Sygn. akt VU 249/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 października 2024 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący sędzia Agnieszka Leżańska po rozpoznaniu w dniu 11 października 2024 roku w Piotrkowie Trybunalskim na posiedzeniu niejawnym sprawy z odwołania W. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia (...), nr (...) zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, iż przyjmuje, że roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne W. K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, opodatkowanej według stawki liniowej wynosi w roku 2022 kwotę 1.141.636,04 zł (jeden milion sto czterdzieści jeden tysięcy sześćset trzydzieści sześć złotych cztery grosze). Sygn. akt VU 249/24 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia (...), nr (...), na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, (...) Oddział w T. stwierdził, że roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności opodatkowanej według stawki liniowej wynosi za rok 2022 kwotę 1.408.373,61 złotych. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, iż W. K. przekazała dokumenty rozliczeniowe za miesiąc kwiecień 2023r., wskazując formę opodatkowania; zasady ogólne - podatek liniowy oraz kwotę dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej w wysokości 1.231.924,83 zł. Z danych przekazanych przez Krajową Administrację Skarbową wynika zaś, że w 2022r. W. K. wykazała dochód w kwocie 1.485.523,26 zł. W wyniku przeprowadzonego postępowania ZUS stwierdził, że wykazana w imiennym raporcie miesięcznym za kwiecień 2023r. kwota dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej w 2022r., stanowiąca roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, została nieprawidłowo pomniejszona o różnicę remanentową z tytułu wykonywania indywidualnej działalności gospodarczej PHU (...). Wobec tego, wysokość rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi kwota wskazana w decyzji. W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji z dnia (...) skarżąca wnosiła o jej zmianę wskazując, iż prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą- PHU (...), opodatkowaną podatkiem liniowym. Skarżąca prowadzi księgi rachunkowe, stosując uproszczenia w rozliczeniu towarów tj. bieżące zakupy są księgowane na bieżąco w koszty, a raz do roku sporządzany jest remanent i koszty roczne korygowane są o wielkość remanentu. Powyższe uproszczenie jest zgodne z Ustawą o rachunkowości oraz Polityką rachunkowości firmy PHU (...). W. K. przedstawiła wyliczenie, które zastosowała do obliczenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej. Skarżąca wskazała również, że Kancelaria Doradztwa (...), występująca w jej imieniu, zwróciła się do ZUS z mailowym zapytaniem, dotyczącym ustalenia prawidłowo składki zdrowotnej za 2022r. dla osób prowadzących księgi handlowe. Zakład Ubezpieczeń Społecznych udzielając odpowiedział na powyższe pytanie wskazał, że przy ustalaniu dochodu dla celów obliczania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne należnej za rok składkowy 2022/2023 przedsiębiorcy powinni pomniejszyć dochód za rok 2022, jeśli różnica remanentowa jest ujemna (remanent końcowy niższy od początkowego) albo nie uwzględniać dodatniej różnicy remanentowej (remanent końcowy jest wyższy od początkowego). Skarżąca wskazała również na przepis art. 36 ustawy z 9 lutego 2022r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym nie powiększa się dochodu, o którym mowa w art. 81 ust.2 i ust.2c pkt 1 i 3 ustawy zdrowotnej, o różnicę określoną w art. 24 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy o PIT. Oznacza to, że dochód ustalany za rok 2022 dla celów obliczania składki zdrowotnej, nie podlega zwiększeniu o dodatnią różnicę remanentową (tj. gdy remanent końcowy jest wyższy od początkowego) również w przypadku przedsiębiorców prowadzących księgi handlowe. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie profesjonalny pełnomocnik ZUS, odnosząc się do zgłoszonych przez skarżącą zarzutów wskazał, że w ocenie organu rentowego, przepis art. 36 powołanej ustawy stosuje się wyłącznie do podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgę przychodów i rozchodów. W ocenie ZUS, brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia różnic remanentowych do celów rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w odniesieniu do płatników składek prowadzących księgi rachunkowe (pełną księgowość), a zatem zaskarżoną decyzją ustalił dochód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej do celów rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne z uwzględnieniem dochodów uzyskanych z tytułu wykonywania indywidualnej działalności gospodarczej i spółki cywilnej, odpisów amortyzacyjnych zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2022 r. firmy PHU (...) oraz różnice remanentowe za 2022r. firmy (...) S.C. Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych ustalił następujący stan faktyczny w sprawie: skarżąca prowadzi indywidualną pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. (...), która opodatkowana jest podatkiem liniowym. W ramach tej działalności prowadzi księgi handlowe (okoliczności niesporne). W. K. jest także (...) S.C. NIP (...), w której posiada 50% udziałów. Spółka ta prowadzi podatkową książkę przychodów i rozchodów (okoliczności niesporne). Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej za rok 2022 skarżąca uzyskała dochód w kwocie 1.452.786,92 zł, a z tytułu udziału w dochodzie spółki (...) S.C. dochód przypadający na nią wyniósł 32.736,34 zł, z łącznej kwoty 65.472,69 zł. (dowód: informacja o ■wysokości dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej k. 15 — akt ZUS.) Za rok podatkowy 2022, skarżącą wskazała w zeznaniu podatkowym PIT-36L dochód w kwocie 1.485.523,26 zł. (dowód: PIT-36L k. 12-14 - akt ZUS) Skarżąca złożyła dokumenty rozliczeniowe za miesiąc kwiecień 2023r. i w imiennym raporcie miesięcznym ZUS RCA z tytułu rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne wykazała kwotę dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej za 2022r. w wysokości 1.231.924,83 zł. (okoliczność niesporna) W złożonych do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnieniach wskazała, że różnica w kwocie wykazanego dochodu osiągniętego z działalności gospodarczej w 2022r. w rocznym rozliczeniu składki na ubezpieczenia zdrowotne, a dochodem wykazanym w dokumentach przekazanych do Urzędu Skarbowego wynika z różnić remanentowych oraz sprzedaży środka trwałego. W przedstawionych w odwołaniu wyliczeniach skarżąca wskazała, że różnica remanentowa w PHU (...) wyniosła -266.737,58 zł, a wynik podatkowy po sprzedaży środków trwałych wyniósł 1.379.786,92 zł. Dochód osiągnięty z działalności gospodarczej przyjęty do podstawy wymiaru składki zdrowotnej z tytułu prowadzonej działalności PHU (...) wyniósł 1.113.049,34 zł (1.379.786,92 - 266.737,58 = 1.113.049,34). Różnica remanentowa w spółce (...) S.C. przypadająca na skarżącą w wysokości 50% wyniosła -4.149,65 zł, 50% dochodu to zaś kwota 32.736,34zł. Dochód osiągnięty z działalności gospodarczej przypadający na skarżącą przyjęty do podstawy składki zdrowotnej z tytułu udziału w Spółce (...) S.C. wyniósł 28.586,70 zł (32.736,34 - 4.149,65 = 28.586,70). Razem dochód skarżącej do ustalenia podstawy składki zdrowotnej przedstawiony do ZUS wyniósł 1.141.636,04 zł (1.113.049,34 + 28.586,70 = 1.141.636,04) (dowód: pismo k. 5, wyliczenie różnicy remanentowej k. 7, karta likwidacji środka trwałego k. 9, faktura sprzedaży środka trwałego k.10, zestawienie roczne za rok 2022 k. 11 - akt ZUS, k. 3 — akt sprawy). W dniu (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. wydał zaskarżoną decyzję, w której stwierdził, że roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne W. K. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej opodatkowanej według stawki liniowej wynosi w 2022r. 1.408.373,61 zł. ZUS do obliczenia podstawy wymiaru składki ustalił dochód skarżącej z PHU (...) na kwotę 1.379.786,92 zł, czyli bez uwzględnienia różnicy remanentowej. Do obliczenia zaś podstawy wymiaru składki z tytułu jej udziału w wysokości 50% w Spółce (...) S.C., ustalił dochód skarżącej, na kwotę 28.586,69 zł. Dochód ogółem ustalony został na kwotę 1.408.373,61 zł (1.379.786,92 + 28.586,69 = 1.408.373,61) (dowód: zaskarżona decyzja z (...) k. 36-39 — akta ZUS). Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zważył, co następuje: odwołanie jest zasadne i skutkuje zmianą zaskarżonej decyzji. Stan faktyczny w sprawie nie był sporny miedzy stronami, zarówno w zakresie okoliczności dotyczących samego faktu prowadzenia przez skarżącą pozarolniczej działalności gospodarczej i zasad rozliczania, jak i odnośnie wysokości dochodu osiągniętego w 2022r. oraz różnic remanentowych. Organ rentowy nie zgłaszał bowiem zastrzeżeń do sposobu wyliczenia różnić remanentowych przedstawionych przez W. K.. Spór, jaki zaistniał między stronami miał charakter prawny, nie zaś faktyczny. Od 1 stycznia 2022r. uległy zmianom zasady opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą. Sposób ustalania dla ww. osób podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i wysokość płaconej składki są uzależnione m.in. od formy opodatkowania dochodów z tej działalności. Art. 81 ust. 2 i 2e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 146) - dalej u.ś.o.z. wskazuje, że roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców, opłacających podatek dochodowy na zasadach określonych w art. 27, art. 30c lub art. 30ca ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi dochód z działalności gospodarczej ustalony za rok kalendarzowy, jako różnica między osiągniętymi przychodami, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 199Ir. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyłączeniem przychodów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym innych niż określone w art. 21 ust. 1 pkt 63a, 63b, 152-154 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów, w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwzględnieniem art. 24 ust.l-2b ustawy z dnia 26 lipca 199 lr. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszony o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Podstawa wymiaru składki w nowej wysokości obowiązuje od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego, zwanego dalej "rokiem składkowym". Zgodnie z art. 8 ust. 6. pkt 1, 3, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U z 2023r. poz. 1230) za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się: 1) osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców lub innych przepisów szczególnych, z wyjątkiem ust. 6a; 3) osobę prowadzącą działalność w zakresie wolnego zawodu:
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.