Sygn. akt I ACa 1351/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2023 roku Sąd Apelacyjny w Katowicach I Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSA Elżbieta Karpeta Sędziowie:

§ 2pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Wniósł o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez uwzględnienie powództwa co do działek wymienionych w apelacji, rozstrzygnięcie o kosztach wg norm przepisanych, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy w zaskarżonej części do ponownego rozpoznania oraz obciążenie pozwanego kosztami postępowania apelacyjnego. Pozwany w odpowiedzi na apelację wniósł o jej oddalenie, żądając zasądzenia kosztów postępowania apelacyjnego. Ostatecznie, w wyniku modyfikacji stanowiska powoda, przedmiotem rozpoznania Sądu drugiej instancji były wyłącznie nieruchomości opisane w części wstępnej uzasadnienia. Sąd drugiej instancji ustalił: Powód jest właścicielem położonych w L. działek o następujących numerach: (...) — objętych księgą wieczystą o numerze (...) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w (...), V Wydział Ksiąg Wieczystych, gdzie jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa, (...), (...), (...), (...) — objętych księgą wieczystą o numerze (...) tegoż Sądu, gdzie jako właściciela nieruchomości wpisano Starostę B.- (...) jako organ reprezentujący Skarb Państwa, (...) — objętych księgą wieczystą o numerze (...) tegoż Sądu, gdzie jako właściciela nieruchomości wpisano Skarb Państwa, przy czym działki te są położone w obrębie ewidencyjnym „(...) (...), Ł.” 127/98 — objętej księgą wieczystą o numerze (...) tegoż Sądu, gdzie jako właściciela nieruchomości wpisano Starostę B.- (...) jako organ reprezentujący Skarb Państwa. Z uproszczonego wypisu z rejestru gruntów prowadzonego przez Starostę B. – (...), a sporządzonego na dzień 25 stycznia 2019r., wynika, że właścicielem wymienionych w tym wypisie działek gruntu jest Skarb Państwa, a użytkownikiem Przedsiębiorstwo państwowe Kopalnia (...) w L.. (dowód: uproszczony wypis z rejestru gruntów, k.136-137) Powód pismem z 25 stycznia 2019 r. wezwał pozwaną do wydania wyżej wymienionych nieruchomości. Pozwana nie odpowiedziała na przedmiotowe wezwanie ani nie wykonała zawartego w nim żądania. (dowody: ostateczne przedsądowe wezwanie do wydania nieruchomości z dn. 25.01.2019 r. — k. 148–149; dowód doręczenia — k. 150). Starosta Powiatowy w B. wydał 9 listopada 2010 r. decyzję, w której udzielił (...) S.A. pozwolenia na zmianę ukształtowania zwałowiska skały płonnej KWK (...) z zagospodarowaniem terenu w kierunku rekreacyjnym i edukacyjnym. Decyzja dotyczyła między innymi części działek objętych niniejszym postępowaniem (k. 329). (...) S.A. z siedzibą w K. 29 kwietnia 2016 r. notarialną umową sprzedaży przedsiębiorstwa repertorium A nr 2862/2016 , zawierającą również oświadczenia o ustanowieniu hipotek, przeniosła na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. prawo użytkowania wieczystego i własności nieruchomości wymienionych w niniejszym akcie, szczegółowo opisanych w załącznikach do niego. Sprzedawca oświadczył, że nieruchomości te stanowią zorganizowaną całość. Do wyżej opisanego aktu notarialnego załączono miedzy innymi załącznik nr 5k zatytułowany „środki trwałe”. W części 1a załącznika wymieniono nieruchomości, stanowiące przedmiot umowy. Składają się na nie między innymi nieruchomości będące przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie:

1. a)(...) objęte księgą wieczystą (...) - vide k.224,
2. b)(...), (...), (...), (...) objęte księgą wieczystą (...) – vide k. 224,
3. b)(...) objęte księgą wieczystą (...) – vide k. 226 akt,
4. c)(...) objęta księgą wieczystą (...) – vide k. 226. (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. została przekształcona w spółkę akcyjną pod firmą (...) Spółka Akcyjna w K. (k. 292 – 301). Pozwana oddała w dzierżawę wyodrębnione części działki (...) pod garaże (k. 230–232). W umowie dzierżawy oświadczyła, że właścicielem tejże działki jest Skarb Państwa, zaś (...) SA jest jej samoistnym posiadaczem. Powyższy stan faktyczny Sąd drugiej instancji ustalił w oparciu o powołane wyżej dowody, które nie były kwestionowane przez żadną ze stron. Sąd drugiej instancji na podstawie art. 381 k.p.c. i art. 235 2 § 1 pkt 3 k.p.c. pominął wnioski dowodowe zgłoszone w postępowaniu apelacyjnym. Powód mógł je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Z drugiej strony złożone zdjęcia i wyrysy z map nie pozwalają na jednoznaczną identyfikację nieruchomości ani czasu, kiedy zostały wykonane. Zobowiązanie Sądu do wykazania dokumentem, że działki objęte apelacją zostały wykreślone z ewidencji środków trwałych pozwanej pozostało bezskuteczne. Sąd drugiej instancji zważył, co następuje: Apelacja powoda w zakresie ostatecznie rozpoznawanym zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu drugiej instancji Sąd dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych, nie dając właściwej mocy dowodowej zgromadzonym w aktach dokumentom, a przede wszystkim umowie sprzedaży przedsiębiorstwa, czym naruszył przepis art. 233 § 1 k.p.c. Naruszenie to miało wpływ na wynik postępowania. Uszło uwadze Sądu, że zgodnie z przepisem art. 348 k.c. do przeniesienia posiadania nie jest konieczne w niektórych sytuacjach fizyczne wydanie rzeczy. Wydanie dokumentów, które umożliwiają rozporządzanie rzeczą, jak również wydanie środków, które dają faktyczną władzę nad rzeczą, jest jednoznaczne z wydaniem samej rzeczy. Taki sposób przeniesienia posiadania stosowany jest do rzeczy ruchomych, których nie można fizycznie przekazać ze względu na rozmiar, wagę czy wartość oraz w odniesieniu do nieruchomości. Powód wykazał zaś powoływanym wyżej aktem notarialnym, że pozwanemu przekazano władztwo faktyczne nad nieruchomościami, między innymi będącymi przedmiotem rozpoznania niniejszej apelacji. Składniki majątku trwałego, a jako takie zostały wykazane nieruchomości wymienione w załączniku, mają wpływ na wartość przedsiębiorstwa. Są elementem bilansu finansowego firmy po stronie aktywów. Oczywistym więc jest, że powód wykazał fakt posiadania nieruchomości przez pozwanego, który nie wykazał, zgodnie z regułą art. 6 k.c., że posiadania się wyzbył. Posiadanie przez pozwanego części przedmiotowych nieruchomości wykazane również zostało decyzją z 9 listopada 2010r., z której jednoznacznie wynika, że objęte nią działki stanowiły zwałowisko skały płonnej KWK (...), która została również nabyta przez poprzednika prawnego pozwanego. Zwrócić należy uwagę, że złożona do akt umowa dzierżawy części działki (...) także dowodzi posiadania tejże nieruchomości przez pozwanego. Pozwany wyraźnie oświadczył, że jest jej posiadaczem samoistnym. Oddanie części nieruchomości w dzierżawę nie pozbawia pozwanego faktycznego władztwa nad rzeczą. Zgodnie z przepisem art. 337 k.c. posiadacz samoistny nie traci posiadania przez to, że oddaje drugiemu rzecz w posiadanie zależne. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że w przypadku przedsiębiorstw dysponujących dużym majątkiem przeniesienie posiadania nieruchomości odbywa się głównie poprzez umowę, jak w niniejszej sprawie, lub przez przekazanie dokumentów. Mając na uwadze wszystkie wyżej wymienione okoliczności Sąd drugiej instancji uznał, że apelacja zasługiwała na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu drugiej instancji wykazanym zostało posiadanie nieruchomości przez pozwanego, który uzyskał je w trybie art. 348 k.c. Pozwany nie wykazał, aby posiadania się wyzbył. Wykazanym zostało również prawo własności powoda. Roszczenie powoda o wydanie nieruchomości w zakresie objętym rozpoznaniem w postępowaniu apelacyjnym jest uzasadnione na podstawie art. 222 §1 k.c. Wobec powyższych ustaleń rozważania co do dalszych zarzutów apelacyjnych stały się zbędne. Mając na uwadze wszystkie wyżej wymienione okoliczności Sąd drugiej instancji w oparciu o art. 386 §1 k.p.c. zmienił zaskarżony i uwzględnił powództwo co do działek objętych postępowaniem apelacyjnym, mając na uwadze, że co do części nieruchomości powód wyroku nie skarżył. Z uwagi na wynik postępowania koniecznym stała się również zmiana orzeczenia w zakresie kosztów postępowania. Wartość przedmiotu sporu wynosiła 301 391, 82 zł. Wartość przedmiotu zaskarżenia, a jednocześnie wartość roszczenia uwzględnionego przez Sąd drugiej instancji wyniosła 218 329 zł. Uznać więc należało, że powód wygrał sprawę w 72%. Koszty zastępstwa procesowego po stronie pozwanego, to zgodnie z §

§ 2pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych 10 800 zł i 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Koszty zastępstwa procesowego po stronie powoda to, zgodnie z art. 99 k.p.c. na podstawie §

§ 2pkt 7 w zw.

z § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie 21 600 zł. Sąd drugiej instancji zastosował na podstawie powołanego rozporządzenia podwyższoną stawkę, mając na uwadze niezbędny nakład pracy radcy Prokuratorii, w szczególności poświęcony czas na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, związany z potrzebą ustalenia stanów prawnych wielu nieruchomości, czynności podjęte w sprawie, wkład pracy radcy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości, rodzaj i zawiłość sprawy, w szczególności tryb i czas prowadzenia sprawy, obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Mając na uwadze odpowiedzialność za wynik procesu Sąd drugiej instancji obciążył pozwanego kosztami w części odpowiadającej wynikowi sprawy na podstawie art. 100 k.p.c. Wobec uwzględnienia apelacji zasądzono od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 k.p.c. ustalając ich wysokość zgodnie z art. 99 k.p.c. na podstawie §

§ 2pkt 7 w zw.

z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, z podwyższeniem stawki minimalnej na podstawie § 15 ust. 3 powołanego rozporządzenia. Sąd drugiej instancji miał na uwadze nakład pracy radcy Prokuratorii związany z potrzebą ustalenia stanów prawnych nieruchomości, wielość czynności podejmowanych w toku postępowania apelacyjnego, wkład pracy radcy w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, niezbędny przy wyłącznie negującej postawie pozwanego. Ustalając wysokość wynagrodzenia Sąd drugiej instancji miał również na uwadze rodzaj i zawiłość sprawy, w tym obszerność zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także tryb i czas prowadzenia sprawy. SSA Tomasz Ślęzak SSA Elżbieta Karpeta SSA Ewa Majwald-Lasota