(2)oraz biegłych W. P. i Z. B. i ocena tego materiału dowodowego nie narusza wspomnianych kryteriów. Należy ponownie podkreślić, że sformułowane w apelacji zarzuty naruszenia prawa procesowego w zasadniczej części sprowadzają się do kwestionowania sporządzonych na potrzeby niniejszego postępowania opinii biegłych i ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd I instancji w sposób dostateczny wyjaśnił przyczyny, które legły u podstaw rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem powodów, dokonał również należytą ocenę dowodów w tym ocenę opinii biegłych, dostatecznie szczegółowo odniósł się do zarzutów podnoszonych przez pozwanego co do opinii biegłych w toku postępowania. Sąd odwoławczy w pełni podziela argumentację Sądu I instancji dotycząca oceny opinii biegłego R. D.

(2)oraz opinii biegłego z dziedziny akustyki W. P. i biegłego z dziedziny budownictwa i szacowania nieruchomości Z. B.. Nie sposób stwierdzić, że opinie zostały sporządzone pomimo braku dostatecznej dokumentacji. Nie można podzielić argumentacji skarżącego o wadliwości opinii biegłego R. D.

(2)zawartych w niej błędach metodologicznych, które jak należy wywieść z treści apelacji zdaniem skarżącego uniemożliwiają potraktowanie tej opinii jako rzetelnego środka dowodowego mającego za zadanie wyjaśnienie okoliczności wymagających wiadomości specjalnych. Opinia sporządzona przez biegłego sądowego R. D.

(2)jest spójna, logiczna, nie zawiera błędów, nie jest też wewnętrznie sprzeczna. Zastrzeżeń nie budzi przyjęta przez biegłego metoda opiniowania i zakres danych stanowiących podstawę do wydania opinii oraz wnioski opinii w szczególności w zakresie dotyczącym wpływu wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania na wartość nieruchomości powodów - zmniejszenie wartości. Przedstawiony przez biegłego zakres spadku wartości nieruchomości nie został skutecznie zakwestionowany przez pozwanego. Prawidłowość opinii biegłego R. D.

(2)i jej przydatność do rozstrzygnięcia sprawy nie została przez pozwanego podważona. Podczas rozprawy w dniu 15 marca 2023 r. biegły R. D.

(2)w sposób bardzo szczegółowy i rzetelny odniósł się do zarzutów formułowanych przez pozwanego w piśmie z dnia 26 października 2022 r. Chybione są również argumenty dotyczące rzekomego przerzucenia przez Sąd na biegłych obowiązku dokonania części ustaleń faktycznych i dokonania wykładni prawa. Niewątpliwie Sąd Rejonowy oceniając dowody w postaci opinii biegłych R. D.

(2)oraz opinii biegłego W. P. i Z. B. miał na uwadze zarzuty podnoszone przez pozwanego w toku postępowania, co do których biegli posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe odnieśli się w sposób rzeczowy, i przekonujący. Reasumując należy stwierdzić, że argumentacja sądu odnosząca się do opinii biegłych zasługuje na pełną aprobatę i nie ma potrzeby jej ponownie przytoczyć. Wobec zarzutu apelującego, że Sąd Rejonowy szczegółowo nie wyjaśnił za jakie konkretne prace zasądził odszkodowanie trzeba zauważyć, że Sąd Rejonowy szczegółowo wskazał jakie prace winny zostać wykonane w budynku mieszkalnym w celu zachowania izolacyjności akustycznej przegród zewnętrznych (strona 6 uzasadnienia). Wartość robot remontowo budowlanych została przez biegłego wyliczona na kwotę wyższą niż kwota, której powodowie dochodzili w toku niniejszego procesu. Nie było zatem konieczne aby sąd wskazał jakie prace winny zostać wykonane przez powodów w związku z zasądzeniem żądanej w toku procesu kwoty. Wobec takiej oceny dowodu z opinii biegłych zastrzeżeń nie budzi pominięcie przez Sąd I instancji dowodu z zeznań świadków B. H. i M. P.. W ocenie Sądu odwoławczego nie zachodziły również dostateczne przesłanki do przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego z dziedziny wyceny i szacowania nieruchomości oraz biegłego z zakresu akustyki i robót budowlanych. Bezzasadny jest zarzut pozwanego dotyczący naruszenia art. 36 4 ust. 4 zdanie drugie ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece poprzez uznanie, że przedstawiony w sprawie wydruk z EKW stanowi dowód potwierdzający własność nieruchomości powodów. Art. 36 4 ust. 4 w/w ustawy stanowi, że w przypadku złożenia za pośrednictwem systemu teleinformatycznego wniosku o wydanie dokumentów, o których mowa w ust. 2 (Centralna Informacja wydaje na wniosek odpisy ksiąg wieczystych, wyciągi z ksiąg wieczystych oraz zaświadczenia o zamknięciu ksiąg wieczystych), Centralna Informacja umożliwia samodzielne wydrukowanie tych dokumentów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego. Wydruki tych dokumentów mają moc dokumentów wydawanych przez sąd, jeżeli posiadają cechy umożliwiające ich weryfikację z danymi zawartymi w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych. Przedstawiony w toku postępowania wydruk z EKW jako dowód potwierdzający własność nieruchomości powodów nie budzi zastrzeżeń sądu, jest zgodny z danymi figurującymi w elektronicznej księdze wieczystej w chwili orzekania przez Sąd odwoławczy w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy należycie rozważył istnienie po stronie powodów legitymacji czynnej pozwalającej na wystąpienie z niniejszym powództwem. Ponadto w świetle opinii biegłych nie budzi wątpliwości, że roszczenie T. K. i H. K. związane jest z przysługującym powodom prawem własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Twierdzenia dotyczące wykorzystywania części pomieszczeń na potrzeby działalności związanej z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Sąd Rejonowy poczynił należyte ustalania dotyczące stanu przedmiotowej nieruchomości i sposobu jej zabudowy nadto wskazał, że wysokość określonych przez biegłych nakładów dotyczy wyłącznie zamieszkiwanego przez powodów domu. Dokonując oceny sformułowanych w apelacji zarzutów naruszenia prawa materialnego należy wskazać, że niezasadne zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 129 ust. 2, art. 129 ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 oraz art. 136 ust. 2 § 1 i § 3a ustawy Prawo ochrony środowiska. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również zasadności zarzutów naruszenia prawa materialnego art. 361 § 2 k.c. oraz art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. oraz art. 363 § 2 k.c. W odniesieniu do roszczeń związanych z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania i opartych na przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska, w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Sądów powszechnych, dominuje stanowisko, które zaprezentował Sąd I instancji i które sąd odwoławczy w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela, zgodnie z którym ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości odpowiadającym art. 129 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska jest także samo ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania. W niewątpliwym związku z ustanowieniem tego obszaru, pozostaje zarówno obniżenie wartości nieruchomości będące następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści aktu normatywnego o utworzeniu obszaru, zwłaszcza dotyczących ograniczeń zabudowy jak i obniżenie wartości nieruchomości wynikające z tego, że wobec wejścia w życie przedmiotowego aktu prawnego dochodzi do zawężenia granic własności określonych w art. 140 k.c. w związku z art. 144 k.c.. Trzeba zauważyć, że przed wejściem w życie aktu wprowadzającego obszar ograniczonego użytkowania właściciel mógł żądać zaniechania immisji w zakresie przekraczającym standard ochrony środowiska, natomiast w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania możliwości tej został pozbawiony. Szkodą podlegającą naprawieniu na podstawie art. 120 ust. 2 Prawa ochrony środowiska jest zatem także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że właściciel nieruchomości będzie musiał ponosić dopuszczalne na tym obszarze immisje co rzecz jasna wpływa również na obniżenie wartości nieruchomości. Przytoczony pogląd Sąd Najwyższy wyraził w orzeczeniach wydanych w sprawach o sygnaturach II CSK 602/09 – orzeczenie z 6 maja 2010 r., I CSK 509/11 - orzeczenie z 25 maja 2012 r. oraz II CSK 306/17 – orzeczenie z 23 marca 2018 r. Usprawiedliwiony jest pogląd, zgodnie z którym utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania zawsze prowadzi do istotnego i rzeczywistego uszczuplenia zakresu korzystania z nieruchomości przez konieczność znoszenia przekroczeń standardów środowiska w zakresie hałasu. Zaznaczyć należy, że właściciel nieruchomości, która znalazła się w strefie obszaru ograniczonego użytkowania (przedmiotowa nieruchomości jest położona w strefie wewnętrznej), musi się liczyć z możliwością wystąpienia określonego hałasu lotniczego i co więcej jest zmuszony do tolerowania tej sytuacji. To samo dotyczy potencjalnego nabywcy nieruchomości. Niezależnie od faktycznego wpływu hałasu na obszar, na którym zlokalizowana jest nieruchomość powodów niewątpliwie już samo położenie nieruchomości ujemnie wpływa na zachowanie nabywców. Czynnik ten negatywnie wpływa na potencjalnie możliwą do uzyskania cenę sprzedaży i to niezależnie od faktycznie emitowanego przez ruch lotniczy poziomu hałasu czy to w dzień czy w nocy. Sąd Okręgowy nie podziela stanowiska, że pomimo położenia przedmiotowej nieruchomości, w obszarze ograniczonego użytkowania, w jego strefie zewnętrznej nie zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego. Konieczność znoszenia immisji i brak możliwości żądania ich zaniechania w zakresie przekraczającym standard ochrony środowiska uzasadnia twierdzenie, że powodowie nie może korzystać ze swojej nieruchomości w takim zakresie jak przed wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania. W świetle powyższego rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego oparte na stwierdzeniu, że ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania lotniska spowodowało spadek wartości przedmiotowej nieruchomości na podstawie artykułu 129 ustęp 2 prawa o ochronie środowiska, który podlega rekompensacie przez pozwaną jest prawidłowe. Sad Rejonowy w należyty sposób rozważył przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa. W ocenie Sądu odwoławczego nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że rewitalizacja akustyczna ma wpływ na zwiększenie wartości nieruchomości istotny dla ustalenia zasadności roszczenia powodów związanego ze spadkiem wartości nieruchomości. Nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia, że w wyniku zasądzenia na rzecz powodów żądanych w pozwie kwot doszło do naruszenia normy art. 361 § 1 i 2 k.c. Argumentacja podniesiona w tym zakresie przez apelującego nie zasługuje na aprobatę. Zastrzeżeń nie budzi również argumentacja sądu, dotycząca roszczenia powodów zgłoszonego w związku z koniecznością zapewnienia w budynku odpowiedniego klimatu akustycznego. Sąd Rejonowy w należyty sposób rozważył przesłanki warunkujące zasadność roszczenia powodów w tym zakresie. Sad odwoławczy argumentację sądu w tym zakresie również podziela. Należy zauważyć, że w orzecznictwie przeważa pogląd, że roszczenie o zasądzenie kosztów potrzebnych do rewitalizacji akustycznej budynku na podstawie art. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3 p.o.ś. nie jest uzależnione od uprzedniego poniesienia tych kosztów. Zaskarżone orzeczenie w zakresie w jakim uwzględnia roszczenia zgłoszone przez właścicieli przedmiotowej nieruchomości odpowiada prawu, nie narusza przepisów prawa materialnego szczególności powołanych w apelacji norm ustawy Prawo ochrony środowiska. Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia prawa materialnego art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c. oraz art. 362 § 2 k.c., a to w związku z przyjętą przez sąd datą wymagalności roszczenia powodów i zasądzeniem odsetek ustawowych od kwot 24.975 zł od dnia 17 kwietnia 2018 r., a nie od dnia wyrokowania. Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 listopada 2016 roku, wydanym w sprawie III CSK 342/15, gdzie Sąd stwierdził, że w wypadku, kiedy przedmiotem sporu jest świadczenie pieniężne należne wierzycielowi, w tym także świadczenie odszkodowawcze dochodzone na podstawie art. 129 ust. 2 i 4 oraz art. 136 ust. 1 i 3 prawa o ochronie środowiska, zasadą pozostaje, że termin płatności świadczenia w zakresie kwot nim żądanych i uznanych ostatecznie za uzasadnione, wyznacza wezwanie dłużnika do zapłaty. Należy podkreślić, że wyrok w niniejszej sprawie nie ma charakteru prawo kształtującego, konstytutywnego, tylko deklaratywny. Nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ogólnej zasady przyjętej dla roszczeń, których wymagalność zależy od wezwania dłużnika do zapłaty (art. 455 k.c.), dłużnik popada w opóźnienie, jeżeli nie spełni świadczenia należnego wierzycielowi w wyznaczonym terminie – art. 481 § 1 k.c. W ocenie Sądu odwoławczego, co do zasady powodom należą się odsetki od dnia następnego po upływie terminu wskazanego w wezwaniu do zapłaty, albowiem po tej dacie strona pozwana popadła w opóźnienie. Wprawdzie wysokość szkody została dokładnie ustalona i ostatecznie określona dopiero w toku procesu, w wyniku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, jednak to na pozwanej, jako dłużniku, a zarazem profesjonaliście, spoczywały już wcześniej obowiązki nałożone przez ustawodawcę. Nieuzasadnione jest zatem stanowisko, wyrażone w apelacji, że odsetki należą się dopiero od dnia wyrokowania. Wobec powyższego apelacja pozwanego podlegała oddaleniu jako bezzasadna na podstawie art. 385 k.p.c. Wobec oddalenia apelacji strony pozwanej o kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w punkcie II wyroku na podstawie artykuł 98 § 1 i 98 § 1 1 k.p.c. w związku z § 2 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie. Koszty poniesione przez powodów w postępowaniu apelacyjnym obejmują kwotę 1800 zł należną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia o kosztach procesu. Alina Szymanowska