VI U 1544/24

Sygn. akt VI U 1544/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 grudnia 2024r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia Maciej Flinik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024r. w Bydgoszczy na posiedzeniu niejawnym sprawy B. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. w związku ze skargą na bezczynność organu rentowego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. do wydania w terminie 2 miesięcy od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku decyzji rozstrzygającej merytorycznie o prawie B. P. do renty z tytułu niezdolności do pracy na skutek wniosku ubezpieczonej z dnia 30 grudnia 2022r. stwierdzając, iż niewydanie decyzji nie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa Sędzia Maciej Flinik Sygn. akt VI U 1544/24 UZASADNIENIE Ubezpieczona B. P. wniosła w dniu 19 sierpnia 2024r. skargę na bezczynność organu rentowego – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. na podstawie art. 476 § 3 i 477 9 § 4 k.p.c. wskazując, iż ZUS do dnia wniesienia przez nią skargi nie rozpoznał jej wniosku z dnia 30 grudnia 2022r. o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy. Ubezpieczona wniosła o nakazanie organowi rentowemu - Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. merytoryczne rozpoznanie jej wniosku o rentę, wskazując, że zawieszenie postępowania administracyjnego postanowieniem z dnia 25 stycznia 2023r. wydane przez organ nie było uzasadnione, albowiem nie wystąpiła przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 27 października 2023 r. wydany pod sygn. akt VI U 1357/23 skarżąca wskazała, że na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Konieczne jest przy tym istnienie bezpośredniej zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, a w przypadku braku takiego związku, zawieszenie postępowania na tej podstawie nie jest dopuszczalne. Organ bowiem musi ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Odwołująca wskazała, że samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania. Odwołująca podniosła, że w niniejszej sprawie nie wystąpiło żadne zagadnienie wstępne w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., bowiem które rozstrzygnięcie przez Sad Rejonowy sprawy z odwołania odwołującej od decyzji ZUS odmawiającej jej świadczenia rehabilitacyjnego, nie będzie miało wpływu na wynik sprawy z odwołania od decyzji odmawianej ubezpieczonej prawa do renty. Odwołująca wskazała, że możliwość przyznania przez Sąd Rejonowy prawa do świadczenia rehabilitacyjnego zależy bowiem wyłącznie od stwierdzenia przez ten sąd, że ubezpieczona jest niezdolny do pracy - jednak w rozumieniu ustawy zasiłkowej, a nie ustawy rentowej, a zatem nie ma żadnej podstawy do zawieszenia postępowania o rentę do czasu zakończenia postępowania odwoławczego o świadczenie rehabilitacyjne. W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalanie. W uzasadnieniu wskazał, że B. P. złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy w dniu 30 grudnia 2022 r. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2023 r., wydanym na podstawie art.97 § 1 pkt 4 kpa, organ rentowy zawiesił postępowanie w sprawie wniosku o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy wskazał, że odwołująca była uprawniona do świadczenia rehabilitacyjnego w okresie od 7 grudnia 2021 r. do 3 sierpnia 2022 r., na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego. Decyzją z dnia 8 września 2022r. ZUS odmówił jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres. Od powyższej decyzji Powódka złożyła odwołanie do sądu, a sprawa z odwołania toczy się przed Sądem Rejonowym w B. VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt VII U 540/22. Następnie już po wywiedzeniu odwołania od odmownej decyzji w przedmiocie prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres, ubezpieczona złożyła wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Zdaniem organu rentowego do czasu prawomocnego rozpoznania przez Sąd Rejonowy sprawy z odwołania ubezpieczonej od decyzji odmawiającej jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, bowiem świadczenie te się wykluczają. Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Ubezpieczona B. P. była niezdolna do pracy do 6 grudnia 2021r. pobierając z tego tytułu zasiłek chorobowy. Bezsporne Ponieważ po wyczerpaniu okresu zasiłkowego ubezpieczona nie odzyskała zdolności do pracy, złożyła wniosek o świadczenie rehabilitacyjne. Świadczenie to ZUS przyznał jej na okres od 7 grudnia 2021r. do 3 sierpnia 2022r. Bezsporne. Ubezpieczona złożyła wniosek o świadczenie rehabilitacyjne na dalszy okres, jednak ZUS stwierdził brak podstaw do przyznania świadczenia na dalszy okres i wydał decyzję odmawiającą ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 4 sierpnia 2022r. Ubezpieczona zaskarżyła tą decyzję, sprawę zarejestrowano w Sądzie Rejonowym w B., VII Wydziale Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygnaturą VII U 540/22 i do tej pory nie został w niej wydany wyrok. Bezsporne. W międzyczasie, w dniu 30 grudnia 2022r. ubezpieczona złożyła w organie rentowym wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Organ rentowy nie zajął się tym wnioskiem merytorycznie, tylko postanowieniem z dnia 25 stycznia 2023r. wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie z tego wniosku do czasu zakończenia sprawy z odwołania ubezpieczonej od decyzji odmawiającej ubezpieczonej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres, uznając, wynik sprawy o świadczenie rehabilitacyjne ma wpływ na prawo ubezpieczonej do renty z tytułu niezdolności do pracy. Bezsporne. Nawet gdyby ubezpieczona uzyskała prawo do świadczenia rehabilitacyjnego w związku z tym, że Sąd Rejonowy w B. w sprawie VII U 540/22 zmieniłby zaskarżoną decyzję, prawo do świadczenia rehabilitacyjnego służyłoby odwołującej wyłącznie do początku grudnia 2022r., bowiem maksymalny okres pobierania świadczenia rehabilitacyjnego wynosi 12 miesięcy. Tymczasem prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, gdyby ubezpieczona była niezdolna do pracy w rozumieniu ustawy emerytalnej, przysługiwałoby jej od 1 grudnia 2022r. Bezsporne. Powyższy stan faktyczny jest bezsporny pomiędzy stronami i w całości wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych organu rentowego, niekwestionowanych przez strony. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 477 9 § 4 k.p.c. jeżeli organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy, licząc od dnia zgłoszenia roszczenia w sposób przepisany, odwołanie można wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu, a także, że jeżeli odwołanie wniesiono w związku z niewydaniem decyzji przez organ rentowy, sąd w razie uwzględnienia odwołania zobowiązuje organ rentowy do wydania decyzji w określonym terminie, zawiadamiając o tym organ nadrzędny, lub orzeka co do istoty sprawy. Niewydanie decyzji przez organ rentowy we właściwym terminie jest dla ubezpieczonego równoznaczne z decyzją odmowną. Kodeks nie ustanawia żadnego ograniczenia czasowego dla skargi na bezczynność organu, w związku z czym można ją wnieść w każdym czasie po upływie tego terminu. Rolą sądu w takim postępowaniu jest więc wyjątkowo dokonanie oceny prawidłowości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego. Sąd może bowiem wprawdzie rozpoznać sprawę merytorycznie (orzec co do istoty sprawy), jednak może także poprzestać na zobowiązaniu organu do wydania decyzji w określonym terminie (art. 477 14 § 3 k.p.c.). W niniejszej sprawie nie było sporne to, że organ rentowy nie wydał decyzji w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia przez ubezpieczoną wniosku o przyznanie jej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ zawiesił postepowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem ZUS, aby móc rozpoznać merytorycznie wniosek ubezpieczonej o rentę, najpierw powinna zostać prawomocnie rozstrzygnięta kwestia przysługiwania jej prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres (od 4 sierpnia 2022r. do maksymalnie 6 grudnia 2022r.), gdyż oba świadczenia się wykluczają i ubezpieczona nie mogłaby nabyć prawa do dwóch wyłączających się świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Stanowisko takie jest w okolicznościach niniejszej sprawy nieuzasadnione i błędne. Organ rentowy stracił z pola widzenia okoliczność, że wniosek o rentę ubezpieczona złożyła w terminie, w którym, nawet gdyby służyłoby jej wcześniej prawo do świadczenia rehabilitacyjnego w maksymalnym rozmiarze 12 miesięcy, zakończyłaby już pobierania tego świadczenia. A zatem ubezpieczona zawnioskowała o rentę na okres, w którym nie służyłoby jej już żadne świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Oznacza to że w przypadku ubezpieczonej oba świadczenia z ubezpieczenia społecznego- i to z ustawy zasiłkowej i to z ustawy emerytalnej, nie konkurują ze sobą. Dlatego też, zdaniem Sądu Okręgowego, organ rentowy nie miał podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego z wniosku ubezpieczonej o rentę do czasu rozpoznania sprawy o świadczenie rehabilitacyjne. W tym zakresie sąd w niniejszym składzie w całości podziela rozważania Sądu Okręgowego w S. zawarte w wyroku z dnia 27 października 2023 r. VI U 1357/23 (LEX nr 3630401), na który w swym odwołaniu powołała się ubezpieczona, tj. że w sprawie tego rodzaju jak niniejsza Sąd może dokonywać oceny trafności wydanego przez organ rentowy postanowienia o zawieszeniu postępowania, mimo że jest ono oparte o przepisy k.p.a. Jak wskazał Sąd Okręgowy w S. „Postanowienia tego rodzaju wydawane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są bowiem niezaskarżalne w toku postępowania administracyjnego przed organem rentowym (art. 83b ust. 2 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych). Gdyby więc uznać, że sąd ubezpieczeń społecznych nie ma kompetencji do kontrolowania ich prawidłowości w sytuacji złożenia przez stronę skargi na bezczynność organu rentowego, oznaczałoby to w praktyce pozbawienie przepisów art. 477