odwołania od decyzji organu rentowego wnosi się w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Natomiast zgodnie z § 3 art.
k.p.c. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Ww. przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania muszą być spełnione kumulatywnie, co oznacza, że nawet w przypadku stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się - w przypadku gdy przekroczenie ustawowego terminu jest nadmierne - sąd obowiązany jest odrzucić odwołanie (por. postanowienie SN z 12.12.2023 r., (...) 6/23, LEX nr 3649747). Sąd Okręgowy zważył też, że w zakresie nadmiernego przekroczenia terminu w orzecznictwie przyjmuje się, że nadmierne jest opóźnienie, gdy wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego nastąpiło po upływie osiemnastu miesięcy od dnia doręczenia jej odpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29.09.1999 r., (...) UKN 490/99, OSNAPiUS 2001 Nr 2, poz. 57) albo po upływie trzynastu miesięcy od dnia wydania decyzji (zob. postanowienie SN z 18.12.1998 r., (...) UKN 561/98, OSNAPiUS 2000 Nr 5, poz. 199) albo po upływie sześciu miesięcy od dnia doręczenia decyzji organu rentowego (zob. postanowienie SN z 22.04.1997 r., (...) UKN 61/97, OSNAPiUS 1998 Nr 3, poz. 104). Ponadto Sąd Okręgowy uwzględnił, że w orzecznictwie wyjaśniono, iż w odrębnym postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie stosuje się instytucji przywrócenia terminu, o której mowa w art. 168 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 1.06.2010 r., (...) UK 404/09, LEX nr 611422). Z tego względu wniesienie odwołania po terminie aktywuje dyskrecjonalną możliwość potraktowania jego tak, jakby było wniesione w terminie. Użyte do tego instrumentarium ("przekroczenie terminu nie jest nadmierne") nacechowane jest sporą dawką uznaniowości i powinno mieć na uwadze całokształt okoliczności sprawy (zob. wyrok SN z 8.02.2022 r., I (...) 74/21, LEX nr 3305681, postanowienia SN z 8.01.2014 r., I UK 231/13, LEX nr 1620440, z 20.09.2023 r., I (...) 9/23, LEX nr 3605104). Badając skuteczność zastępczego doręczenia wnioskodawczyni spornej decyzji w drodze awizacji Sąd zważył, iż zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000): §
stałaby w sprzeczności z zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) RP, a to zmusza do rozsądnego kompromisu interpretacyjnego między prawem procesowym i materialnym. (patrz bliżej - SN postanowienie z 8.01.2014 r. I UK 231/13, L.). W aspekcie czego, za nienadmierne może być uznane wniesienie odwołania kilka czy nawet kilkanaście miesięcy po upływie ustawowego terminu - istotne w ocenie bowiem będzie to, aby wystąpiły przyczyny niezależne od strony, co w realiach badanej sprawy w świetle przeprowadzonych dowodów, jak to już wyżej omówiono, miało miejsce. Wystąpienie tej niezależnej od strony odwołującej przyczyny w efekcie doprowadziło od uchybienia terminowi, co dostatecznie uzasadnia pominięcie opóźnienia w złożeniu odwołania i merytoryczne rozpoznanie odwołania (tak samo: Sąd Apelacyjny w Łodzi w postanowieniu z 29.06.2023 r., III AUz 62/22). Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uznał, że przywrócił wnioskodawczyni termin do złożenia odwołania od decyzji z dnia 30.12.2022 r. na mocy art.
uznając, że zostały spełnione kumulatywnie obie konieczne do tego przesłanki, tzn. przekroczenie ustawowego terminu nie jest nadmierne i że nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującej. Z tych też względów przy braku podstaw do odrzucenia odwołania podlegało ono merytorycznemu rozpoznaniu. Przechodząc zatem do oceny zasadności odwołania od zaskarżonej decyzji z dnia 30.12.2022 r. Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 1009 ze zm.; dalej ustawa systemowa) osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą obowiązkowo podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu. W myśl art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, obowiązek ubezpieczeń trwa od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Sąd Okręgowy miał na uwadze, że problematyka podlegania ubezpieczeniom społecznym przez wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością była już wielokrotnie przedmiotem rozważań zarówno doktryny (zob. A. Tomanek: Status wspólnika spółki handlowej jako tytuł ubezpieczenia społecznego, PPiA 2020 nr 120, s. 665-678), jak i judykatury. W szczególności Sąd Okręgowy zważył, że w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3.02.2011 r., (...) UK 271/10 (LEX nr 817528) wyrażono pogląd, że obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. W uzasadnieniu tego stanowiska wyjaśniono, że na tle art. 8 ust. 6 ustawy systemowej należy stwierdzić, iż pojęcie "prowadzenie działalności pozarolniczej" jest pojęciem szerszym od działalności gospodarczej określonej w art. 2 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2168 ze zm.), uchylonej z dniem 30.04.2018 r., co obecnie odnosi się do art. 3 ustawy z 6.03.2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 221). Do pojęcia działalności gospodarczej w powyższym (wąskim) rozumieniu ustawa systemowa odwołuje się tylko w art. 8 ust. 6 pkt 1, a w pozostałych punktach tego przepisu wymienia osoby nieprowadzące działalności gospodarczej w ścisłym znaczeniu tego pojęcia. W kręgu zaś tych osób znajduje się wymieniony w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością , który jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Warto zaznaczyć, że stanowisko to jest ugruntowane, albowiem analogicznie Sąd Najwyższy wypowiedział się też m.in. w wyrokach: z dnia 11.09.2013 r., (...) UK 36/13 (LEX nr 1391783); z dnia 3.08.2011 r., I UK 8/11 (OSNP 2012 nr 17-18, poz. 225); z dnia 9.06.2010 r., (...) UK 33/10 (LEX nr 598436) i z dnia 12.07.2017 r., (...) UK 295/16 (LEX nr 2347776), w których stwierdził, że jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej. Z treści tego przepisu wynika, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością decyduje o podleganiu przez niego ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej). Innymi słowy - art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest rozwinięciem regulacji art. 6 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, w myśl którego obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają, z zastrzeżeniem art. 8 i art. 9, osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi. Z kolei stosownie do art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Prawidłowe odczytanie obu ww. przepisów musi zatem prowadzić do wniosku, że chodzi w nich o podmioty ubezpieczeń społecznych będące osobami fizycznymi. To one podlegają obowiązkowi ubezpieczeń społecznych oraz to one (a nie spółki, których są wspólnikami) są płatnikami składek na te ubezpieczenia. O ile przy tym, jak trafnie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z 3.07.2019 r., (...) UK 24/18 (OSNP 2020 Nr 8, poz. 82), adresowanie tych przepisów do osób fizycznych będących wspólnikami spółek osobowych nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, o tyle odniesienie ich także do wspólnika spółki kapitałowej (posiadającej przecież osobowość prawną) stanowi specyficzną regulację właściwą dla prawa ubezpieczeń społecznych (zob. wyrok SN z 28.01.2021 r., I (...) 1/21, LEX nr 3113269). Odnosząc się do argumentacji odwołującej, że z uwagi na brak prowadzania przez spółkę działalności, brak zainteresowania i uczestniczenia skarżącej w sprawach rzeczonej spółki, a także brak uzyskiwania przez nią z tytułu statusu wspólnika spółki jakichkolwiek przychodów w spornym okresie, wobec czego - zdaniem wnioskodawczyni - nie podlega ona ubezpieczeniom społecznym z tytułu posiadania przez nią statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o., Sąd Okręgowy zważył, że wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. objęty jest obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, nie zaś z prowadzeniem działalności gospodarczej. W przypadku wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w sytuacji spełniania przez nich warunków do objęcia ubezpieczeniami społecznymi i obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wynika z samego statusu osoby jako wspólnika spółki z o.o. i trwa od dnia uzyskania tego statusu do dnia jego utraty, przy czym jest niezależny od prowadzenia działalności gospodarczej, jak również osiągania przychodów. W wyroku z 30.11.2005 r., I UK 95/05 oraz w postanowieniu z 17.07.2003 r., (...) UK 111/03, Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że sam fakt niewykonywania usług i nieosiągania przychodu z działalności nie uzasadnia przerwy w jej prowadzeniu powodującej uchylenie obowiązku ubezpieczenia społecznego. Zatem prawnie doniosła okoliczność prowadzenia pozarolniczej działalności związana jest wyłącznie z posiadaniem określonego statusu prawnego, tj. pozycji wspólnika w jednoosobowej spółce z o.o. (tak wyrok SN z 18.04.2013 r., (...) UK 227/12, L.). Innymi słowy - z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z o.o. (...) ubezpieczeniowy ustawodawca powiązał bowiem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25.09.2014 r., SK 4/12). Tak więc rozpoczęcie wykonywania tego typu działalności wiąże się bezpośrednio z momentem nabycia praw i obowiązków wspólnika w takiej spółce. Tym samym, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, podleganie przez wspólnika takiej spółki obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w okresie od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności pozarolniczej do dnia zaprzestania jej wykonywania - należy odnosić do okresu posiadania statusu wspólnika w spółce prowadzącej działalność gospodarczą, niezależnie od rzeczywistego uczestnictwa w działalności takiej spółki oraz faktycznego włączania się w prowadzenie jej spraw (por. wyroki SN z: 7.12.2012 r., (...) UK 121/12; 3.02.2011 r., (...) UK 271/10, a także wyrok SA w Gdańsku z 10.04.2015 r., III AUa 1455/14). Również w wyroku z 28.01.2021 r., I (...) 1/21, Sąd Najwyższy wskazał, że samo posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie rzeczywiste prowadzenie działalności gospodarczej lub innej działalności zarobkowej przez tę spółkę, decyduje o podleganiu przez takiego wspólnika ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. W konsekwencji nie może budzić wątpliwości, że samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym stanowi posiadanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wpisanej do KRS (por. wyrok SN z 8.11.2017 r., III UK 244/16, LEX nr 2428259). Innymi słowy - wpis spółki do KRS i brak jej wykreślenia, nawet mimo braku jakichkolwiek przychodów po stronie spółki, stanowi samodzielną podstawę podlegania ubezpieczeniom społecznym przez jednoosobowego wspólnika takiej spółki. Sąd Najwyższy w powyższym wyroku wskazał również, że "obowiązek ubezpieczenia wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest powiązany jedynie z posiadaniem przez niego takiego statusu prawnego, a nie z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jedyny wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością podlega zatem obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym na podstawie tytułu określonego w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (zob. wyrok WSA w Warszawie z 6.03.2024 r., (...) SA/Wa (...), LEX nr 3738372). W rezultacie powyższych rozważań Sąd Okręgowy stwierdził, że w n/n sprawie nie jest sporne, że wnioskodawczyni w badanym okresie objętym zaskarżoną decyzją była zgodnie z wpisem do KRS jedynym (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (...), wobec czego wyżej przytoczona argumentacja skarżącej nie zasługuje na aprobatę, co czyni jej odwołanie bezzasadnym. Sąd Okręgowy miał też na uwadze, że odwołująca podnosiła również, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją pracowała w Ż.. Sąd zważył zatem, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy systemowej, osoby będące pracownikami spełniające jednocześnie warunki do objęcia ich obowiązkowo ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z innych tytułów, są obejmowane ubezpieczeniami tylko z tytułu stosunku pracy pod warunkiem, że podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu zatrudnienia w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę obowiązującą w danym okresie. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w toku n/n postępowania odwołująca nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że faktycznie była w badanym okresie zatrudniona w Ż., a jej twierdzenia pozostały w tym zakresie całkowicie gołosłowne i jako takie są nieudowodnione. Skarżąca wprost zresztą przyznała, że nie ma świadectwa pracy z lat 2017-2019, ani umowy o pracę, które potwierdzałby jej rzekome zatrudnienie w Ż., a nawet nie pamięta czy taką umowę podpisywała (e-prot. z 6.08.2024 r.: 00:01:57). Natomiast z danych zapisanych w Kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS wynika, iż wnioskodawczyni była jedynie w tych latach zatrudniona jako pracownik płatnika składek (...) Sp. z o.o. od 2.11.2017 r. do 27.11.2017 r. i osiągnęła z tego tytułu co najmniej wynagrodzenie minimalne, co pozwany ZUS (...) Oddział prawidłowo uwzględnił przy wydaniu spornej decyzji, przyjmując, iż w okresie od 2.11.2017 r. do 27.11.2017 r. skarżąca nie podlegała z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej jako wspólnik jednoosobowej spółki z o.o. (...) obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, a wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zatem i w tej części odwołanie okazało się bezzasadne. Nie znajdując tym samym jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia odwołania, Sąd Okręgowy, na mocy art. 477 [14] § 1 k.p.c., orzekł, jak w sentencji wyroku i oddalił odwołanie, jako w całości nieuzasadnione. O kosztach procesu, na które złożyły się jedynie koszty zastępstwa procesowego pozwanego jako strony wygrywającej n/n sprawę w całości, Sąd Okręgowy orzekł zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r . w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 1935 ze zm.). O odsetkach ustawowych za opóźnienie orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 [1] k.p.c.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.