← Polska

IV Ka 565/23

Sygnatura akt IV Ka 565/23 1. 2.WYROK 2.1.W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 grudnia 2024 roku 4.Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie: 1.Przewodniczący: 1.SSO W

§ 1k.k.

w zb. z art. 288 § 1 k.k. w zb. z art. 278 § 1 k.k. w zb. z art. 190 § 1 k.k. w zb. z art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 267 § 3 k.k. zw. z art. 11 § 2 k.k. II - dniu 14 lutego w 2021 r. w B. uszkodził mienie w postaci frontu meblowego lakierowanego do szafki pod zabudowę lodówki poprzez rysowanie go kluczem, powodując straty w kwocie 1300 zł na szkodę I. K..; tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k. III - w dniu 9 maja 2021 r. w B. uszkodził mienie w postaci drzwi wejściowych do mieszkania przy ul. (...) poprzez uderzanie w nie i kopanie oraz paneli podłogowych poprzez rysowanie ich rozbitym szkłem, czym spowodował straty w łącznej kwocie 3522,00 zł, na szkodę I. K.; tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k. Sprawę skierowano na rozprawę wyznaczoną na dzień 14 kwietnia 2022 r., na której Sąd uwzględnił wniosek oskarżonego o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego. Na kolejnym terminie rozprawy, w dniu 20 czerwca 2022 r., przed jej rozpoczęciem, pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej oświadczył, że cofa wniosek o ściganie co do czynu opisanego w pkt I aktu oskarżenia. Wobec takiego oświadczenia Sąd postanowił umorzyć na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. postępowanie przeciwko oskarżonemu we wskazanym zakresie, to jest o czyn kwalifikowany z art.

§ 1k.k.

i art. 288 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. i art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Postanowienie to zaskarżył prokurator, a Sąd postanowieniem z dnia 30 czerwca 2022 r., w trybie art. 463 § 1 k.p.k., uwzględnił zażalenie i uchylił skarżone orzeczenie. W dniu 13 października 2022 r. odbyła się rozprawa, na której pokrzywdzona ponownie wyraziła wolę cofnięcia wniosku o ściganie w zakresie pkt I aktu oskarżenia. W tej sytuacji prokurator oświadczył, iż obejmuje ściganiem czyn prywatnoskargowy z art. 217 § 1 k.k. Wobec powyższego Sąd Rejonowy na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. postanowił umorzyć postępowanie przeciwko oskarżonemu (k.310) o to, że: - w okresie od stycznia 2021 r. do września 2021 r. w B., uporczywie nękał D. K. poprzez nachodzenie jej w miejscu zamieszkania, obserwowanie jej, montowanie w zajmowanym przez nią mieszkaniu urządzeń podsłuchowych, wzywanie niepotwierdzonych interwencji policyjnych, wszczynanie awantur, ubliżanie, zastraszanie, kierowanie wobec niej za pośrednictwem telefonu oraz komunikatorów internetowych gróźb pozbawienia życia, uszkodzeniem ciała i zniszczenia mienia, kontrolowanie pokrzywdzonej, w tym poprzez przeglądanie zawartości jej telefonów komórkowych, wyniku czego w dniu 14 lutego 2021 r. zniszczył telefon komórkowy marki S. (...) o wartości 1600 zł poprzez połamanie, a w dniu 9 maja 2021 r. dokonał zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki S. (...) o wartości 1261 zł, zaś w dniu 17 sierpnia 2021 r. zniszczył jej tablet marki S. (...) o wartości 699 zł; które to zachowania wzbudziły u pokrzywdzonej uzasadnione poczucie zagrożenia oraz istotnie naruszyło jej prywatność; to jest o czyn zakwalifikowany z art.

§ 1k.k.

i art. 288 § 1 k.k. i art. 278 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Następnie Sąd otworzył przewód sądowy, a prokurator odczytując zarzuty aktu oskarżenia zarzucił - poza czynami opisanymi w pkt II i III dotychczasowego a/o, także, jako pkt I oskarżenia, czyn polegający na naruszeniu nietykalności cielesnej pokrzywdzonej wyczerpujący znamiona czynu zabronionego z art. 217 § 1 k.k. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2023 r. (sygn. akt III K 2447/21) Sąd Rejonowy uznał oskarżonego, w zakresie czynu z pkt I a/o, za winnego tego, że: w okresie od marca 2021 r. do 1 czerwca 2021 r., daty bliżej nieustalonej, w B. poprzez popychanie D. K. naruszył jej nietykalność cielesną, to jest występku z art. 217 § 1 k.k. i za czyn ten wymierzył mu karę 5 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Zabieg „częściowego umorzenia postepowania” przed rozpoczęciem przewodu sądowego na etapie wstępnej kontroli aktu oskarżenia po cofnięciu wniosku o ściganie jest zabiegiem oczywiście niepoprawnym (co potwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 16 października 2024 roku, I KZP 2/24), ponieważ przedmiotem zarzutu aktu oskarżenia pozostawał czyn kumulatywnie kwalifikowany z art.11§2 kk, a zatem wyodrębnienie z takiej konstrukcji dwóch czynów i umorzenie postępowania co do jednego możliwe było po przeprowadzeniu przewodu sądowego i uprzedzeniu stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynu (art.399 kpk), ponieważ procedura karna nie zna instytucji umorzenia postępowania w zakresie zaproponowanej kwalifikacji prawnej zarzuconego czynu, czy też części zachowań wchodzących w skład jednego czynu, które nie zostały objęte skargą uprawnionego oskarżyciela. Sąd I instancji postąpił jednak w taki wadliwy sposób, zaś zapadłe w dniu 13 października 2022 roku postanowienie (k.310) – uprawomocniło się i wywołało skutki prawne brzemienne w dalszym toku postępowania. Należy wskazać, iż konstrukcja zarzutu czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia (k.250) od początku była dość osobliwa, bowiem w kumulatywnej kwalifikacji jako czynności sprawcze szeroko pojętego uporczywego nękania opisano elementy czynu mogące stanowić odrębne przestępstwa przeciwko mieniu, przeciwko wolności, przeciwko nietykalności cielesnej czy wreszcie przeciwko ochronie informacji. W istocie po przeprowadzeniu przewodu sądowego możliwym było wyodrębnienie z takiego opisu – kilku czynów, jednak konstrukcja zarzutów aktu oskarżenia jest suwerenną kompetencją oskarżyciela. Opisane „szarpanie za włosy i podduszanie” wyczerpywało znamiona czynu z art.217§1 kk, jednak nie zostało zakwalifikowane jako odrębny czyn ale czynność sprawcza szeroko opisanego uporczywego nękania z art.

§1kk.

Taka konstrukcja natomiast w aspekcie opisanego postanowienia z dnia 13 października 2022 roku o umorzeniu postępowania (k.310) o czyn kwalifikowany głównie z art.

§1

kk powoduje skutek w postaci powagi rzeczy umorzonej również do czynności sprawczej nie opisanej jako przedmiot umorzenia. Powaga rzeczy osądzonej (na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w cytowanym postanowieniu z 16 października 2024 roku) odnosi się zawsze do całości zarzuconego czynu (chyba, że przyjęto, iż zarzucone zdarzenia stanowią więcej niż jeden czyn - wówczas umorzenie możliwe jest w stosunku do jednego z nich, albo odrębnie do każdego z wyodrębnionych czynów stanowiących osobne przestępstwa). Skoro zatem w uzasadnieniu postanowieniu z dnia 13 października 2022 r. Sąd Rejonowy ograniczył swą argumentację do wskazania, że "pokrzywdzona cofnęła wniosek o ściganie w zakresie opisanego w tym postanowieniu czynu", pozostaje stwierdzić, iż z tego powodu, że uprawniona strona postępowania ogranicza wniosek o ściganie lub obejmuje ściganiem tylko część uprzednio postawionego zarzutu, zarzucony czyn (w znaczeniu prawnym) nie traci przymiotu jedności w rozumieniu art. 11 § 1 k.k. Tym samym nie było podstaw do procedowania o sztucznie wyodrębniony i objęty ściganiem czyn z art.217§ kk, bowiem skutki prawne wadliwego umorzenia postępowania postanowieniem z 13 października 2022 roku odnosiły się do całości zarzucanego czynu, skoro częściowe umorzenie nie było dopuszczalne. W takiej sytuacji oskarżyciel publiczny winien zaskarżyć takie postanowienie jako wadliwe, czego jednak nie uczynił wywołując ze względu na uprawomocnienie się tego postanowienia - skutek prawny w postaci powagi rzeczy osądzonej (art.17§ pkt 7 kpk) i niemożności procedowania o czyn z art.217§ kk, dlatego też zaskarżony wyrok uchylono w tym zakresie (również odnośnie orzeczeń ubocznych związanych ze skazaniem za czyn z art.217§1 kk - pkt III,IV,VI oraz w zakresie opłaty punkt VII dyspozycji zaskarżonego wyroku) i umorzono postępowanie. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

  1. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
  2. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
  3. Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 27 kwietnia 2023 roku, sygnatura III K 2447/21 w zakresie nie zmienionym opisanych w części 5.2.
  4. niniejszego uzasadnienia. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy 1.
  5. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
  6. Przedmiot i zakres zmiany II zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób że: 4) uchylono orzeczenia z punktów III, V i VI dyspozycji oraz z punktu VII dyspozycji w zakresie opłaty, 5) uchylono orzeczenie z punktu I dyspozycji i w zakresie przypisanego tam czynu z art. 217 § 1 kk na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk w zw. z art. 414 § 1 kpk umarza postępowanie stwierdzając, iż koszty procesu w sprawie w tym zakresie ponosi Skarb Państwa; 6) kwotę obowiązku naprawienia szkody zasądzoną w punkcie IV dyspozycji podwyższono do 4.300 (czterech tysięcy trzystu) złotych. Zwięźle o powodach zmiany Z przyczyn wskazanych w części 4 niniejszego uzasadnienia orzeczono jak w punkcie II 1 oraz II
  7. Kwotę obowiązku naprawienia szkody podwyższono do 4.300 złotych wobec faktu, iż sąd I instancji popełnił błąd rachunkowy o czym wskazał w uzupełnionym uzasadnieniu (k.390), dlatego błąd ten wymagał korekty. 1.
  8. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
  9. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
  10. Art.17§1 pkt 7 kpk w zw. z art.439§1 pkt 8 kpk ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Z przyczyn wskazanych w części 4 niniejszego uzasadnienia w zakresie czynu opisanego w punkcie I dyspozycji zaskarżonego wyroku. 5.3.1.2.
  11. Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
  12. Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
  13. ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
  14. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
  15. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
  16. Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności I 2) Podstawę orzeczenia o kosztach stanowi przepis art. 632 pkt 2 kpk
  17. PODPIS Sebastian Kowalski Waldemar Majka Tomasz Wysocki 1.
  18. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonego Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 27 kwietnia 2023 roku, sygnatura III K 2447/21 0.1.1.3.
  19. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
  20. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
  21. Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana 1.
  22. Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Oskarżycielki posiłkowe I. I D. K. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z 27 kwietnia 2023 roku, sygnatura III K 2447/21 0.1.1.3.
  23. Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.1.1.3.
  24. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☒ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.1.1.
  25. Wnioski ☒ Uchylenie ☒ Zmiana

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.