solidarnej odpowiedzialności pozwanej (inwestora) do zapłaty wymagalnego wynagrodzenia należnego powódce (podwykonawcy) z tytułu umowy o podwykonawstwo zawartej z wykonawcą (...) S.A.: przed zawarciem umowy o podwykonawstwo i przystąpieniem przez podwykonawcę do jej wykonania (...) S.A. zgłosiła pozwanej powodową spółkę jako podwykonawcę robót w ramach inwestycji oraz określiła w zgłoszeniu z 4.06.2020 r. zakres prac, które będzie realizowała powódka; - art.
ma także zastosowanie do umów o podwykonawstwo, których przedmiotem jest dostawa; - z umowy o podwykonawstwo z 9.06.2020 r. wynika wprost, że wytworzenie i dostarczenie przez powódkę konstrukcji stalowych wchodziło w skład przedmiotu umowy zawartej przez pozwaną w dniu 20.08.2019 r. z (...)Sp. z o.o. i (...) S.A.; - zgłoszenie przez powoda w piśmie procesowym z 22.11.2021 r. żądania zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie od należności głównej od dnia wniesienia pozwu nie było niedopuszczalne z uwagi na treść art. 458 8 §1 k.p.c., albowiem jest to roszczenie uboczne ściśle związane z roszczeniem głównym jako roszczenie akcesoryjne. Wyrok powyższy zaskarżyła w całości apelacją pozwana, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie zmianę poprzez oddalenie powództwa. Apelująca zarzuciła: 1) nierozpoznanie istoty sprawy wskutek zupełnego pominięcia formułowanego przez pozwaną zarzutu ograniczenia odpowiedzialności na zasadzie art.
k.c.; 2) sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek naruszenia art. 233 k.p.c., poprzez dowolne przyjęcie, że:
k.c., jak również przyczyn pominięcia wnioskowanego przez pozwaną dowodu z opinii biegłego właściwej specjalności, co nie tyle utrudnia, lecz w istocie uniemożliwia podjęcie jakiejkolwiek merytorycznej polemiki z Sądem I instancji w naprowadzonym zakresie, jak również uchyla zaskarżone orzeczenie spod kontroli instancyjnej; 6) naruszenie art. 458 8 k.p.c. - poprzez przyjęcie możliwości modyfikacji przez powódkę roszczenia w zakresie należności odsetkowych, podczas gdy w ocenie pozwanej powyższe stanowi niedopuszczalną modyfikację powództwa; 7) naruszenie art.
k.c. oraz art. 143b ust. 1,3, 5, 6,7 i 8w zw. art. z art. 143c ust. 1-8 ustawy prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych, poprzez ich błędną wykładnię oraz przyjęcie, że przepisy p.z.p., a to art. 143b i art. 143c w zw. art. z art. 143a ust. 1 i 2 nie stanowią przepisów szczególnych względem uregulowań k.c., a to art.
k.c., w zakresie określenia przesłanek odpowiedzialności inwestora zamówienia publicznego; 8) naruszenie art.
k.c. - poprzez jego błędną wykładnię oraz przyjęcie, że przedmiotowa regulacja dotyczy również umów dostawy, podczas gdy podstawowa literalna wykładnia przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie znajduje on zastosowania do umów dostawy lub jakichkolwiek umów o innym charakterze niż roboty budowlane realizowane przez podwykonawców lub dalszych podwykonawców; 9) naruszenie art.
k.c. - poprzez niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że pismo (...) S.A. z 4.06.2020 r. stanowi prawidłowe zgłoszenie robót w rozumieniu naprowadzonego przepisu w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy; 10) naruszenie art.
k.c. oraz art. 143b ust. 1, 5, 6,7 i 8 w zw. art. z art. 143c ust. 1-8 p.z.p. w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że w okolicznościach faktycznych przedmiotowej sprawy spełnione zostały przesłanki solidarnej odpowiedzialności pozwanej lub/i bezpośredniej zapłaty na rzecz powódki należności objętych roszczeniem, podczas gdy pozwanej nie została przedłożona w trybie i terminie wynikającym z p.z.p. umowa podwykonawcza (jej projekt), jak i potwierdzona podpisana umowa za zgodność z oryginałem umowa łącząca powódkę z (...) oraz gdy przepis art.
k.c. nie obejmuje podwykonawców realizujących umowy inne niż umowa o roboty budowlane, a ponadto - i co istotne - pozwanej nie został zgłoszony szczegółowy przedmiot robót. W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji prawidłowo, z poszanowaniem reguł wyrażonych w przepisie art. 233 §1 k.p.c. ustalił stan faktyczny sprawy, co sprawiło, że Sąd Apelacyjny przyjął go za własny. Nietrafiony okazał się zarzut naruszenia art. 327 1 §1 i 2 k.p.c. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku, zważywszy na poruszaną w nim materię, nie narusza przesłanki zwięzłości. Zawiera także wszelkie elementy pozwalające zarówno na zaprezentowanie we wniesionym środku odwoławczym zarzutów natury procesowej i meterialnoprawnej, jak i przeprowadzenie kontroli instancyjnej. Wbrew twierdzeniom apelującej, Sąd Okręgowy wskazał w pisemnych motywach swojego rozstrzygnięcia, dlaczego uznał roszczenie za usprawiedliwione tak co do zasady, jak i wysokości. Braki odniesienia się do zarzutu ograniczenia odpowiedzialności na podst. art. art.
k.c., jak również wskazania przyczyn pominięcia wnioskowanego przez pozwaną dowodu z opinii biegłego, okazały się bez wpływu na rozstrzygnięcie, z przyczyn wskazanych niżej. Przechodząc do zarzutów obrazy art. 233 §1 k.p.c., podnieść wypada, że zgodnie z utrwalonymi w tej mierze poglądami doktryny i judykatury, skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia przywoływanego przepisu wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 8 kwietnia 2009 r., II PK 261/08). Jeśli sądowi nie można wytknąć błędnego z punktu widzenia logiki i doświadczenia życiowego rozumowania, nie dochodzi do obrazy powoływanego przepisu, nawet jeśli z dowodu można wywieść wnioski inne niż przyjęte przez sąd. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał dogłębnej analizy zaoferowanych przez strony procesu dowodów, zaś apelacji nie udało się wykazać nielogicznego czy sprzecznego z zasadami doświadczenia życiowego wnioskowania przy ich ocenie. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że pismo (...) S.A. z 4.06.2020 r. stanowiło wyłącznie informację dotyczącą wyrażenia zgody na wejście na teren pozwanej oraz że pozwana wyraziła zgodę na podwykonawstwo w zakresie objętym zgłoszeniem, podczas gdy pozwanej nie został przedstawiony szczegółowy przedmiotowy robót ani też umowa podwykonawcza. W ww. piśmie wskazano, jakie konkretnie konstrukcje dostarczyć ma powodowa spółka, a przedstawione w nim dane były zbieżne z tymi wskazanymi w umowie wykonawczej i pozwalały na identyfikację prac zleconych powódce, nawet bez potrzeby korzystania z wiadomości specjalnych. Gdy dodać do tego niezakwestionowane okoliczności: zgłoszenia powódki jako podwykonawcy w sposób wskazany w punkcie 14.9 umowy zawartej z inwestorem oraz uczestnictwa przedstawiciela pozwanej przed wysyłką gotowych elementów konstrukcji stalowych na miejsce przeznaczenia w odbiorach częściowych w zakładzie powódki, wyciągnięty przez Sąd Okręgowy wniosek, że skarżąca wiedziała, że powódka będzie podwykonawcą i jakie konkretnie elementy będzie wykonywać, jest jak najbardziej logiczny. Co więcej, w zaprezentowanych wyżej okolicznościach to pogląd pozwanej jawi się jako skrajnie sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego. Nie było także dowolnym ustalenia, że (...) S.A. nie otrzymała wynagrodzenia za prace powódki. Pismo wykonawcy (k. 567) wskazuje, że skarżąca nie zapłaciła mu za elementy wykonane przez powódkę. W tej sytuacji, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca przedstawiła dowód przeciwny, czego jednakże nie uczyniła. W konsekwencji Sądy obu instancji nie miały wystarczających podstaw do odmowy uznania trafności stanowiska strony powodowej w tym zakresie. Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że ostatecznie podstawą zasądzenia świadczenia stał się przepis art.
okoliczność była irrelewantna. Ubocznie zauważyć w tym miejscu wypada, że z treści ww. pisma wynika również, że doszło do odstąpienia od umowy pismem z 25 września 2020 r., a zatem już po zakończeniu prac powódki. Sąd Okręgowy, pomijając zawnioskowany przez pozwaną dowód z opinii biegłego, nie naruszył wskazanych w apelacji przepisów prawa. Wbrew twierdzeniom skarżącej, dowód ten nie był przydatny do rozstrzygnięcia sporu między stronami. Został zgłoszony bowiem na okoliczności (k. 497 v.): określenia zakresu ograniczenia odpowiedzialności pozwanej stosownie do art.
i określenia wysokości wynagrodzenia wykonawcy za wskazane w zgłoszeniu i zrealizowane przez powódkę prace podwykonawcze. Skarżąca nie wskazała w uzasadnieniu swojego stanowiska procesowego, z powołaniem się na stosowne dokumenty, jaka była wartość spornych prac w umowie między inwestorem a wykonawcą, a w konsekwencji, o ile było ono niższe od tego określonego w umowie podwykonawczej. Dopiero bowiem, gdyby powstał spór w tym przedmiocie, zaszłaby konieczność skorzystania z opinii biegłego, którego rzeczą nie jest poszukiwanie faktów, lecz ich weryfikacja pod kątem posiadanych wiadomości specjalnych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego nie doszło także do naruszenia art. 458 8 k.p.c. Przede wszystkim zauważyć należy, że strona powodowa w pozwie zgłosiła roszczenie odsetkowe. Jakkolwiek wprawdzie oświadczyła potem, że odsetek nie dochodzi, to pozwu w tym zakresie nie cofnęła. Niezależnie od tego zgodzić należy się z Sądem Okręgowym, że roszczenie odsetkowe dochodzone obok żądania głównego jest ściśle z nim związane, o czym przekonuje zresztą dodatkowo treść art. 20 k.p.c. Dodatkowo zauważyć wypada, że sam przywoływany przepis nie wyłącza bezwzględnie zmian ilościowych powództwa. Dopuszczalne jest bowiem wystąpienie z żądaniem zasądzenia świadczeń za dalsze okresy w sprawach o świadczenia powtarzające się, w tym odsetki. Najdalej idącym zarzutem dotykającym prawa materialnego pozostawał ten dotyczący nierozpoznania istoty sprawy wskutek pominięcia zarzutu ograniczenia odpowiedzialności na zasadzie art.
Zarzut ten pozostawał również w ścisłym związku z innym, dotyczącym nieprawidłowego zdaniem skarżącej przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że powódka udowodniła swoje żądanie co do wysokości. Z zarzutem nierozpoznania istoty sprawy zgodzić się nie sposób. Zresztą sama skarżąca jest w tym zakresie niekonsekwentna, podnosząc, że podstawą rozstrzygania przez Sąd Okręgowy nie powinny być przepisy kodeksu cywilnego, lecz ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm., dalej: p.z.p.) w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo zamówień publicznych. Niezależnie od powyższego oceniany zarzut wynika z wadliwej wykładni art.
k.c., zgodnie z którym inwestor ponosi odpowiedzialność za zapłatę podwykonawcy wynagrodzenia w wysokości ustalonej w umowie między podwykonawcą a wykonawcą, chyba że ta wysokość przekracza wysokość wynagrodzenia należnego wykonawcy za roboty budowlane, których szczegółowy przedmiot wynika odpowiednio ze zgłoszenia albo z umowy, o których mowa w § 1 albo
k.c. Przepisy ustawy - Prawo zamówień publicznych dotyczące podwykonawstwa w ogóle nie odnoszą się do kwestii skutków prawnych, związanych z wyrażeniem zgody przez inwestora, czyli do powstania solidarnej odpowiedzialności inwestora za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy (art.
Przyjąć tym samym należy, że wyrażenie przez zamawiającego zgody na projekt umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane oraz niezgłoszenie pisemnego sprzeciwu wobec przedłożonej umowy o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, powoduje powstanie odmiennych, dodatkowych skutków prawnych w postaci powstania uprawnienia zamawiającego do dokonywania bezpośredniej zapłaty wykonawcy lub dalszemu podwykonawcy, który zawarł zaakceptowaną przez zamawiającego umowę o podwykonawstwo, której przedmiotem są roboty budowlane, z jednoczesnym prawem do potrącenia wypłaconych kwot z wynagrodzenia należnego wykonawcy (art. 143c ust. 6 p.z.p.) oraz uprawnienia zamawiającego do odstąpienia od umowy w sprawie zamówienia publicznego w przypadku wystąpienia konieczności wielokrotnego dokonywania bezpośredniej zapłaty podwykonawcy lub dalszemu podwykonawcy lub konieczności dokonania bezpośrednich zapłat na sumę większą niż 5% wartości umowy w sprawie zamówienia publicznego (art. 143c ust. 7 p.z.p.). Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że zostały spełnione przesłanki z art.
k.c., albowiem przed przystąpieniem przez powódkę do wykonania konstrukcji, szczegółowo zakres prac wynikających z umowy został przedstawiony na piśmie pozwanej, która zarówno ten zakres, jak i następczo wykonane prace zaakceptowała. Przepis ten nie przewiduje natomiast obowiązku przedłożenia inwestorowi umowy podwykonawczej ani nawet poinformowania o wysokości wynagrodzenia podwykonawcy. W świetle ugruntowanego orzecznictwa nie sposób także podzielić zarzutu naruszenia art.
k.c. poprzez przyjęcie, że regulacja dotyczy również umów dostawy. Solidarna z wykonawcą odpowiedzialność inwestora wobec podwykonawcy na podstawie art.
(uprzednio: art.
k.c.) występuje bowiem wtedy, gdy rezultat świadczenia podwykonawcy stał się składnikiem obiektu stanowiącego przedmiot świadczenia wykonawcy w ramach łączącej go z inwestorem umowy o roboty budowlane (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2015 r., III CSK 371/14). W rozpoznawanej sprawie nie było sporne, a nadto wykazane zostało dowodami z dokumentów, że przedmiot umowy podwykonawczej – konstrukcje stalowe – stały się składnikiem obiektu objętego umową między pozwaną a konsorcjum wykonawczym. Sąd odwoławczy nie dostrzegł, aby Sąd pierwszej instancji uchybił prawu materialnemu w zakresie nie objętym zarzutami apelacji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego strony powodowej, uznając go za nieprzydatny dla rozstrzygnięcia, na co zwrócono uwagę wyżej, przy ocenie zarzutu dotyczącego oddalenia wniosku o opinię biegłego. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podst. art. 374 k.p.c. Za podstawę rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego, które po stronie powodowej ograniczyły się do wynagrodzenia radcy prawnego/adwokata przyjęto art. 98 §1 k.p.c. w zw. z art. 391 §1 k.p.c. oraz §2 pkt 7 w zw. z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.