Sygn. akt VIII U 162/23 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 9.12.2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Ł. po rozpoznaniu wniosku z dnia 6.10.2022 r. odmówił M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem z 8.10.2020 r. W uzasadnieniu decyzji organ rentowy wskazał, że Komisja Lekarska ZUS orzeczeniem z dnia 25.11.2022 r. ustaliła, że M. K. nie jest niezdolna do pracy. /decyzja k.57 w aktach ZUS/ Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. K. wnosząc o jej zmianę i przyznanie prawa do renty z tytułu nieudolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy W uzasadnieniu swego stanowiska podniosła, że zaskarżona decyzja nie uwzględnia jej faktycznego stanu zdrowia oraz faktu, iż z uwagi na uszkodzenie dłoni w wyniku wypadku i innych schorzeń na które cierpi nie jest w stanie pracować fizycznie tj. wykonywać pracy, którą wykonywała całe życie. Podniosła też, że w okolicy jej miejsca zamieszkania nie ma pracy, którą mogłaby wykonywać i pracodawcy, który mógłby ją zatrudnić. Nie jest w stanie dojechać do Ł. z konieczności porusza się rowerem lub pieszo. Podniosła, że z uwagi na wiek nie ma możliwości przekwalifikowania się. / odwołanie k. 3-4/ W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie, wskazując argumentację jak w zaskarżonej decyzji. /odpowiedź na odwołanie k. 10/ Pismem procesowym z dnia 19.05.2023 r. ustanowiony w toku procesu pełnomocnik z urzędu wnioskodawczyni poparł odwołanie i wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg. norm przepisanych oświadczając, że nie zostały one opłacone ani w całości ani w części. / pismo k. 46 akt ZUS/ Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Wnioskodawczyni M. K. ur. (...) posiada wykształcenie zawodowe rolnicze, pracowała jako pracownik fizyczny, sprzątaczka, pracownik biurowy, pracownik tartaku, łącznie ok 25 lat. / bezsporne/ Wnioskodawczyni na mocy decyzji z dnia 23.05.2022 r. miała przyznane prawo do renty tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy z dnia 8.10.2020 od 3.04.2022 tj. od daty zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego do 31.12.2022 r. / bezsporne decyzja k. 58 akt ZUS/ W dniu 6.10.2022 r. M. K. złożyła wniosek o ponowne ustalenie prawa do renty z tytułu nieudolności do pracy. / wniosek k. 53 akt ZUS/ Lekarz Orzecznik ZUS rozpoznał u wnioskodawczyni stan po amputacji palca III ręki prawej na wysokości paliczka środkowego z ranami palców I-V zaopatrzone chirurgicznie bez istotnego upośledzenia sprawności ruchowej - czynność chwytna zachowana. Orzeczeniem z dnia 28.10.2022 r. Lekarz Orzecznik ZUS stwierdził, że z uwagi na posiadane schorzenia u wnioskodawczyni, nie stwierdza się naruszenia sprawności organizmu w stopniu uzasadniającym długotrwałą niezdolność do pracy zgodnie z poziomem kompetencji zawodowych. / opinia lekarska k. 77-79 dokumentacji medycznej ZUS, orzeczenie lekarza orzecznika k. 55 akt ZUS / W dniu 9.11.2022 r. do ZUS wpłynął sprzeciw wnioskodawczyni od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS i żądanie rozpatrzenia sprawy przez Komisję Lekarską ZUS. Wnioskodawczyni podniosła, że z uwagi na stan zdrowia wbrew zapatrywaniu Lekarza Orzecznika jest niezdolna do pracy w związku z wypadkiem. /sprzeciw – k. dokumentacji medycznej ZUS/ Komisja Lekarska ZUS w orzeczeniu z dnia 25.11.2022 r. rozpoznając u wnioskodawczyni przebytą amputację III palca prawej ręki na wysokości paliczka środkowego, przebyte rany palców I-V bez istotnego upośledzenia czynności ręki prawej, nadciśnienie tętnicze, podejrzanie polineuropatii (toksyczna) w całości podtrzymała wnioski Lekarza Orzecznika nie stwierdzając u ubezpieczonej ograniczenia sprawności organizmu dającego podstawy do orzeczenia długotrwałej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. /opinia lekarska k. 85-87 dokumentacji medycznej akt ZUS, orzeczenie k. 5 akt ZUS/ W wyniku powyższego orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 25.11.2022 organ rentowy zaskarżoną decyzją z dnia 9.12.2022 r. odmówił M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem. /decyzja k. 57 akt ZUS/ Wnioskodawczyni jest obciążona schorzeniami kardiologicznymi- leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego, które jest kontrolowane lekami. Uzyskano optymalną jego kontrolę choć okresowo występują skoki jego wartości. Przy braku jego wyrównania konieczna jest modyfikacja leczenia w poradni kardiologicznej (nie stanowi to jednak o niezdolności do pracy). Dodatkowo brak danych na istotne powikłania nadciśnienia. Obecnie u wnioskodawczyni nie stwierdza się zaawansowanej niewydolności serca, w tym nie była kwalifikowana do leczenia inwazyjnego (zabiegi angioplastyki). Obecnie brak także danych na cechy istotnej dysfunkcji układu krążenia. W dostępnym badaniu USG serca tj. ECHO z dnia 1.09.2022 r., opisano prawidłową funkcję skurczową obu komór, oszacowana frakcja wyrzutowa EF 62% tj. NORMA. Oceniając ewentualną niezdolność do pracy należy brać pod uwagę upośledzenie zdolności organizmu a nie samo ryzyko sercowo-naczyniowe. Mając na uwadze poziom kwalifikacji oraz całościowy stan kliniczny ze względów kardiologicznych nie stwierdza się u wnioskodawczyni niezdolności do wykonywania pracy zarobkowej. Ewentualne zaostrzenia chorobowe winny być realizowane w ramach czasach zasiłków chorobowych. / pisemna opinia biegłego kardiologa R. G. k. 23-25/ U ubezpieczonej rozpoznany jest także stan po urazie ręki prawej bez uszkodzeń nerwów obwodowych. Bóle i zwroty głowy w wywiadzie. W dniu 8.10.2020 r. wnioskodawczyni w czasie pracy doznała urazu palców ręki prawej. Z tego powodu była zaopatrzona chirurgicznie i leczona przez ortopedę. Badana skarży się na bóle i zawroty głowy, bóle kręgosłupa, obniżenie temperatury ciała. Po wypadku pobierała 12 miesięcy świadczenie rehabilitacyjne i świadczenie rentowe do 31.12.2022 r. Z przyczyn neurologicznych u wnioskodawczyni nie występuje znacznego stopnia naruszenie sprawności organizmu, które by powodowało długotrwałą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej. / pisemna opinia biegłego neurologa J. B. k. 37-39/ Ze względów ortopedycznych u wnioskodawczyni rozpoznaje się stan po przebytej w czasie pracy urazowej amputacji częściowej palca III ręki prawej oraz uszkodzeniu aparatu ścięgnisto - mięśniowego palców. Wnioskodawczyni leczona była operacyjnie i rehabilitacyjnie. Doznany uraz wygoił się z częściowym upośledzeniem czynności palców II - IV ręki prawej z ograniczeniem chwytności i znacznym deficytem w zakresie ruchów precyzyjnych. Chwyt hakowy ręki jest zachowany. Odwołująca była badana przez biegłą w ok. trzy lata od przebytego urazu i stan ręki prawej jest ustabilizowany, spełnia ona rolę pomocniczą. Okres trzyletni jest wystarczający do przystosowania się do leworęczności. U wnioskodawczyni rozpoznaje się też zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa i stawów kolanowych. Dolegliwości ze strony kręgosłupa, kolan, barku wymagają i leczenia wraz z rehabilitacją, ale nie ograniczają ich czynności ani też nie upośledzają mobilności badanej. Wnioskodawczyni powinna mieć orzeczony stopień niepełnosprawności. Istniejące naruszenie funkcji narządu ruchu nie powoduje u wnioskodawczyni długotrwałej niezdolności do pracy zarobkowej. Wnioskodawczyni jest zdolna do pracy zarobkowej - ze stanowiska biegłego w zakresie ortopedii i rehabilitacji - była zdolna w dacie złożenia wniosku jak i w dacie zaskarżonej decyzji. / pisemna opinia biegłego ortopedy E. B. k. 64-66/ Powyższych ustaleń Sąd Okręgowy dokonał w oparciu o załączone akta organu rentowego, dokumentację lekarską w tym dokumentację przedłożoną przez wnioskodawczynię w toku procesu, opinię biegłych lekarzy: biegłego kardiologa R. G., neurologa J. B., biegłego ortopedy E. B. Opinie wskazanych biegłych Sąd uznał za wiarygodne, zostały bowiem sporządzone przez biegłych o specjalności właściwej z punktu widzenia schorzeń, na jakie cierpi wnioskodawczyni. Biegli nadto w sposób wyczerpujący określili schorzenia, jakie występują u wnioskodawczyni i kompleksowo ocenili ich znaczenie dla jej zdolności do pracy w związku z doznanym przez nią wypadkiem przy pracy na dzień wydania zaskarżonej decyzji, odnosząc swą ocenę do kwalifikacji zawodowych. Wydane w sprawie opinie są logiczne, spójne i rzetelnie opisuje stan zdrowia ubezpieczonej, stanowiąc tym samym wiarygodne źródło dowodowe. Opinie te zostały wydane w oparciu o pełną dokumentację medyczną wnioskodawczyni i po zbadaniu ubezpieczonej. Podkreślić należy też, iż strony postępowania nie wnosiły zastrzeżeń do treści wskazanych opinii. Czyniąc ustalenia sąd na podstawie art. 235 2§ 1 pkt 3 i 5 jako nieistotne dla rozstrzygnięcia i zmierzające do przewlekania postępowania pominął wnioski ubezpieczonej o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego lekarza chirurga oraz biegłego z zakresu medycyny pracy na okoliczność: „czy przy istniejącym naruszeniu sprawności organizmu wnioskodawczyni jest osoba długotrwale niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy rentowej”, gdyż przedmiotem orzeczenia w niniejszej sprawie były uprawnienia wnioskodawczyni na tle ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ponadto wskazać należy, iż brak powiązania schorzeń związanych z naroślą wnioskodawczyni na łokciu z uwagi na , którą wnioskodawczyni domagała się przeprowadzenia dowodu z opinii chirurga z zaistniałym wypadkiem przy pracy. Sama wnioskodawczyni podała, że jest to schorzenie nowe zdiagnozowane. Ponadto podkreślenia wymaga, iż przepis art. 278 § 1 KPC nie nakłada na sąd obowiązku dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, lecz określa przesłanki dopuszczenia takiego dowodu w sytuacji, gdy zgodnie z art. 6 KC i art. 232 zdanie pierwsze KPC strona wnioskuje o jego przeprowadzenie. Ustawodawca celowo użył w art. 278 § 1 KPC sformułowania "może", podkreślając stosunkowo szeroki margines swobody dla sądu rozpoznającego sprawę, który może ocenić, czy w danym wypadku zachodzi potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego. /Postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 15 marca 2024 r., I CSK 764/23/ W ocenie sądu przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy nie było konieczne. Na gruncie rozpoznawanej sprawy żaden z biegłych nie stwierdził stanu niezdolności do pracy wnioskodawczyni ani z ogólnego stanu zdrowia ani w związku z wypadkiem a wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy po wydaniu opinii przez pozostałych biegłych nie był przez stronę podtrzymywany. Sąd Okręgowy w Łodzi zważył, co następuje: Odwołanie nie jest zasadne i podlega oddaleniu. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2189), za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy wskutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, przysługuje renta z tytułu niezdolności do pracy. Zgodnie z art. 16 ust. 1i 2 ustawy wypadkowej stały lub długotrwały uszczerbek na zdrowiu oraz jego związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową ustala lekarz orzecznik lub komisja lekarska. W przypadku ustalania prawa do świadczeń, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 i 5-8, lekarz orzecznik lub komisja lekarska ustala również niezdolność do pracy oraz jej związek z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, a także związek śmierci ubezpieczonego lub rencisty z takim wypadkiem lub chorobą. Przy ustalaniu stałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu oraz jego związku z wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS dotyczące trybu orzekania o niezdolności do pracy. W świetle art. 17 ust 1-4 tej ustawy przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej i dodatku do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej z tytułu ubezpieczenia wypadkowego, do ustalenia wysokości tych świadczeń oraz ich wypłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o emeryturach i rentach z FUS, z wyjątkiem art. 57 ust. 1 pkt 4 oraz art. 101a tej ustawy, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy. Świadczenia, o których mowa w ust. 1, przysługują niezależnie od długości okresu ubezpieczenia wypadkowego oraz bez względu na datę powstania niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową. Przy ustalaniu podstawy wymiaru renty nie stosuje się ograniczenia wskaźnika wysokości podstawy, o którym mowa w art. 15 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy lub chorobą zawodową, które ustało z powodu ustąpienia niezdolności do pracy, przywraca się w razie ponownego powstania tej niezdolności bez względu na okres, jaki upłynął od ustania prawa do renty. Zgodnie z art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.