Sygn. akt II AKa 211/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 czerwca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w II Wydziale Karnym w składzie Przewodniczący Janusz Sulima (spr.) Sędziowie Jac

§3k.k.

w przypadku skazania za czyn z art. 258 §1 k.k. obligatoryjne jest, zgodnie z art.

§2

k.k., orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitecjarnej. W chwili popełnienia tego czynu przepis art.

§2k.k.

w ogóle nie obowiązywał. Jeżeli chodzi o czyn przypisany w punkcie II, to należało mieć na względzie zmianę treści art. 12 k.k. i dodanie ustawą z dnia 19 czerwca 2020 roku, która weszła w życie 24 czerwca 2020 roku art. 57 b k.k., który w przypadku przypisania przestępstwa ciągłego przewiduje zaostrzenie kary. Odnośnie popełnionego przez oskarżonego przestępstwa karnoskarbowego, należało wziąć pod uwagę zmianę treści art. 62 §2 k.k.s. Obecnie stypizowane w tym przepisie przestępstwo karnoskarbowe zagrożone jest karą grzywny do 720 stawek albo karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż jeden ro albo obu tym karom łącznie. W dacie orzekania przepis ten przewidywał jedynie karę grzywny do 240 stawek. Oczywiste też jest, że względniejsze dla oskarżonego są również przepisy z daty popełnienia czynu o karze łącznej. Obowiązujące wówczas przepisy pozwalały bowiem na orzeczenie kary łącznej na zasadzie całkowitej absorpcji. Obecnie, zgodnie z art. 86 §1 k.k. sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa. Przepisy obowiązujące w dacie orzekania umożliwiały też warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności w wymiarze do dwóch lat i również w przypadku sprawcy karanego wcześniej na karę pozbawienia wolności. Faktem jest, że w wyniku zachowania oskarżonego doszło uszczuplenia należności podatkowej znacznej wartości. Jak słusznie też podniósł Sąd pierwszej instancji działalność oskarżonego miała charakter zaplanowany, wieloaspektowy i rozciągnięty w czasie. Nie mniej jednak należało mieć na uwadze, że udział oskarżonego w popełnieniu przypisanych mu przestępstw wspólnie i porozumieniu z innymi osobami nie był znaczący. Z popełnienia tych przestępstw nie odniósł znaczących zysków. W chwili popełnienia tych przestępstw był osobą niekaraną. Od popełnienia tych czynów minęło prawie 10 lat. Na marginesie podnieść należy, że wbrew sugestiom obrońcy, J. T. obecnie jest osobą kilkakrotnie karaną sądownie. Widniejące w jego „karcie karnej” skazania nie uległy zatarciu. Postanowieniem z dnia 22 maja 2020 roku J. T. został warunkowo zwolniony z odbycia kary jednego roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego z 18 lipca 2018 roku w sprawie II K 515/

1. Okres próby upłynął 22 maja 2022 roku. Zgodnie zaś z art. 107 §1 k.k. w razie skazania na karę pozbawienia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 10 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania. Zatarcie skazania tej kary nastąpi zatem dopiero w 2030 roku. Z kolei treść art. 108 k.k. jednoznacznie przesądza, że nie można mówić o zatarciu pozostałych skazań wyszczególnionych w „karcie karnej” oskarżonego. Dotyczy to również kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (art. 76b §1 k.k.). W każdym razie wskazane wcześniej okoliczności przemawiają za zastosowaniem wobec oskarżonego kary o charakterze wolnościowej. Tym samym należy uznać, że wymierzenie oskarżonemu bezwzględnej kary pozbawienia wolności sprawia, że zaskarżony wyrok jest rażąco niesprawiedliwy (art. 440 k.p.k.). Biorąc pod uwagę, że popełnione przez oskarżonego przestępstwa godziły przede wszystkim w interes Skarbu Państwa, zdecydowanie rozsądniejsze jest, aby oskarżony odczuł dolegliwość w sferze materialnej. Bezwzględna kara dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności jest rażąco surowo w stosunku do jego zawinienia i stopnia szkodliwości popełnionych przez nie przestępstw. Faktem jest, że oskarżony przypisanego mu w punkcie II przestępstwa dopuścił się w warunkach art. 65 §1 k.k., Do tego typu sprawców stosuje się przepisy dotyczące z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawy określonego w art. 64 §2 k.k. Obowiązujące jednakże w dacie popełnienia czynów prze oskarżonego przepisy nie wykluczały jednakże całkowicie możliwości zastosowania dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary wobec sprawcy określonego w art. 64 §2 k.k. Należało zaś uznać, że okoliczności popełnienia przez oskarżonego przypisanych mu czynów oraz jego niekaralność w chwili ich popełnienia uzasadniają tezę, że w przypadku J. T. zachodzi wyjątkowy wypadek uzasadniony szczególnymi okolicznościami. Cele kary mogą zostać osiągnięte, jeżeli wymierzona wobec niego kara pozbawienia wolności zostanie wydatnie złagodzona i warunkowo zawieszona przy jednoczesnym podwyższeniu wymierzonej wobec niego kary grzywny. Uzmysłowi to oskarżonemu nieopłacalność popełniania przestępstw godzących w obowiązki podatkowe. Jednocześnie orzeczenie surowej kary grzywny będzie sprzyjać właściwemu kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa. Podkreślić należy, że obniżenie kary pozbawienia wolności i jej warunkowe zawieszenie oraz jednoczesne podwyższenie kary grzywny nie narusza wyrażonego w art. 434 §1 k.p.k. zakazu reformationis in peius. W pełni zachował aktualność wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1978 roku (VII KZP 35/78, OSNKW 1979/1-2/2), iż w wypadku wniesienia rewizji (obecnie apelacji) wyłącznie na korzyść oskarżonego sąd rewizyjny może podwyższyć karę grzywny orzeczoną na podstawie art. 36 §3 k.k. (obecnie 33 §2 k.k.) obok kary pozbawienia wolności tylko wówczas, gdy jednocześnie obniża karę pozbawienia wolności, i to do takich granic, by kara zastępcza na wypadek nieuiszczenia grzywny nie przekraczała wraz z obniżoną karą pozbawienia wolności okresu, na jaki ją poprzednio orzeczoną. W zaskarżonym wyroku za czyn z punktu II wymierzono karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek. Jeżeli zostałaby orzeczona kara zastępcza za niewykonaną grzywnę, oskarżony miałby wówczas do odbycia w sumie 2 lata, 9 miesięcy i 10 dni. Sąd odwoławczy zaś złagodził oskarżonemu za ten czyn karę pozbawienia wolności do 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia, a karę grzywny podwyższył do 740 stawek. W przypadku więc zarządzenia wykonania kary pozbawienia wolności oraz orzeczenia zastępczej kary grzywny, oskarżony miałby łącznie do odbycia 2 lata, 8 miesięcy i 10 dni. Ponieważ Sąd I instancji orzekając o karze łącznej zastosował zasadę pełnej absorpcji, sąd odwoławczy rozpoznając wyłącznie apelację wniesioną na korzyść oskarżonego, nie mógł zastosować innej zasady. 5.
2. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
3. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
4. ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
5. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
6. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
7. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
8. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
9. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
10. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III O jednej opłacie za obie instancje orzeczono na podstawie art. 10 ust.
11. art. 2 ust. 1 pkt 2 art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (t. j. Dz. U. z 1983 r., Nr 49, poz.223) O pozostałych kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze rozstrzygnięto na podstawie art. 634 k.p.k. i art. 627 k.p.k.
12. PODPIS