Sygn. akt VI Ka 558/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze w VI Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: Przewodniczący – Sędzia Robert Bednarczyk (spr.) Sędzia Tomasz Skowron Sędzia Andrzej Żuk Protokolant Agnieszka Telega przy udziale prokuratora Prokuratury Rejonowej w Jeleniej Górze Urszuli Ziembickiej po rozpoznaniu w dniu 15 października 2024r. sprawy W. M. ur. (...) w J. s. J., D. z d. M. oskarżonego z art. 155 kk z powodu apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 29 maja 2024 r. sygn. akt II K 1809/23 I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok; II. zasądza od oskarżonego W. M. na rzecz oskarżycieli posiłkowych A. S., K. S. i L. S. kwoty po 840 złotych wobec każdego z oskarżycieli tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym; III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe za postępowanie odwoławcze, w tym 180 złotych opłaty. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt VI Ka 558/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Jeleniej Górze z dnia 29 maja 2024r. w sprawie II K 1809/23 0.11.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.
- Granice zaskarżenia 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.
- Ustalenie faktów 0.12.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.
- Ocena dowodów 0.12.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 0.12.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 66 § 1 kk polegające na jego niezastosowaniu wobec oskarżonego w sytuacji, w której wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut, zawarty w apelacji obrońcy nie jest zasadny. Już na wstępie stwierdzić należy, że użyte w art. 66 § 1 kk sformułowanie "sąd może" oznacza, że zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania karnego w wypadku spełnienia wszystkich przewidzianych przez ustawę przesłanek jest prawem, ale nie obowiązkiem sądu. Ujęcie to ma istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości postawienia zarzutu obrazy przepisów prawa w postępowaniach apelacyjnym (art. 438 pkt 1 k.p.k.). Niezastosowanie tej instytucji nie stanowi zatem obrazy prawa materialnego (por. wyrok SA w Gdańsku z dnia 24 lutego 2021 r., II AKa 390/20, LEX nr 3284786, wyrok SA w Warszawie z dnia 7 lipca 2020 r., II AKa 236/19, LEX nr 3053716). Niezależnie jednak od formalnoprawnej poprawności tego zarzuty podnieść należy, że zgodnie ze wskazanym przepisem determinantami zastosowania żądanej przez obrońcę instytucji jest kumulatywne wystąpienie przesłanek w postaci niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, pozytywna prognoza kryminologiczna, stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, jaki nie jest znaczny i usytuowany na tym samym poziomie stopień winy. Ów stopień winy determinują natomiast rozpoznawalność sytuacji oraz jej prawnej oceny, możliwość przeprowadzenia prawidłowego procesu motywacyjnego i podjęcia decyzji o postąpieniu zgodnym z prawem oraz zdolność do pokierowania zachowaniem. Okoliczności umniejszające winę są zatem pochodne względem okoliczności wyłączających winę. W przedmiotowej sprawie W. M. bez trudu mógł i powinien rozpoznać zagrożenie tym bardziej, że to nie on a pokrzywdzony wprowadził pojazd do garażu a jako osoba obeznana z zasadami korzystania z samochodu, wyposażonego w automatyczną skrzynię biegów miał pełną świadomość w zakresie ryzyka pozostawienia go w pozycji załączonego biegu, umożliwiającego ruch. Jednocześnie widząc stojącego przed maska pojazdu pokrzywdzonego miał on zachowaną w pełni rozpoznawalność sytuacji oraz jej oceny prawnej. Nic także nie stało na przeszkodzie możliwości przeprowadzenia przezeń prawidłowego procesu motywacyjnego i podjęcia właściwej decyzji, ani też zdolności pokierowania swoim zachowaniem. Nie miała miejsca sytuacja działania na rozkaz, bowiem skierowana przez D. S. prośba o uruchomienie zapłonu rozkazem takim nie była, co jak się wydaje jest oczywiste. Skoro tak, to nie sposób zasadnie wywodzić, że stopień winy oskarżonego nie był znaczny a już tylko ten element wyklucza możliwość warunkowego umorzenia postepowania. Z kolei zgodnie z art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Bez wątpienia rozmiar wyrządzonej szkody, przede wszystkim jej nieodwracalny charakter i rodzaj naruszonego dobra prawem chronionego to elementy wyłączające możliwość uznania, że stopień społecznej szkodliwości czynu nie jest znaczny. To samo spostrzeżenie dotyczy i stopnia naruszenia reguł ostrożności, za czym przemawia dostrzeżona przez sprawcę obecność na niewielkiej przestrzeni przed pojazdem pokrzywdzonego. Skoro tak, to i szkodliwość społeczna czynu oceniana musi być na poziomie znacznej. Odwołać się należy do trafnego wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2014 r. (IV KK 35/14, LEX nr 1498501), w jakim wskazane zostało, że w wypadku przestępstwa zagrożonego karą nie przekraczającą 5 lat pozbawienia wolności pojednanie stron jest nieodzowne dla możliwości warunkowego umorzenia postępowania. Do takiego pojednania się wszak nie doszło, zaś w apelacji nie zostało stwierdzone, by oskarżony podjął działania ukierunkowane na choćby próbę zadośćuczynienia członkom rodziny zmarłego wyrządzonej im krzywdy. Okoliczności, podawane przez obrońcę w apelacji w postaci niekaralności oskarżonego, nieumyślnego charakteru popełnionego przestępstwa, wyrażonej skruchy i dotychczasowego sposobu życia W. M. w pełni uzasadniają natomiast jego pozytywna prognozę kryminologiczną, czemu jednak Sąd Rejonowy dał wyraz warunkowo zawieszając wykonanie mieszczącej się w dolnych granicach ustawowego zagrożenia kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu brak jest podstaw do dalszego łagodzenia wymiaru kary oraz modyfikacji orzeczonych środków o charakterze kompensacyjnym i probacyjnym. Wniosek zmiana wyroku przez warunkowe umorzenie postępowania karnego wobec oskarżonego W. M. na okres próby w wymiarze ustalonym przez Sąd. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Podniesiony w apelacji zarzut nie okazał się zasadny a co za tym idzie również zawarty w niej, korelujący z zarzutem wniosek zasadny nie jest.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 0.15.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 0.
- Przedmiot utrzymania w mocy 0.1Zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy w całości. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Wyrok Sądu I instancji jest wolny w tym zakresie od uchybień, opisanych w apelacji i nie zawiera on również uchybień, o jakich mowa w art. 439 kpk i art. 440 kpk.. 0.15.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 0.0.
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 0.15.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 0.15.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 0.15.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 0.15.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności II Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach zastępstwa procesowego oskarżycieli posiłkowych w postępowaniu odwoławczym stanowi przepis art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk.
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności III Podstawę rozstrzygnięcia o kosztach procesu za postępowanie odwoławcze stanowi przepis art. 636 § 1 k.p.k. Sąd nie stwierdził podstaw faktycznych, uzasadniających odstąpienie od obciążania oskarżonego tymi należnościami.
- PODPIS 0.11.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację obrońca Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja 0.11.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana