(3)pkt 16 k.c. W przepisie tym zostało bowiem określone, że w razie wątpliwości uważa się, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są te, które w szczególności: nakładają wyłącznie na konsumenta obowiązek zapłaty ustalonej sumy na wypadek rezygnacji z zawarcia lub wykonania umowy. W świetle powyższego należało również zauważyć, iż owo rażące naruszenie interesów kontrahenta było szczególnie widoczne gdy porówna się status obu stron rzeczonej umowy. Z jednej strony przyznawała ona analizowane uprawnienia wyłącznie przedsiębiorstwu energetycznemu, mającemu bardzo duży, jeżeli nie największy udział w sprzedaży energii na polskim rynku, wykluczają identyczne rozwiązanie w stosunku do jego klienta, będącego drobnym przedsiębiorcą, prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą w małym mieście, nie mającym nawet statusu miasta powiatowego. W ocenie Sądu nie sposób było nie zauważyć rzeczonego kontrastu i nierówności w określaniu praw i obowiązków. Podkreślenia wymagało, iż konsument (którego cechy w ramach oceny niniejszej umowy przysługiwały pozwanej) w świetle orzecznictwa (zwłaszcza TSUE) oraz doktryny, ma status strony słabszej, wymagającej większej pomocy ze strony organów władzy sądowniczej. Oczywiście nie ulegało wątpliwości iż rzeczona ochrona nie może prowadzić do wniosków wręcz absurdalnych, uznających go za podmiot pozbawiony fundamentalnych zasad racjonalnego myślenia czy też niemający świadomości w zakresie podstawowych mechanizmów funkcjonowania szeroko rozumianego wolnego rynku. W okolicznościach niniejszej sprawy analizowane postanowienie w ocenie Sądu miało jednak na tyle jednostronny charakter, iż nie sposób było uznać, iż stanowiło wyraz standardowej ochrony interesów stron. Nie bez znaczenia przy rzeczonej ocenie było również to, iż analizowany zapis pozostawał w sprzeczności z zasadami wynikającymi z norm zawartych w ustawie z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 ze zm., dalej „PrE”). Oczywiście w tym miejscu podkreślić należało, iż błędnym było powoływanie się przez pozwaną na art. 4j ust. 3a PrE w brzmieniu obowiązującym w dacie wyrokowania. Słusznie bowiem powód podniósł, iż zarówno zawarcie umowy jak i naliczenie kary miały miejsce przed wejście w życie nowelizacji (co nastąpiło 30 listopada 2023 r.), co w świetle art. 46 ustawy nowelizującej (ustawa z dnia 17 sierpnia 2023 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1762 ze zm.)) uniemożliwiało zastosowanie w/w regulacji w przywołanym brzmieniu. W dacie zawierania umowy jak również jej zakończenia analizowany przepis stanowił wyłącznie, iż odbiorca końcowy może wypowiedzieć umowę zawartą na czas oznaczony, na podstawie której przedsiębiorstwo energetyczne dostarcza temu odbiorcy paliwa gazowe lub energię, bez ponoszenia kosztów i odszkodowań innych niż wynikające z treści umowy, składając do przedsiębiorstwa energetycznego pisemne oświadczenie. Warto zauważyć, iż przedmiotowa norma jest wyrazem realizacji przez ustawodawcę tzw. zasady TPA (ang. Third Part Access), czyli dostępu osoby trzeciej do sieci. Na jego podstawie wprowadzono do prawa krajowego zasadę możliwości wyboru sprzedawcy paliw gazowych i energii przez odbiorcę, określając szereg związanych z nią praw i obowiązków stron. Powołany przepis określał, w dacie istotnej dla rozstrzygnięcia, że odbiorca końcowy może wypowiedzieć umowę bez ponoszenia kosztów i odszkodowań innych, niż wynikające z treści umowy, składając pisemne oświadczenie do przedsiębiorstwa energetycznego. W orzecznictwie wskazuje, iż stanowił on zatem normę o charakterze szczególnym, ograniczoną do wypadku wypowiedzenia dokonanego przez odbiorcę, umożliwiającego obciążenie go odszkodowaniem z tytułu rozwiązania umowy (o ile zostanie wprowadzone w niej wprowadzone), która nie podlega wykładni rozszerzającej. Co jednak najistotniejsze, w judykaturze podkreśla się również, iż – przewidziana rzeczoną norma zasada "bezkosztowego" wypowiedzenia umowy i w takim wypadku stoi na przeszkodzie wprowadzeniu obowiązku zapłacenia kary umownej za rozwiązanie umowy, oraz uiszczenia kwoty odpowiadającej cenie za niedostarczoną energię po wypowiedzeniu umowy zawartej na czas oznaczony (tak Wyrok SN z 17.01.2020 r., IV CSK 579/17, OSNC-ZD 2021, nr 3, poz. 32). Wszystko powyższe w ocenie Sądu prowadziło do konkluzji, iż omówione postanowienie umowne należało uznać za niedozwolone i niewiążące dla stron umowy. Wynikało to z tego, iż w sprawie niniejszej zostały łącznie spełnione wszystkie przesłanki ku temu konieczne: umowa została zawarta z podmiotem, do którego stosuje się przepisy dot. konsumenta, kwestionowane postanowienie nie zostało uzgodnione indywidualnie z pozwaną, a jednocześnie postanowienie to kształtowało jej prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy oraz nie dotyczyły sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron. Abstrahując od powyższego należało zauważyć, iż w okolicznościach niniejszej sprawy roszczenie zgłoszone przez stronę powodową naruszało w ocenie Sądu także zasady współżycia społecznego i stanowiło nadużycie prawa podmiotowego, które zostało ustanowione w umowie (a którego skuteczność została zakwestionowana w świetle poczynionych wyżej rozważań). Mając na uwadze, iż umowa stron była realizowana wyłącznie przez 1 dzień (który nie został w żaden sposób uwzględniony w rozliczeniach – brak było w aktach sprawy informacji czy w tym dniu doszło do sprzedaży energii elektrycznej, a jeżeli tak to w jakiej wysokości), żądanie zapłaty należności stanowiącej 60% przewidywanej do zakupu ilości energii przez okres 3 lat wykraczało nie tylko poza pojęcie odszkodowania, ale jakiejkolwiek racjonalnej i uczciwej rekompensaty. Powód w rzeczywistości, za pośrednictwem zakwestionowanego zapisu, zmierzał do uzyskania od pozwanej znacznej części prognozowanego przychodu za cały okres umowy, bez realizacji swojej części zobowiązania, bądź jej wykonaniu w symbolicznym wręcz zakresie (odpowiadającej (...) części, a więc jednemu dniowi z okresu 3 lat). Takowe działanie, mimo, iż formalnie przewidziane umową, nie tylko znacząco uprzywilejowywało przedsiębiorstwo zajmujące się sprzedażą energii, ale również rażąco krzywdziło jego kontrahenta, nakładając obowiązek zapłaty należności, która w żaden sposób nie odzwierciedlała faktycznie naruszonych interesów. Powyższe nabierało szczególnego wyrazu w kontekście podnoszonych przez stronę pozwaną kwestii związanych ze znacznym wzrostem cen energii elektrycznej w kolejnych latach (w tym już na początku roku 2022 r. z uwagi na zbrojną agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę) – powód więc nie tylko nie był zobowiązany do sprzedaży pozwanej energii w cenie znacznie poniżej wartości rynkowej (i to przez okres kilku lat), ale miał możliwość jej „zagospodarowania” na rzecz innych podmiotów i tym samym uzyskania o wiele wyższej ceny. Tym samym żądana w treści pozwu należność nie stanowiłaby w przedmiotowych okolicznościach nie tylko wyrównania doznanego uszczerbku (a więc założenia jakie miała spełniać w świetle zapisów umowy), ale doprowadziłaby wręcz do uzyskania dodatkowego świadczenia nieznajdującego faktycznego odzwierciedlenia, kosztem kontrahenta. Wszystkie powyższe rozważania prowadziły do wniosku, iż roszczenie strony powodowej nie było uzasadnione z uwagi na to, iż zapis umowny, który stanowił jego podstawę nie wiązał pozwanej z uwagi na swój abuzywny charakter. Nadto przedmiotowe żądanie pozostawało w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i stanowiło nadużycie prawa podmiotowego strony powodowej. Dla porządku, w tym miejscu należało odnieść się również do pozostałych zagadnień podniesionych przez pozwaną, a które nie znajdowały uzasadnienia. Przede wszystkim Sąd podzielił stanowisko powoda, iż brak jest podstaw by dochodzona w toku niniejszego procesu kara umowna została zastrzeżona na poczet niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym. Nie budzi przy tym wątpliwości, że zgodnie z przepisem art. 483 § 1 k.c. można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Do przedmiotowo istotnych elementów zastrzeżenia kary umownej zalicza się określenie zobowiązania (albo pojedynczego obowiązku), którego niewykonanie lub nienależyte wykonanie rodzi obowiązek zapłaty kary. Karę umowną strony mogą bowiem zastrzec na wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania w ogólności (zobowiązania obligującego dłużnika do świadczenia polegającego na daniu, czynieniu, zaniechaniu lub znoszeniu); mogą też powiązać karę z poszczególnymi przejawami niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (np. zwłoką dłużnika, spełnieniem świadczenia niewłaściwej jakości). W niniejszej sprawie do rozwiązania umowy doszło w skutek zawarcia przez pozwaną umowy sprzedaży energii elektrycznej z innymi podmiotem, w efekcie czego pozwana była nabywcą energii od powoda wyłącznie przez jeden dzień. Nie doszło więc tym samym do rozwiązania umowy z powodu braku regulowania należności za energię elektryczną, co mogłoby dawać podstawy do przyjęcia, że kara umowna w istocie zastrzeżona została za naruszenie zobowiązania o charakterze pieniężnym i świadczyć o sprzeczności takiego zastrzeżenia z art. 483 k.c. oraz nieważności na podstawie art. 58 § 1 k.c. Pozwana miała bowiem naruszyć zobowiązanie polegającej na trwaniu w stosunku umownym przez określony czas, a które to w okolicznościach niniejszej sprawy zostało naruszone wyłącznie poprzez zmianę sprzedawcy. Nieuzasadniony w ocenie Sądu okazał się również zarzut braku wskazania w treści umowy stron w sposób właściwy sposobu określenia wysokości kary umownej, w szczególności jej kształtowania. Podnieść należało, iż strony umowy korzystają ze swobody w oznaczeniu sumy stanowiącej karę umowną (art. 353 1 k.c.), przy czym ich ustalenia muszą być na tyle precyzyjne, aby umożliwiały obiektywne oznaczenie kary. Oznaczenie to, jak wskazał Sąd Najwyższy, nie musi polegać na sztywnym określeniu sumy pieniężnej stanowiącej karę umowną, lecz może nastąpić pośrednio przez wskazanie podstaw jej określenia w taki sposób, by zarówno strony umowy, jak i sąd rozpoznający spór między nimi byli w stanie obliczyć wysokość kary umownej. Kara zastrzeżona przez strony procesu w zawartej umowie te wymagania niewątpliwie spełniała. Nadto, jak zostało to już wyżej wskazane powód przedstawił czytelną metodologię wyliczenia wysokości żądanej kary umownej – pod względem formalnym i rachunkowym, w oderwaniu od merytorycznej zasadności, powyższe spełniało wszystkie wymagania. Dla porządku należało również zauważyć, iż w przypadku ustalenia, iż analizowany zapis miał charakter wiążący, w ocenie Sąd w pełni uzasadnionym były twierdzenia pozwanej o konieczności miarkowania rzeczonej kary. Powyższe wynikało zarówno z tego, iż była ona rażąco wygórowana jak również z faktu braku wykazania szkody poniesionej przez stronę powodową. Szersza analiza przedmiotowy przesłanek została po części dokonana we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia i wystarczającym jest w tym miejscu odwołanie się do nich. Podsumowując, w ocenie Sądu cześć z zarzutów podniesionych przez stronę pozwaną okazała się uzasadniona, prowadząc do ustalenia braku związania stron treścią umowy w zakresie w jakim przewidywała ona uprawnienie powoda do domagania się zasądzenia swoistego odszkodowania z tytułu wcześniejszego zakończenia umowy. W związku z tym, na podstawie art.