 istotą dobrych obyczajów jest szeroko rozumiany szacunek dla drugiego człowieka. W stosunkach z konsumentami powinien wyrażać się on informowaniem o wynikających z umowy uprawnieniach, niewykorzystywaniem uprzywilejowanej pozycji profesjonalisty przy zawieraniu umowy i jej realizacji, rzetelnym traktowaniu konsumenta, jako równorzędnego partnera umowy. Zdaniem Sądu, niewątpliwie zasadny i nie sprzeciwiający się przepisom prawa był dochodzony przez powodów obowiązek zwrotu kapitału pożyczki, udostępnionego pozwanemu jako pożyczkobiorcy, oraz zapłaty odsetek umownych. Należy wskazać, że odsetki umowne stanowią wynagrodzenie za czas korzystania z kapitału – zgodnie z art. 359 k.c. Sąd nie znalazł też podstaw do uznania abuzywności postanowień umowy dotyczących prowizji. Zgodnie z art. 36a ust. 1 ustawy maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu oblicza się według wzoru: w którym poszczególne symbole oznaczają: (...) maksymalną wysokość pozaodsetkowych kosztów kredytu, K - całkowitą kwotę kredytu, n - okres spłaty wyrażony w dniach, R - liczbę dni w roku. P. koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu (ust. 2). P. koszty kredytu wynikające z umowy o kredyt konsumencki nie należą się w części przekraczającej maksymalne pozaodsetkowe koszty kredytu obliczone w sposób określony w ust. 1 lub całkowitą kwotę kredytu (ust. 3). W niniejszej sprawie, w wyniku podstawienia do wzoru otrzymujemy następujący wynik: (...) = (3.000 x 25%) + (3.000 x 747/365 x 30%) = 750 zł + 1.836 zł = 2.586 zł. Z powyższego wynika, że w niniejszej sprawie pozaodsetkowe koszty pożyczki nie przekraczają ani maksymalnej wysokości pozaodsetkowych kosztów pożyczki, ani całkowitej kwoty pożyczki. Nie jest zasadny zatem zarzut abuzywności postanowień umowy dotyczących prowizji naliczonej przez pierwotnego wierzyciela. Przepis art.
k.c. stanowi, że postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Pod pojęciem działania wbrew dobrym obyczajom kryje się wprowadzanie do umowy klauzul, które godzą w równowagę kontraktową stron takiego stosunku, natomiast przez rażące naruszenie interesów konsumenta rozumie się nieusprawiedliwioną dysproporcję – na niekorzyść konsumenta – praw i obowiązków stron, wynikających z umowy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2006 roku, I CSK 173/06, LEX nr 395247). Ustalona prowizja nie przekraczała kwoty pozaodsetkowych kosztów kredytu wynikających z ustawy o kredycie konsumenckim, w sprawie nie zachodziły żadne szczególne okoliczności na które powoływałby się pozwany. Jak wskazywała strona powodowa, prowizja jest świadczeniem dopuszczalnym przez przepisy ustawowo, służy ona przede wszystkim pokrywaniu kosztów bieżącej działalności gospodarczej. Dlatego też nie ma podstaw do przyjęcia kwestionowanych zapisów umownych za klauzule niedozwolone w rozmienieniu art.
k.c. Podkreślenia wymaga także fakt, że udzielenie pożyczki wiąże się z ryzykiem gospodarczym, tym wyższym, im mniejsze wymogi formalne przedsiębiorca stawia przed pożyczkobiorcą. Wobec tego wynagrodzenie prowizyjne w pewnej części wynagradza pożyczkobiorcy to ryzyko. Przy czym ustawodawca zabezpieczył konsumenta przed tym, aby pożyczkodawca w całości obarczał go ryzykiem prowadzenia działalności właśnie poprzez wprowadzenie maksymalnych pozaodsetkowych kosztów kredytu. Mając na uwadze powyższe Sąd nie uwzględnił powyższych zarzutów pozwanego. Dla porządku należy jedynie stwierdzić, że na dzień wniesienia powództwa należność nie była przedawniona. Mając na uwadze powyższe, Sąd w punkcie I (pierwszym) wyroku zasądził od pozwanego O. G. solidarnie na rzecz powodów: G. C., A. Z. i A. R. wspólników (...) spółki cywilnej z siedzibą w T. kwotę 4.423,63 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od dnia 24 września 2018 roku do dnia zapłaty. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 k.c. zgodnie z którym w razie, gdy dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd zasądził odsetki zgodnie z żądaniem pozwu, tj. od 24 września 2018 roku (od dnia wniesienia pozwu). Rozstrzygnięcie o kosztach procesu w punkcie II (drugim) wyroku Sąd oparł na treści art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99, art. 108 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu strona przegrywająca sprawę zwraca przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne do celowego dochodzenia praw koszty procesu. Koszty procesu w niniejszej sprawie po stronie powodów wynoszą 942 zł w tym: minimalne wynagrodzenie fachowego pełnomocnika – 900 zł, opłata od pozwu w wysokości – 25 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł. Sędzia Grzegorz Wąsik ZARZĄDZENIE odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego. 4 września 2024 r Sędzia Grzegorz Wąsik
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.