1 k.p.c. sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia. Sąd Okręgowy zważył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów powszechnych oraz wykładnią przedstawioną przez Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z dnia 15 marca 2006 r., (II UZP 17/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 245), na podstawie art.
sąd odrzuca odwołanie, w którym ubezpieczony podnosi wyłącznie zarzuty przeciwko orzeczeniu lekarza orzecznika ZUS w kwestiach określonych w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu tej uchwały Sąd Najwyższy wyjaśnił między innymi, że celem postępowania przed lekarzem orzecznikiem jest nie tylko ustalenie stopnia niezdolności do pracy czy czasu trwania niezdolności, ale również daty jej powstania. Jeżeli zatem lekarz orzecznik dokonuje tych ustaleń - co znajduje swoje odzwierciedlenie w treści wydawanego przez niego orzeczenia - to również w interesie wnioskodawcy leży, aby były one zgodne z faktami. Jeśli zatem wnioskodawca, wobec którego wydano orzeczenie lekarskie, nie wnosi sprzeciwu, mimo że data powstania niezdolności nie odpowiada rzeczywistej dacie jej powstania, to nie sposób przyjąć, że dopuszczalne jest jej kwestionowanie dopiero w późniejszym postępowaniu odwoławczym przed sądem (zob. również wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 maja 2010 r., (...) UK 23/10, LEX nr 604207, z dnia 24 czerwca 2015 r., II UK 268/14, OSNP 2017 nr 4, poz. 45, z dnia 25 września 2014 r., (...) UK 40/14, LEX nr 1545096 oraz uchwałę SN z dnia 15 marca 2006 r., II UZP 17/05, OSNP 2006/15-16/245). Niewniesienie sprzeciwu od orzeczenia lekarza orzecznika oznacza bowiem, że ubezpieczony zgadza się ze wszystkimi stwierdzeniami w nim zawartymi (w tym datą powstania niezdolności do pracy), że są one prawdziwe, a tym samym proces ustalania okoliczności faktycznych mających znaczenie dla nabycia prawa do świadczenia zostaje zakończony (zob. wyrok SA w Szczecinie z dnia 19 listopada 2019 roku, III AUa 242/19, Legalis nr 2893876). W realiach badanej sprawy niespornym jest, że ubezpieczona nie złożyła sprzeciwu do Komisji Lekarskiej ZUS od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 30.01.2024 r., w którym stwierdzono, że jest częściowo niezdolna do pracy do dnia 31.01.2025 r. i jednocześnie orzeczono, że nie da się ustalić daty powstania niezdolność do pracy. Swoje odwołanie od zaskarżonej decyzji z dnia 23.02.204 r. skarżąca oparła zaś tylko na zarzutach dotyczących orzeczenia lekarza orzecznika w zakresie daty powstania niezdolności do pracy. Jednocześnie Sąd zważył, że ubezpieczona została prawidłowo pouczona o prawie i sposobie wniesienia sprzeciwu od orzeczenia Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 30.01.2024 r. do Komisji Lekarskiej ZUS. Orzeczenie to zostało jej skutecznie doręczone w dniu 5.02.2024 r., co ubezpieczona potwierdziła własnoręcznym podpisem na zwrotnym potwierdzeniem odbioru (k. 122 akt ZUS). W niniejszym postępowaniu proces ustalania okoliczności dotyczących stopnia upośledzenia sprawności organizmu ubezpieczonego, w tym także daty powstania niezdolności do pracy, został zatem zakończony na etapie postępowania administracyjnego. Proces ten nie odżywa w wyniku wniesienia odwołania od decyzji, w którym poza kwestiami odnoszącymi się do stanu zdrowia nie podniesiono żadnych innych zarzutów. Przywołanie w odwołaniu tego rodzaju zarzutu skutkuje tym, że Sąd Okręgowy nie dysponuje możliwością ustalenia innej niż przyjęta przez Lekarza Orzecznika ZUS daty powstania niezdolności do pracy wnioskodawczyni w orzeczeniu Lekarza Orzecznika z dnia 30.01.2024 r. Wobec powyższego odwołanie należało odrzucić, o czym Sąd Okręgowy orzekł, na podstawie art.
Na marginesie należy podnieść, że wnioskodawczyni może wystąpić do organu rentowego z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu na podstawie art. 14 ust. 2c ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. nr 39, poz. 353), który stanowi, iż komisja lekarska nie rozpatruje sprzeciwu wniesionego po terminie, jednakże w uzasadnionych przypadkach, na wniosek osoby zainteresowanej (pod warunkiem wykazania, że uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn niezależnych od osoby zainteresowanej) Zakład może przywrócić termin na wniesienie sprzeciwu, w tym w szczególności w razie odrzucenia przez sąd odwołania od decyzji w przypadku określonym w art.
W wypadku wydania przez ZUS kolejnej decyzji, po wydaniu orzeczenia przez Komisję Lekarską, wnioskodawczyni będzie przysługiwało prawo do złożenia odwołania się od takiej decyzji do Sądu. (zob. np. wyrok SN z 23 listopada 2021 roku, (...) 83/21, Legalis nr 2640922, a także postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 sierpnia 2020 r., III AUz 166/12, LEX nr 1217847). W punkcie 2 sentencji postanowienia Sąd Okręgowy przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa – kasy Sądu Okręgowego na rzecz radcy prawnego T. W. kwotę 317,60 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawczyni przez pełnomocnika z urzędu. Sąd Okręgowy w Łodzi w ramach tej kwoty przyznał wynagrodzenie w kwocie 180,00 złotych za udzielenie odwołującej nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu na podstawie § 15 ust. 2 w zw. z § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 764 – rozporządzenie to weszło w życie w dniu 5 czerwca 2024 r. i w powołanym § 24 ust. 1 stanowi, iż „ Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia”). Wartość przyznanego wynagrodzenia zwiększono o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności (§ 4 ust.3 ww. rozporządzenia), co dało kwotę 221, 40 zł. Jeżeli chodzi o zwrot poniesionych przez pełnomocnika z urzędu wydatków, to w tym zakresie Sąd Okręgowy uwzględnił, że zgodnie z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Do celowych i niezbędnych wydatków zaliczyć należy koszty przejazdu profesjonalnego pełnomocnika strony do sądu, w tym koszty przejazdu w celu wzięcia udziału w rozprawie (tak SN w uchwałach z dnia 12 czerwca 2012 r., III PZP 4/12, OSNP 2012/23-24, poz. 280, oraz z dnia 29 czerwca 2016 r., III CZP 26/16, OSNC 2017/5, poz. 54). W niniejszej sprawie koszty przejazdu pełnomocnika zostały wyliczone w oparciu o tzw. kilometrówkę tj. przeliczono ilość kilometrów w obie strony i wskazano stawkę za 1 km (k. 47 akt), zatem przy zastosowaniu przepisów dotyczących podróży służbowej (zob. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej, Dz. 2013, poz. 167 z późn. zm. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy Dz. U. z 2002 r. Nr 27, poz. 271 z późn. zm.). Do wydatków pełnomocnika z urzędu należy wliczyć również wszelkie inne wydatki, o ile oczywiście były one niezbędne do celowego dochodzenia praw, bądź celowej obrony (por. postanowienie SN z dnia 30 stycznia 2013 r., V CZ 82/12, LEX nr 1293865; uchwała z dnia 12 czerwca 2012 r., III PZP 4/12; uchwała SN z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 2/03, OSNC 2003/12, poz. 161; wyrok SA w Krakowie z dnia 8 lutego 2013 r., (...) ACa 1399/12, LEX nr 1362755). Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy uwzględnił zatem poniesione przez pełnomocnika z urzędu wydatki, których wykaz zalega w aktach sprawy za kartą 47, w łącznej kwocie 96,20 zł zawierającej podatek VAT, a w tym: opłaty pocztowe 2 x 7,80 zł, co dało razem 15,60 zł, koszty kancelaryjne: papier, druk, materiały biurowe w łącznej kwocie 20,00 zł, a także koszty dojazdu do sądu: do czytelni i na rozprawę – 2 x 22 km (2x 11 km) = 44 km x 1,15 zł/h (stawka urzędowa za 1 km) = 50,60 zł oraz 10 zł tytułem opłaty za parking, co razem dało 60,60 zł.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.