oddalił odwołanie w pozostałym zakresie (kwestia zaliczenia nauki w Szkole (...) w W. wyjaśniona została powyżej). Sąd Okręgowy wyjaśnił jednocześnie, że zmiana zaskarżonej decyzji nie miała również wpływu na ustalenie średniego dalszego trwania życia ustalonego decyzją ZUS z dnia 18 marca 2016 r., przyznającą ubezpieczonemu emeryturę. W myśl art. 26 ust. 1 cytowanej ustawy emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183. Wiek ubezpieczonego w dniu przejścia na emeryturę wyraża się w ukończonych latach i miesiącach (ust.2). Średnie dalsze trwanie życia ustala się wspólnie dla mężczyzn i kobiet oraz wyraża się w miesiącach (ust. 3). Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” corocznie w terminie do dnia 31 marca tablice trwania życia, z uwzględnieniem ust. 3, dla wieku ubezpieczonych określonego w myśl ust. 2 (ust. 4). W przypadku ubezpieczonego emerytura została przyznana od 1 grudnia 2015 r., wzięto pod uwagę najkorzystniejsze średnie dalsze trwanie życia które wówczas wynosiło 209,30 miesiąca. Ustawodawca dopuszcza ponowne ustalenie tej wartości wyłącznie w sytuacji o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym jeżeli po dniu, od którego przyznano emeryturę określoną w art. 24 lub 24a, emeryt podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wysokość świadczenia ulega ponownemu ustaleniu w sposób określony w ust. 2 art. 108 cyt. ustawy. Ubezpieczonemu przyznano emeryturę od 1 grudnia 2015 r., co oznacza że mógłby on skorzystać z przeliczenia wyłącznie gdyby podlegał ubezpieczeniom społecznym po dniu 1 grudnia 2015 r. Skoro zaś taka sytuacja nie miała miejsca, bowiem ubezpieczony po tej dacie nie pracował, konieczne według Sądu meriti było oddalenie odwołania w tym zakresie. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się zarówno organ rentowy, który zaskarżając je w części dotyczącej punktów: I i III wyroku , zarzucił: 1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 118 ust. la ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t Dz.U z 2023 r., poz. 1251 ze zm.), poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie odpowiedzialności organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie, podczas gdy w realiach niniejszego postępowania nie było podstaw do zastosowania przez Sąd Okręgowy przedmiotowego przepisu, 2) naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art.
w zw. z art. 83 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t Dz.U z 2023 r., poz. 1230 ze zm.) , poprzez rozpoznanie niniejszej sprawy wykraczając poza zakres zaskarżonej decyzji i tym samym wykroczenie przez Sąd Okręgowy poza przedmiot postępowania. Podnosząc powyższe zarzuty, organ rentowy wniósł o: zmianę pkt I i III zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie odwołania w całości, zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym według norm przepisanych. Ubezpieczony, w piśmie z dnia 20 listopada 2023 r. (mylnie nazwanym „apelacja”) wskazał m.in., iż wnosi o nieuwzględnienie apelacji organu rentowego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja organu rentowego okazała się zasadna. Na wstępie rozważań wskazać należy, iż postępowanie sądowe w sprawach dotyczących ubezpieczenia społecznego wszczynane jest w rezultacie odwołania wniesionego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Ma więc ono charakter odwoławczy. Jego przedmiotem jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Niezależnie od powyższego przypomnieć należy, że zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji (art. 47714 § 2 i art. 47714a k.p.c.) w granicach jej treści i przedmiotu (zob. przykładowo wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09, LEX nr 604210; z dnia 8 października 2015 r., I UK 452/14, LEX nr 1816588; z dnia 17 marca 2016 r., III UK 83/15, LEX nr 2026236; postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 22 lutego 2012 r., II UK 275/11, LEX nr 1215286; z dnia 2 marca 2011 r., II UZ 1/11, LEX nr 844747; z dnia 18 lutego 2010 r., III UK 75/09, OSNP2011 nr 15-16, poz. 215; z dnia 3 lutego 2010 r., II UK 314/09, LEX nr 604214). Oznacza to, że organ rentowy rozpoznaje sprawę w granicach wniosku złożonego przez ubezpieczonego a następnie sąd kontroluje prawidłowość decyzji objętej wnioskiem. Wadliwie zatem Sąd pierwszej instancji orzekł w przedmiocie zaliczenia do emerytury okresów, o których zaliczenie ubezpieczony w ogóle nie wnioskował uznając, iż zostały one prawidłowo uwzględnione przy obliczeniu emerytury mundurowej. Podkreślenia wymaga, że ani ubezpieczony, ani oba organy emerytalne nie kwestionowały prawidłowości tego zaliczenia. Tym samym Sąd Okręgowy naruszył dyspozycję art. 321 k.p.c. O ile zatem Sąd pierwszej instancji mógł ewentualnie orzekać o okresie wskazanym przez ubezpieczonego w odwołaniu tj. od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2013 r. (choć z akt rentowych wynika, że został on uwzględniony w całości przez ZUS przy wydawaniu decyzji pierwszorazowej) to nie miał żadnych podstaw, żeby wbrew wnioskowi ubezpieczonego zajmować się okresami uwzględnionymi do wysokości emerytury mundurowej. Decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. (znak (...)), sprostowaną postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2021 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. – działając na podstawie art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - odmówił S. S. prawa do wznowienia wypłaty emerytury pracowniczej. Tak więc spór w przedmiotowej sprawie w sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy organ rentowy – na podstawie art. 95 ust. 1 i 2 ustawy emerytalnej – zasadnie odmówił ubezpieczonemu wznowienia wypłaty świadczenia emerytalnego z powszechnego systemu emerytalnego z uwagi na fakt pobierania przez niego emerytury przyznanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (z.U.2023.1280 t.j.) – z uwagi zbiegu prawa do świadczeń. Przypomnienia – jedynie dla porządku - wymaga, że kwestia zbiegu prawa do świadczeń z ubezpieczenia powszechnego oraz emerytury policyjnej została uregulowana w art. 95 ust. 1 i 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z przywołanej regulacji wynika, iż w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku przewidzianych w ustawie świadczeń, wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Przepis ten stosuje się w razie zbiegu prawa do emerytury przyznanej na podstawie przepisów ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, z wyjątkiem osób, którym świadczenie przyznano na podstawie art. 15a, 15d, 18e, czyli tych, którzy po raz pierwszy przystąpili do służby po 1 stycznia 1999 r. Przy czym zaznaczenia wymaga, iż jako, że ubezpieczony przystąpił do służby w dniu 1 września 1968 r., to wspomnianych warunków do wznowienia wypłaty emerytury niewątpliwie nie spełniał. Przedmiotowa kwestia, odnosząca się do zbiegu prawa do świadczeń z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz zaopatrzenia emerytalnego na podstawie odrębnych przepisów była dotychczas przedmiotem wielu wypowiedzi w judykaturze. Sąd Okręgowy spostrzegł, iż „zasada jednego świadczenia” jest odzwierciedleniem obowiązującej w prawie ubezpieczeń społecznych zasady solidarności ryzyka i jako taka, nie jest sprzeczna z zasadą równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP i rozważania Sądu pierwszej instancji dotyczące tej kwestii uznać należy za prawidłowe. Sąd Okręgowy, mimo że decyzja dotyczyła wyłącznie tej kwestii, skarżonym wyrokiem zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał S. S. prawo do obliczenia wysokości przysługującej mu emerytury, poczynając od 1 grudnia 2018 roku, poprzez uwzględnienie przy jej obliczaniu okresów składkowych i uzyskanych w tych okresach wynagrodzeń: od 1 września 1968 roku do 31 sierpnia 1969 roku, od 20 sierpnia 1972 roku do 31 sierpnia 1973 roku oraz od 1 września 1973 roku do 30 września 1993 roku – o czym orzekł w punkcie I rozstrzygnięcia. Co szczególnie istotne, ubezpieczony składając odwołanie od zaskarżonej decyzji wiedział, iż dotyczyła ona kwestii wznowienia wypłaty emerytury pracowniczej. W odwołaniu wskazał bowiem, iż jego wniosek z dnia 21 grudnia 2021 r. dotyczył przyznania mu dodatkowego świadczenia emerytalnego. Sam zresztą Sąd pierwszej instancji spostrzegł, iż S. S., precyzując ostatecznie swoje stanowisko, wskazał, że jego żądanie nie sprowadza się do umożliwienia mu pobierania jednocześnie dwóch świadczeń – z ZUS i z ZER MSWiA, a przeciwnie: jest mu obojętne, które świadczenie będzie pobierał, byle jego wysokość została ustalona w prawidłowy sposób. Sąd meriti pominął natomiast, że prawidłowość tego obliczenia miała dotyczyć wyłącznie uwzględnienia do wymiaru emerytury z ZUS okresu od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2013 r. a nie okresów już zaliczonych do emerytury mundurowej. Mając powyższe na uwadze, nie ulega zatem wątpliwości, że w toku postępowania doszło do naruszenia art. 321 k.p.c., zgodnie z którym sąd nie może wyrokować co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. Przepis ten wyraża kardynalną zasadę wyrokowania dotyczącą przedmiotu orzekania, według której sąd związany jest żądaniem zgłoszonym przez powoda w powództwie ( ne eat iudex ultra petita partium), a więc nie może wbrew żądaniu pozwu zasądzić czegoś jakościowo innego albo w większym rozmiarze lub uwzględnić powództwo na innej podstawie faktycznej niż wskazana przez powoda (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 15 października 2010 r., III UK 20/10, z dnia 2 grudnia 2011 r., III CSK 136/11, z dnia 25 czerwca 2015 r., V CSK 612/14). Zaznaczenia jednocześnie wymaga, iż z ukształtowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak również poglądów doktryny wynika jednoznacznie, że odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pełni rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 1998 r., II UK 105/98, OSNAPiUS 1999 Nr 16, poz. 529 oraz z dnia 26 września 2005 r., II UZ 52/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 254). Przeniesienie zatem sprawy na drogę sądową przez wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego ogranicza się do okoliczności uwzględnionych w decyzji, a między stronami spornych; poza tymi okolicznościami spór sądowy nie może zaistnieć (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1999 r., II UZ 52/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 601 oraz z dnia 25 maja 1999 r. II UKN 622/99, OSNAPiUS 2000 Nr 15, poz. 591). W związku z powyższym ubezpieczony - przed sądem - może żądać jedynie korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy i wykazywać swoją rację, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją. Nie może jednak żądać czegoś, o czym organ rentowy nie decydował. Z tego względu odwołanie wnoszone od decyzji organu ubezpieczeń społecznych nie ma charakteru samodzielnego żądania. Natomiast w sytuacji, gdy takowe zostanie zgłoszone, to sąd nie jest uprawniony do jego rozpoznania, lecz zobowiązany jest postąpić zgodnie z art. 477 10 § 2 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2010 r. II UK 84/10). Zatem, kontrolna rola sądu musi korespondować z zakresem rozstrzygnięcia dokonanego w decyzji administracyjnej, bowiem zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji (art.
i art.
a k.p.c.) w granicach jej treści i przedmiotu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 kwietnia 2010 r., II UK 309/09). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżonej decyzji organu rentowego była wyłącznie kwestia możliwości wznowienia wypłaty emerytury pracowniczej ubezpieczonemu S. S. w sytuacji zbiegu prawa do emerytury z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z prawem do emerytury policyjnej i ewentualnie z uwagi na treść odwołania, którym mógł zająć się organ rentowy przed przesłaniem sprawy do sądu, wskazanym przez ubezpieczonego okresem od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy nie miał żadnych podstaw aby zajmować się okresem już zaliczonym do emerytury mundurowej. Na marginesie jedynie, tylko informacyjnie należy zaznaczyć, że z akt rentowych ZUS w szczególności akt kapitałowych wynika, ze okres od 1 stycznia 2005 r. do 30 czerwca 2013 r. został uwzględniony. Jak słusznie spostrzegł organ rentowy w odpowiedzi na apelację, Sąd meriti w niniejszym postępowaniu zajął się niejako rozpoznaniem dwóch decyzji organu rentowego, a mianowicie decyzją z dnia 20 czerwca 2022 r. odmawiającą prawa do wznowienia wypłaty emerytury pracowniczej oraz prawomocną decyzją z dnia 18 marca 2016 r. o przyznaniu emerytury. Wyjaśnienia wymaga, iż oczywiście ubezpieczonemu przysługuje prawo do wystąpienia z wnioskiem o ponowne obliczenie wysokości emerytury, lecz niewątpliwie powyższe żądanie nie było przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż S. S. wystąpił z wnioskiem o wypłatę emerytury, wskazując iż posiada już przyznane świadczenie przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA. Jakkolwiek ubezpieczony na późniejszym etapie wniósł o uwzględnienie poszczególnych okresów składkowych i uzyskiwanych w tych okresach wynagrodzeń, tak niemniej jednak okoliczność ta nie powinna być rozpoznawana w niniejszym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie zatem doszło do naruszenia art. 321 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c., bowiem Sąd pierwszej instancji wyrokował co do przedmiotu, który nie był objęty zaskarżoną decyzją i odwołaniem od tej decyzji. W konsekwencji stwierdzić należy, iż Sąd pierwszej instancji nie był uprawniony do przyznania S. S. prawa do obliczenia wysokości przysługującej mu emerytury, czyli co do przedmiotu sporu nieobjętego treścią zaskarżonej decyzji, ani odwołaniem ubezpieczonej. Zaznaczenia jednocześnie wymaga, iż Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 18 listopada 2020 r., III UK 483/19, w którym zwrócono uwagę, że w orzecznictwie wskazano, że art. 321 § 1 k.p.c. odwołuje się do schematu „żądanie – wyrok”. Zakłada, że między tymi czynnikami powinno nastąpić symetria. Dlatego zakazano orzekać co do przedmiotu, który nie był objęty żądaniem, ani zasądzać ponad żądanie. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wzorzec ten nie da się jednak w prosty sposób skopiować. Wynika to z tego, że w miejsce relacji „żądanie – wyrok”, występuje szablon „żądanie (wniosek) - decyzja - odwołanie – wyrok” albo przy działaniu organu rentowego z urzędu, „decyzja - odwołanie – wyrok” (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2016 r., III UZP 11/16, LEX nr 2086134). Odnosząc się do tej kwestii, trzeba uwzględnić specyfikę wyznaczającą sposób wyrokowania przez sąd ubezpieczeń społecznych. Oddala on odwołanie, jeśli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art. 47714 § 1 k.p.c.) albo zmienia zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy (art.
Wzorzec ten daje podstawy do twierdzenia, że w omawianym postępowaniu odrębnym rozstrzygnięcie sądu koresponduje z zakresem wskazanym w decyzji administracyjnej. Wynika to z tego, że zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, w postępowaniu wywołanym odwołaniem sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji (art.
i art.
a k.p.c.) w granicach jej treści i przedmiotu. W konsekwencji powyższego, za nieprawidłowe należy uznać także rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w zakresie, w jakim stwierdził odpowiedzialność organu rentowego za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie (pkt III). Wyjaśnienia wymaga, iż zgodnie z brzmieniem art. 118 ust. 1a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego. Mając powyższe na uwadze, wskazać należy, iż ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie dodatkowego świadczenia emerytalnego . Zakład Ubezpieczeń Społecznych już w odpowiedzi na odwołanie od decyzji zaznaczył, że obowiązujące przepisy nie przewidują dodatkowego świadczenia emerytalnego ze stosunku pracy ani też nie przewidują nowej emerytury, jeśli została już przyznana emerytura po uzyskaniu powszechnego wieku emerytalnego. Zatem od chwili wpłynięcia wniosku, organ rentowy potraktował go jako wniosek o wznowienie wypłaty emerytury, która już wcześniej została ustalona decyzją z dnia 18 marca 2016 r. W przedmiotowej sprawie nie ujawniły się więc okoliczności, o których mowa w cytowanym powyżej przepisie, umożliwiające stwierdzenie odpowiedzialności organu za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania prawidłowej decyzji w niniejszej sprawie. Sąd Apelacyjny uznał, iż w sprawie wydano słuszną decyzję odmawiającą prawa do wznowienia emerytury pracowniczej, przy czym wszystkie okoliczności zostały przez organ prawidłowo wyjaśnione. Kierując się powyższymi względami, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., orzekając co do istoty sprawy, zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I i III w ten sposób, że oddalił odwołanie. Odnosząc się do rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania, wskazać należy, że w myśl regulacji zawartych w art. 98 § 1 i 3 w związku z art. 99 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata (radcę prawnego) zalicza się przy tym wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata (radcę prawnego), koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Obciążenie strony, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, całością lub nawet tylko częścią kosztów procesu może w okolicznościach konkretnej sprawy pozostawać trudne do pogodzenia z poczuciem sprawiedliwości oraz zasadami współżycia społecznego. Z tego względu ustawodawca przewidział - w art. 101, 103 i 110 k.p.c. (zasada zawinienia), art. 102 (zasada słuszności) oraz art. 100 i 104 (zasada kompensaty kosztów) - specjalne unormowania pozwalające nie obciążać strony przegrywającej obowiązkiem zwrócenia przeciwnikowi całości lub części kosztów. Zgodnie z art. 102 k.p.c., w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ów ustanawia zasadę słuszności, będącą odstępstwem od zasady odpowiedzialności za wynik procesu; jest więc rozwiązaniem szczególnym. Nie konkretyzuje on pojęcia wypadków szczególnie uzasadnionych, pozostawiając ich kwalifikację, przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy, sądowi (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 1973 roku, II CZ 210/73, LEX nr 7366). W realiach sprawy z uwagi na sytuację zdrowotną ubezpieczonego, jak też możliwość pozostawania przez niego w uzasadnionym przekonaniu co do słuszności wydanego przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięcia, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążania ubezpieczonego kosztami procesu, o czym orzekł w pkt II wyroku. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku. Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.