1 k.p.c. sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych oraz wykładnią przedstawioną przez Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 15 marca 2006 r., (II UZP 17/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 245), na podstawie art.
sąd odrzuca odwołanie, w którym ubezpieczony podnosi wyłącznie zarzuty przeciwko orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS w kwestiach określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił, między innymi, że celem postępowania przed lekarzem orzecznikiem jest nie tylko ustalenie stopnia niezdolności do pracy czy czasu trwania niezdolności, ale również daty jej powstania. Jeżeli zatem lekarz orzecznik dokonuje tych ustaleń - co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści wydawanego przez niego orzeczenia - to również w interesie wnioskodawcy leży, aby były one zgodne z faktami. Jeśli zatem wnioskodawca, wobec którego wydano orzeczenie lekarskie, nie wnosi sprzeciwu, mimo że data powstania niezdolności nie odpowiada rzeczywistej dacie jej powstania, to nie sposób przyjąć, że dopuszczalne jest jej kwestionowanie dopiero w późniejszym postępowaniu odwoławczym przed sądem (zob. również wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2010 r., I UK 23/10, LEX nr 604207, z dnia 24 czerwca 2015 r., II UK 268/14, OSNP 2017 nr 4, poz. 45, z dnia 25 września 2014 r., I UK 40/14, LEX nr 1545096 oraz uchwałę SN z dnia 15 marca 2006 r., II UZP 17/05, OSNP 2006/15-16/245). Niewniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika oznacza bowiem, że ubezpieczony zgadza się ze wszystkimi stwierdzeniami w nim zawartymi (w tym datą powstania niezdolności do pracy), że są one prawdziwe, a tym samym proces ustalania okoliczności faktycznych mających znaczenie dla nabycia prawa do świadczenia zostaje zakończony (zob. wyrok SA w Szczecinie z dnia 19 listopada 2019 roku, III AUa 242/19, Legalis nr 2893876). W realiach badanej sprawy niespornym jest, że ubezpieczony nie złożył sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 8 stycznia 2024 roku, w którym stwierdzono, że jest trwale całkowicie niezdolny do pracy i jednocześnie ustalono, że niezdolność do pracy powstała w dniu 21 czerwca 2004 roku, a także, że ubezpieczony nie złożył sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 8 stycznia 2024 roku, w którym stwierdzono, że nie jest on niezdolny do samodzielnej egzystencji. Swoje odwołania od obu zaskarżonych decyzji skarżący oparł zaś tylko na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika, wskazując, że jego stan zdrowia uzasadnia przyznanie mu prawa do spornych świadczeń ze względu na to, że naruszenie sprawności organizmu w zakresie narządu wzroku nastąpiło u niego od dzieciństwa. Jednocześnie Sąd zważył, że ubezpieczony został prawidłowo pouczony o prawie i sposobie wniesienia sprzeciwu od każdego z ww. orzeczeń Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 8 stycznia 2024 roku do Komisji Lekarskiej ZUS. W niniejszym postępowaniu proces ustalania okoliczności dotyczących stopnia upośledzenia sprawności organizmu ubezpieczonego, w tym także daty powstania niezdolności do pracy, został zatem zakończony na etapie postępowania administracyjnego. Proces ten nie odżywa w wyniku wniesienia odwołania od decyzji, w którym poza kwestiami odnoszącymi się do stanu zdrowia nie podniesiono żadnych innych zarzutów. Przywołanie w odwołaniu tego rodzaju zarzutu skutkuje tym, że Sąd Okręgowy nie dysponuje możliwością ustalenia innej niż przyjęta przez Lekarza Orzecznika ZUS daty powstania niezdolności do pracy wnioskodawcy, ani też innego stopnia niezdolności do samodzielnej egzystencji niż przyjęty przez lekarza Orzecznika ZUS. Wobec powyższego oba odwołania należało odrzucić, o czym Sąd Okręgowy orzekł, na podstawie art.
Na marginesie należy podnieść, że wnioskodawca może wystąpić do organu rentowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu na podstawie art. 14 ust. 2c ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251), który stanowi, iż komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie, jednakże w uzasadnionych przypadkach, na wniosek osoby zainteresowanej (pod warunkiem wykazania, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej) Zakład może przywrócić termin na wniesienie sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia przez sąd odwołania od decyzji w przypadku określonym w art.
- Kodeks postępowania cywilnego. W wypadku wydania przez ZUS kolejnej decyzji, po wydaniu orzeczenia przez Komisję Lekarską, wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do złożenia odwołania się od takiej decyzji do Sądu. (zob. np. wyrok SN z 23 listopada 2021 roku, (...) 83/21, Legalis nr 2640922, a także postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2020 r., III AUz 166/12, LEX nr 1217847).
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.