Sygn. akt IX Ka 519/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie IX Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia SSO Iwona Konopka (spr.) Sędziowie: SO Grzegorz Fidrysiak SO Anna Szymacha - Zwolińska protokolant: Michał Osetek przy udziale prokuratora Stanisława Wieśniakowskiego po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2024 r. sprawy O. W. ur. (...) w W., syna G. i K. oskarżonego z art. 56 ust. 3 ustawy o p.n. w zb. z art. 59 ust. 1 ustawy o p.n. i inne na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 7 lutego 2024 r., sygnatura akt II K 1357/23 orzeka:
- zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
- zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. M. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w instancji odwoławczej;
- zwalnia oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, wydatkami obciążając Skarb Państwa. UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IX Ka 519/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 1
- CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 7 lutego 2024 r., sygn. II K 1357/23 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☐ obrońca ☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana
- Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 2.
- Ustalenie faktów 2.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.
- Ocena dowodów 2.2.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.2.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
- STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Apelacja oskarżonego na uwzględnienie nie zasługiwała. Sąd I instancji w toku przewodu sądowego ujawnił wszystkie dowody, dokonał ich wnikliwej oceny z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego i w następstwie tak dokonanej oceny ustalił stan faktyczny nie zawierający błędów. Tak dokonana ocena w pełni korzysta z ochrony art. 7 k.p.k. Sąd orzekający dokonał wszechstronnej oceny wszystkich dowodów, przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść oskarżonego, a poczynione ustalenia faktyczne są wynikiem uznania za wiarygodne określonych dowodów, które to stanowisko Sąd szeroko i przekonywująco umotywował. Wbrew twierdzeniom skarżącego Sąd Rejonowy dokonał również trafnej prawno – karnej oceny zachowania oskarżonego, uznając, że wyczerpał ona znamiona czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Przypomnieć należy, że z opisu zarzucanego oskarżanemu czynu wynika, że zarzucono mu udział w obrocie znacznej ilości substancji psychotropowej w postaci (...) w okresie od co najmniej 31.08.2023 r. do 4 .09.2023 r., który miał polegać na zakupie w dniu 31.08.2023 r. od M. O. 50 gram tej substancji za kwotę 1000 zł w celu dalszego obrotu, magazynowania tej substancji i przygotowania do dalszej dystrybucji, udzielenia w dniu 3.09.2023 r. odpłatnie K. S. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej za kwotę 30 zł tej substancji w ilości 0,5 grama oraz przechowywanie w dniu 4.09.2023 r. w swoim mieszkaniu poporcjowanej i przygotowanej do dalszego obrotu tej substancji w łącznej ilości 38,31 grama co stanowiło 383 porcji. Zaznaczenia wymaga, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Sądów Apelacyjnych, a także stanowiska judykatury pojęcie uczestnictwa w obrocie składa się z dwóch rodzajów zachowań. Po pierwsze są to wszystkie sytuacje będące odpowiednikiem wprowadzenia do obrotu, jednak po stronie biernej takiej transakcji. Chodzi tu zatem o przyjęcie narkotyków od sprzedawcy, dostawcy, importera, producenta, hurtownika. Co istotne dla przyjęcia uczestnictwa w obrocie osoba uczestnicząca w obrocie nie może być konsumentem danej porcji narkotyków, lecz musi mieć ona zamiar przekazania ich kolejnej osobie (konsumentowi lub hurtownikowi). Innymi słowy konsument nie może być uczestnikiem w obrocie. Nie jest jednak konieczne wykazanie, że potencjalnymi dalszymi odbiorcami nie są konsumenci, lecz hurtownicy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1.03.2023 r., sygn. I KK 364/22, postanowienie SN z dnia 3.11.2021 r., sygn. IV KK 480/21, postanowienie SN z dnia 26.09.2018 r., IV KK 348/18). Zatem prawnie irrelewantne jest, czy uczestniczący w obrocie przekaże dalej narkotyk konsumentowi, czy hurtownikowi. Dla wyczerpania znamienia uczestnictwa w obrocie nie ma znaczenia ilość przyjętego narkotyku (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18.06.2000 r., sygn. II KK 94/20), teoretycznie może to być zatem nawet jedna porcja. Po drugie, pojęcie uczestnictwa w obrocie obejmuje wszystkie inne zachowania, które mają jakiekolwiek znaczenie dla dokonywania obrotu narkotykiem. Mowa tu np. o magazynowaniu narkotyków, udostępnianiu lokalu celem wprowadzenia narkotyków do obrotu, np. w celu przeprowadzenia w nim transakcji, przechowywaniu oraz porcjowaniu narkotyków, przejęciu od kuriera, rozpakowaniu, rozważeniu na mniejsze objętości, przewożeniu narkotyków jako kurier. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż znamię uczestnictwa w obrocie zostaje zrealizowane już w momencie zakupu środka odurzającego od hurtownika ze z góry powziętym zamiarem wykraczającym poza samodzielne skonsumowanie, lecz również obejmuje sprzedaż nadwyżki narkotyku kolejnym osobom, także konsumentom (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18.06.2020 r., sygn. II KK 94/20). W realiach tej sprawy zasadnie Sąd Rejonowy określił pozycję oskarżonego jako uczestniczącego w obrocie środkami odurzającymi w postaci (...), bowiem – co wynika z samych wyjaśnień oskarżonego – nie był on wyłącznie ostatecznym konsumentem zakupionego w dniu 31.08.2023 r. ilości 50 gram narkotyku od M. O.. Istotna przy tym była ilość nabytego narkotyku, która była równoważna 500 porcjom, a także wynikający jednoznacznie z analizy zgromadzonego w aktach sprawy istniejący zamiar oskarżonego dalszej dystrybucji tego narkotyku innym osobom, w porcjach. Bez wątpienia znamię uczestnictwa w obrocie w realiach tej sprawy zostało przez oskarżonego zrealizowane już w momencie nabycia 50 gram (...) od M. O. w dniu 31.08.2023 r. z góry powziętym zamiarem przekraczającym skonsumowanie tych narkotyków na własny użytek, lecz obejmującym również sprzedawanie tego narkotyku innym osobom, konsumentom. W tym celu wszak oskarżony przechowywał narkotyki w woreczku strunowym i posiadał wagę, co jasno wynika z protokołu przeszukania mieszkania oskarżonego (k. 7-11), zeznań funkcjonariusza policji M. C. (k. 21-22), który przeprowadzał tą czynność w mieszkaniu oskarżonego i dokonał jego zatrzymania, jak również fotografii ujawnionych na zatrzymanym telefonie komórkowym oskarżonego i pendrive (k. 117-121, 238-239). Jednoznacznie przy tym z dowodów w postaci protokołu oględzin telefonu oskarżonego (k. 29-121) i analizy ujawnionych wiadomości tekstowych oraz zdjęć, a także protokołu oględzin pendriva (k. 235-237, 238-239) wraz z zapisami rozmów z komunikatora (k. 241-283) wynika, że oskarżony zajmował się sprzedażą narkotyków innym osobom, które - jak wynika z treści zapisów rozmów - były w przeważającej mierze konsumentami. Zważyć przy tym należy, że zapisy rozmów ujawnionych na zatrzymanym u oskarżonego telefonie nosiły daty sierpniowe poprzedzające fakt nabycia substancji (...) w dniu 31.08.2023 r. Zwracają przy tym uwagę zapisy rozmowy zawarte na k. 88-89, z których wynika, że oskarżony będzie dysponował większą ilością narkotyków we wrześniu (k. 89). Nie sposób zatem uznać, że wyjaśnienia oskarżonego odnoszące się do nabycia w dniu 31.08.2023 r. 50 gram (...) od M. O. niezasadnie zostały uznane za wiarygodne. Treść wyjaśnień oskarżonego złożonych w dniu 5 września 2023 r. (k. 136-137) prowadzi do wniosku, że zasadnie Sąd Rejonowy uznał je w tej części za wiarygodne. Analiza tych wyjaśnień prowadzi bowiem do wniosku, że oskarżony dokładnie zdawał sobie sprawę ze swoich praw i obowiązków, o czym świadczy choćby fakt, że na część zadawanych pytań odmawiał udzielenia odpowiedzi, bowiem miał świadomość tego, że ma prawo wyjaśniać, jak i odmówić składania wyjaśnień i odpowiedzi na pytania oraz nie ma obowiązku dostarczania dowodów przeciwko sobie. Wyjaśnienia oskarżonego zatem zawierają tylko te informacje, które chciał ujawnić na etapie postępowania przygotowawczego, a zaprezentowana treść prowadzi do wniosku, że są one wiarygodne. Zaznaczenia przy tym wymaga, że treść wyjaśnień oskarżonego w zakresie nabycia w dniu 31.08.2023 r. 50 gram (...) od M. O. koresponduje z zeznaniami świadka M. H. (k. 127-128), a także z ustaleniami wynikającymi z k. 122,123, bowiem podany przez oskarżonego numer telefonu, który posiadał do M. O., faktycznie zarejestrowany jest na osobę o takich danych. Nie sposób przy tym uznać, że oskarżony nabyte substancje w ilości 50 gram przeznaczył w znacznej części na własny użytek. Z dowodów w postaci protokołu oględzin telefonu komórkowego oskarżonego, protokołu oględzin pendriva wraz z zapisami rozmów z komunikatora, jego wyjaśnień, wyjaśnień K. S. wynika, że oskarżony sprzedawał nabyte narkotyki innym osobom. Zaznaczenia wymaga, że z samych wyjaśnień oskarżonego wynika przy tym (k. 136-137), że poza K. S. sprzedał kolejne 5 gram także innemu mężczyźnie, którego danym nie udało się w toku postępowania przygotowawczego ustalić. U oskarżonego w dniu 4.09.2023 r. ujawniono przy tym 38, 31 grama substancji (...), co nie oznacza, że - jak wskazał to oskarżony w wyjaśnieniach (k. 136, 289-290) – większość nabytego (...) sam zużywał. Dowód w postaci protokołu oględzin telefonu komórkowego oraz protokołu oględzin pendriva (k. 235-237, 238-239) wraz z zapisami rozmów z komunikatora (k. 241-283) temu przeczy, bowiem zarówno treść rozmów, jak również ujawnione fotografie wskazują, że oskarżony sprzedawał narkotyki różnym osobom w zależności od ich potrzeb. Oznacza to, że nawet, jeżeli oskarżony przeznaczał nabywane i posiadane narkotyki na własne potrzeby, to jednak w szczególności były one nabywane przez niego w celu dalszej odsprzedaży innym osobom, o czym także świadczy posiadana przez niego waga oraz ujawniony na zdjęciach moment rozważania narkotyków. Nie sposób przy tym zgodzić się z argumentacją zawartą w apelacji, iż w aktach sprawy brak jest dowodów, iż nabyte substancje psychotropowe w postaci (...) w ilości 50 gramów w dniu 31.08.2023 r. stanowiły taką substancję w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomani, bowiem opinia biegłego z zakresu badan fizykochemicznych dotyczy wyłącznie ujawnionych w dniu 4.09.2023 r. substancji w ilości 38, 31 grama. Powyższe wynika przecież z wiarygodnych wyjaśnień oskarżonego (k. 136), ale także z wyjaśnień K. S. (k. 146 v), który został wskazany przez oskarżonego jako osoba, której sprzedał tą substancję psychotropową i fakt ten został potwierdzony. Zważywszy na powyższe nie sposób uznać, że zachowanie oskarżonego opisane w zarzucie zostało błędnie zakwalifikowane jako czyn z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, przez co brak jest podstaw do twierdzenia o błędności złożonego przez oskarżonego w obecności obrońcy wniosku w trybie art. 387 k.p.k. Wniosek - o zmianę wyroku poprzez zakwalifikowanie czynu zarzucanego jako wyczerpującego znamiona czynu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnionego w dniu 4.09.2023 r. i wymierzenia kary grzywny w wysokości 200 stawek po 50 zł oraz z art. 59 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii popełnionego w dniu
- 09.2023 r. i wymierzenie kary grzywny w wysokości 100 stawek po 50 zł, kary łącznej grzywny 300 stawek po 50 zł (niezasadny), - o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (niezasadny). ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Z uwagi na nieuwzględnienie zarzutów zawartych w apelacji, o czym była mowa w punkcie 3 formularza uzasadnienia sekcja „zarzut”, wniosek o zmianę wyroku w postulowanym zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie, zaś wniosek o uchylenia wyroku do ponownego rozpoznania nie był zasadny, bowiem brak było podstaw do uznania, że wniosek złożony w trybie art. 387 k.p.k. nie został prawidłowo rozpoznany przez Sąd Rejonowy, przez co sprawa wymaga przeprowadzenia na nowo przewodu sądowego w całości.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 5.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot utrzymania w mocy Punkt I-VIII Zwięźle o powodach utrzymania w mocy Sąd odwoławczy uznał, że wywiedziona apelacja była niezasadna i miała charakter wyłącznie polemiczny, zaś orzeczenie Sądu Rejonowego należało uznać za trafne. Szczegółowa odpowiedź na podnoszone przez skarżącego zarzuty, a zatem także i powody nieuwzględnienia apelacji, zostały omówione w punkcie 3 formularza uzasadnienia sekcja „zarzut” i „wnioski”. Sąd odwoławczy nie stwierdził przy tym z urzędu istnienia podstaw do uchylenia, bądź zmiany wyroku poza zakresem zaskarżenia, tj. przesłanek określonych w art. 439 k.p.k. i art. 440 k.p.k. 5.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
- Przedmiot i zakres zmiany Zwięźle o powodach zmiany 5.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 5.3.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 5.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu P unkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 2,3 O kosztach z tytułu obrony z urzędu w instancji odwoławczej orzeczono na podstawie § 4 ust. 1 3 i § 17 ust. 2 pkt 4 i § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 14.05.2024 r. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. z uwagi na zasadę słuszności oskarżony został zwolniony z ponoszenia kosztów sadowych postępowania odwoławczego.
- PODPIS