← Polska

I C 149/23

Sygn. akt I C 149/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ S., dnia 26 marca 2024 roku Sąd Okręgowy w Szczecinie I Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego R

§ 3k.c.

Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, w razie istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza po powstaniu zobowiązania, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, zmienić wysokość lub sposób spełnienia świadczenia pieniężnego, chociażby były ustalone w orzeczeniu lub umowie. Jedynie istotna zmiana siły nabywczej pieniądza, zgodnie z art.

§ 3k.c.

rodzi możliwość żądania, aby wysokość świadczenia określił sąd, mając na uwadze zasady współżycia społecznego i interesy stron. Waloryzacja sądowa jest wyjątkiem od zasady nominalizmu oraz ma charakter subsydiarny, gdyż oznacza brak lub nieadekwatność umownych klauzul waloryzacyjnych, jak również niemożność porozumienia się stron co do wysokości świadczenia już po tym, jak istotna zmiana siły nabywczej pieniądza się zaktualizowała. W ocenie Sądu, na przestrzeni pomiędzy zawarciem umowy a złożeniem pozwu nie ziściła się przesłanka istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza, a tym bardziej taka waloryzacja sądowa jakiej domaga się powód nie byłaby zasadna w świetle zasad współżycia społecznego (aktualne wskazane wyżej argumenty). W ocenie Sądu, także art.

§4k.c.

stanowi przeszkodę do uwzględnienia żądania w tym zakresie albowiem dochodzenie zwrotu świadczenia spełnionego na skutek nieważnej umowy pozostaje niewątpliwie w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa powoda. Przepis stanowi jednoznacznie, że z żądaniem zmiany wysokości lub sposobu spełnienia świadczenia pieniężnego nie może wystąpić strona prowadząca przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. W ocenie Sądu wskazany przepis winien być interpretowany szeroko i brak jest podstaw do uznania, że hipotezą przepisu nie są objęte świadczenia wynikające z umowy nieważnej, albowiem waloryzacja wskazana w art.

§ 3k.c.

odnosi się do wszelkich zobowiązań, bez względu na źródło ich powstania. Nadto, w ocenie Sądu domaganie się waloryzacji sądowej stoi w sprzeczności z celami dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.. Sąd miał na uwadze, że w powołanym wyżej wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r. w sprawie o sygn. C-520/21 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej jednoznacznie wskazał, na brak możliwości po stwierdzeniu nieważności umowy kredytu domagania się przez bank roszczeń wykraczających poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty. Wprawdzie TSUE nie wskazał jednoznacznie na waloryzacją ale odpowiadał na pytanie Sadu odnoszące się również do waloryzacji sądowej. Posłużenie się w przywołanym orzeczeniu przez TSUE pojęciem „rekompensata”, w ocenie Sądu wskazuje jednak na brak możliwości domagania się wszelkich roszczeń poza wyżej wskazanymi. Pojęcie rekompensata oznacza zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, zlikwidowanie poniesionych przez kogoś strat lub doznanych krzywd. Waloryzacja sądowa ma na celu niewątpliwie przywrócenie rzeczywistej wartości długu a tym samym mieści się w pojęciu rekompensaty. Na marginesie Sąd wskazuje jeszcze, że skoro zgłoszone przez powódkę roszczenia są niezasadne to tym samym za bezprzedmiotowe uznać należało rozpoznawanie zgłoszonego przez pozwanych w odpowiedzi na pozew zarzutu przedawnienia tych roszczeń. Ustalony w sprawie stan faktyczny był oparty na niekwestionowanym przez strony nieosobowym materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy w postaci dokumentacji związanej z udzieleniem kredytu i jego późniejszą spłatą. Oceniając materiał dowodowy Sąd uznał, iż dowody z dokumentów urzędowych i prywatnych przedłożonych przez strony są wiarygodne, albowiem żadna ze stron nie kwestionowała autentyczności tych dokumentów, prawdziwości twierdzeń w nich zawartych, ani też żadna ze stron nie zaprzeczyła, iż osoby podpisane pod tymi pismami nie złożyły oświadczeń w nich zawartych. Sąd oddalił wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz zeznań pozwanych ponieważ bezprzedmiotowe byłoby ustalenie wysokości roszczenia powodowego Banku w sytuacji, gdy jest ono nieusprawiedliwione co do zasady, bowiem jak Sąd wskazał roszczenie takie w polskim porządku prawnym Bankowi nie przysługuje. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy. Pozwani wygrali sprawę w całości, zatem powód obowiązany jest zwrócić im poniesione przez nich koszty procesu w wysokości 10.817 zł, które obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika - 10 800 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. oraz opłatę skarbową od pełnomocnictw w wysokości po 17 zł. Powyższe znalazło wyraz w pkt II wyroku. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Sędzia Sądu Okręgowego Renata Tarnowska ZARZĄDZENIE 1. odnotować, 2. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi powoda przez portal, 3. z apelacją lub za 21 dni od wykonania pani referendarz. Sędzia Sądu Okręgowego Renata Tarnowska

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.