← Polska

IV Ka 502/24

4W Y R O K 4.1W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 września 2024 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu IV Wydział Karny – Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Hanna Bartkowiak 5Sędziowie: Leszek

§ 1i 2 kks i art.

20 § 2 kks w zw. z art. 69 § 1 i 2 kk wykonanie orzeczonej powyżej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora,

  1. c)uniewinnia oskarżonego J. L. od popełnienia przypisanego mu w punkcie VI przestępstwa z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk,
  2. d)uchyla orzeczenie o karze łącznej grzywny stanowiące punkt VII wyroku. 3. w części dotyczącej oskarżonego P. S. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
  3. a)w opisie czynu przypisanego mu w punkcie VIII przyjmuje, że sprzedawał wyroby akcyzowe ustalonym i nieustalonym dotąd osobom, a w kwalifikacji prawnej czynu w miejsce art. 65 § 1 kks przyjmuje art. 65 § 3 kks w zw. z art. 65 § 1 kks i za to na podstawie art. 65 § 3 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 2 kks wymierza mu karę 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 (stu) stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł,
  4. b)w punkcie IX, na podstawie art.

§ 1i 2 kks i art.

20 § 2 kks w zw. z art. 69 § 1 i 2 kk wykonanie orzeczonej powyżej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 4 (czterech) lat tytułem próby oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora; 4. w części dotyczącej oskarżonego P. P. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

  1. a)w opisie czynu przypisanego mu w punkcie XIII przyjmuje, że sprzedawał wyroby akcyzowe ustalonym i nieustalonym dotąd osobom, a w kwalifikacji prawnej czynu w miejsce art. 65 § 1 kks przyjmuje art. 65 § 3 kks w zw. z art. 65 § 1 kks i za to na podstawie art. 65 § 3 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 2 kks wymierza mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 130 (stu trzydziestu) stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 150 (sto pięćdziesiąt) zł,
  2. b)w punkcie XIV, na podstawie art.

§ 1i 2 kks i art.

20 § 2 kks w zw. z art. 69 § 1 i 2 kk wykonanie orzeczonej powyżej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres 5 (pięciu) lat tytułem próby oddając w tym czasie oskarżonego pod dozór kuratora; 5. w części dotyczącej oskarżonego H. Z. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

  1. a)w opisie czynu przypisanego mu w punkcie XVI przyjmuje, że sprzedawał wyroby akcyzowe ustalonym i nieustalonym dotąd osobom oraz wskazując, że podstawę wymiaru kary stanowi art. 65 § 1 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 3 kks, obniża orzeczoną oskarżonemu za to przestępstwo karę pozbawienia wolności do 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy,
  2. b)w punkcie XVIII, w miejsce orzeczonej kary łącznej, na podstawie art. 39 § 1 i 2 kks łączy kary pozbawienia wolności za przestępstwa przypisane w punktach XVI oraz XVII i wymierza oskarżonemu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności. 6. W pozostałym zakresie wyrok w zaskarżonej części utrzymuje w mocy. 7. Zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonych: M. K., P. S., P. P. i H. Z. koszty sądowe za postępowanie odwoławcze po 1/5 części, a od oskarżonego J. L. w 1/10 części oraz wymierza im opłaty za obie instancje: - oskarżonemu M. K. w kwocie 3.120 zł - oskarżonemu J. L. w kwocie 6.180 zł - oskarżonemu P. S. w kwocie 3.120 zł - oskarżonemu P. P. w kwocie 4.020 zł - oskarżonemu H. Z. w kwocie 15.300 zł, w pozostałym zakresie, tj. w części uniewinniającej kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. 11Aleksander Brzozowski Hanna Bartkowiak Leszek Matuszewski UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt IV Ka 502/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 6 1. CZĘŚĆ WSTĘPNA 0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt VI K 1365/21 0.11.2. Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☐ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 0.11.3. Granice zaskarżenia 0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☒ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 0.11.3.2. Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☒ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 0.11.4. Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana 2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 0.12.1. Ustalenie faktów 0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 1. H. Z. Oskarżony od 1 sierpnia 2022 r. jest zatrudniony w firmie (...) Sp. z o.o. z siedzibą w P. na stanowisku (...) i jest pozytywnie oceniany przez pracodawcę jako pracownik tej firmy. Oświadczenie prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. z dnia 27.10.2023 r. k. 4287 2. H. Z. Matka oskarżonego – E. Z. choruje na depresję i w okresie od 18 listopada 2023 r. do 23 stycznia 2024 r. przebywała w szpitalu. H. Z. sprawuje opiekę nad matką. Karta informacyjna leczenia szpitalnego w (...) w P. Oddział Chorób Psychotycznych k. 4288-4289v 0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 0.12.2. Ocena dowodów 0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1. Oświadczenie prezesa zarządu (...) Sp. z o.o. z dnia 27.10.2023 r. Dokumenty zostały sporządzone w odpowiedniej formie przez osoby upoważnione do ich wydania. Nie było wobec tego żadnych podstaw do podważania wynikających z nich okoliczności. Sąd Okręgowy nie widział również powodów by podważać deklaracje oskarżonego zawarte w apelacji jego obrońcy o sprawowaniu opieki nad matką E. Z.. Warto dodać w tym miejscu, że dowody te oraz wynikające z nich okoliczności nie miały decydującego znaczenia dla niniejszej sprawy albowiem już Sąd Rejonowy ustalił, że H. Z. po popełnieniu przestępstw stanowiących przedmiot niniejszego postępowania zmienił swoje postępowanie i obecnie prowadzi ustabilizowany tryb życia. Zmianie uległo jedynie miejsce zatrudnienia oskarżonego, co uwzględniono w postępowaniu odwoławczym. 2.1.1.2. Karta informacyjna leczenia szpitalnego 0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu . STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.1. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 413 § 2 pkt 1 kpk poprzez przyjęcie (za aktem oskarżenia) popełnienia przestępstwa polegającego m.in. na podjęciu „czynności bezpośrednio związanych z obrotem tymi wyrobami akcyzowymi poprzez sprzedaż nieustalonym dotąd osobom”, w sytuacji gdy z uzasadnienia wyroku wynika, iż oskarżony „dokonał sprzedaży następującym osobom…”, a co powoduje wewnętrzną sprzeczność pomiędzy opisem czynu, a ustaleniami faktycznymi poczynionymi w niniejszej sprawie. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Należało zgodzić się z obroną, że w przedmiotowej sprawie doszło do obrazy przepisu art. 413 § 2 pkt 1 kpk, który stanowi że wyrok skazujący powinien ponadto (poza elementami wymienionymi enumeratywnie w art. 413 § 1 kpk zawierać także dokładne określenie przypisanego oskarżonemu czynu oraz jego kwalifikację prawną. Wymogiem wynikającym z przytoczonego przepisu jest więc to aby określenie przypisanego sprawcy czynu było dokładne, a kwalifikacja prawna była efektem subsumcji ustalonych faktów pod właściwy przepis prawa materialnego ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt II KK 166/22, Lex nr 3513070). Prawdą jest, że Sąd Rejonowy w opisie czynu przypisanego M. K. w wyroku przyjął, że podejmował czynności bezpośrednio związane z obrotem wyrobami akcyzowymi, dokonując ich sprzedaży „nieustalonym dotąd osobom”. Tymczasem analiza treści uzasadnienia wyroku prowadzi do wniosku, że część tych nabywców została ustalona w tym postępowaniu, co jednak nie znalazło należytego odzwierciedlenia w opisie czynu przypisanego oskarżonemu M. K.. Wobec wymogu procesowego z art. 413 § 2 pkt 1 kpk aby opis czynu był możliwie jak najbardziej dokładny i odzwierciedlał istotne okoliczności danej sprawy, niespójność jakiej dopuścił się organ I instancji pomiędzy opisem czynu przypisanego oskarżonemu M. K. a przyjętymi w uzasadnieniu wyroku ustaleniami faktycznymi wymagała ingerencji organu odwoławczego w treść zaskarżonego orzeczenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że stwierdzone wyżej uchybienie nie świadczy o tym, że doszło do sytuacji, w której Sąd Rejonowy nie potrafił zdecydować jaki materiał dowodowy może w rzeczywistości stanowić podstawę wyroku. Tego rodzaju sugestie w apelacji obrońcy M. K. są zupełnie chybione i sprzeczne z wnioskami do jakich Sąd odwoławczy doszedł po dokładnej analizie całego materiału dowodowego sprawy, konfrontując go z treścią wyroku i uzasadnieniem tego orzeczenia. Stwierdzić trzeba było, że organ meriti rzeczywiście dopuścił się pewnych uchybień przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, jednakże generalnie procedował w sposób rzetelny, bezstronny i dociekliwy, dążąc do poczynienia prawdziwych ustaleń faktycznych. Proces w I instancji niewątpliwie słusznie zakończyło wydanie wyroku skazującego, który wymagał pewnych modyfikacji celem wyeliminowania określonych uchybień, stwierdzonych na etapie postępowania odwoławczego Warto nadmienić, że omawiany tu zarzut, pomimo że został wskazany tylko w apelacji obrońcy M. K., odnosił się właściwie do wszystkich oskarżonych, których objęło postępowanie apelacyjne. Dlatego też, Sąd Okręgowy z urzędu dokonał analogicznych zmian opisu czynów przypisanych również pozostałym oskarżonym, tj. P. P., J. L., P. S. i H. Z.. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez przyjęcie, że uznaje się oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienie karalności niniejszego wykroczenie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Zgłoszony w apelacji wniosek końcowy nie korelował z treścią omówionego w tym miejscu zarzutu. Dopuszczenie się przez Sąd Rejonowy obrazy przepisu art. 413 § 2 pkt 1 kpk polegającej na niewskazaniu w opisie czynu przypisanego M. K., że sprzedawał on wyroby akcyzowe nie tylko nieustalonym ale także ustalonym osobom, nie wymuszało drastycznej zmiany opisu czynu przypisanego podsądnemu, a tym bardziej zmiany kwalifikacji prawnej z przestępstwa na wykroczenie z art. 65 § 4 kks. Uchybienie organu meriti skutkowało jedynie modyfikacją opisu czynu poprzez dodanie, że sprzedaż wyrobów akcyzowych odbywała się także na rzecz ustalonych osób. Wobec powyższego należało uznać, że wniosek o zmianę wyroku był zasadny. Jednak sposób w jaki miałoby to nastąpić, nie zasługiwał już na uwzględnienie. Zmiany zaskarżonego wyroku, jakie zostały dokonane przez Sąd Okręgowy, m.in. na skutek opisanego wyżej uchybienia, zostaną dokładnie opisane w tabeli 5.2. niniejszego uzasadnienia. Lp. Zarzut 3.2. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 410 kpk i art. 424 kpk poprzez jednostronną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego istotnej jego części, czego dowodem jest treść uzasadnienia wyroku, a mianowicie uznanie za niewiarygodny materiał dowodowy w postaci zeznań świadków, którzy zaprzeczyli aby nabywali tytoń od M. K. jednocześnie nie przesłuchując tych osób na rozprawie w ramach zasady bezpośredniości i nie wyjaśniając w ten sposób chociażby kwestii treści rozmów, jakie Sąd przyjął, iż mają świadczyć o transakcjach związanych z tytoniem bez znaków akcyzy. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Omawianie powyższego zarzutu należy rozpocząć od kilku uwag natury ogólnej, które będą dotyczyć oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w tej sprawie, a nie jedynie tych stanowiących podstawę wyroku skazującego wobec M. K.. Przedmiotem poddanego kontroli instancyjnej postępowania karnoskarbowego były czyny polegające na nielegalnym nabywaniu przez oskarżonych wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy (wbrew obowiązkom wynikającym z ustawy o podatku akcyzowym) oraz dalszej ich sprzedaży ustalonym oraz nieustalonym dotychczas odbiorcom. Podsądni by ukryć swój przestępczy proceder używali numerów zarejestrowanych na inne osoby, zmieniali te numery kiedy podejrzewali, że mogą być podsłuchiwani przez organy ścigania, a dodatkowo w trakcie rozmów ze swoimi klientami używali ustalonych zwrotów mających na celu ukrycie faktycznego przedmiotu transakcji sprzedaży. Wszystkie te zabiegi utrudniały organom ścigania ujawnienie i odtworzenie stanu faktycznego kontrolowanej sprawy. Pomimo tych wskazanych wyżej trudności organom ścigania udało się zebrać wystarczający materiał dowodowy, który po prawidłowej ocenie, z uwzględnieniem dyrektyw z art. 7 kpk i kompleksowej jego analizie przez organ sądowy, pozwolił na niebudzące wątpliwości ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie transakcji wyrobami akcyzowymi. Obrońcy oskarżonych z kolei, te specyficzne okoliczności uczynili podstawą zarzutów apelacyjnych o brakach w postępowaniu dowodowym i dokonaniu niepoprawnej oceny dowodów, próbując podważyć wyniki działań śledczych oraz ustalenia organu meriti. Zadaniem Sądu II instancji była kontrola zaskarżonego wyroku, z uwzględnieniem indywidualnych okoliczności, dotyczących poszczególnych oskarżonych. Odnosząc się zatem już stricte do zarzutu błędnej oceny dowodów podniesionego w apelacji obrońcy M. K., to kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia zasadniczo, poza oceną nagrań rozmów prowadzonych przez oskarżonego z użytkownikiem numeru 508-627-683 w zakresie zamówienia towaru nazywanego „treningiem” lub „treningami”, nie potwierdziła nieprawidłowości w przeprowadzonej przez Sąd I instancji ocenie wiarygodności materiału dowodowego, będącego podstawą wyroku skazującego. Zdaniem Sądu Okręgowego ocena ta mieściła się ona w granicach sędziowskiej swobody i została dokonana z poszanowaniem wszystkich dyrektyw wartościowania dowodów ustanowionych w art. 7 kpk, a więc zasad wiedzy, doświadczenia życiowego oraz logicznego rozumowania. Sąd I instancji należycie ocenił znaczną część zgromadzonych dowodów, zestawił ze sobą ich treść i przypisał przymiot wiarygodności jedynie tym z nich bądź ich fragmentom, które zasługiwały na przypisanie takiej cechy w świetle art. 7 kpk. W konsekwencji czego Sąd odwoławczy w znaczącej części zaaprobował taka ocenę dowodów Sądu Rejonowego. Warto z tego miejsca podkreślić, że odmówienie wiary niektórym zeznaniom lub wyjaśnieniom złożonym przez świadków lub oskarżonych, a w rezultacie ich pominięcie, jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem okoliczności, których tego rodzaju dowód dotyczy w kontekście finalnego rozstrzygnięcia, ani też nie jest wyrazem złamania zasady bezstronności sądu, bowiem odmowa przyznania waloru wiarygodności niektórym z przeprowadzonych dowodów, przy jednoczesnej aprobacie i uwzględnieniu innych dowodów, jest niczym więcej niż realizacją przysługującego sądowi orzekającemu uprawnienia w ramach czynienia ustaleń faktycznych z pełnym uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt II AKa 46/24, Lex nr 3716556). Jednocześnie pamiętać trzeba, że ustanowiony w art. 7 kpk obowiązek dokonywania oceny wiarygodności materiału dowodowego w oparciu o wszechstronną analizę, zgodną z zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego, dotyczy nie tylko sądu orzekającego. Także skarżący, który zmierza do podważenia zasadności rozstrzygnięcia poprzez zakwestionowanie oceny dowodów stanowiących jego podstawę, nie może ograniczyć się do prostego zanegowania jej i arbitralnego stwierdzenia, że walorem wiarygodności winny być obdarzone wyłącznie dowody korzystne dla oskarżonego. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie, jakich konkretnych uchybień dopuścił się sąd I instancji w kontekście zasad wiedzy – w szczególności logicznego rozumowania – oraz doświadczenia życiowego, oceniając zebrany materiał dowodowy. Za oczywiście niewystarczające należy tu uznać samo przeciwstawienie dowodom, na których oparł się sąd orzekający, występujących w sprawie dowodów przeciwnych, jeśli przy tym nie zostanie wykazane, że to właśnie owe dowody przeciwne, ocenione w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego, winny uzyskać walor wiarygodności, zaś dowody stanowiące podstawę ustaleń sądu, w świetle tych samych zasad, są tego waloru pozbawione ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2024 r., sygn. akt VIII AKa 237/23, Lex nr 3693629). Przypomnienie powyższych kwestii było potrzebne, gdyż zarzut błędnej oceny dowodów podniesiony przez obrońcę M. K. opierał się na apriorycznym założeniu o wiarygodności jedynie dowodów korzystnych dla tego podsądnego i całkowitej niewiarygodności wszystkich dowodów świadczących na jego niekorzyść. Zabrakło przy tym w złożonym środku odwoławczym odpowiedniego uzasadnienia stanowiska obrony przedstawionego w omawianej kwestii, zgodnego z dyrektywami ustanowionymi w art. 7 kpk. Taki sposób podważania dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów nie był właściwy i przez to nie mógł uzyskać aprobaty organu odwoławczego. Sąd Okręgowy potwierdził prawidłowość stanowiska organu meriti, który uznał za niewiarygodne zeznania przesłuchanych w charakterze świadków osób - odbiorów wyrobów akcyzowych bez polskich znaków akcyzy od M. K., negujących nabywanie od niego tego rodzaju towarów. Każdorazowo zeznania tych świadków były konfrontowane z treścią kontaktów telefonicznych z oskarżonym M. K., zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Należało przy tym uwzględnić, że znaczna część odbiorców M. K. byli to członkowie jego rodziny, znajomi, osoby z sąsiedztwa. W związku z tym jako świadkowie nie chcieli zaszkodzić M. K., starali się ukryć transakcje wyrobami akcyzowymi bez polskich znaków akcyzy. Ponadto osoby te mogły same obawiać się poniesienia odpowiedzialności karnej za udział w nielegalnym obrocie wyrobami akcyzowymi prowadzonym wbrew regulacjom i wymogom ustawy o podatku akcyzowym. Naturalne w takiej sytuacji było zaprzeczanie uczestniczeniu w transakcjach zakupu takich produktów. Nie oznacza to jednak, że do takich transakcji w rzeczywistości nie dochodziło, co sugerował w apelacji obrońca M. K.. Takie wnioskowanie stoi bowiem w oczywistej sprzeczności z treścią rozmów oskarżonego z tymi osobami, zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Z wiadomych przyczyn obrońca oskarżonego ignoruje przebieg tych kontaktów, budując tezy sprowadzające się do tego, że skoro świadkowie przesłuchani w tym postępowaniu mający nabywać od M. K. wyroby akcyzowe bez polskich znaków akcyzy zaprzeczyli by do takich transakcji dochodziło to należało oskarżonego uznać za winnego wyłącznie posiadania wyrobów akcyzowych w ilości, w jakiej zostały u niego znalezione w trakcie przeszukania jego mieszkania. Tak uproszczona ocena dowodów i ustalania stanu faktycznego byłyby sprzeczne z podstawowymi zasadami ustanowionymi w kodeksie postępowania karnego. Nie ma bowiem żadnych podstaw by podważać prawdziwość rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...), która co warte podkreślenia, została przeprowadzona w sposób zgodny z wymogami proceduralnymi. W trakcie przeszukania mieszkania M. K. znaleziono wyroby akcyzowe: 5.497 sztuk papierosów bez polskich znaków akcyzy oraz 8,21 kg tytoniu pakowany w woreczki strunowe o wadze około 0,5 kg, tj. w ilościach handlowych, znacznie przekraczających potrzeby przeciętnego palacza. Ponadto, u oskarżonego zabezpieczono gotówkę, którą trudno byłoby mu odłożyć gdyby rzeczywiście uzyskiwał dochód wyłącznie z deklarowanego źródła zarobkowania, czyli z prac dorywczych w komisie samochodowym, gdzie miałby osiągać dochód w wysokości ok. 1.500 zł miesięcznie. Okoliczności te dodatkowo potwierdzają trafność oceny wartości dowodowej rozmów zabezpieczonych w ramach kontroli operacyjnej, które stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego w zakresie czynu przypisanego oskarżonemu M. K.. Obrońca tego oskarżonego wytykał w apelacji, że świadkowie będący odbiorcami oskarżonego nie zostali przesłuchani bezpośrednio na rozprawie. Tymczasem zgodnie z art. 350a kpk przewodniczący składu orzekającego może zaniechać wezwania na rozprawę świadków, którzy zostali przesłuchani, przebywających za granicą lub mających stwierdzić okoliczności, które nie są tak doniosłe, aby konieczne było bezpośrednie przesłuchanie świadków na rozprawie, w szczególności takie, którym oskarżony w wyjaśnieniach swych nie zaprzeczył. Nie dotyczy to osób wymienionych w art. 182. W przypadku przewidzianym powyżej art. 391 § 1 kpk umożliwia sądowi rozpoznającemu sprawę odczytanie w odpowiednim zakresie protokoły złożonych przez świadka zeznań w postępowaniu przygotowawczym lub przed sądem w tej lub innej sprawie albo w innym postępowaniu przewidzianym przez ustawę. Prawdą jest, że przytoczone wyżej przepisy jako jeden z głównych powodów odstąpienia od bezpośredniego przesłuchania świadków na rozprawie wymieniają brak doniosłości zeznań świadka wynikającą z tego, że oskarżony w swoich wyjaśnieniach nie zaprzeczył okolicznościom, o których zeznawał świadek w postępowaniu przygotowawczym, jednakże nie jest to jedyna możliwa sytuacja zastosowania art. 350a kpk w zw. z art. 391 § 1 kpk. Znamiennym jest, że w przytoczonym przepisie znajduje się sformułowanie „w szczególności”, a więc organ meriti może również z innych powodów uznać, że zeznania danego świadka lub grupy świadków nie będą tak doniosłe by konieczne było bezpośrednie ich przesłuchanie na rozprawie. Zdaniem organu odwoławczego z jednym z takich przypadków mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Świadkowie, o których mowa w omawianym zarzucie, już w trakcie przesłuchania w postępowaniu przygotowawczym zaprzeczyli by kupowali od M. K. wyroby tytoniowe bez polskich znaków akcyzy, a więc złożyli depozycje zgodne z wyjaśnieniami oskarżonego, a jednocześnie sprzeczne z realną treścią nagrań rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Stwierdzenie, które z tych dowodów (zeznania świadków oraz wyjaśnienia oskarżonego, czy też nagrania rozmów z kontroli operacyjnej) będą stanowiły podstawę dla ustalania stanu faktycznego nie wymagały prowadzenia postępowania dowodowego w postaci bezpośredniego przesłuchiwania świadków na rozprawie. Ponadto należało mieć na względzie, że od czasu interesujących Sąd kontaktów tych świadków z M. K., do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej minęło kilka lat. Trudno byłoby oczekiwać po takim czasie aby świadkowie, jeśli nawet zdecydowaliby się zmienić zeznania, pamiętali dokładnie okoliczności transakcji zakupu od M. K. wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy, do których najpewniej nie przywiązywali oni zbyt dużej uwagi traktując je jako nadarzającą się okazję zakupienia papierosów, czy tytoniu w korzystnych cenach. Okoliczność ta dodatkowo potwierdza słuszność stanowiska Sądu Rejonowego, który trafnie nie widział potrzeby wzywania wszystkich tych osób na rozprawę i ich bezpośredniego przesłuchiwania. Zasada bezpośredniości obowiązująca w postępowaniu karnym, do której wielokrotnie w apelacji odnosił się apelujący, doznaje pewnych wyjątków i akurat w niniejszej sprawie zastosowanie jednego z tych wyjątków było w pełni uzasadnione. Bowiem wzywanie wszystkich osób, które nabywały od M. K. wyroby akcyzowe bez polskich znaków akcyzy niezasadnie przedłużyłoby proces karny (a pamiętać także trzeba o zasadzie sprawności i szybkości rozpoznania sprawy w postępowaniu karnym) i z całą odpowiedzialnością można stwierdzić, że czynności te nie wniosłyby niczego nowego do tej sprawy. Podsumowując, apelujący nie wykazał aby bezpośredni kontakt Sądu z tymi świadkami mógł mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Oprócz tego, co istotne, Sąd Rejonowy nie poczynił ustaleń faktycznych na tych dowodach osobowych, poza niekwestionowanymi okolicznościami, że oskarżony z tymi świadkami się kontaktował. Wreszcie na koniec warto dostrzec, że w toku postępowania dowodowego w I instancji obrona nie przejawiała żadnej inicjatywy w zakresie kwestionowanym na etapie apelacyjnym, nie zgłaszano wniosków o przesłuchanie na rozprawie osób z listy świadków w akcie oskarżenia, których zeznania oskarżyciel publiczny na podstawie art. 394 § 2 kpk w zw. z art. 393 § 1 kpk zawnioskował aby uznać za ujawnione bez odczytywania (k. 3598v-3600). Mając na względzie powyższe, Sąd odwoławczy uznał, że kwestionowanie przez obrońcę poprawności oceny dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy zasadniczo nie było skuteczne. Wyjątkiem były zastrzeżenia odnośnie sprzedaży przez oskarżonego M. K. „zakazanych wyrobów tytoniowych” J. N., a nazywanych między nimi „treningami”. To jednak zostanie omówione poniżej, w pkt 3.5. uzasadnienia. Poza tym przypadkiem, skarżący konstruując zarzut błędnej oceny dowodów zredagował go w sposób stronniczy i nieuwzględniający dyrektyw z art. 7 kpk, które muszą być bezwzględnie przestrzegane przez organ sądowy przy ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu karnym. Jak już bowiem wyżej wspomniano, obrońca zupełnie ignorował treść rozmów zarejestrowanych w trakcie kontroli operacyjnej (...) oraz ich tło sytuacyjne, dążąc do ograniczenia odpowiedzialności oskarżonego jedynie za wykroczenie karnoskarbowe - posiadanie wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy w ilości zabezpieczonej w trakcie przeszukania jego mieszkania. Jednak obrońca skutecznie nie podważył ustaleń Sądu Rejonowego co do rzeczywistej treści i przedmiotu tych rozmów, zarejestrowanych w toku kontroli operacyjnej. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez „uznanie oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienia karalności niniejszego wykroczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Przeprowadzone postępowanie odwoławcze zasadniczo nie potwierdziło nieprawidłowości w ocenie dowodów dokonanej przez Sąd Rejonowy (wyjątek stanowi ocena rozmów oskarżonego z J. N., o czym będzie mowa w pkt 3.5. niniejszego uzasadnienia). Ocena ta była prawidłowa, zgodna z dyrektywami z art. 7 kpk, tj. zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego. Wobec tego nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego uznającego oskarżonego za winnego jedynie wykroczenia karnoskarbowego polegającego na posiadaniu wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy, w ilości jaka została zatrzymana w trakcie przeszukania jego mieszkania. Sąd Okręgowy zmodyfikował opis i kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu, co zostanie dokładnie opisane w pkt 5.2. niniejszego uzasadnienia, jednak powodem tych zmian były nie dające się usunąć wątpliwości co do rodzaju sprzedawanych wyrobów akcyzowych, nazywanych w trakcie rozmów „treningami”, a także inne uchybienia Sądu I instancji (procesowe – opis czynu przypisanego, dodatkowe określenie o udzielaniu wyrobów tytoniowych na rzecz ustalonych osób) oraz materialne – błędy w kwalifikacji prawnej czynu M. K.. Lp. Zarzut 3.3. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 410 kpk w zw. z art. 424 kpk poprzez pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego, iż część rzekomego materiału dowodowego (zeznania M. S., W. Z., J. N.) w ogóle nie została przeprowadzona, co wydawałoby się obowiązkiem Sądu dokonującego ustaleń, że osoby te miały nabywać od M. K. nielegalny tytoń. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Po analizie akt sprawy Sąd II instancji stwierdził, że rzeczywiście takie osoby jak M. S., W. Z. oraz J. N. nie zostały przesłuchane w charakterze świadków na żadnym z etapów tego postępowania karnego. Nie jest to jednak uchybienie procesowe deklasujące wartość zapadłego wyroku, choć wg ustaleń Sądu I instancji, mieli to być jedni z kupujących nielegalne wyroby akcyzowe od M. K.. Sąd odwoławczy doszedł do takich wniosków ustaliwszy na podstawie zeznań żony M. S. –I. S. oraz zeznań żony J. N. – D. N. że M. S.oraz J. N. nie żyją. Oczywistym więc jest, że ich przesłuchanie na rozprawie nie było możliwe, a podnoszenie tego typu zarzutu świadczy jedynie o nie dość dobrej znajomości akt przez apelującego. W tej sytuacji, do ustaleń faktycznych na temat nabywania wyrobów akcyzowych przez w/w mężczyzn od M. K. mogły posłużyć same rozmowy zarejestrowane w ramach kontroli operacyjnej (...), a także zeznania I. S. i D. N., wskazujące swoich mężów jako użytkowników sieci telekomunikacyjnej, których rozmowy zostały zarejestrowane w ramach kontroli operacyjnej (...)). Było to działanie poprawne procesowo i w pełni uzasadnione. Pamiętać bowiem należy, że w postępowaniu karnym dowód z zeznań świadków jest jednym z wielu źródeł dowodowych i nie zawsze ustalenia faktyczne opierane są właśnie na tego rodzaju dowodach. Odnośnie zaniechania przesłuchania w charakterze świadka W. Z., Sąd Okręgowy także nie podzielił stanowiska apelującego obrońcy, choć w tym wypadku, w przeciwieństwie do dwóch wyżej wymienionych potencjalnych świadków, ten żyje i teoretycznie mógłby zostać przesłuchany. Jak ustalono w oparciu o zeznania M. Z. - telefon użytkowany przez W. Z. miał rejestrację na jego żonę – M. Z.. Znamiennym jest, że wezwania tej osoby jako świadka nie domagał się ani prokurator w akcie oskarżenia ani też oskarżony i jego obrońca. Sąd miał więc prawo z urzędu ocenić czy przesłuchanie W. Z. w charakterze świadka jest niezbędne i celowe dla poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych odnośnie przebiegu transakcji sprzedaży wyrobów tytoniowych w postaci 30 paczek papierosów, kryjących się pod określeniem „3 sztang”. Organ orzekający dysponował nagraniem rozmowy z dnia 13 listopada 2019 r. przeprowadzonej w czasie od godz. 18:32:40 do godz. 18:33:07 pomiędzy użytkownikiem numeru (...) (W. Z.) a M. K., którą uznał za dowód zawoalowanej transakcji sprzedaży wyrobów tytoniowych przez oskarżonego na rzecz W. Z.. Sąd Okręgowy zauważa, że nazewnictwo użyte w tej rozmowie było typowe dla analogicznych transakcji z innymi osobami (np. M. S. czy E. B.), zaś oskarżony nie składał żadnych wyjaśnień do tej konkretnej rozmowy. Poza tym nie bez znaczenia jest, że M. K. to chrześniak ojca W. Z., zatem oskarżonemu musiała być znana osoba W. Z.. Obrona dysponowała zatem niezbędnymi danymi do złożenia ewentualnego wniosku o przesłuchanie W. Z. w charakterze świadka, a mimo to wniosek taki w toku całego procesu nie został zgłoszony. Jeżeli obrońca oskarżonego dostrzegał rzeczywistą potrzebę bezpośredniego przesłuchania W. Z. w charakterze świadka na rozprawie to nic nie stało na przeszkodzie aby zgłosił taki wniosek dowodowy w toku prowadzonego postępowania rozpoznawczego. Skoro obrona zaniechała inicjatywy dowodowej w tym zakresie, mogłaby skutecznie wytykać Sądowi Rejonowemu rzekome braki dowodowe gdyby uprawdopodobniła, że przeprowadzenie takiego dowodu osobowego mogłoby być pomocne dla poczynienia trafnych ustaleń faktycznych. Tymczasem, w wypadku tej transakcji - sprzedaży 3 sztang papierosów, Sąd Rejonowy nie dał wiary oskarżonemu, kwestionującemu swoje sprawstwo i można zasadnie założyć, że z przesłuchania W. Z. nic sprzecznego do tych wyjaśnień by nie wyniknęło. Potencjalne zeznania świadka W. Z. nie wniosłyby więc niczego takiego do materiału dowodowego, co mogłoby korzystnie wpłynąć na treść ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd Rejonowy. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez „uznanie oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienia karalności niniejszego wykroczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła żadnych nieprawidłowości w zaniechaniu przesłuchania na rozprawie świadków M. S., W. Z. oraz J. N.. Wobec tego, nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego uznającego winę i sprawstwo oskarżonego jedynie za wykroczenie karnoskarbowe posiadania wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy w ilości, jaką zatrzymano w trakcie przeszukania jego mieszkania. Sąd Okręgowy zmodyfikował opis i kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu, co zostanie opisane w pkt 5.2. niniejszego uzasadnienia, jednakże powodem tych zmian były nie dające się usunąć wątpliwości co do rodzaju sprzedawanych wyrobów akcyzowych, nazywanych w trakcie rozmów „treningami”, a także inne uchybienia Sądu I instancji (procesowe – opis czynu przypisanego, dodatkowe określenie o udzielaniu wyrobów tytoniowych na rzecz ustalonych osób) oraz materialne – błędy w kwalifikacji prawnej czynu M. K.. Lp. Zarzut 3.4. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 366 § 1 kpk w zw. z art. 2 § 2 kpk poprzez niewyjaśnienie na jakiej podstawie dowodowej Sąd przyjął, iż papierosy i tytoń mające być przedmiotem czynu zabronionego M. K., zostały sprowadzone na terytorium kraju wbrew przepisom art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym bez ich uprzedniego oznaczenia znakami akcyzy, skoro żaden dowód, w tym opisywana kontrola operacyjna, na to nie wskazuje. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Wbrew stanowisku obrońcy oskarżonego Sąd Rejonowy wyjaśnił powody przyjęcia, że papierosy i tytoń będące przedmiotem sprzedaży przez M. K. ustalonym oraz nieustalonym dotychczas osobom, zostały sprowadzone na terytorium kraju wbrew przepisom art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Sąd I instancji trafnie zwrócił uwagę na fakt, że w trakcie przeszukania mieszkania tego oskarżonego znaleziono 8,21 kg tytoniu do palenia (zapakowanego w woreczki strunowe o wadze około 0,5
  3. kg)oraz 5.497 sztuk papierosów, przy czym żaden z tych wyrobów akcyzowych nie był oznaczony polskimi znakami akcyzy. Ponadto warto podkreślić, że M. K. nie miał zarejestrowanej działalności gospodarczej uprawniającej go do obrotu wyrobami tytoniowymi, ani też odpowiedniej koncesji na tego typu działalność handlową. Okoliczności te w połączeniu z wynikami przeszukania mieszkania oskarżonego potwierdzają, że wyroby akcyzowe, w które M. K. się zaopatrywał z nieustalonego źródła, a następnie sprzedawał ustalonym oraz nieustalonym osobom, zostały sprowadzone do Polski wbrew przepisowi art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i nie były one oznaczone polskimi znakami akcyzy. Istotne jest także, że ceny w jakich M. K. oferował swoim odbiorcom wyroby akcyzowe w postaci tytoniu oraz papierosów były znacznie niższe aniżeli zbliżonych przedmiotowo towarów oferowanych legalnie w sklepach. W przypadku gdyby wyroby akcyzowe jakimi dysponował M. K. były oznaczone polskimi znakami akcyzy, nie oferowałby on ich innym osobom w tak niskich cenach, gdyż po prostu nie byłoby to dla niego opłacalne. Wyroby tytoniowe sprowadzone do Polski legalnie, zgodnie z wymogami ustawy o podatku akcyzowym mają bowiem wyższą cenę niż tożsame przedmiotowo towary sprowadzone w sposób sprzeczny z wymogami tej ustawy, ponieważ uzyskanie znaków akcyzy wiąże się z dodatkowymi kosztami dla podmiotów trudniących się handlem wyrobami akcyzowymi. Poza tym, jest oczywistym, że transakcje tytoniowe zgodne z prawem polskim nie wymagałyby takich zabiegów kamuflujących jakie czynił oskarżony w kontaktach z kupującymi. Poza tym, znamienna jest postawa procesowa dużej części osób nabywających, tych ustalonych przez organy ścigania, nieskorych do ujawniania w jakim procederze uczestniczyli. Gdyby kupowali towary legalne, nie mieliby powodów aby unikać odpowiedzi na pytania, podawać niewiarygodne okoliczności. Wszystko to analizowane łącznie daje jasny wniosek, że papierosy i tytoń będące przedmiotem czynu zabronionego M. K., zostały sprowadzone na terytorium kraju wbrew regulacjom ustawy o podatku akcyzowym. Stanowisko organu I instancji w tej kwestii było więc trafne i zawierało wystarczające uzasadnienie. Przeciwne, jednostronne twierdzenia z apelacji obrońcy M. K. miały charakter polemiczny i nie spotkały się z aprobatą organu odwoławczego. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez „uznanie oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienia karalności niniejszego wykroczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Przedmiotowy wniosek o wydanie wyroku reformatoryjnego i uznaniu czynu M. K. wyłącznie za wykroczenie karnoskarbowe nie zasługiwał na uwzględnienie z uwagi na bezzasadność podniesionego powyżej zarzutu. Nie miał bowiem racji obrońca, że Sąd Rejonowy nie wyjaśnił podstawy przyjęcia, że wyroby akcyzowe, którymi handlował oskarżony zostały sprowadzone na terytorium kraju wbrew regulacjom ustawy o podatku akcyzowym. Organ meriti w sposób wystarczający wyjaśnił tę okoliczność i ustalił ją w sposób prawidłowy. Nie było więc z tego tytułu powodów do dokonania oczekiwanych przez obrońcę zmian zaskarżonego wyroku w części dotyczącej M. K.. Organ odwoławczy dokonał co prawda pewnych modyfikacji w treści tego orzeczenia, jednakże były one następstwem innych uchybień Sądu I instancji, niż te, których występowanie obrońca zgłosił w powyższym zarzucie. Lp. Zarzut 3.5. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 366 § 1 kpk w zw. z art. 2 § 2 kpk poprzez niewyjaśnienie w ramach dążenia do wykrycia prawdy materialnej, na jakiej podstawie dowodowej Sąd dokonał odkodowania zakamuflowanego zdaniem Sądu języka, jakim miał posługiwał się M. K. w przytaczanych rozmowach, zwłaszcza że: - żaden z oskarżonych ani świadków nie złożył depozycji rozszyfrowujących słowa używane podczas tychże rozmów; - notatka z analizy rozmów wykonana przez funkcjonariuszy Policji nie może stanowić dowodu w sprawie w rozumieniu art. 174 kpk; - Sąd Rejonowy w ocenie rozmów podaje odmienną, sprzeczną z sobą interpretację znaczeń słów w nich użytych, gdzie te same sformułowania wypowiedziane przez te same osoby ocenia zupełnie inaczej i nie wskazuje dlaczego. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy nie potwierdził aby doszło do obrazy przepisu art. 366 § 1 kpk w zw. z art. 2 § 2 kpk. Sąd Rejonowy rozpoznający kontrolowaną sprawę, kierował rozprawą i czuwał nad jej prawidłowym przebiegiem, bacząc, aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy. Ponadto, podstawę rozstrzygnięć w sprawie stanowiły prawdziwe ustalenia faktyczne (w zakresie w jakim wyrok Sądu I instancji został utrzymany w mocy). To natomiast, że wynik przeprowadzonego postępowania nie satysfakcjonował oskarżonego M. K. i jego obrońcy nie oznacza, że doszło do naruszenia reguł proceduralnych obowiązujących w postępowaniu karnym. Za bezpodstawne uznać należało twierdzenia apelującego, iż organ sądowy, który wydał zaskarżony wyrok nie wyjaśnił na jakiej podstawie dowodowej dokonał odkodowania słownictwa jakim M. K. i jego odbiorcy mieli się posługiwać w trakcie rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Bowiem dokładna i pełna analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a nie jedynie odpowiednio dobranych elementów przytoczonych w apelacji, prowadzi do wniosku, że Sąd I instancji bezbłędnie odkodował ten zakamuflowany język, funkcjonujący między uczestnikami transakcji wyrobami akcyzowymi bez polskich znaków akcyzy, co uczynił w oparciu o całość materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie. Na podkreślenie zasługuje to, że organ meriti bardzo rzetelnie przeanalizował wszystkie rozmowy zarejestrowane w ramach kontroli operacyjnej (...), pod względem formalnym i merytorycznym. Świadczy o tym chociażby wykluczenie części z nich wobec stwierdzenia, że kontrolę operacyjną zarządzono sprzecznie z przepisami (nie odnosiło się to akurat do oskarżonego M. K.), a także umniejszenia przez Sąd ilości wyrobów akcyzowych stanowiących przedmiot czynów innych oskarżonych. Aby dokonać właściwego odkodowania tego zakamuflowanego języka jakim posługiwano się w kontaktach telefonicznych należało przeanalizować wszystkie stanowiące materiał dowodowy rozmowy zarejestrowane w ramach prawidłowo zarządzonych kontroli operacyjnych, a nie jedynie część z nich, którą wyeksponowano w apelacji. Ponadto trzeba było uwzględnić pozostałe okoliczności, powiązane przedmiotowo, w tym zwłaszcza wyniki przeszukań przeprowadzonych u poszczególnych oskarżonych. Te pozwoliły na ustalenia w jakich wagowo paczkach był sprzedawany tytoń do palenia (pakowany w około 0,5 kg woreczkach) oraz jak odbywała się sprzedaż papierosów (jednostką zamówieniową była „sztanga”, czyli 10 paczek papierosów, „rakieta”- inaczej 10 paczek papierosów). Poza tym, nie można zapominać o zeznaniach tych ze świadków, którzy potwierdzali zakup nielegalnych wyrobów tytoniowych, podając w jakiej gramaturze w paczkach sprzedawany był tytoń, a w jakich jednostkach odbywał się handel papierosami. Co prawda były to osoby nie zeznające na temat transakcji z oskarżonym M. K., tylko z innymi oskarżonymi, jednak pomocne i w jego sprawie, gdyż słownictwo używane przez nich wszystkich było praktycznie takie samo. Wszystko to analizowane łącznie dawało wystarczające podstawy aby rozszyfrować zakamuflowany język, którym posługiwał się również M. K. i jego klienci w celu bezpiecznego prowadzenia zakazanych transakcji tytoniowo-papierosowych. Prawdą jest, że większość świadków nie złożyła wprost depozycji rozszyfrowujących konkretne słowa używane podczas rozmów, nie uczynił też tego żaden z oskarżonych, jednak ostatecznie nie było to przeszkodą dla organu orzekającego, choć oczywiście utrudniało to zadanie. Wspomnieć jednak warto o zeznaniach kilku świadków, pomocnych w tym zakresie: T. B. (k. 1358), E. G. (k. 1365) kupowali od P. S. tytoń pakowany po 0,5 kg, M.

(1)S.
(1)podała, że kupowała sztangi po 10 paczek w każdej (k.1396), a Z. K. kupowała rakiety po 10 paczek papierosów (k. 1339). Ustalenie słownika zamawianych towarów było zatem możliwe na podstawie kompleksowej analizy zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego. Obrońca oskarżonego w apelacji podnosił, że notatka z analizy rozmów wykonana przez funkcjonariuszy Policji nie mogła stanowić dowodu w sprawie w rozumieniu art. 174 kpk, z czym Sąd odwoławczy się nie zgodził. Analiza materiałów zgromadzonych podczas przeprowadzonej kontroli operacyjnej, prowadzonej w ramach sprawy o kryptonimie (...) została bowiem sporządzona przez funkcjonariusza Policji w trybie wykonywania czynności operacyjnych z art. 19 ustawy o Policji, dokumentując czynności postępowania przygotowawczego, z których przeprowadzenia nie jest wymagane sporządzenie protokołu. Co więcej tego typu notatka nie zastępuje zeznania świadka w rozumieniu art. 174 kpk – ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2005 r., II AKa 396/05, Legalis nr 72922). Taka więc analiza materiałów zgromadzonych podczas przeprowadzonej kontroli operacyjnej mogła stanowić dowód i zostać zaliczona w poczet dowodów na podstawie art. 393 § 1 kpk. Natomiast z całą stanowczością należało przy tym zaznaczyć, że dane zawarte w tej notatce pomocniczo posłużyły Sądowi Rejonowemu do odkodowywania zakamuflowanego języka używanego w trakcie rozmów zarejestrowanych w toku kontroli operacyjnej (...). Sąd bowiem ustaleń w tym zakresie dokonywał samodzielnie, w oparciu o kompleksową analizę całości materiału dowodowego, dokonaną z uwzględnieniem zasad wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego. Obrońca oskarżonego natomiast przekonując, że interpretacja znaczeń użytych słów przez Sąd Rejonowy była nie do przyjęcia, posłużył się kilkoma przykładami rozmów M. K. z dwoma osobami (J. N. oraz E. B.), w oderwaniu od innych rozmów dostępnych dla organu orzekającego w tej sprawie. Zdaniem obrońcy w tych dwóch przypadkach Sąd Rejonowy podawał odmienną, sprzeczną ze sobą interpretację znaczeń słów w nich użytych. Oczywistym jest, że taka skrótowa analiza nie mogła doprowadzić do poprawnego ustalenia znaczenia poszczególnych zwrotów i należało zbadać wszystkie dostępne źródła dowodowe. W efekcie, Sąd Okręgowy nie podzielił zapatrywań obrony w odniesieniu do rozmów oskarżonego prowadzonych z osobą wskazaną jako E. B. albowiem w tym wypadku każdorazowo podawane cyfry odnosiły się do ilości woreczków tytoniu po 0,5 kg, jakie zamawiała u M. K.. Udało się śledczym ustalić, że tytoń do palenia był przez oskarżonych (w tym M. K.) sprzedawany właśnie w opakowaniach o takiej gramaturze i tak pakowany tytoń został zatrzymany w trakcie przeszukania przeprowadzonego m.in. w miejscu zamieszkania M. K.. Trzymając się ustalenia o 0,5 kg woreczkach tytoniu, wszystkie wymienione w apelacji transakcje zgadzają się pod względem matematycznym. Wbrew twierdzeniom apelującego obrońcy, jest korelacja pomiędzy przyjętą przez Sąd sumaryczną ilością tytoniu z poszczególnych transakcji a liczbą zamówionych przez E. B. woreczków tytoniu, i tak: 1) „dwa i cztery” oznacza 3 kg tytoniu (2x0,5 kg + 4x0,5 kg), 2) „cztery” oznacza 2 kg tytoniu (4x0,5 kg), 3) „cztery i sześć” oznacza 5 kg tytoniu (4x0,5 kg + 6x0,5 kg), 4) „trzy i jeden” oznacza 2 kg tytoniu (3x0,5 kg + 1x0,5 kg), 5) „dwa i dwa” oznacza 2 kg tytoniu (2x0,5 kg + 2x0,5 kg). Dokonując kontroli odwoławczej ustaleń Sądu I instancji co do rozmów M. K. z osobą wskazaną jako J. N., należało jednak częściowo przyznać rację apelującemu i stwierdzić, że odkodowanie przez Sąd Rejonowy znaczenia sformułowania „trening” nie mogło się ostać gdyż było niepewne. W tym wypadku bowiem drobiazgowa analiza rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...) prowadzonych z M. K. przez użytkownika numeru telefonu zarejestrowanego na dane D. N. poddaje w wątpliwość trafność ustaleń Sądu Rejonowego. Zdaniem Sądu odwoławczego brak jest logiki i konsekwencji co do towarów określanych mianem „treningów”. Znamiennym jest, że określenie to przewija się głównie w rozmowach z kontroli operacyjnej (...), a przy innych osobach podsłuchiwanych, tylko w pojedynczych przypadkach, przez co nie można było znaczenia tego sformułowania dobrze odczytać, porównać z innymi transakcjami. Ponadto, co niezmiernie istotne, po przeanalizowaniu rozmów: z 22 lipca 2019 r., 9 sierpnia 2019 r., 16 sierpnia 2019 r., 28 sierpnia 2019 r., 29 sierpnia 2019 r. (zdaniem Sądu Okręgowego rozmowy 28 i 29 sierpnia 2019 r. dotyczyły jednego zamówienia i jego realizacji), 25 września 2019 r., 11 października 2019 r., 15 października 2019 r., 24 października 2019 r. oraz 28 października 2019 r., nie sposób ustalić, czy słowo „trening” rzeczywiście znaczyło tytoń, a jeżeli tak to jaką jego ilość obejmowało to określenie. Sumowanie nabywanych od oskarżonego towarów kryjących się pod hasłami „pszenica” i „trening”, nie przynosiło bowiem logicznego efektu. Przykładowo, niekonsekwentnie zostało przyjęte przez Sąd I instancji, że 3 „treningi” i „pszenica” to 3,5 kg tytoniu (rozmowa z 16.08.19 r.), a „trening” i „pszenica” to 2,5 kg tytoniu (rozmowa z 22.07.19 r.). Z uwagi na kierunek wniesionej apelacji, bezproduktywne byłoby czynienie innych, niekorzystnych ustaleń w tym zakresie, choć jest pewne, że nazwa ukrywała towar, którym oskarżonym. K. nie miał prawa handlować. Być może pod tą nazwą kryła się pewna ilość papierosów (od słów kojarzących się z siłownią „trening” i „sztanga”) ale nie wiadomo co to dokładnie było. Dlatego też Sąd odwoławczy uznał rację obrońcy, że odkodowanie znaczenia tego sformułowania przez Sąd Rejonowy nie pozostawało pod ochroną art. 7 kpk. Zaznaczyć jednak należy, że uchybienie to nie rzutowało negatywnie na pozostałe, przyjęte do zaskarżonego wyroku, ustalenia co do znaczenia zaszyfrowanych określeń, używanych w trakcie rozmów nabywców z M. K.. Mając na względzie stwierdzone poważne wątpliwości co do transakcji dotyczących przedmiotu oznaczanego sformułowaniem „trening”, takie których nie dało się usunąć (brak innych dowodów do przeprowadzenia, J. N. zmarł), Sąd Okręgowy, kierując się regułą procesową z art. 5 § 2 kpk, postanowił wyeliminować powyższe transakcje z zarzutu przypisanego M. K.. W sumie ilość tytoniu objętego tymi transakcjami to 19,5 kg i o taką wartość umniejszyć należało w opisie czynu nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci tytoniu, przyjmując że ten przedmiot opodatkowania ostatecznie wyniósł 32,71 kg tytoniu. Wobec tej zmiany zaszła konieczność ustalenia o ile mniejszy był podatek akcyzowy oraz podatek od towarów i usług, które M. K. uszczuplił swoimi bezprawnymi działaniami. Sąd Okręgowy ustalił w oparciu o dane wynikające z akt sprawy (kalkulator podatkowy tom III i IV), że stawka akcyzy za 1 kg tytoniu do palenia wynosiła 834,25 zł, a więc 19,5 x 834,25 zł, co stanowi 16.268 zł podatku akcyzowego. Należało je odjąć od kwoty podatku akcyzowego wskazanej w zarzucie, co daje kwotę uszczuplenia w wysokości 79.764 zł. Natomiast wartość jednego kg tytoniu do palenia przyjęta przy wyliczeniach podatku VAT wynosiła 974 zł, a więc 19,5 kg x 874 zł x 23 % VAT = 4.368 zł i o tę wartość należało umniejszyć wysokość podatku VAT przyjętą w zarzucie, co daje kwotę uszczuplonego podatku VAT w wysokości 17.335 zł. Stosowne zmiany zaskarżonego wyroku w tym zakresie nastąpiły na etapie wyrokowania w postępowaniu odwoławczym. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez „uznanie oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienia karalności niniejszego wykroczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Kontrola odwoławcza wykazała słuszność części wskazań z powyżej omówionego zarzutu. Z uwagi na występujące wątpliwości co do znaczenia określenia „trening” używanego w rozmowach M. K. z użytkownikiem numeru zarejestrowanego na D. N. należało wyeliminować z opisu czynu przypisanego M. K. te transakcje bądź ich elementy, gdzie jako ich przedmiot użyto tego określenia. Umniejszenie przedmiotu opodatkowania nieujawnionego właściwemu organowi w postaci tytoniu do palenia spowodowało konieczność ponownego obliczenia wartości podatku akcyzowego oraz podatku VAT, które zostały uszczuplone przez bezprawne działania M. K., z uwzględnieniem umniejszenia wartości tych podatków po wyeliminowaniu przez Sąd Okręgowy z czynu przypisanego oskarżonemu transakcji dotyczących „treningów”. Wszystko powyższe doprowadziło do dokonania przez Sąd Okręgowy zmian w zaskarżonym wyroku, które są opisane w tabeli 5.
  1. niniejszego uzasadnienia. Natomiast te modyfikacje nie doprowadziły do ustalenia, że czyn oskarżonego stanowi jedynie wykroczenie karnoskarbowe, o co zabiegał apelujący. Lp. Zarzut 3.
  2. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego M. K. – adw. K. T.: Błąd w ustaleniach faktycznych sprowadzający się do mylnego uznania, iż oskarżony M. K. w okresie co najmniej od 9 lipca 2019 roku do dnia 13 stycznia 2021 roku w P., K. oraz innych miejscowościach na terenie województwa (...), działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tego samego zamiaru i wykorzystaniu tej samej sposobności, czyniąc sobie z popełnienia przestępstw skarbowych stałe źródło dochodu, nabył od nieustalonych dotąd osób wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci co najmniej 87.457 sztuk papierosów oraz co najmniej 51,21 kg tytoniu krojonego do palenia, które to wyroby zostały sprowadzone na terytorium kraju wbrew przepisom art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym bez ich uprzedniego oznaczenia znakami akcyzy, tj. stanowiły przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 63 § 2 kks, a następnie, bez urzędowego sprawdzenia podjął czynności bezpośrednio związane z obrotem tymi wyrobami akcyzowymi poprzez sprzedaż nieustalonym osobom, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci co najmniej 87.457 sztuk papierosów oraz 51,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 96.032 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 21.703 PLN, podczas gdy prawidłowo zebrany i ustalony materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, że oskarżony ten w dniu 12 stycznia 2021 roku posiadał 5.457 sztuk papierosów i 8,21 kg tytoniu krojonego, a co powoduje, że doszło do przedawnienia karalności na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd Okręgowy przypomina, że zarzut oparty na podstawie odwoławczej z art. 438 pkt 3 kpk należy formułować tylko wtedy, gdy zdaniem skarżącego w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy i trafnie oceniony co do wiarygodności, sąd ustalił fakty, które z tych dowodów nie wynikały (błąd dowolności) lub zaniechał ustalenia faktów, które z nich wynikały i miały znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie (błąd braku) ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 27 października 2021 r., sygn. akt II AKa 53/21, Lex nr 3273034). Mając powyższe na względzie należy podkreślić, że zdecydowana większość zarzutów podniesionych przez obrońcę oskarżonego M. K. co do nieprawidłowej oceny zgromadzonych dowodów przez Sąd Rejonowy oraz obrazy innych jeszcze przepisów proceduralnych okazała się nietrafna. Skarżący nie wykazał żadnych faktycznych nieprawidłowości jakich miałby się dopuścić organ meriti przy weryfikacji wiarygodności materiału dowodowego. Konsekwencją było uznanie, że zgłoszony zarzut błędu w ustaleniach faktycznych co do sprawstwa oskarżonego za przypisane mu w wyroku przestępstwo, stanowił jedynie wyraz subiektywnego zapatrywania obrońcy sprowadzający się do twierdzenia, że jego mandant nie popełnił przypisanego mu przestępstwa. To całkowicie niesłuszne stanowisko apelujący oparł na dowodach, którym prawidłowo odmówiono przymiotu wiarygodności, a mianowicie wyjaśnieniach oskarżonego M. K. oraz zeznaniach świadków, którzy wbrew treści rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...) negowali nabywanie od M. K. wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy. Sprawstwo i wina podsądnego odnośnie przypisanego mu w wyroku czynu zabronionego ustalono zaś w sposób niewątpliwy, w oparciu o wiarygodny materiał dowodowy, rzetelnie przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, z dodatkowymi wskazaniami organu odwoławczego podanymi w tym opracowaniu. Dowody te współgrały ze sobą, tworząc logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego obraz przebiegu inkryminowanych zdarzeń, a apelujący nie zdołał wykazać takich błędów, które rzutowałyby na treść zapadłego wyroku. Natomiast potwierdzone przez Sąd II instancji uchybienia i sprzeczności, których nie ustrzegł się Sąd wydający zaskarżony wyrok, zostały usunięte i rozstrzygnięte na etapie apelacyjnym, zgodnie z zasadami procedury karnej. Dodatkowo Sąd Okręgowy stwierdził błędy w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, co zostanie omówione w dalszej części niniejszego dokumentu. Wszystkie te nieprawidłowości wymagały ingerencji ze strony organu odwoławczego i dokonania zmian opisu czynu oraz jego kwalifikacji prawnej, po to aby treść wyroku przystawała do okoliczności sprawy ustalonych przez Sąd Rejonowy i tych częściowo zmodyfikowanych w instancji odwoławczej (zmniejszenie ilości tytoniu do palenia o transakcje dotyczące „treningów”, dodanie do opisu, że podejmował bezprawne czynności bezpośrednio związane z obrotem wyrobami akcyzowymi także z ustalonymi osobami. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez „uznanie oskarżonego M. K. winnym tego, że w dniu 12 stycznia 2021 roku w K. posiadał wyroby akcyzowe nieoznaczone polskimi znakami akcyzy skarbowej w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia, uchylając się jednocześnie od opodatkowania, poprzez nieujawnienie właściwemu organowi przedmiotu opodatkowania w postaci 5.457 sztuk papierosów oraz 8,21 kg tytoniu krojonego do palenia i niezłożenie właściwej deklaracji na podatek akcyzowy, czym naraził i uszczuplił podatek akcyzowy w łącznej kwocie 11.813 PLN oraz podatek VAT w łącznej kwocie 3.067 PLN, co stanowi wykroczenie w rozumieniu art. 65 § 4 kks i za to na podstawie art. 51 § 1 i 2 kks w zw. z art. 53 § 3 kks i art. 113 § 1 kks w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk, umorzenie postępowania karnego wobec przedawnienia karalności niniejszego wykroczenia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do ponownego rozpoznania. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Ustalenia faktycznie poczynione przez Sąd Rejonowy na temat sprawstwa i winy oskarżonego co do przypisanego mu czynu były zasadniczo poprawne i w całości oparte na wiarygodnym materiale dowodowym. Natomiast przeciwne stanowisko obrońcy w tej kwestii zostało osadzone wyłącznie na tych dowodach, które w toku weryfikacji materiału dowodowego zostały odrzucone jako niewiarygodne i tym samym nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Wobec tego, nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego uznającego oskarżonego za winnego jedynie wykroczenia karnoskarbowego polegającego na posiadaniu wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy w ilości, jaka została zatrzymana w trakcie przeszukania jego mieszkania. Sąd Okręgowy zmodyfikował opis i kwalifikację prawną czynu przypisanego oskarżonemu oraz wymierzył mu nową, łagodniejszą karę, co zostanie opisane w pkt 5.
  3. niniejszego uzasadnienia. Przyczyną takiego stanu rzeczy były niedające się usunąć wątpliwości co do przedmiotów nazywanych w trakcie rozmów „treningami” oraz brak wskazania w opisie czynu, że wyroby tytoniowe podsądny bezprawnie sprzedawał także na rzecz ustalonych osób, a także przyjęcie błędnej kwalifikacji prawnej. Lp. Zarzut 3.
  4. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. P. – adw. A. R.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne odmówienie wiarygodności lub częściowej wiarygodności zeznań świadków dlatego, iż osoby te kwestionowały w całości lub tylko częściowo skuteczny przebieg transakcji zakupu papierosów lub tytoniu co świadczy o tendencyjnym i nieobiektywnym podejściu Sądu I instancji i stanowi błąd logiczny Sądu I instancji. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Uwagi ogólne poczynione w pkt 3.
  5. niniejszego uzasadnienia odnoszą się także do oceny dowodów dotyczących oskarżonego P. P.. Sąd odwoławczy nie stwierdził by w toku weryfikacji materiału dowodowego doszło do uchybień rzutujących na treść zaskarżonego wyroku odnośnie tego podsądnego. Ocena tych dowodów była rzetelna, szczegółowa i uwzględniała w odpowiednim stopniu dyrektywy z art. 7 kpk, tj. zasady doświadczenia życiowego, logicznego rozumowania oraz wskazania wiedzy. Sąd Rejonowy, w przeciwieństwie do obrońcy, dokonał kompleksowej oceny dowodów, uwzględniając wszystkie okoliczności płynące z poszczególnych elementów dowodowych i przypisał przymiot wiarygodności jedynie tym z dowodów, które na to zasługiwały w świetle dyrektyw z art. 7 kpk. To natomiast, że ocena ta okazała się niekorzystna dla P. P. i doprowadziła do wydania wyroku skazującego, a przez to była niesatysfakcjonująca dla strony, nie oznacza, że była wadliwa. Sąd Okręgowy zwraca przy tym uwagę, że stopień szczegółowości rozważań sądu odwoławczego poczynionych w wykonaniu dyspozycji art. 457 § 3 kpk uzależniony jest od jakości oceny dokonanej przez sąd I instancji . Jeżeli bowiem ocena ta jest wszechstronna, pełna, logiczna i wsparta zasadami doświadczenia życiowego, to sąd odwoławczy zwolniony jest od równie drobiazgowego odniesienia się do zarzutów apelacji, kwestionujących w rzeczywistości rzeczoną ocenę ( tak: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. akt I KK 210/24, Lex nr 3747494). W związku z tym, że ocena dowodów dokonana w niniejszej sprawie przez organ meriti charakteryzuje się przytoczonymi wyżej cechami, sąd odwoławczy za niecelowe uznał bardzo szczegółowe odnoszenie się do zarzutu apelacji obrońcy P. P., który negując prawidłowość procesu oceny dowodów nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów wskazujących na naruszenie przez organ meriti zasad z art. 7 kpk. Zaprezentował natomiast subiektywne stanowisko, że skoro część świadków, uznana za odbiorców wyrobów akcyzowych od oskarżonego P. P., zaprzeczyła aby do transakcji rzeczywiście doszło, to automatycznie należało te zeznania uwzględnić jako wiarygodne. Tymczasem wspomniane w apelacji dowody osobowe pozostawały w jawnej sprzeczności z treścią nagrań rozmów zabezpieczonych w tej sprawie w ramach kontroli operacyjnej (...). Istotne jest także to, że świadkowie zostali przesłuchani w tym postępowaniu po upływie pewnego czasu od dat transakcji wyrobami akcyzowymi prowadzonych przez P. P., przez co mogli oni dokładnie nie pamiętać wszystkich okoliczności tych zdarzeń, gdzie chodziło o powtarzające się zakupy wyrobów tytoniowych w detalicznych ilościach, na użytek własny. Nie dziwi w takiej sytuacji, że mogli oni dokładnie nie pamiętać wszystkich okoliczności, które dla odbiorców wyrobów akcyzowych bez polskich znaków akcyzy nie miały tak doniosłego znaczenia by mieli oni je w sposób szczególny zapamiętać. Ponadto świadkowie zdawali sobie sprawę, że kupują od P. P. papierosy, czy tytoń do palenia bez oznaczeń polskimi znakami akcyzy, z nielegalnego obrotu wyrobami akcyzowymi wprowadzonymi do Polski wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym i robili to świadomie chcąc zakupić te towary w niższych cenach niż oferowane legalnie w sklepach. Naturalnym zjawiskiem w takiej sytuacji jest obawa przed odpowiedzialnością karną za takie zachowanie i chęć ukrycia udziału w takich transakcjach. Widoczne to było w bardzo wyraźny sposób w zeznaniach świadków - odbiorców wyrobów akcyzowych od P. P., którzy albo zaprzeczali by transakcje omawiane w trakcie rozmów zabezpieczonych w trakcie kontroli operacyjnej (...) doszły do skutku, bądź umniejszali przedmiot takich transakcji twierdząc, że kupowali znacznie mniej papierosów czy tytoniu do palenia niż pierwotnie podano w rozmowach z kontroli operacyjnej. Nie oznacza to jednak, że do takich transakcji nie dochodziło, czy też że ich przedmiotem były inne ilości niż podane w trakcie zamówień składanych telefonicznie przez świadków. Wpisują się w taką ocenę również wskazane w apelacji zeznania świadków D. F. (długoletnia znajomość prywatnie z P. P.) i J. P. (dostawca węgla na skup złomu prowadzony przez oskarżonego). Nieodparta logika faktów nie pozwalała zatem na zaaprobowanie zgłoszonych tez apelacji. Konkludując, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny wszystkich zgromadzonych w tej sprawie dowodów dotyczących ściśle osoby P. P.. Przeciwne stanowisko obrony nie zasługiwało na aprobatę albowiem zostało ono oparte na błędnych założeniach, a proponowana w apelacji ocena dowodów byłaby sprzeczna z dyrektywami z art. 7 kpk. Zupełnie nietrafione były przy tym tezy obrońcy, że podejście Sądu Rejonowego do weryfikacji materiału dowodowego było tendencyjne i nieobiektywne. Należy dostrzec, że Sąd Rejonowy znacznie umniejszył ilość papierosów oraz tytoniu do palenia, jakie miały być przedmiotem czynu zabronionego przypisanego P. P.. Zmiany te dokonane względem treści zarzutu przedstawionego temu oskarżonemu w akcie oskarżenia były wynikiem wnikliwego i całkowicie obiektywnego zbadania przedmiotu sprawy, co przeczy twierdzeniom obrony o tendencyjnym podejściu organu meriti do tej sprawy. Na koniec należało jeszcze zaakcentować, że podnoszenie zarzutów wytykających nieprawidłowości postępowania przygotowawczego było nietrafione na tym etapie postępowania o tyle, że zadaniem sądu odwoławczego było zbadanie poprawności procedowania Sądu Rejonowego, a nie jakość prowadzenia postępowania przygotowawczego. Natomiast skoro niedoskonałości śledztwa dostrzegł i zdecydował się usuwać Sąd I instancji we własnym zakresie, była to decyzja tego organu. Na moment orzekania przez Sąd Okręgowy nie zachodziły takie istotne braki postępowania przygotowawczego, które można by jeszcze, realnie patrząc, uzupełnić przez organy ścigania, zalecając Sądowi Rejonowemu zwrot sprawy prokuratorowi w trybie art. 344a kpk. Pamiętać przy tym należało o kierunku wniesionej apelacji w części dotyczącej oskarżonego P. P., ten zaś nie pozwalał na czynienie ustaleń niekorzystnych dla tego podsądnego przy, ewentualnym ponownym rozpoznawaniu sprawy w I instancji (zakaz reformationis in peius z art. 443 kpk). Wobec tego Sąd odwoławczy zaniechał odnoszenia się do tych argumentów, które zostały poświęcone postępowaniu przygotowawczemu, jednocześnie uznając, że materiał dowodowy zgromadzony w zakresie przypisanego oskarżonemu P. P. czynu był całkowicie wystarczający dla potwierdzenia jego sprawstwa i zawinienia. Wniosek Uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego wyżej zarzutu. Przeprowadzone postępowanie odwoławcze nie potwierdziło żadnych nieprawidłowości w procesie oceny dowodów dokonanym przez Sąd Rejonowy. Ocena dowodów dotyczących oskarżonego P. P. okazała się zgodna z dyrektywami wymienionymi w art. 7 kpk, tj. zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego Wobec tego, nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego uniewinniającego oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie było także powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy, ponieważ nie zaistniała żadna z sytuacji, o których mowa w przepisie art. 437 § 2 kpk. Zgłoszony wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego również nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd Rejonowy procedując, we własnym zakresie dokonał zmian na korzyść w zarzucanym oskarżonemu czynie, nie widząc podstaw do zastosowania instytucji z art. 344a kpk. Sąd Okręgowy postąpił podobnie, dokonał pewnych modyfikacji zaskarżonego wyroku w części skazującej P. P.. Było to następstwem uchybień dostrzeżonych z urzędu oraz zagadnienia poruszonego w apelacji obrońcy M. K., które w istocie dotyczyło wszystkich oskarżonych (zaznaczenie w opisie czynu, że sprzedaż wyrobów tytoniowych bez akcyzy odbywała się też z ustalonymi osobami, wskazanymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego). Zakres tych zmian oraz ich powody zostaną omówione poniżej w tabeli 5.
  6. Lp. Zarzut 3.
  7. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. P. – adw. A. R.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 424 § 1 kpk poprzez lakoniczne i niemerytoryczne odniesienie się w treści pisemnego uzasadnienia wyroku do szeregu nieścisłości związanych z faktycznym przeprowadzeniem transakcji objętych treścią aktu oskarżenia z uwagi na wątpliwości jakie zrodziły się w toku postępowania przed Sądem. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Kontrola odwoławcza nie potwierdziła by doszło do naruszenia przez Sąd I instancji dyspozycji art. 424 § 1 kpk. Przeciwnie, sporządzone przez ten organ orzekający uzasadnienie spełniało ustawowe wymagania wskazane w tym przepisie, było odpowiednio szczegółowe i wbrew wskazaniom apelacji wyjaśniało wszystkie okoliczności zachowań P. P. objętych zaskarżonym wyrokiem. Znamienne jest przy tym, że zeznania świadków wskazanych w apelacji, trafnie zostały przez Sąd Rejonowy uznane w dużej części za niewiarygodne, a przez to nie stanowiły one podstawy ustaleń faktycznych czynionych w odniesieniu do P. P.. Tymczasem obrońca właśnie w oparciu o te wątpliwe dowody osobowe budował tezy jakoby Sąd Rejonowy miał nie wyjaśnić nieścisłości związanych z faktycznym przeprowadzeniem transakcji wyrobami akcyzowymi bez polskich znaków akcyzy. Było to zatem działanie, które nie mogło skutkować uwzględnieniem podniesionego zarzutu odwoławczego. Skoro bowiem dowody te zostały zakwestionowane w toku oceny, a Sąd Rejonowy dysponował innymi wiarygodnymi dowodami potwierdzającymi przeprowadzenie przez oskarżonego P. P. transakcji, które dokładnie wymienił i omówił w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, to trafne było poczynienie ustaleń faktycznych właśnie w oparciu o te dowody, które zasługiwały na miano wiarygodnych. Na etapie ustalania stanu faktycznego dotyczącego oskarżonego P. P. nie było już żadnych nieścisłości, czy sprzeczności co do faktycznego przebiegu transakcji wyrobami akcyzowymi, które wymagałyby wyjaśnienia, czy też zastosowania art. 5 § 2 kpk. Wniosek Uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmiana zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Wbrew twierdzeniom obrońcy P. P. w przedmiotowej sprawie nie doszło do obrazy przepisu art. 424 § 1 kpk. Sporządzone uzasadnienie wyroku w części dotyczącej osoby P. P. spełniało wszystkie wymagania ustanowione w wymienionym przepisie. Warto nadmienić, że zgłoszone wnioski nie korelowały de facto z treścią podniesionego zarzutu albowiem nawet gdyby rzeczywiście doszło do naruszenia przez Sąd Rejonowy dyspozycji przepisu art. 424 § 1 kpk nie byłoby to podstawą dla wydania w instancji odwoławczej wyroku reformatoryjnego uniewinniającego oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu, czy też wyroku kasatoryjnego. Zgodnie bowiem z art. 455a kpk nie można uchylić wyroku z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia standardów określonych w art.
  8. W takiej sytuacji Sąd odwoławczy byłby zobowiązany do uzupełnienia treści wyroku Sądu Rejonowego w taki sposób by odpowiadało ono wymogom procesowym. Sąd Okręgowy dokonał pewnych modyfikacji zaskarżonego wyroku w części dotyczącej przypisanego oskarżonemu czynu, co było następstwem uchybień dostrzeżonych z urzędu oraz uwzględnienia zagadnienia podniesionego w apelacji obrońcy M. K., które w istocie dotyczyło wszystkich oskarżonych. Zakres tych zmian oraz ich powody zostaną przedstawione w pkt 5.
  9. niniejszego uzasadnienia. Lp. Zarzut 3.
  10. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. P. – adw. A. R.: Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż oskarżony dopuścił się zarzucanego jemu czynu i to, mimo iż z materiału zgromadzonego w sprawie, a zwłaszcza dowodu z przesłuchań świadków wynika, iż nie zostało zweryfikowane czy transakcje jakie związane są z komunikatami, stanowiącymi podstawę ustalenia stanu faktycznego, zostały zrealizowane i czy w dalszych komunikatach nie jest mowa o tym samym towarze, tym bardziej, że ponad połowa świadków wskazywała, że do części transakcji faktycznie nie dochodziło. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Mając na względzie rozważania przedstawione w pkt 3.6., co do nieprawidłowej zdaniem obrońcy oskarżonego P. P. dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny dowodów, również ten tu postawiony zarzut został w postępowaniu odwoławczym uznany za nietrafny. Błąd w ustaleniach faktycznych mający polegać na niezasadnym przyjęciu sprawstwa oskarżonego za przypisany mu w wyroku czyn, w istocie sprowadzał się jedynie do subiektywnego stanowiska obrońcy, opartego na dowodach, którym prawidłowo odmówiono przymiotu wiarygodności. Mianowicie na wyjaśnieniach oskarżonego P. P. oraz zeznaniach świadków, którzy wbrew treści rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...) negowali nabywanie od P. P. wyrobów akcyzowych nieoznaczonych polskimi znakami akcyzy, bądź też umniejszali ilość tych wyrobów będących przedmiotem poszczególnych transakcji. Sprawstwo i wina podsądnego odnośnie przypisanego mu w wyroku czynu zabronionego zostało zaś ustalone w sposób niewątpliwy w oparciu o wiarygodny materiał dowodowy, szczegółowo wskazany w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Warto tu wspomnieć o zeznaniach grupy osób, które rozpoznały go jako sprzedawcę papierosów i tytoniu tańszych niż w sklepie, a także o wskazaniach świadków potwierdzających, że P. P. oferował swoim odbiorcom szeroki asortyment papierosów, pochodzących zza wschodniej granicy. Dowody te współgrały ze sobą, tworząc logiczny i zgodny z zasadami doświadczenia życiowego obraz przebiegu inkryminowanych zdarzeń. Do ustaleń faktycznych Sąd Rejonowy przyjął wyłącznie okoliczności wykazane ponad wszelka wątpliwość. W pełni zrozumiałym było w takiej sytuacji wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego. Wbrew więc twierdzeniom obrońcy, Sąd Rejonowy nie dopuścił się błędu w ustaleniach faktycznych przyjmując za wykazane sprawstwo i winę P. P. co do przypisanego mu w zaskarżonym wyroku przestępstwa karnoskarbowego. Wniosek Uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższego wniosku z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Ustalenia faktycznie poczynione przez Sąd Rejonowy na temat sprawstwa i winy oskarżonego co do przypisanego mu czynu były poprawne i w całości oparte na wiarygodnym materiale dowodowym. Natomiast przeciwne stanowisko obrońcy w tej kwestii zostało osadzone wyłącznie na tych dowodach, które w toku weryfikacji materiału dowodowego zostały odrzucone jako niewiarygodne i tym samym nieprzydatne dla ustalenia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy. Wobec tego, nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego uniewinniającego oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu. Nie było także powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy, ponieważ nie zaistniała żadna z sytuacji, o których mowa w przepisie art. 437 § 2 kpk. Sąd Okręgowy dokonał pewnych modyfikacji zaskarżonego wyroku w części dotyczącej P. P., jednak było to następstwem uchybień dostrzeżonych z urzędu oraz uwzględnienia zagadnienia poruszonego w apelacji obrońcy M. K., które w istocie dotyczyło wszystkich oskarżonych. Zakres tych zmian oraz ich powody zostaną omówione w pkt 5.
  11. Lp. Zarzut 3.
  12. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego P. P. – adw. A. R.: Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że materiał zgromadzony w sprawie w postaci nagrań z kontroli operacyjnej o kryptonimie (...), na których zarejestrowano rozmowy P. P. z nieustalonymi osobami mają dowodzić tego, że ilość jaka została wg organów ścigania wyartykułowana w czasie tych rozmów, czyli np. 1 worek pyrów, jest ilością papierosów oraz tytoniu, którą P. P. nielegalnie wprowadził do obrotu. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Sąd odwoławczy nie stwierdził po stronie Sądu Rejonowego błędów w ustaleniu ilości i rodzaju wyrobów akcyzowych będących przedmiotem poszczególnych transakcji zawieranych przez P. P. z jego odbiorcami, w oparciu o analizę konkretnych rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...), określonych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Przeszkodą dla dokonania takich ustaleń faktycznych nie było też to, że uczestnicy tych rozmów używali zakamuflowanego języka, mającego zapewnić bezpieczny kanał komunikacji. Dzięki rozciągniętej w czasie kontroli operacyjnej, powtarzającym się w rozmowach zwrotom oraz zeznaniom części świadków, możliwa była szeroka i kompleksowa analiza treści tych dialogów. W efekcie czego Sąd I instancji dokonał trafnych ustaleń co do faktycznego znaczenia poszczególnych zwrotów używanych przez uczestników rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Sąd Rejonowy miał przy tym na względzie wszystkie okoliczności wynikające z poszczególnych dowodów, w szczególności wagową wielkość paczek tytoniu do palenia, którymi handlowali oskarżeni oraz ilości paczek jakimi posługiwali się oni przy sprzedaży papierosów. Oczywistym przy tym jest, że rozmówcy celowo używali takich sformułowań aby unikać określeń wskazujących na transakcje dotyczące wyrobów tytoniowych, skoro były one bezprawne. Sąd odwoławczy nie widział podstaw aby podważać prawidłowość wnioskowania organu meriti, które pozostaje pod ochroną art. 7 kpk. Podkreślić w tym miejscu należy, że ustalenia faktyczne nie zawsze muszą bezpośrednio wynikać z konkretnych dowodów. Mogą one także wypływać z nieodpartej logiki sytuacji stwierdzonej konkretnymi dowodami, jeżeli owa sytuacja jest tego rodzaju, że stanowi oczywistą przesłankę, na której podstawie doświadczenie życiowe nasuwa jednoznaczny wniosek, iż dane okoliczności faktycznie wystąpiły. Dedukcyjne wnioskowanie, a więc dochodzenie od prawdziwych przesłanek do prawdziwych wniosków, jako logicznie niezawodne, odpowiada zasadom prawidłowego rozumowania i tym samym mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 7 kpk ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2024 r., sygn. akt VIII AKa 38/23, Lex nr 3749448). Taki rodzaj wnioskowania z powodzeniem został zastosowany w niniejszej sprawie, odnośnie rzeczywistego znaczenia zwrotów używanych na określenie wyrobów tytoniowych, w rozmowach telefonicznych z P. P., zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Wniosek Uchylenie zaskarżonego orzeczenia w celu przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia któregokolwiek z powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Sąd Okręgowy uznał bowiem za bezbłędne ustalenia faktycznie poczynione przez Sąd Rejonowy co do odkodowanych zwrotów używanych w trakcie rozmów telefonicznych z udziałem oskarżonego, a zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...). Przeciwne stanowisko obrońcy w tej materii było niezasadne i nie zostało poparte przekonującą argumentacją. Wobec tego, nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego -uniewinniającego oskarżonego od popełnienia przypisanego mu czynu. Nie było także powodów uzasadniających uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy, ponieważ nie zaistniała żadna z sytuacji, o których mowa w przepisie art. 437 § 2 kpk. Tym bardziej nie stwierdzono podstaw aby zalecać cofnięcie sprawy prokuratorowi, gdyż apelujący nie wykazał istotnych braków postępowania przygotowawczego, ani też pozostałych uwarunkowań określonych w art. 344a kpk, niezbędnych do przeprowadzania uzupełniającego postępowania przygotowawczego. Lp. Zarzut 3.
  13. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego J. L. – r.pr. M. H.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks przez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów, która przekształciła się w dowolną ocenę dowodu z materiałów uzyskanych w toku kontroli operacyjnych (...), (...), (...), (...), (...), a także dowodów z wyjaśnień oskarżonych, tj. J. L., P. S., J. M., M. S.
(2)oraz M. T.
(1), a także zeznań świadków, tj. M.
(1)S.
(1), E. T., A. M.
(1), M. S.
(3), D. K., T. D. oraz A. M.
(2), jak również wyjaśnień podejrzanego M.
(1)K.
(1), naruszającą zasady prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, polegającą na błędnym przyznaniu pełnego przymiotu wiarygodności ustaleniom dokonanym w toku ww. kontroli operacyjnych, co przełożyło się na znaczne zawyżenie ilości tytoniu, jak również papierosów, mających być przedmiotem czynu zabronionego, a także przy jednoczesnym błędnym nieprzyznaniu przymiotu wiarygodności części wyjaśnień J. L., a także wyjaśnieniom ww. osób oraz zeznaniom ww. świadków w postępowaniu przygotowawczym (tj. M.
(1)S.
(1), E. T., A. M.
(1), M. S.
(3), M.
(1)K.
(1), D. K., T. D., A. M.
(2)) oraz w postępowaniu sądowym (tj. M.
(1)S.
(1), E. T., A. M.
(1), D. K.), w których w pełni bądź częściowo zaprzeczyli oni, aby nabywali tytoń lub papierosy od oskarżonego albo w znaczny sposób korygowali oni ilości tytoniu lub papierosów, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia tego, jakimi ilościami tytoniu bądź papierosów miał handlować J. L.. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Uwagi ogólne poczynione w pkt 3.2. niniejszego uzasadnienia odnoszą się także do oceny dowodów dotyczących oskarżonego J. L., stąd aby ich nie powtarzać, odesłać należy do tam poczynionych rozważań. Sąd odwoławczy nie stwierdził zgłaszanych uchybień jakie miałyby wystąpić przy weryfikacji materiału dowodowego dotyczącego przestępstwa, którego przedmiotem były wyroby akcyzowe, a dotyczącego tego podsądnego. Ocena tych dowodów była rzetelna, szczegółowa i uwzględniała ona w odpowiednim stopniu dyrektywy z art. 7 kpk, tj. zasady doświadczenia życiowego, logicznego rozumowania oraz wskazania wiedzy. Sąd Rejonowy w przeciwieństwie do obrońcy J. L. dokonał kompleksowej oceny dowodów, uwzględniającej wszystkie istotne okoliczności wynikające z poszczególnych elementów dowodowych i uznał za wiarygodne jedynie te z nich, które na to zasługiwały w świetle dyrektyw z art. 7 kpk. To natomiast, że ocena ta okazała się niekorzystna dla J. L. i doprowadziła do wydania wyroku skazującego, a przez to była ona niesatysfakcjonująca dla obrońcy i jego klienta, nie oznacza, że była błędna. Podkreślić przy tym trzeba, że skoro ocena dowodów dokonana przez organ meriti, dotycząca czynu przypisanego J. L. w punkcie III zaskarżonego wyroku była wszechstronna, pełna, logiczna i wsparta zasadami doświadczenia życiowego, to z powołaniem na stanowisko Sądu Najwyższego przywołane powyżej w pkt. 3.7., zwalniało to Sąd odwoławczy z obowiązku drobiazgowego odnoszenia się do zarzutu apelacji obrońcy J. L.. Należy mieć na względzie, że skarżący negując prawidłowość oceny dowodów nie przedstawił żadnych konkretnych argumentów wskazujących na naruszenie przy tym reguł swobodnej oceny dowodów z art. 7 kpk, a jedynie zaprezentował swoje odmienne w tym względzie stanowisko, sprowadzające się do stwierdzenia, że skoro część świadków zaprzeczyła by byli oni odbiorcami wyrobów akcyzowych od J. L., to należało bezrefleksyjnie oprzeć się na tych właśnie zeznaniach. Tymczasem wskazywane w apelacji dowody osobowe pozostawały w jawnej sprzeczności z treścią nagrań rozmów zabezpieczonych w ramach kontroli operacyjnej (...). Istotne jest także to, że świadkowie byli przesłuchiwani na rozprawie po upływie pewnego czasu od dat transakcji wyrobami akcyzowymi prowadzonych przez J. L., przez co mogli oni dokładnie nie pamiętać wszystkich okoliczności tych zdarzeń, gdzie chodziło o powtarzające się zakupy wyrobów tytoniowych w detalicznych ilościach, na użytek własny. Te transakcje nie miały więc doniosłego znaczenia, aby je w sposób szczególny zapamiętać. Ponadto, co równie ważne, świadkowie ustaleni przez Sąd Rejonowy jako nabywcy wyrobów tytoniowych, doskonale zdawali sobie sprawę, że kupują od J. L. papierosy, czy tytoń do palenia nieoznaczone polskimi znakami akcyzy z nielegalnego obrotu wyrobami akcyzowymi wprowadzonymi do Polski wbrew przepisom ustawy o podatku akcyzowym, a robili to świadomie chcąc nabyć tego rodzaju towary w zdecydowanie niższych cenach niż oferowane legalnie w sklepach. Naturalnym zjawiskiem w takiej sytuacji była obawa przed odpowiedzialnością karną i chęć ukrycia faktycznego charakteru takich transakcji. Widoczne to było bardzo wyraźnie w zeznaniach świadków umawiających się telefonicznie z J. L. na nabycie „zaszyfrowanych” towarów, którzy zaprzeczali aby ich rozmowy zabezpieczone w trakcie kontroli operacyjnej (...) dotyczyły zakupu wyrobów tytoniowych bez akcyzy, bądź na rozprawie umniejszali przedmiot takich transakcji twierdząc, że kupowali znacznie mniej papierosów czy tytoniu do palenia niż pierwotnie przyznawali. Nie oznacza to jednak, że do takich transakcji nie dochodziło, czy też że ich przedmiotem były inne ilości niż podane w trakcie zamówień składanych telefonicznie przez świadków. Nieodparta logika faktów nie pozwalała na zaaprobowanie takich tez apelacji. Słusznie zwrócił uwagę Sąd Rejonowy na to, że oskarżony J. L. nie prowadził działalności handlowej wyrobami mięsnymi (kurczaki, kiełbasa), produktami żywnościowymi (np. majonez, rodzynki), tekstyliami (poduszki), warzywami (marchew, koperek), owocami (wiśnie), płodami rolnymi (pszenica), wyrobami piekarniczymi (torcik, bułki, rogaliki) itd, a używane określenia przedmiotu sprzedaży miały uchronić go przed odpowiedzialnością karną. Co warte podkreślenia, oskarżony J. L. nie zaprzeczył aby dysponował wyrobami tytoniowymi bez polskich znaków akcyzy i je udostępniał innym osobom, zakwestionował zaś skalę zarzuconego mu procederu. Z wyjaśnień oskarżonego ani innych dowodów zaproponowanych przez obronę nie wynikały okoliczności, które skutecznie zakwestionowałyby ustalenia Sądu i wskazania organów ścigania co do rodzaju i ilości wyrobów tytoniowych bez polskich znaków akcyzy, które nabywał i następnie sprzedawał innym nieustalonym i ustalonym osobom, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu, w inkryminowanym okresie czasu oskarżony nie był nigdzie zatrudniony, nie osiągał żadnych dochodów „z legalnych źródeł”. Ponadto, wyniki przeszukań u J. L. w dniu 12 stycznia 2021 r. potwierdziły, że dysponował hurtowymi ilościami wyrobów tytoniowych, z przeznaczeniem na wprowadzenie do obrotu na polski rynek, a nie tylko posiadania ich na użytek własny, jak wyjaśniał. Co więcej, już wcześniejsza obserwacja działań tego oskarżonego (wyniki obserwacji policyjnej garażu przy ul. (...) w P. oraz treść rozmów telefonicznych z M. S.
(2)) potwierdzała, że był on zaopatrzeniowcem M. S.
(2)w papierosy i tytoń, co wykazało przeszukanie u ww. w dniu 16 września 2019 r., gdzie ujawniono 51.149 sztuk papierosów i 5,473 kg tytoniu bez polskich znaków akcyzy. Był też zaopatrzeniowcem J. M., o czym świadczą z kolei towary zabezpieczone w wyniku przeszukania u ww. w dniu 7 listopada 2019 r. oraz ich dowodowe rozmowy telefoniczne. Kontrola odwoławcza wykazała też trafność ustaleń dotyczących nielegalnych transakcji tego typu pomiędzy oskarżonym J. L. a M.
(1)K.
(1). To, że ani sam M. K.
(1)ani nikt z członków jego rodziny nie pali papierosów i tytoniu, nie oznacza, że nie mógł go nabywać w celu dalszej odsprzedaży. Przeprowadzone wobec jego osoby czynności śledcze wykazały zaś właśnie, że M. K.
(1)po odebraniu paczki od oskarżonego J. L. w dniu 12 lipca 2019 r., informował swojego klienta, że ma towar (rozmowy zarejestrowane w ramach kontroli operacyjnej (...)). Podobnie zakres przestępczego procederu łączącego oskarżonych J. L. i P. S. nie mógłby zostać właściwie zakreślony gdyby poprzestać na samych wyjaśnieniach tych podsądnych, a takiego obrotu sprawy, wbrew regułom procedury karnej, spodziewałby się i w tym wypadku obrońca apelujący w imieniu oskarżonego J. L.. Twierdzenia o grzecznościowym dostarczeniu kiełbasy P. S. a nie nielegalnych wyrobów tytoniowych brzmią naiwnie w świetle całokształtu okoliczności kontrolowanej sprawy. Warto wspomnieć, że inni rozmówcy J. L. także zamawiali u niego tego rodzaju towary, a przecież ustalono bezspornie, że oskarżony nie handlował takimi i żadnymi innymi produktami. Poza tym zdawkowość dialogów pokazuje, że ukrywają one faktyczny temat rozmowy. O tym, że łączą ich wymierne interesy w skrzętnie kamuflowanym procederze świadczy wypowiedź oskarżonego J. L. do P. S. z dnia 26 lipca 2019 r. „bardzo dobry prajsik dostaniesz jak będziesz chciał” (kontrola operacyjna pod kryptonimem (...)). Sąd odwoławczy nie zgodził się też ze skarżącym w zakresie, w jakim próbował umniejszać wartość dowodową wyjaśnień osób pomawiających J. L., tj. J. M., M. S.
(2)oraz M. T.
(1). Sąd I instancji należycie bowiem uwzględnił specyficzny charakter tych wyjaśnień, bacząc czy nie zmierzają one li tylko do uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia oraz czy mają potwierdzenie w innych dowodach. Obrona nie zdołała przekonać Sądu II instancji do swoich racji w tym zakresie. To, że M. S.
(2)sygnalizował chęć dobrowolnego poddania się karze, nie rzutowało na treść jego wyjaśnień dotyczących osoby J. L., nie przerzucał on bowiem ciężaru odpowiedzialności karnej na jego osobę. Apelujący zapomina natomiast o tym, że ww. osoby również prowadziły z oskarżonym rozmowy telefoniczne podlegające kontroli operacyjnej, które istotnie podbudowywały ich twierdzenia, obciążające J. L., były też pomocne we właściwym rozszyfrowywaniu faktycznie nabywanych towarów. Konkludując, Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny wszystkich zgromadzonych w tej sprawie dowodów dotyczących ściśle osoby J. L.. Nieskutecznym zabiegiem było przy tym zarzucie przywoływanie przez apelującego fragmentów zeznań świadków i wyjaśnień współoskarżonych w tej sprawie. Sąd Rejonowy dokonując weryfikacji materiału dowodowego pod kątem jego wiarygodności miał na względzie całość zeznań poszczególnych świadków, a także wyjaśnień oskarżonych. Organ orzekający, co wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, dostrzegł wszystkie istotne wewnętrzne sprzeczności w zeznaniach świadków oraz wyjaśnieniach oskarżonych. Następnie zaś trafnie je rozstrzygnął, dając wiarę jedynie tym częściom tych dowodów osobowych, które na to zasługiwały w świetle dyrektyw z art. 7 kpk. Istotne jest, że Sąd Rejonowy dokonywał tej oceny dowodów w sposób kompleksowy, każdorazowo mając na względzie całość zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, w tym także mające niebagatelne znaczenie dla ustaleń faktycznych wyniki przeszukań przeprowadzonych m.in. u oskarżonych: J. L., J. M., M. S.
(2)oraz M. T.
(1), wyjaśnienia tych osób, a także omawiane już wyżej wyniki kontroli operacyjnej pod kryptonimem (...). Sposób wartościowania poszczególnych dowodów przeprowadzony przez Sąd Rejonowy był trafny i przede wszystkim obiektywny, czego nie sposób powiedzieć o ocenie dowodów w kształcie proponowanym w apelacji obrońcy J. L.. Według metody apelującego, na wiarygodność zasługiwały te fragmenty dowodów osobowych, które przemawiały na korzyść J. L.. Znamiennym jest jednak, że obrońca dobierał takie elementy osobowych źródeł dowodowych, mające w jego ocenie być wiarygodne, które mu w danym przypadku bardziej pasowały i czynił to w zupełnym oderwaniu od zasad przewidzianych w art. 7 kpk. Apelujący przekonywał bowiem, że błędnie odmówiono wiarygodności tym zeznaniom świadków, w których zaprzeczali by nabywali od J. L. wyroby akcyzowe, bądź by należało przyjąć, że przedmiotem transakcji były wyroby akcyzowe w ilości ostatecznie przyznanej przez świadków. Jednocześnie obrońca wskazywał, że w przypadku wyjaśnień współoskarżonych niepoprawne było dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o te właśnie dowody osobowe a nie wyłącznie w oparciu o treści rozmów oskarżonych zarejestrowane w trakcie kontroli operacyjnej. Taka wybiórcza ocena dowodów była oczywiście bezpodstawna, a sprawstwo J. L. w zakresie czynu przypisanego mu w pkt III zaskarżonego wyroku zostało wykazane wszechstronnie przeanalizowanym materiałem dowodowym. Obrońca w ramach zarzutu błędnej oceny dowodów kwestionował przyjęte przez Sąd Rejonowy ustalenia znaczeń zakamuflowanych określeń dla wyrobów akcyzowych używanych w trakcie rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...) z udziałem J. L.. Krytyka ta nie spotkała się z aprobatą organu odwoławczego, co przedstawiono powyżej oraz przy omawianiu zarzutów podniesionych przez innych apelujących. Odkodowanie znaczeń poszczególnych sformułowań jakie padały w trakcie rozmów było prawidłowe i dokonane przez Sąd Rejonowy z odpowiednią starannością. Uwzględniało przy tym specyfikę tego procederu oraz wyniki działań operacyjnych Wydziału dw. z PG Komendy Miejskiej Policji. Całość argumentacji przedstawionej w ramach tożsamych przedmiotowo zarzutów pozostałych apelujących odnosi się także do argumentacji zawartej w apelacji obrońcy J. L.. Apelujący nie zdołał wykazać by te czynności organu meriti były przeprowadzone w sposób błędny. Na pewno do uwzględnienia twierdzeń skarżącego nie mogły doprowadzić absurdalne tezy jakoby Sąd Rejonowy każde sformułowanie jakie padało w trakcie rozmów zarejestrowanych w ramach kontroli operacyjnej (...) uważał alternatywnie za tytoń do palenia lub papierosy. Gdyby tak rzeczywiście było przedmiot czynów zabronionych przypisanych oskarżonym zawierałby znacznie większe ilości tych wyrobów akcyzowych. Tymczasem określenie tych przedmiotów pozostawało w zgodzie z wiarygodnymi dowodami zgromadzonymi w tej sprawie. Nadmienić należy, że oskarżony używał numerów telefonów zarejestrowanych na dane innych osób, celowo często zmieniał numery telefonów z których korzystał i dopiero gdy uznał, że jest bezpiecznie informował swoich odbiorców o nowym kanale kontaktu. Te konspiracyjne działania korelują z używaniem przez część odbiorców J. L. zakamuflowanego języka dla ukrycia realnego przedmiotu transakcji dokonywanych z udziałem tego oskarżonego. Prawdą jest, że J. L. w swoich wyjaśnieniach próbował tłumaczyć, że czasami grzecznościowo dostarczał znajomym pszenicę, czy mięso ze świniobicia. Podkreślić jednak trzeba, że takie tłumaczenia pojawiły się na dalszym etapie postępowania i należało je traktować jako próbę dopasowania ich treści do zeznań konkretnych świadków, którzy w taki pokrętny sposób wyjaśniali, co miało być przedmiotem rozmów z J. L.. Sąd Rejonowy trafnie jednak ocenił tę część wyjaśnień oskarżonego i przekonująco ją zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Konkludując, weryfikacja materiału dowodowego stanowiącego podstawę ustaleń faktycznych czynu przypisanego J. L. w pkt III zaskarżonego wyroku była prawidłowa, a przeciwne stanowisko obrońcy oskarżonego chybione. Skarżący dostrzegał tylko te dowody, które mu odpowiadały pod przyjęta linię obrony, ignorując bądź bezzasadnie kwestionując ten materiał dowodowy, który był dla jego klienta niekorzystny. Istotne jest przy tym, że obrońca nie zdołał wykazać by wyselekcjonowany przez niego w apelacji materiał dowodowy zasługiwał na cechę wiarygodności, a jednocześnie by niewygodne dla podsądnego dowody, stanowiące podstawę ustaleń faktycznych, powinny zostać odrzucone przez organ odwoławczy. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez dokonanie korekty przyjętych przez Sąd I instancji ilości tytoniu oraz papierosów, którymi handlować miał oskarżony i zmiana orzeczonej wobec niego kary. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego wyżej zarzutu. Przeprowadzone postępowanie odwoławcze zasadniczo nie potwierdziło żadnych nieprawidłowości w procesie oceny dowodów dokonanym przez Sąd Rejonowy. Ocena dowodów dotyczących czynu przypisanego J. L. w pkt III zaskarżonego wyroku była prawidłowa i zgodna z dyrektywami wymienionymi w art. 7 kpk, tj. zasadami logicznego rozumowania, wskazaniami wiedzy i doświadczenia życiowego Wobec tego, nie było podstaw do wydania z tego powodu wyroku jakiego oczekiwałby obrońca, tj. wyroku reformatoryjnego z dokonaniem znacznej korekty przyjętych ilości tytoniu i papierosów, którymi handlował oskarżony i w konsekwencji zmiany orzeczonej wobec niego kary. Sąd Okręgowy dokonał modyfikacji zaskarżonego wyroku w części dotyczącej J. L., jednak było to następstwem stwierdzonych z urzędu uchybień Sądu I instancji w zakresie przyjętej kwalifikacji prawnej czynu oraz podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej w zaskarżonym wyroku za przypisany czyn zabroniony. Doszło także do zmiany wymiaru kary wobec oskarżonego J. L. poprzez jej złagodzenie, o co wnioskował obrońca. Chociaż nastąpiło to z innych powodów aniżeli te jakie podnosił apelujący w ramach omawianego tu zarzutu. Zakres tych zmian oraz ich powody zostaną przedstawione w pkt 5.2. niniejszego uzasadnienia. Lp. Zarzut 3.12. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego J. L. – r.pr. M. H.: Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów w postaci wyjaśnień złożonych przez J. L., zgodnie z którymi M. T.
(1)powiedział J. L., że ma przydział kawy w pracy, za co w zamian otrzymywał czasami papierosy, a jednocześnie J. L. wiedział, iż M. T.
(1)pracował w firmie (...) Sp. z o.o., tj. spółce produkującej kawę i uznaniu ich za niewiarygodne, podczas gdy okoliczności bezsporne, takie jak praca M. T.
(1)w spółce produkującej kawę, posiadanie przez niego deputatu kawy oraz dawanie w zamian za kawę papierosów przez J. L. świadczą o wiarygodności złożonych przez niego wyjaśnień, co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku, że J. L. nawet nie mógł przypuszczać, że kawa pochodzi z przestępstwa albowiem M. T.
(1)zapewniał go, iż kawa pochodzi z deputatu, co doprowadziło do błędnego stwierdzenia zrealizowania przez oskarżonego znamion strony podmiotowej czynu zabronionego z art. 291 § 1 kk. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut okazał się trafny, a Sąd Okręgowy uznał, że ocena dowodów będących podstawą skazania J. L. za przypisany mu w pkt VI zaskarżonego wyroku czyn, (przestępstwo z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk), była w istotnych elementach dla ustaleń strony podmiotowej tego czynu dowolna i nie pozostawała pod ochroną art. 7 kpk. W przeciwieństwie do prawidłowej weryfikacji materiału dowodowego stanowiącego podstawę skazania za czyn przypisany oskarżonemu w pkt III zaskarżonego wyroku, w tym przypadku Sąd Rejonowy niezasadnie odmówił wiarygodności wyjaśnieniom J. L., w których utrzymywał, że był przekonany, iż kawa jaką otrzymywał od M. T.
(1)w zamian za wyroby tytoniowe pochodzi z legalnego źródła, tj. z deputatu. W świetle zasad doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania zapewnień tych nie można było jednoznacznie zakwestionować. Zdaniem Sądu odwoławczego pełna i zobiektywizowana analiza dowodów zebranych odnośnie tego zarzutu – umyślnego paserstwa, nie dawała podstaw do pozbawionego żadnych wątpliwości ustalenia, że oskarżony miał pełną świadomość albo co najmniej mógł przypuszczać, że objęta zarzutem kawa w ilości 35 kg, przekazywana mu przez M. T.
(1)została uzyskana z czynu zabronionego. Prawidłowe było co prawda ustalenie Sądu I instancji, że oskarżony J. L. wiedział, iż M. T.
(1)zatrudniony był w palarni kawy i uprawniony był przez to do uzyskania deputatu kawy. Jak jednak wynika z wyjaśnień J. L. oraz M. T.
(1), ten drugi zbywając ją nie informował podsądnego o wielkości przysługującego mu deputatu kawy ani o gramaturze otrzymywanych w ramach tego przydziału paczek kawy (...). Tej okoliczności Sąd Rejonowy nie zbadał z należytą wnikliwością w kontekście twierdzeń oskarżonego nie przyznającego się do tego czynu. Ponadto, przeprowadzony proces nie wykluczył, że M. T.
(1)mógł mieć legalny dostęp do większej ilości kawy, np. poprzez przekazywanie mu tego artykułu przez innych pracowników, z przysługującego im przydziału pracowniczego (np. odpłatnie bądź w zamian za inne towary, czy usługi). Takie wymiany wśród pracowników nie są niczym nadzwyczajnym, zwłaszcza że nie każdy pije kawę, albo kawa oferowana w deputacie niekoniecznie musi mu odpowiadać. Możliwy był także scenariusz, że M. T.
(1)zgromadził pewien zapas kawy, której nie wykorzystał, otrzymanej legalnie jeszcze przed okresem objętym zarzutem i dlatego w późniejszym czasie dysponował większymi ilościami tego produktu. Jak wynika z materiału dowodowego (zeznania świadka z ramienia (...) Sp. z o.o.) pracownik otrzymywał 3 kg kawy na 3 miesiące. Wedle zarzutu zaś oskarżony miałby nabyć od M. T.
(1)minimum 35 kg kawy w przedziale czasowym od 9 lipca 2019 r. do 12 stycznia 2021 r., czyli w ciągu ponad 18 miesięcy, zatem w stosunkowo długim okresie. Prawdą jest, że w przedmiotowym postępowaniu ustalono, że M. T.
(1)dopuszczał się na terenie zakładu pracy kradzieży kawy i dlatego też został później zwolniony z pracy, to jednak nastąpiło w czasie nie objętym zarzutu paserstwa. J. L. mógł więc zasadnie przyjmować, że kawa jaką uzyskiwał M. T.
(1)nie pochodziła z czynu zabronionego i nie sposób uznać takiego przeświadczenia za zupełnie błędne. Istotne jest także, że nawet w przypadku uznania wyjaśnień J. L. za niezasługujące na wiarę w omawianym zakresie, nie można w sposób niebudzący wątpliwości ustalić jaka część z będących przedmiotem zarzutu 35 kg kawy została uzyskana z przestępstwa kradzieży, a jaką M. T.
(1)otrzymał legalnie, jako przysługujący mu deputat. Wszelkie te nie dające się usunąć wątpliwości, zgodnie z dyspozycją przepisu art. 5 § 2 kpk należało rozstrzygnąć na korzyść podsądnego J. L.. Warto jeszcze dodać, że z rozmów zabezpieczonych w ramach kontroli operacyjnej (...), w których przewija się temat kawy nie wynika by M. T.
(1)i J. L. używali specjalnego słownika szyfrując ten produkt, jak to miało miejsce w wypadkach transakcji wyrobami akcyzowymi. To także poddaje w wątpliwość, czy J. L. faktycznie wiedział że kawa pochodzi z czynu zabronionego. Poza tym ustalona w tym postępowaniu ilość kawy nabyta przez J. L. była prawie raz większa aniżeli deputat przysługujący M. T.
(1)w okresie objętym zarzutem (18 kg), zatem nie była to ilość znaczna, bijąca w oczy, która wykluczałaby prawdziwość przeświadczenia oskarżonego o legalnym pochodzeniu produktu. Poza tym, co godne podkreślenia, na podstawie zebranego materiału dowodowego nie sposób ustalić w sposób pozbawiony żadnych wątpliwości, że J. L. wiedział, czy chociażby mógł przypuszczać o nielegalnym źródle pochodzenia kawy uzyskiwanej od M. T.
(1), w tym aby ilość kawy przekraczająca przysługujący M. T.
(1)deputat została uzyskana przez niego w sposób niezgodny z prawem. Brak też było podstaw aby zarzucać oskarżonemu lekkomyślność, czy brak ostrożności bo trzeba by to również odnieść do konkretnych ilości tego towaru. Jednoczesne stwierdzić należało, że zostały wyczerpane wszelkie dostępne dowody, które mogłyby być pomocne do rozstrzygnięcia sprawy w omawianym zakresie. Reasumując powyższe, rację miał apelujący obrońca, że Sąd Rejonowy dopuścił się uchybień proceduralnych przy ocenie dowodów stanowiących podstawę przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Nie została tu bowiem uwzględniona, a powinna zostać zasada in dubio pro reo, określona w art. 5 § 2 kpk. Sąd Rejonowy nie dostrzegł szeregu wyżej wskazanych wątpliwości, dotyczących głównie strony podmiotowej zarzucanego oskarżonemu przestępstwa. Wobec zaś istniejących wątpliwości, których nie udało się usunąć w niniejszym procesie, należało oskarżonego J. L. uniewinnić od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od wskazanego czynu z uwagi na niewypełnienie znamion strony podmiotowej czynu zabronionego z art. 291 kk (ani też art. 292 kk). ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd odwoławczy uznał wniosek za zasadny wobec uwzględnienia zgłoszonego przez obrońcę zarzutu. Organ meriti dopuścił się uchybień w ocenie dowodów przyjętych za podstawę skazania J. L. za czyn z art. 291 § 1 kk, w tym nie dostrzegł szeregu wątpliwości co do jego zawinienia i sprawstwa. Wobec braku możliwości usunięcia tych wątpliwości należało je wszystkie rozstrzygnąć na korzyść oskarżonego. Po zastosowaniu zasady in dubio pro reo zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do pociągnięcia oskarżonego do odpowiedzialności karnej za występek z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, ani nawet za paserstwo nieumyślne z art. 292 § 1 kk. Dlatego też, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w pkt VI i uniewinnił oskarżonego J. L. od popełnienia zarzuconego mu przestępstwa z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk. Lp. Zarzut 3.
  1. Zarzut podniesiony przez obrońcę oskarżonego J. L. – r.pr. M. H.: Obraza prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, tj. art. 65 § 1 kks i art. 54 § 1 kks przez ich błędne zastosowanie i jednoczesne błędne niezastosowanie typu uprzywilejowanego z art. 65 § 3 kks oraz błędne niezastosowanie wyłącznie art. 54 § 2 kks, podczas gdy kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości albowiem w wyroku wskazano, że wynosi ona 147.189 zł podatku akcyzowego oraz 34.441 zł podatku od towarów i usług, tj. łącznie 181.630 zł. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Rację ma obrońca oskarżonego, że Sąd Rejonowy uznając oskarżonego J. L. za winnego popełnienia przestępstwa opisanego w sentencji zaskarżonego wyroku, jednocześnie przyjął błędną kwalifikację prawną tego czynu uznając, że wyczerpuje on kumulatywnie znamiona z art. 65 § 1 kks oraz art. 69 § 1 kks i art. 54 § 1 i 2 kks w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 7 § 1 kks i za ten czyn wymierzył mu karę na podstawie art. 65 § 1 kks w zw. z art. 7 § 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 2 kks. Organ meriti przyjmując taką kwalifikację prawną rzeczywiście nie uwzględnił tego, na co zwrócił uwagę apelujący, tj. że łączna wartość narażonych i uszczuplonych poprzez działania J. L. podatków (akcyzowego oraz VAT), wynosząca łącznie 181.630 zł nie przekraczała progu określonego w art. 52 § 14 kks jako „mała wartość”. Mała wartość narażonego na uszczuplenie podatku jest to wartość, która w czasie popełnienia czynu zabronionego nie przekracza dwustukrotnej wysokości minimalnego wynagrodzenia. Skoro minimalne wynagrodzenie w roku 2021, gdy przypadała końcowa data czynu ciągłego przypisanego J. L., wynosiło 2.800 zł, to „mała wartość” podatku narażonego na uszczuplenie, przyjmowana wedle daty czynu była do kwoty 560.000 zł. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że apelujący obrońca J. L. błędnie wskazał kwotę minimalnego wynagrodzenia, z uwzględnieniem której należało określić próg „małej wartości” w rozumieniu art. 52 § 14 kks. Dlatego też, do zbadania czy wysokość uszczupleń podatkowych przypisanych oskarżonemu J. L. mieści się w określeniu „mała wartość”, należało uwzględnić prawidłową wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę, czyli 2.800 zł. W następstwie tego należało stwierdzić, że czyn oskarżonego opisany w pkt III zaskarżonego wyroku winien być zakwalifikowany z art. 65 § 3 kks, albowiem to ten przepis w przypadku jeżeli kwota narażonego na uszczuplenie podatku jest małej wartości, przewiduje niższy wymiar kary aniżeli za czyn z art. 65 § 1 kks. Zaskarżony wyrok powinien w związku z tym zostać zmieniony zarówno w zakresie kwalifikacji prawnej czynu J. L., jak i w podstawie prawnej wymiaru orzeczonych wobec niego kar pozbawienia wolności oraz grzywny. Uchybienie to zostało konwalidowane przez organ odwoławczy, który dokonał niezbędnych modyfikacji zarówno podstawy prawnej czynu, jak i podstawy prawnej wymiaru kary orzeczonej wobec J. L.. To uchybienie Sądu Rejonowego, trafnie podniesione przez obrońcę J. L., zostało uwzględnione przez organ odwoławczy także co do innych oskarżonych i pozwoliło na wskazanie prawidłowej kwalifikacji prawnej co do czynów innych oskarżonych oraz na podanie właściwej podstawy prawnej wymiaru orzeczonych wobec nich kar. W przypadkach, które tego wymagały kwalifikacja prawna czynu i podstawy wymiaru kary zostały odpowiednio zmodyfikowane przez Sąd II instancji. Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zmianę kwalifikacji prawnej czynu zabronionego popełnionego przez J. L., a w konsekwencji wymierzenie J. L. jedynie kary grzywny. ☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Sąd Okręgowy przyznał rację apelującemu, że konieczne było zmodyfikowanie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu J. L. i podstawy prawnej wymiaru orzeczonej względem niego kary. Wynikało to z uchybień opisanych powyżej w pkt. 3.
  2. Na uwzględnienie nie zasługiwała jednak druga część wniosku końcowego apelacji o zmianę wymiaru kary poprzez wymierzenie J. L. wyłącznie kary grzywny. Podkreślić bowiem należy, że pomimo dokonania zmiany kwalifikacji prawnej czynu na łagodniejszą (zmiana art. 65 § 1 kks błędnie przyjętego przez Sąd Rejonowy na art. 65 § 3 kks przewidujący łagodniejszy wymiar kary) występowała podstawa do obligatoryjnego obostrzenia wymiaru kary z art. 37 § 1 pkt 2 kks w zw. z art. 38 § 1 pkt 2 kks, uzasadniająca jednoczesne wymierzenia oskarżonemu kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny. Uległ zmianie wymiar kary orzeczonej wobec J. L. za czyn przypisany mu w pkt III, zakwalifikowany w instancji odw

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.