kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.
kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż pozwana miała przymiot konsumenta. Odnosząc się do pojęcia „główne świadczenia stron” wskazać należy, iż pojęcie to należy rozumieć wąsko i odnieść do essentialia negotii umowy, a więc takich jej elementów konstrukcyjnych, bez których uzgodnienia nie doszłoby do zawarcia umowy pożyczki. Chodzi więc o klauzule regulujące świadczenia typowe dla danego stosunku prawnego, stanowiące te jego elementy, które konstytuują istotę danego porozumienia. Mając na względzie treść art. 720§1 kc stwierdzić należy, iż prowizja od pożyczki nie jest świadczeniem głównym stron umowy pożyczki. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy w zakresie zasilenia karty przedpłaconej oraz nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty opłat dodatkowych, oraz przynależności do Klubu (...) nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie. Pozwanej zależało na otrzymaniu pożyczki w gotówce w kwocie 1000 zł. Reszta zapisów umowy była jednostronnie podyktowana pozwanej orze wierzyciela pierwotnego. Pozwana nawet nie miała świadomości tego, że zgodnie z zapisami umowy miała otrzymać jakąkolwiek kartę przedpłaconą zasiloną kwotą 691 zł. Nigdy też nie wykorzystała tychże środków. Zgodnie z treścią art.
kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się, że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia, które ze względu na wysokość ustalonej prowizji pożyczkodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem, jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia. Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż zapisy umowne przewidujące wydanie karty przedpłaconej o którą nie wnioskowała sama pozwana, nie były indywidualnie uzgodnione z pozwaną. Ponadto żaden punkt umowy łączącej strony nie wyjaśnia, w jaki sposób zostało obliczona prowizja czy też oplata przygotowawcza. Treść umowy wskazuje natomiast, że prowizji została ustalona w sposób automatyczny, nieznajdujący odniesienia do kwoty udzielonej pożyczki. Wskazać przy tym należy, iż stosownie do treści art.
kc ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidulanie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje. Zatem to na stronie powodowej spoczywał ciężar wykazania, że postanowienia dotyczące wydania karty przed[łaconej, oraz nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji i dodatkowych opłat zostały z nią uzgodnione indywidualnie. Powód w niniejszej sprawie okoliczności tej nie udowodnił. W tym zakresie należy podkreślić, iż skutkiem uznania klauzuli za abuzywną nie może być jej częściowa bezskuteczność ani „ miarkowanie” abuzywności. Brak mocy wiążącej dotyczy całości klauzuli niedozwolonej, nie jest więc dopuszczalne uznanie, że jest ona skuteczna w zakresie w jakim nie naruszałaby kryterium określonego w art.
W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art.
Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli, a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. V ACa 542/17, wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca 259/19). Sąd nie podzielił przy tym zarzutu pozwanej jakoby powód nie wykazał legitymacji czynnej przez to, iż nie wykazał, iż umowa cesji objęta była konkretna wierzytelność przysługująca wobec pozwanej. W ocenie Sądu, dokumenty przedłożone przez stronę powodową na tę okoliczność, w dostateczny sposób wykazywały zarówno fakt nabycia wierzytelności, jak też dostatecznie ją konkretyzowały, jeżeli chodzi o osobę dłużnika. Tym samym stwierdzić należy, iż umowa pożyczki wskazana w pozwie jako stosunek podstawowy wiążący strony jest ważna w zakresie przekazanej pozwanej kwoty w gotówce, natomiast postanowienia umowy w zakresie zasilenia karty przedpłaconej, opłat dodatkowych jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące. W konsekwencji pozwana był zobowiązana jedynie do zwrotu kwoty udzielonej pożyczki w wysokości 1 000 zł. Z uzasadnienia stanowiska powoda wynikało, że pozwana na poczet udzielonej pożyczki wpłaciła kwotę 280 zł. Jednocześnie z uwagi na brak odpowiednich danych nie jest możliwe ustalenie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi od kwoty udzielonej pozwanej pożyczki w kwocie 1000 zł. W tej sytuacji całą uiszczoną przez pozwaną dotychczas kwotę 280 zł należało zaliczyć na poczet spłaty kapitału pożyczki wynoszącego 1000 zł. Powodowi należy się zatem kwota 720 zł jako pozostała do zapłaty przez pozwanej kwota z tytułu udzielonej pożyczki. W konsekwencji powyższego, Sąd uwzględnił powództwo w części zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 720 zł z umownymi odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25.10.2023 r. do dnia zapłaty (punkt I wyroku), zaś w pozostałej części powództwo jako nieuzasadnione Sąd oddalił (punkt II wyroku). O kosztach procesu Sąd orzekł stosownie do treści art. 100 kpc stosunkowo je rozdzielając (punkt III wyroku). Pozwany wygrał proces w 32 %. Poniesione przez niego koszty procesu wyniosły 1 117 zł. Zatem należna mu była kwota 357,44 zł. Pozwana wygrała proces w 68 %. Koszty procesu poniesione przez nią wyniosły 917 zł. Zatem kwota należna jej od pozwanego wynosiła 623,56 zł. Różnica tychże kosztów na korzyść pozwanej wyniosła zatem 266,12 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.