Sygn. akt: II AKa 108/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym w składzie: Przewodniczący SSA Piotr Pośpiech (spr.) Sędziowie
§ 2i 4 k.k.
orzeczenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną z wyjątkiem sytuacji, w których wyrazi ona na to jednoznaczną zgodę oraz zakaz intencjonalnego zbliżania się do niej na odległość mniejsza niż 100 m. - na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzeczenie wobec oskarżonego dożywotniego zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadny zarzut nie dawał podstaw do zmiany wyroku w kierunku wskazanym we wniosku apelacyjnym. 3.
- - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, że pokrzywdzona nie stawiała oporu w sytuacji, gdy płacz córki w czasie stosunku i mówienie, że ją to boli należy traktować jako swoisty opór przed szeroko pojętymi czynnościami seksualnymi. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny zarzut ten jest tożsamy z zarzutem zawartym w apelacji prokuratora, a omówionym w pkt 3.
- niniejszego uzasadnienia. Wniosek o zmianę wyroku poprzez: - uznanie oskarżonego za winnego tego, że w okresie od września 2014 r. do sierpnia 2020 r. w Z., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, podstępem polegającym na wyzyskaniu błędu pokrzywdzonej co do powinności poddania się takim czynnościom, zwabianie pokrzywdzonej do osobnych pomieszczeń, prowokowaniu sytuacji, w których pozostawał sam z pokrzywdzoną w mieszkaniu oraz poprzez nadużycie stosunku zależności wielokrotnie doprowadził swoją córkę Z. Ł., małoletnią poniżej lat 15, do obcowania płciowego poprzez wkładanie palców swoich rąk do jej pochwy oraz włożenie do jej pochwy własnego członka i odbywanie z nią stosunków płciowych, a także jednokrotnie poprzez włożenie członka do jej ust, a nadto wielokrotnie doprowadził ją do wykonania innej czynności seksualnej polegającej na stymulowaniu ręką pokrzywdzonej jego członka oraz do poddania się innej czynności seksualnej polegającej na dotykaniu piersi pokrzywdzonej, tj. przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 199 § 2 k.k. i art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. - na podstawie art. 197 § 3 k.k. pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzenie oskarżonemu kary 15 lat pozbawienia wolności. - na podst. art.
§ 2i 4 k.k.
orzeczenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną z wyjątkiem sytuacji, w których wyrazi ona na to jednoznaczną zgodę oraz zakaz intencjonalnego zbliżania się do niej na odległość mniejsza niż 100 m. - na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzeczenie wobec oskarżonego dożywotniego zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadny zarzut nie dawał podstaw do zmiany wyroku w kierunku wskazanym we wniosku apelacyjnym. 3.6. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że przy uwzględnieniu wieku pokrzywdzonej oraz jej stanu psychicznego, wystarczającym będzie orzeczenie środka karnego z art.
§ 2k.k.
na okres 8 lat, podczas gdy z okoliczności wynika, iż w celu zabezpieczenia prawnie chronionych interesów pokrzywdzonej okres ten winien być ustalony w maksymalnym wymiarze. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zgodnie z przepisem art.
§ 2k.k.
sąd orzeka zakaz przebywania w określonych środowiskach lub miejscach, kontaktowania się z określonymi osobami, zbliżania się do określonych osób lub opuszczania określonego miejsca pobytu bez zgody sądu, jak również nakaz okresowego opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym, w razie skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego. - mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie J. N. został skazany za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej lub obyczajności na szkodę małoletniego orzeczenie tego zakazu było w pełni uzasadnione. - orzeczony na podstawie art.
§ 2k.k.
środek karny ma charakter rozstrzygnięcia penalnego i w związku z tym z założenia - ma stanowić dodatkową dolegliwość adekwatną do stopnia społecznej szkodliwości, czynu, mającą do spełnienia cele w zakresie prewencji ogólnej i indywidualnej (art. 56 k.k.). - sąd I instancji w uzasadnieniu wymiaru kary zasadniczej 11 lat (a więc niemal w maksymalnym wymiarze) pozbawienia wolności wskazał, że na jej rozmiar wpływ miał m.in. bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu. - sąd apelacyjny zgadzając się z taką oceną zauważa jednak niekonsekwencję, gdyż ten sam stopień społecznej szkodliwości, zdecydował o orzeczeniu środka karnego jedynie w wysokości 8 lat. - aby wyeliminować tę sprzeczność konieczne było podwyższenie wysokości orzeczonego środka karnego z art.
§ 2k.k., zachowując odpowiednie proporcje, do 13 lat.
Proponowany w apelacji zakaz 15 lat byłby rozstrzygnięciem nadmiernie surowym i nie korespondowałby z wysokością kary zasadniczej, która nie został wymierzona w maksymalnej wysokości. - szereg okoliczności obciążających, wykazanych przez Sąd Okręgowy w Gliwicach, wpływających na wysoki stopień społecznej szkodliwości popełnionego czynu, a także potrzeba realizacji wspomnianych celów z zakresu prewencji indywidualnej i ogólnej przemawiała za takim właśnie rozstrzygnięciem. - zastosowany środek karny będzie chronił pokrzywdzoną przed zachowaniami oskarżonego, jakie z uwagi na zaburzenia preferencji seksualnych mógłby podejmować wobec niej po opuszczeniu zakładu karnego. Wniosek o zmianę wyroku poprzez: - uznanie oskarżonego za winnego tego, że w okresie od września 2014 r. do sierpnia 2020 r. w Z., działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, podstępem polegającym na wyzyskaniu błędu pokrzywdzonej co do powinności poddania się takim czynnościom, zwabianie pokrzywdzonej do osobnych pomieszczeń, prowokowaniu sytuacji, w których pozostawał sam z pokrzywdzoną w mieszkaniu oraz poprzez nadużycie stosunku zależności wielokrotnie doprowadził swoją córkę Z. Ł., małoletnią poniżej lat 15, do obcowania płciowego poprzez wkładanie palców swoich rąk do jej pochwy oraz włożenie do jej pochwy własnego członka i odbywanie z nią stosunków płciowych, a także jednokrotnie poprzez włożenie członka do jej ust, a nadto wielokrotnie doprowadził ją do wykonania innej czynności seksualnej polegającej na stymulowaniu ręką pokrzywdzonej jego członka oraz do poddania się innej czynności seksualnej polegającej na dotykaniu piersi pokrzywdzonej, tj. przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 i 3 k.k. i art. 199 § 2 k.k. i art. 200 § 1 k.k. i art. 201 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. - na podstawie art. 197 § 3 k.k. pkt 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzenie oskarżonemu kary 15 lat pozbawienia wolności. - na podst. art.
§ 2i 4 k.k.
orzeczenie zakazu kontaktowania się z pokrzywdzoną z wyjątkiem sytuacji, w których wyrazi ona na to jednoznaczną zgodę oraz zakaz intencjonalnego zbliżania się do niej na odległość mniejsza niż 100 m. - na podstawie art. 41 § 1a k.k. orzeczenie wobec oskarżonego dożywotniego zakazu zajmowania wszelkich stanowisk, wykonywania wszelkich zawodów albo działalności związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. zasadny zarzut pozwolił częściowo uwzględnić wniosek apelacji i orzec wobec oskarżonego zakaz kontaktowania się z pokrzywdzoną Z. Ł. i zakaz intencjonalnego zbliżania się do niej na odległość mniejszą od 100 m. na okres 13 lat. 3.
- z apelacji obrońcy oskarżonego: - zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 k.p.k. (szczegółowo opisany w pkt 1 - 5 apelacji) ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - sąd apelacyjny w wyniku przeprowadzonej kontroli odwoławczej stwierdził, że przy rozpoznawaniu tej sprawy nie doszło do naruszeń przepisów postępowania mogących mieć wpływ na treść wyroku, a w szczególności nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.k. - obrońca oskarżonego we wniesionym środku odwoławczym zakwestionował ocenę poszczególnych dowodów w tym przede wszystkim zeznań świadków tj. E. M., K. M. i A. B., a także opinii biegłej M. Z.. - tak skonstruowana apelacja nie mogła przynieść oczekiwanego przez skarżącego wyniku tj. wzruszenia zaskarżonego wyroku i uniewinnienia J. N.. - skarżący w żaden sposób nie podważył bowiem najistotniejszego dowodu w tej sprawie, jakim były zeznania małoletniej pokrzywdzonej. Nie postawił żadnego zarzutu, który wprost zakwestionowałby ocenę dowodu, stanowiącego główną podstawę poczynionych ustaleń, a w konsekwencji doprowadził do wydania wyroku skazującego. - jak wynika z treści pisemnego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia to właśnie zeznania Z. Ł. złożone na etapie postępowania przygotowawczego pozwoliły na zrekonstruowanie wydarzeń, które miały miejsce w latach 2014 – 2020 w Z.. Przede wszystkim w oparciu o wypowiedzi tego właśnie świadka ustalono, że J. N. wielokrotnie doprowadził swoją małoletnią córkę do obcowania płciowego poprzez wkładanie palców rąk do jej pochwy oraz włożenie do jej pochwy członka i odbywanie z nią stosunków płciowych, a także jednokrotnie poprzez włożenie członka do jej ust, a nadto wielokrotnie doprowadził ją do wykonania innej czynności seksualnej polegającej na stymulowaniu ręką pokrzywdzonej jego członka oraz do poddania się innej czynności seksualnej polegającej na dotykaniu piersi pokrzywdzonej. - bez uznania za wiarygodnych zeznań pokrzywdzonej nie możliwe byłoby ukaranie sprawcy tego przestępstwa. Pozostałe dowody, w tym i zeznania wskazane w apelacji świadków miały znaczenie pomocnicze, które pozwalały jedynie pozytywnie zweryfikować obciążające wypowiedzi procesowe Z. Ł.. - sąd meriti słusznie uznał za wiarygodne zeznania małoletniej pokrzywdzonej przyjmując, że jej relacja był spójna oraz dokładna i nie sposób było dostrzec w niej nieścisłości lub sprzeczności. - za szczerością jej wypowiedzi przemawia również sposób ujawnienia przez małoletnią negatywnych przeżyć doznanych w czasie kontaktów z oskarżonym. Po raz pierwszy opowiedziała o podejmowanych wobec niej czynach o charakterze seksualnym swoim rówieśnikom, a gdy ci podzielili się swoją wiedzą z rodzicami, powtórzyła wszystko psychologowi szkolnemu oraz pedagogowi, a następnie psychologowi z MOPR w Z. i dopiero później złożyła obciążające zeznania. Ten fakt został udowodniony niespornymi zeznaniami tych właśnie osób oraz zapisami rozmów w telefonach komórkowych małoletnich świadków. - odnosząc się do twierdzeń zawartych w apelacji należy zauważyć, że nie może dziwić fakt, że swoją tajemnicą podzieliła się najpierw z koleżankami i kolegami, skoro nie mogła liczyć na pomoc własnej matki, która nie zareagowała w należyty sposób w sytuacji, gdy zastała swojego partnera i córkę nagich w łazience. - następnie, w toku postępowania przygotowawczego, doszło do przesłuchania małoletniej pokrzywdzonej w trybie wynikającym z przepisów art. 185a § 1 i 2 k.p.k. Przesłuchanie to, przeprowadzone przez sędziego w obecności prokuratora, odbyło się z udziałem biegłego psychologa. Biegła niezwłocznie wydała pisemną opinię, w której poddała analizie przebieg czynności z udziałem małoletniej, jej zachowania oraz wypowiedzi, dochodząc m.in. do wniosków, że zeznania Z. Ł. spełniały psychologiczne kryteria wiarygodności, a małoletnia ujawniała uczucia charakterystyczne dla ofiar seksualnego molestowania. - ta opinia nie była kwestionowana przez strony na etapie postępowania przed sądem I instancji i w związku z tym słusznie uznał ją za miarodajną, opierając m.in. na niej swoje ustalenia faktyczne. - jak wspomniano to wcześniej zeznania pokrzywdzonej zostały pozytywnie ocenione przez biegłą psycholog M. Z., według której zeznania pokrzywdzonej spełniają psychologiczne kryteria wiarygodności. Spostrzeżenia jej co do sposobu zachowania pokrzywdzonej po zdarzeniu oraz skutków dla jej psychiki sa tożsame z uwagami psychologa A. B., która aktualnie prowadzi terapię pokrzywdzonej. Obie nie wykluczały tego, że tamte traumatyczne przeżycia mogą w przyszłości rzutować na jej relacje intymne, choć na chwilę obecną potrafi w dalszym ciągu nawiązywać relacje z rówieśnikami. - opinii tych nie są w stanie podważyć zeznania wychowawczyni małoletniej. E. M. co prawda nie stwierdziła, aby w zachowaniu podopiecznej zauważyła coś niepokojącego, ale też przyznała, że opiekę nad jej klasą objęła stosunkowo niedawno, a bezpośredni kontakt z uczniami miała zakłócony z uwagi na lockdown. Nie sposób zatem uznać, aby jej spostrzeżenia wynikały z uważnej obserwacji codziennych zachowań pokrzywdzonej. Jej słowa z kolei o dobrych relacjach z kolegą z klasy – R. G. mogą zaś wskazywać jedynie na to, że pozostaje z nim w przyjaźni i nie stoją w opozycji do wypowiedzi przesłuchanych psychologów, że pokrzywdzona może mieć w przyszłości kłopoty z nawiązywaniem relacji intymnych. - wbrew zarzutom skarżącego wątpliwości co do wiarygodności Z. Ł. nie wynikają z tych fragmentów wypowiedzi A. B., która jako psycholog w (...) podczas częstych rozmów z małoletnią uświadamiała ją o patologicznych relacjach jakie łączyły ja z ojcem. Użycie słowa „gwałci” w rozmowach z rówieśnikami, gdy wyjawiła im swoją relację z ojcem, nie przesądza o tym, że miała ona już wcześniej świadomość znaczenia tego słowa, a w konsekwencji, że wiedziała o niedopuszczalności tego typu relacji pomiędzy ojcem a córką. Równie dobrze, z uwagi na jej wiek i stan psychofizyczny, słowo to mogło znaczyć odbywanie stosunków płciowych lub tzw. zły dotyk, o czym pisze zresztą sąd I instancji. W ten sposób poinformowała swoich znajomych o praktykach, które miały miejsce w jej domu od kilku lat, ale wątpliwości co do ich dopuszczalności nabrała stosunkowo niedawno podczas lekcji szkolnej. Niewykluczone zatem, że wspomniana rozmowa z psycholog ostatecznie przekonała ją o patologicznym charakterze zachowań swojego ojca - niezależnie od tych rozważań sąd apelacyjny zauważa, że skarżący zdaje się nie dostrzegać, że wiarygodność zeznań Z. Ł. potwierdziły też inne dowody np. treść opinii ginekologicznej dotyczącej pokrzywdzonej, w której stwierdzono przerwania błony dziewiczej i ślady penetracji dopochwowej. Zdaniem sądu odwoławczego nie ma żadnych przesłanek, aby sądzić, że kontakty seksualne małoletniej odbywały się w innych warunkach niż zostało to przez nią opisane. - nie sposób przyjąć, aby dziecko w wieku pokrzywdzonej, nie przejawiające wcześniej szczególnego zainteresowania sferą seksualności, nie posiadające doświadczeń w tym zakresie i nie cechujące się ponadprzeciętnym rozwojem intelektualnym, było w stanie zmyślić i ujawniać takie zdarzenia, jeśli nie odpowiadałyby one prawdzie. - małoletnia pokrzywdzona nie miała też powodu, żeby bezpodstawnie obwiniać swojego ojca o takie czyny. Ewentualnego motywu takiego postępowania nie przedstawił także oskarżony ani jego obrońca. - mając na względzie całość tych rozważań należy przejść do zeznań K. M., która od swojego syna miała dowiedzieć się skłonnościach pokrzywdzonej do konfabulacji. Tylko bowiem z wypowiedzi tego świadka mogłaby wynikać ewentualna wątpliwość co do prawdziwości zeznań Z. Ł.. Jej stanowisko w tym zakresie opierało się jednak na relacjach syna, który przyjaźnił się z pokrzywdzoną i zdarzały mu się usłyszeć od niej informacje, które w późniejszym czasie nie znalazły potwierdzenia. Zaznaczyć jednak trzeba, że, o ile takie sytuacje rzeczywiście miały miejsce, to dotyczyły one spraw małoistotnych, a nie o takim znaczeniu jak pomówienie o czyny pedofilskie. Poza tym skłonności do konfabulacji nie doszukali się psychologowie, którzy mieli styczność z Z. Ł.. Dlatego też ten fragment zeznań K. M. nie mógł być dowodem, który byłby w stanie podważyć zasadność zarzutów stawianych oskarżonemu. - za chybiony należy także uznać zarzut obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 199 k.p.k. w zw. z art. 51 i art. 52 § 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego dot. opinii sądowo – seksuologicznej. - w pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że trudno przyjąć za prawdziwe twierdzenia oskarżonego, że biegli lek. med. B. S. i mgr M. P. wymusili na nim przyznanie się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W tym twierdzeniu jest on odosobniony, a co istotne tym zupełnie nieprzekonywujący. Nie zrozumiałym jest bowiem to, w jaki sposób wyżej wymienieni biegli mieliby go zmusić do potwierdzenia, że dopuszczał się on czynów pedofilskich względem swoje córki. - wskazać też trzeba, że odebranie oświadczenia o przyznaniu się przez oskarżonego do popełnienia zarzucanego mu czynu nie mogło naruszyć art. 199 k.p.k. lub art. 51 i art. 52 § 2 ustawy o zdrowiu psychicznym w stopniu, który mógłby wpłynąć treść wyroku skazującego. - zgodnie z treścią art. 199 k.p.k. „złożone wobec biegłego albo wobec lekarza udzielającego pomocy medycznej oświadczenia oskarżonego, dotyczące zarzucanego mu czynu, nie mogą stanowić dowodu”. - „oświadczenie takie nie może verba legis „stanowić dowodu”, co oznacza, że nie może być podstawą ustaleń faktycznych, a także być uwzględniane w analizie dowodów, w szczególności nie może być porównywane z treścią dowodów sprawstwa oskarżonego, więc nie może stanowić dowodu popełnienia zarzuconego czynu (wyrok SA w Krakowie z 17.06.1999 r., II AKa 113/99, LEX nr 38101), a także strony nie mogą domagać się, by przeprowadzono z niego dowód (wyrok SA w Krakowie z 14.08.2003 r., II AKa 179/03, Prok. i Pr.-wkł. 2004/5, poz. 32). Trafnie w orzecznictwie zwraca się uwagę, że: „Ani w ustaleniach, ani w ocenie wiarygodności dowodów nie można powoływać się na treść oświadczeń złożonych przez oskarżonego biegłym. Nie stanowią one dowodu, a ich treść może mieć znaczenie jedynie w aspekcie oceny opinii biegłych” (wyrok SA w Krakowie z 29.03.2006 r., II AKa 45/06, LEX nr 183429). Treść tych oświadczeń ma znaczenie jedynie w aspekcie oceny opinii biegłego (wyrok SA w Krakowie z 17.06.1999 r., II AKa 113/99, LEX nr 38101; wyrok SA w Krakowie z 29.03.2006 r., II AKa 45/06, LEX nr 183429). (Stefański Ryszard A. (red.), Zabłocki Stanisław (red.), Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz do art. 167-296, Opublikowano: WKP 2019) - podobnie należy interpretować treść art. 51 i art. 52 § 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. W myśl tych przepisów w dokumentacji dotyczącej badań lub przebiegu leczenia osoby, wobec której podjęto czynności, nie utrwala się oświadczeń obejmujących przyznanie się do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary. Zasadę tę stosuje się również do dokumentacji dotyczącej badań przeprowadzonych na żądanie uprawnionego organu (art. 51). Nie wolno przesłuchiwać osób obowiązanych do zachowania tajemnicy jako świadków na okoliczność wypowiedzi osoby, wobec której podjęto czynności wynikające z niniejszej ustawy, co do popełnienia przez nią czynu zabronionego pod groźbą kary (art. 52). Oświadczenia sprawców co do popełnionych czynów składane wobec lekarzy psychiatrów nie mogą być dokumentowane ani stanowić przedmiotu postępowania dowodowego. W związku z tym nie mogą stanowić podstawy ustaleń faktycznych związanych z ewentualnym sprawstwem oskarżonego. - w niniejszej sprawie opinia seksuologiczna w żaden sposób nie stała się podstawą do przyjęcia winy J. N.. Wnioski w niej zawarte, jak również sprawozdanie z badań oskarżonego, a tym samym złożone wówczas przez niego oświadczenie, nie wpłynęło zatem na uznanie go za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu. - przedmiotowa ekspertyza, podobnie jak opinia sądowo – psychiatryczna, pozwoliła jedynie na określanie stanu zdrowia psychicznego i związanych z tym zaburzeń preferencji seksualnych. - treść oświadczenia nie przesądziła zresztą o wnioskach biegłych seksuologów. Jak wynika z opinii pisemnych oraz ustnej do wniosków końcowych biegłych poprowadziły: analiza akt sprawy i badania seksuologiczne, wywiad oraz różnego rodzaju testy. Jak stwierdził biegły B. S. „w toku naszego badania oskarżony potwierdził kontakty seksualne z córką, natomiast dla naszego rozpoznania pedofilii o typie preferencyjnym nie ma znaczenia to czy on to potwierdza przed nami czy też nie, bo decydujący charakter miały stwierdzone cechy jego osobowości”. W tej sytuacji wnioski końcowe opinii zasługiwały na pełną akceptację. - z tych wszystkich przedstawionych powodów zarzuty podniesione w apelacji obrońcy nie mogły zostać uwzględnione. Wniosek o zmianę wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu czynu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadny zarzut nie dawał podstaw do zmiany wyroku w kierunku wskazanym we wniosku apelacyjnym. 3.
- z apelacji obrońcy: - rażącej niewspółmierność kary 11 lat pozbawienia wolności wymierzonej oskarżonemu w stosunku do winy, gdy w sprawie sąd zbyt małe znaczenie nadał temu, iż oskarżony sam w przyszłości był ofiarą zaniedbań rodzicielskich, które przybrały formę znęcania się psychicznego, na co naprowadziła w sprawie opinia biegłych względem oskarżonego, co spowodowało, iż w życiu dorosłym był jednostką dysfunkcyjną społecznie. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny - zarzut wymierzenia oskarżonemu kary rażąco niewspółmiernie surowej nie znalazł aprobaty podczas dokonanej kontroli instancyjnej. - przypomnieć należy, iż sąd I instancji ma ustawowo zagwarantowaną swobodę w ferowaniu wyroku, w tym kształtowaniu wymiaru kary. Rolą sądu odwoławczego w tym zakresie jest natomiast wyłącznie kontrola czy granice swobodnego uznania sędziowskiego, stanowiącego zasadę sądowego wymiaru kary, nie zostały przekroczone w rozmiarach nie dających się zaakceptować. - przy czym ustawa - jako podstawę odwoławczą - traktuje tylko taką niewspółmierność kary, która ma charakter rażący (art. 438 pkt 4 k.p.k.), a która zachodzić może tylko wówczas, gdy na podstawie ujawnionych okoliczności, które powinny mieć zasadniczy wpływ na wymiar kary, można byłoby przyjąć, że zachodziłaby wyraźna różnica pomiędzy karą wymierzoną przez sąd I instancji, a karą, jaką należałoby wymierzyć w instancji odwoławczej w następstwie prawidłowego zastosowania w sprawie dyrektyw wymiaru kary przewidzianych w art. 53 k.k. - na gruncie art. 438 pkt 4 k.p.k. nie chodzi bowiem o każdą ewentualną różnicę w ocenach co do wymiaru kary, ale o różnicę ocen tak zasadniczej natury, iż karę dotychczas wymierzoną nazwać można byłoby - również w potocznym znaczeniu tego słowa - "rażąco" niewspółmierną, to jest niewspółmierną w stopniu nie dającym się wręcz zaakceptować. - innymi słowy zarzut rażącej niewspółmierności kary, jako zarzut z kategorii ocen można podnieść tylko wówczas, gdy orzeczona kara, jakkolwiek mieści się w granicach ustawowego zagrożenia, to jednak nie uwzględnia w sposób właściwy zarówno okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i osobowości sprawcy - a więc, gdy jest w społecznym odczuciu karą niesprawiedliwą. - na gruncie przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż kara 11 lat wymierzona oskarżonemu choć jest bezsprzecznie karą surową, to nie ma ona jednak charakteru nadmiernie represyjnej - Sąd Apelacyjny w Katowicach wyraża w tym względzie stanowisko, iż kara w takim wymiarze jest współmierna do rozmiaru winy, stopnia demoralizacji (wynikającej z charakteru popełnionego przestępstwa) i społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu, a jednocześnie uwzględnia jej cele prewencyjne. - przypomnieć należy, że rozważając kwestię wymiaru kary Sąd Okręgowy w Gliwicach uznał, iż stopień zawinienia oskarżonego oraz stopień społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu przestępstwa są szczególnie wysokie. - w sposób szczegółowy rozważył wszystkie okoliczności mające wpływ na wymiar kary, czemu dał wyraz w pisemnych motywach wyroku. W szczególności sąd ten miał na uwadze wszystkie okoliczności, zarówno te obciążające, jak i łagodzące, i dokonał ich właściwego wartościowania, przydając im właściwe znaczenie z punktu widzenia wpływu na wymiar kary. - wśród okoliczności łagodzących miał na uwadze fakt uprzedniej niekaralności oskarżonego, a także pozytywną opinię środowiskową. - niemniej prawidłowo uznał, że rozmiar kary w głównej mierze determinuje szereg istotnych okoliczności obciążających takich jak: 6 letni czas trwania przestępczego działania, różnorodność zachowań karalnych podejmowanych wobec pokrzywdzonej, wiek małoletniej (zaledwie 6 – 12 lat), stopień pokrewieństwa łączący sprawcę z ofiarą, a nade wszystko rozmiar krzywdy wyrządzonej przez ojca swojej córce, co zostało przekonująco opisane w uzasadnieniu. - w konsekwencji prawidłowo ustalonych okoliczności, zarówno obciążających, jak i łagodzących, kara 11 lat pozbawienia wolności orzeczona za czyn przypisany w wyroku nie może zostać uznana za rażąco surową. Spełnia ona także swoje cele prewencyjne wobec oskarżonego, który z uwagi na zdiagnozowane skłonności pedofilskie wymaga długich oddziaływań terapeutycznych w warunkach izolacji więziennej, co jednocześnie, w połączeniu z orzeczonymi środkami karnymi, pozwoli uchronić przed nim pokrzywdzoną i inne jego potencjalne ofiary. - nie może natomiast usprawiedliwiać zachowania oskarżonego jego traumatyczne przeżycia z dzieciństwa, o których wspomina obrońca w swojej apelacji. W żadnej mierze nie legitymowało to oskarżonego do krzywdzenia małoletniej córki przez dopuszczenie się wobec niej czynów o charakterze seksualnym. - w tym stanie rzeczy orzeczona wobec oskarżonego kara w wymiarze 11 lat pozbawienia wolności, choć wymierzona blisko górnej granicy ustawowego zagrożenia, jest karą sprawiedliwą, która w żadnej mierze nie może być uznana za rażąco niewspółmierną. - brak było zatem podstaw do ingerencji sądu odwoławczego co do wymierzonej kary zasadniczej. Wniosek o wymierzenie oskarżonemu kary za czyn w dolnej granicy ustawowego zagrożenia. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. niezasadny zarzut nie dawał podstaw do zmiany wyroku w kierunku wskazanym we wniosku apelacyjnym.
- OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
- ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 16.12.2021 r. sygn. akt IV K 70/21 – poza zmianą opisaną poniżej. Zwięźle o powodach utrzymania w mocy niezasadne zarzuty z apelacji prokuratora, obrońcy, a także w większości kuratora małoletniej oskarżycielki posiłkowej oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu z art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k., nie dawało podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia w większym zakresie lub jego uchylenia. 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany pkt 3 wyroku w ten sposób, że podwyższono oskarżonemu J. N. orzeczony na podst. art.
§ 2i 4 k.k.
środek karny do 13 lat. Zwięźle o powodach zmiany zmiana wyroku w tym zakresie nastąpiła w związku z uznaniem za zasadny jeden z zarzutów zawartych w apelacji kuratora małoletniej oskarżycielki posiłkowej, co omówione zostało w pkt 3.6 niniejszego uzasadnienia. 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- ☐ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.
- ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności
- Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności pkt 3 na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy prawo o adwokaturze w związku (analogicznie) z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9.03.2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz.U. 2018 poz. 536) w zw. z § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800, zm.) zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokat M. M. Kancelaria Adwokacka w Z. kwotę 738 złotych, w tym 23 % VAT, tytułem pełnienia funkcji kuratora małoletniej oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu odwoławczym; pkt 4 na podst. art. 618 § 1 pkt 11 k.p.k. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26.05.1982 r. Prawo o adwokaturze oraz § 4 ust. 3 i § 17 ust. 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3.10.2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu zasądzono na rzecz adw. S. S. kwotę 738 zł, w tym 23 % VAT, tytułem poniesionych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu w postępowaniu odwoławczym. pkt 5 na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. skazanego, w związku z jego trudną sytuacją materialną, wynikającą z faktu odbywania od dłuższego czasu kary pozbawienia wolności, zwolniono od ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego i obciążono nimi Skarb Państwa.
- PODPIS SSA Marcin Ciepiela SSA Piotr Pośpiech SSA Wiesław Kosowski 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Prokurator Rejonowy w Zabrzu. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja pkt 1 wyroku skazujący oskarżonego za przestępstwo z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. na karę 11 lat pozbawienia wolności oraz pkt 4 wyroku, w którym na podst. art. 41 § 1a k.k. orzeczono środek karny na okres 15 lat. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację kurator małoletniej oskarżycielki posiłkowej. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja pkt 1 wyroku skazujący oskarżonego za przestępstwo z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. na karę 11 lat pozbawienia wolności oraz pkt 3 i 4 wyroku, w którym na podst. art.
§ 2i 4 k.k.
oraz art. 41 § 1a k.k. orzeczono środki karne odpowiednio na okres 8 lat i 15 lat . 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ Uchylenie ☒ Zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 3 Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego J. N.. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja w całości wyrok skazujący oskarżonego za przestępstwo z art. 199 § 2 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 201 k.k. w zw. z art. 12 k.k. przy zast. art. 11 § 2 k.k. na karę 11 lat pozbawienia wolności. 1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ Zmiana