Sygn. akt I C 93/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Piszu I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: sędzia Magdalena Łukaszewicz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anita Topa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2025 roku sprawy z powództwa M. T. przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. o zapłatę renty o r z e k a: I. Podwyższa rentę w wysokości 2115 zł (dwa tysiące sto piętnaście złotych) płatną miesięcznie do dziesiątego dnia każdego miesiąca, zasądzoną od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda M. T. wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym w sprawie I C 55/19, a następnie podwyższoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu wydanym w sprawie I C 51/23 - od dnia 1 kwietnia 2024 roku do kwoty 6 630 zł (sześć tysięcy sześćset trzydzieści złotych) miesięcznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w przypadku zwłoki w płatności. II. Oddala powództwo w pozostałej części. III. Zasądza od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda M. T. kwotę 6 234,27 zł (sześć tysięcy dwieście trzydzieści cztery złote 27/100) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi za czas od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty. IV. Nakazuje zwrócić powodowi M. T. kwotę 84,46 zł (osiemdziesiąt cztery złote 46/100) tytułem niewykorzystanej zaliczki zapisanej pod pozycją (...) sum na zlecenie Sądu Rejonowego w Piszu. V. Nakazuje zwrócić powodowi M. T. kwotę 113,00 zł (sto trzynaście złotych) tytułem różnicy między należną, a uiszczoną opłatą sądową od pozwu. UZASADNIENIE M. T. wystąpił z powództwem przeciwko (...) Spółce Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. o podwyższenie renty z tytułu zwiększonych potrzeb, zasądzonej na rzecz powoda wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym w dniu 6 sierpnia 2023 roku w sprawie I C 55/19, a następnie podwyższonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Piszu wydanym w dniu 27 października 2023 roku w sprawie I C 51/23: od dnia 01.01.2024 r. do dnia 30.01.2025 r. (data doręczenia pozwanemu odpisu pisma procesowego w przedmiocie rozszerzenia powództwa) z kwoty 2 115 zł miesięcznie do kwoty 6 750 zł miesięcznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie opóźnienia w terminie płatności, od dnia 30.01.2025 r. (data doręczenia pozwanemu odpisu pisma procesowego w przedmiocie rozszerzenia powództwa) z kwoty 6 750 zł miesięcznie do kwoty 10 357,50 zł miesięcznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie opóźnienia w terminie płatności liczonymi od dnia doręczenia pozwanemu odpisu pisma procesowego w przedmiocie rozszerzenia powództwa. Nadto powód wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód podniósł, że wysokość renty zasądzonej na rzecz powoda przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w ww. sprawie I C 55/19, została wyliczona jako iloczyn 90 godzin pomocy, której powód wymaga miesięcznie od osób trzecich w podejmowaniu podstawowych czynności dnia codziennego, i kwoty 12 złotych jako kosztu jednej godziny pomocy ustalonej przez powoda (i nie kwestionowanej przez pozwanego) zgodnie z kosztem jednej godziny usług opiekuńczych świadczonych w dni powszednie na terenie gminy P. przez (...) w P.. Powód podniósł, że powyższe ustalenia nie były kwestionowane przez pozwanego. Następnie Sąd Rejonowy w Piszu wyrokiem wydanym w sprawie I C 51/23, podwyższył rentę zasądzoną ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie do kwoty 2 115 złotych. Wyrok ten nie był skarżony przez pozwanego. Powód podniósł, że od czasu wydania wyroku w sprawie I C 51/23, jego sytuacja zdrowotna uległa znacznemu pogorszeniu. Powód już wcześniej miał duże problemy ze staniem w pozycji wyprostowanej z użyciem kul łokciowych, a w chwili obecnej nawet przy użyciu kul nie jest w stanie dłuższą chwilę stać samodzielnie. Przyczyną tego jest nie tylko stan połamanej w wypadku kończyny dolnej, ale też przeciążenia kończyn górnych, na których powód poruszając się i stojąc opiera praktycznie cały ciężar ciała. Sytuacja ta w sposób bezpośredni przełożyła się na możliwość samodzielnego codziennego funkcjonowania powoda, zwiększając ilość godzin wymaganej przez powoda pomocy osób trzecich. Pogłębiona niesprawność wydłużyła czas potrzebny do wykonania podstawowych czynności higienicznych: prysznic, golenie, mycie rąk, twarzy, ubieranie, rozbieranie, przygotowywanie posiłków i inne czynności higieniczne, których opisywanie jest dla powoda krępujące. Pomoc potrzebna jest powodowi codziennie od 5:30 rano do godzin wieczornych, a czasami konieczna jest też w nocy. W ślad za opinią powołanego w sprawie biegłego sądowego z zakresu ortopedii, powód podniósł, że wymaga opieki osób trzecich w wymierza 8,5 godzin dziennie. Wskazał, że koszt jednej godziny usług opiekuńczych realizowanych przez Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy (...) w P. wynosi od 38 do 63 złotych. Dlatego, w ocenie powoda, uznać należy, że kwota 40,50 złotych za godzinę, oscylująca w dolnej granicy wynagrodzenia otrzymywanego przez opiekunów, jest adekwatna do wysiłku wkładanego przez osoby trzecie w pomoc powodowi. Powód zaznaczył przy tym, że jest on poddawany rehabilitacji, a koszt jednej godziny rehabilitacji wynosi 180 złotych. Pozwany (...) Spółka Akcyjna V. (...) z siedzibą w W. wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie na jego rzecz od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że w związku ze wzrostem minimalnego wynagrodzenia, decyzją z dnia 7 lutego 2024 roku dokonał waloryzacji wypłacanej powodowi renty, określając jej wysokość na kwotę 2 520 złotych miesięcznie (28 złotych za godzinę opieki). W ocenie pozwanego, renta w tej wysokości w pełni odpowiada zwiększonym potrzebom powoda w związku z wypadkiem z dnia 15 kwietnia 2015 roku. W ocenie pozwanego, dochodzone przez powoda roszczenie jest oderwane od realiów sprawy i faktycznie doznanej przez powoda krzywdy. Pozwany podniósł, że podstawą ewentualnej zmiany renty może być jedynie istotna, radykalna zmiana (spadek) siły nabywczej pieniądza. Fakt niepełnosprawności powoda został już uwzględniony przy orzekaniu o wysokości renty przez Sąd Okręgowy w Olsztynie i Sąd Rejonowy w Piszu, a więc w chwili obecnej okoliczność ta nie może być ponownie oceniana. Zdaniem pozwanego, powód nie wykazał też, że stan jego zdrowia uległ znacznemu pogorszeniu. Ponadto należy mieć na uwadze, że aktualny stan zdrowia powoda jedynie częściowo związany jest z wypadkiem z 15 kwietnia 2015 roku. Źródłem niepełnosprawności powoda są również wcześniej występujące u niego schorzenia samoistne (gruźlica kości biodra prawego skutkująca zabiegiem plastyki biodra, miażdżyca kończyn dolnych, cukrzyca typu II). Ponadto, zdaniem pozwanego należy mieć na uwadze, że opieka i pomoc powodowi świadczona jest przez członków rodziny, a nie przez profesjonalnych opiekunów. Z pozwu wynika, że powód wymaga pomocy przy czynnościach życia codziennego, do wykonywania których nie jest konieczne korzystanie z pomocy profesjonalnych opiekunów, czyli takich, którzy świadczą usługi na rzecz MGOPS. Sąd ustalił, co następuje: W dniu 15 kwietnia 2015 roku M. T. uległ wypadkowi drogowemu spowodowanemu przez J. S., która w tym dniu posiadała ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej jako posiadacz pojazdu mechanicznego na podstawie umowy zawartej z (...) Spółką Akcyjną V. (...) z siedzibą w W.. Wskutek odniesionych w powyższym wypadku obrażeń, M. T. doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu obejmującego uszkodzenia neurologiczne i ortopedyczne, sięgającego łącznie 45-48% oraz znacznego lecz niewymiernego uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 sierpnia 2021 roku wydanym w sprawie I C 55/19 zasądził od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda M. T.: - kwotę 125 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15.02.2018r. do dnia zapłaty, - rentę z tytułu zwiększonych potrzeb (kosztów opieki) w kwocie po 1 080 zł miesięcznie za okres od dnia 01.01.2018r., płatną do 10-ego dnia każdego miesiąca, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w razie zwłoki w płatności. Orzeczenie renty z tytułu zwiększonych potrzeb nastąpiło na podstawie art. 444 § 2 k.c. wobec ustalenia przez Sąd, iż M. T. wymaga opieki osób trzecich w wymiarze 3 godzin dziennie, a więc 90 godzin miesięcznie (przy przyjęciu średnio 30 dni w miesiącu), oraz przy przyjęciu przez Sąd stawki - niekwestionowanej przez pozwanego - 12 zł za godzinę opieki, która to stawka wskazana została przez powoda w oparciu o zaświadczenie z MGOPS w P. z treści którego wynikało, iż na podstawie art. 50 ustawy o pomocy społecznej oraz uchwały Rady Miejskiej w P. nr (...) z dnia 4 marca 2016 roku w sprawie ustalenia szczegółowych warunków przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi oraz szczegółowych warunków częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, jak również trybu ich pobierania, koszt jednej godziny usług opiekuńczych świadczonych w dni powszednie na terenie gminy P. wynosi 12 zł. W dacie wyrokowania przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie I C 55/19, opieka nad M. T. sprawowana była przez członków jego najbliższej rodziny. (okoliczności bezsporne, dowód: wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z 06.08.2021r. i motywy rozstrzygnięcia zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku k. 379, 389-394 akt sprawy I C 55/19 Sądu Okręgowego w Olsztynie) Sąd Rejonowy w Piszu wyrokiem z dnia 27 października 2023 roku wydanym w sprawie I C 51/23 podwyższył rentę w wysokości 1 080 złotych miesięcznie zasądzoną od pozwanego (...) Spółki Akcyjnej V. (...) z siedzibą w W. na rzecz powoda M. T. ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie wydanym w sprawie I C 55/19 – od dnia 10 sierpnia 2023 roku do kwoty 2115 złotych miesięcznie. Podwyższenie renty nastąpiło na podstawie art. 907 § 2 k.c. wobec ustalenia przez Sąd, iż doszło do istotnej zmiany okoliczności, przede wszystkim do drastycznej zmiany siły nabywczej pieniądza. W sprawie poza sporem pozostawał fakt, że z uwagi na stan zdrowia, M. T. w dalszym ciągu wymaga pomocy osób trzecich przy wielu czynnościach dnia codziennego. Bezsporny był również wymiar tej pomocy wynoszący 90 godzin w stosunku miesięcznym. Sporna była jedynie wysokość stawki za godzinę świadczonej powodowi opieki, którą Sąd ustalił na kwotę 23,50 złotych odpowiadającą wysokości krajowej minimalnej stawki za godzinę pracy uregulowanej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 września 2022 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2023 roku. W dacie wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Piszu w sprawie I C 51/23, opieka nad M. T. sprawowana była przez najbliższych członków rodziny – przede wszystkim syna T., a także żonę i córkę. (okoliczności bezsporne, dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Piszu z 27.10.2023r. i motywy rozstrzygnięcia zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku k. 83 i 85-88 akt sprawy I C 51/23 Sądu Rejonowego w Piszu) Pismem z dnia 19 stycznia 2024 roku M. T. wezwał (...) Spółkę Akcyjną V. (...) z siedzibą w W. do podwyższenia renty od dnia 1 stycznia 2024 roku do kwoty nie niższej niż 45 złotych za godzinę opieki. Decyzją z dnia 7 lutego 2024 roku ubezpieczyciel dokonał waloryzacji renty wypłacanej M. T. określając jej wysokość na kwotę 2 520 złotych miesięcznie. (okoliczności bezsporne) M. T. ma obecnie 76 lat. Nie jest w stanie chodzić samodzielnie. Na dzień dzisiejszy znacznie ograniczona jest też poruszanie się przy użyciu dwóch kul łokciowych. Możliwe jest to tylko na krótkim dystansie i przy podtrzymaniu przez drugą osobę, w przeciwnym razie, pozostawiony na chwilę powód chwieje się i grozi mu upadek. Z uwagi na znaczne skrócenie kończyny dolnej prawej, powód stosuje wkładkę wyrównującą do buta prawego. Chód na palcach i piętach jest zupełnie niemożliwy. Wieloletnie chodzenie za pomocą kul łokciowych prowadziło do przewlekłego przeciążania kończyn górnych, czego wynikiem jest znaczne ograniczenie ich funkcji, zmniejszenie wydolności i powstanie zmian zwyrodnieniowych i przeciążeniowych. Ruchom barków towarzyszy ból. Aktualny stan narządu ruchu M. T. jest zdecydowanie zły z bardzo ograniczoną sprawnością. Kolana, biodra i barki mają znaczne deficyty ruchów i minimalną tylko wydolność. Narastające zmiany zwyrodnieniowe dużych stawów uzasadniają ich kwalifikację do alloplastyki. Jednak ze względu na deficyty, które dotyczą praktycznie wszystkich dużych stawów oraz kręgosłupa, operacje takie stają się niewykonalne. M. T. nie rokuje współpracy po operacji ani odbywania rehabilitacji, gdyż nie jest w stanie poruszać się, a po alloplastyce któregokolwiek stawu nie będzie w stanie nawet na chwilę stanąć bez obciążania operowanej kończyny. Stan zdrowia powoda nie rokuje poprawy i będzie systematycznie pogarszał się, co w najbliższej przyszłości skutkować będzie całkowitą niesprawnością ruchową z koniecznością stałego przebywania w łóżku lub na wózku inwalidzkim. Obecny stan zdrowia M. T. to następstwa choroby sprzed wypadku ale przede wszystkim wynik urazów doznanych wskutek wypadku z dnia 15 kwietnia 2015 roku, które spowodowały nasiloną degradację stawów kończyn górnych i dolnych oraz kręgosłupa, postępującą z wiekiem, obecnie w dość znacznym tempie. W związku ze skutkami wypadku z dnia 15 kwietnia 2015 roku, M. T. wymaga pomocy osób trzecich - przy wykonywaniu czynności dnia codziennego (mycie i ubieranie, przygotowywanie i spożywanie posiłków, toaleta, przemieszczanie, utrzymanie porządku, załatwianie spraw poza domem) oraz przy wykonywaniu ćwiczeń - w łącznym wymiarze 8,5 godzin dziennie (255 godzin miesięcznie), a zatem również w weekendy i co raz częściej zdarza się, że także w nocy. Na dzień dzisiejszy pomoc ta świadczona jest przez najbliższych członków rodziny (żonę, syna T., córkę). (dowód: zeznania świadka T. T.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.