Sygn. akt VII U 250/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia SO Renata Gąsior Protokolant st. sekr. sądowy Marta Jachacy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2025 r. w Warszawie sprawy B. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. o wysokość kapitału początkowego i emerytury na skutek odwołania B. J. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. z dnia 4 października 2023 r. znak: (...) (...) z dnia 12 października 2023 r. znak:(...) z dnia 12 października 2023 r. znak: (...) oddala odwołania. R. G. UZASADNIENIE W dniu 15 grudnia B. J. wniósł trzy odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych(...) Oddział w W., tj. od decyzji z dnia 4 października 2023 r. znak: (...) (...), dotyczącej ponownego ustalenia kapitału początkowego, wskazując, że ustalony w niej kapitał początkowy został zaniżony, ponieważ organ rentowy przy jego obliczaniu nie uwzględnił okresu, kiedy odwołujący się wykonywał pracę jako pracownik młodociany oraz dodatku za pracę w szczególnych warunkach lub rekompensaty (odwołanie – k. 3 akt sądowych VII U 250/24). od decyzji z dnia 12 października 2023 r. znak: (...)o przyznaniu prawa do emerytury powszechnej, wskazując, że jej kwota jest zaniżona. W uzasadnieniu stanowiska odwołujący się wskazał, że domaga się przyznania emerytury w prawidłowej wysokości, tj. z uwzględnieniem prawidłowej wartości kapitału początkowego. Dodatkowo odwołujący się nadmienił, że domaga się renty z tytułu wypadku przy pracy (odwołanie – k. 2 akt sądowych VII U 251/24). od decyzji z dnia 12 października 2023 r. znak: (...)odmawiającej prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury powszechnej. Ubezpieczony domagał się, by organ rentowy ponownie ustalił emeryturę powszechną, jednak z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. został uznany za niekonstytucyjny (odwołanie – k. 2 akt sądowych VII U 252/24). Pismem z dnia 8 stycznia 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. w odpowiedzi na odwołania B. J. wniósł o ich oddalenie na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu stanowiska organ rentowy scharakteryzował krótko przebieg toczącego się przed nim postępowania, przytoczył chronologię zdarzeń, a w zakresie roszczeń B. J. wskazywał na ich niezasadność, każdorazowo czyniąc odwołania do przepisów prawa, w świetle których roszczenia odwołującego nie znajdowały uzasadnienia (odpowiedzi na odwołania – k. 3 akt sądowych VII U 252/24, k. 3 akt sądowych VII U 251/24, k. 4 akt sądowych VII U 250/24). Zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2024 r. Sąd połączył celem łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z odwołań od dwóch decyzji z dnia 12 października 2023 r. ze sprawą z odwołania od decyzji z dnia 4 października 2023 r. i prowadził je dalej pod sygnaturą VII U 250/24 (z arządzenia - k. 5 akt sądowych VII U 252/24 i k. 5 akt sądowych VII U 251/24). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: B. J. urodził się (...) Zatrudniony był kolejno: od 1.09.1966 r. do 20.03.1968 r. w Fabryce (...) S.A. w W., gdzie pobierał naukę zawodu od 1.04.1968 r. do 31.12.1969 r. w Warsztacie (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 1.10.1970 r. do 18.08.1971 r. w Warsztacie (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 1.09.1971 r. do 12.12.1971 r. w Warsztacie (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 6.01.1972 r. do 17.08.1972 r. w Warsztacie (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 4.09.1972 r. do 20.08.1973 r. w Warsztacie (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 3.09.1973 r. do 22.11.1973 r. w Warsztat (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 22.02.1974 r. do 31.10.1976 r. w (...) Farbce (...) w W. na podstawie umowy o pracę od 3.11.1976 r. do 18 listopada 2005 r. w Komendzie Powiatowej Policji w W. na podstawie umowy o pracę (bezsporne). W dnu 8 kwietnia 2011 r. B. J. złożył wniosek o ustalenie kapitału początkowego. Decyzją z dnia 13 marca 2012 r. organ rentowy ustalił kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. w wartości 152.110,20 zł. Do ustalenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął okresy składkowe w wymiarze 29 lat 4 miesięcy i 28 dni oraz nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 29 dni (decyzja o ustaleniu kapitału początkowego – k. 26-27 a.r. tom dotyczący kapitału początkowego). W dnu 14 czerwca 2012 r. organ rentowy ponownie – uwzględniając dodatkowe udowodnione przez B. J. okresy – ustalił kapitał początkowy na dzień 1 stycznia 1999 r. w wartości 159.326,97 zł. Do ustalenia kapitału początkowego organ rentowy przyjął okresy składkowe w wymiarze 31 lat i 6 dni oraz nieskładkowe w wymiarze 1 miesiąca i 9 dni (decyzja o ponownym ustaleniu kapitału początkowego – k. 37-38 a.r. tom dotyczący kapitału początkowego). B. J. w dniu 21 sierpnia 2012 r. złożył wniosek o emeryturę. Organ rentowy, mając na uwadze wiek wnioskodawcy w momencie składania wniosku, rozpatrzył go jako wniosek o emeryturę wcześniejszą (bezsporne). Wystąpienie z wnioskiem o emeryturę spowodowało potrzebę przeliczenia kapitału początkowego. Kolejnymi decyzjami, tj. z dnia 20 września 2012 r. oraz 21 września 2012r. organ rentowy przeliczył kapitał początkowy poprzez dodanie do udowodnionych okresów składkowych, okresu równego różnicy pomiędzy wiekiem emerytalnym 65 lat, a faktycznym wiekiem przejścia na emeryturę. Różnica ta wyniosła 53 miesiące i okres ten dodano do uprzednio ustalonego okresu składkowego, co łącznie dało 425 miesięcy. Kapitał początkowy po przeliczeniu z uwzględnieniem dodanego okresu ustalono na 174.170,15 zł ( decyzje z dnia 20 września 2012 r. i z dnia 21 września 2012 r. – k. 40 i 41 akt rentowych, tom dotyczący kapitału początkowego). Następnie, załatwiając wniosek o emeryturę, organ rentowy w dniu 26 września 2012 r. wydał decyzję o przyznaniu świadczenie, tj. emerytury wcześniej na podstawie art. 184 ustawy z dnia ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (decyzja z dnia 26 września 2012 r. – k. 18 akt rentowych I tom dotyczący emerytury). W dniu 16 lipca 2021 r. ubezpieczony złożył w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w W. wniosek o ponowne przeliczenie emerytury z uwzględnieniem przeliczenia średniego dalszego trwania życia z tablic obowiązujących w dniu osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Ponadto w związku z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 6 marca 2019r., ubezpieczony wniósł o obliczenie powszechnej emerytury bez odejmowania wcześniejszej emerytury (wniosek z 16 lipca 2021 r., k. 53 a.r.). Decyzją z dnia 11sierpnia 2021 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. odmówił B. J. przeliczenia emerytury. Tego same dnia organ rentowy wydał również decyzję znak: (...), którą odmówił B. J. ponownego obliczenia świadczenia z zastosowaniem najkorzystniejszego średniego dalszego trwania życia (decyzja ZUS z 11 sierpnia 2021 r., k. 54 a.s., decyzja ZUS z 11 sierpnia 2021r., k. 55 a.s.). Od ww. decyzji B. J. wniósł odwołanie. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2021 r. w sprawie VII U 1485/21 akt Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił odwołania od decyzji. Na skutek apelacji B. J. Sąd Apelacyjny w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z dnia 20 stycznia 2023 r., sygn. akt III AUa 563/22 uchylił wyrok Sądu Okręgowego i poprzedzające go dwie decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi rentowemu. Organ rentowy wznowił postawianie w sprawie emerytury dla B. J.. W Dniu 4 października 2023 r. wydał decyzję znak (...)-2004 o ponownym ustaleniu kapitału początkowego. Kapitał określony w przedmiotowej decyzji ustalono na wartość wyższą niż poprzednio, tj. na 159.326,97 zł. Do jego obliczenia Zakład przyjął 31 lat, 6 dni okresów składkowych i 1 miesiąc, 9 dni okresów nieskładkowych. W załączniku do decyzji organ rentowy zawarł informację, że uwzględnia ona okres pracy od 1 września 1966 r. do 20 marca 1968 r. w Fabryce (...) S.A. w W. jako uczeń praktycznej nauki zawodu. Ponadto organ rentowy poinformował, że przy ponownym ustaleniu kapitału początkowego odebrał dodany uprzednio okres składkowy w wymiarze 53 miesięcy (decyzja z dnia 4 października 2023 r. – nienumerowana kart akt rentowych – tom dotyczący kapitału początkowego). Następnie, w dniu 12 października 2023 r. Zakład wydał dwie decyzje. Pierwsza z nich, decyzja znak: (...) dotyczyła przyznania emerytury w powszechnym wieku emerytalnym na podstawie art. 24 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o kapitał początkowy ustalony decyzją z dnia 4 października 2023 r. Druga decyzja, znak: (...)-2004 dotyczyła odmowy prawa do przeliczenia emerytury powszechnej. (...) na podstawie ustawy z 19 czerwca 2020 r. (decyzje z dnia 12 października 2023 r. – nienumerowane karty akt rentowych). B. J. odwołał się od każdej z ww. decyzji organu rentowego, co zainicjowało postępowanie sądowe (odwołania: k. 3 akt sądowych VII U 250/24, k. 2 akt sądowych VII U 251/24, k. 2 akt sądowych VII U 252/24). Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie powołanych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym w aktach kapitałowych i emerytalnych. Zdaniem Sądu dokumenty, na których Sąd oparł swoje ustalenia, są wiarygodne. Nie były one kwestionowane przez strony w zakresie ich autentyczności i zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy, a zatem okoliczności wynikające z treści tych dokumentów mogły stanowić podstawę dokonanych ustaleń. Sąd na podstawie art. 235 2 § 1 pkt 5 k.p.c. pominął dowód z przesłuchania odwołującego B. J., który zgodnie z wnioskiem dowodowym miał być przesłuchany na okoliczność wypadku przy pracy i przebywania w szpitalu. W ocenie Sądu przeprowadzenie ww. dowodu nie było w sprawie konieczne, okoliczności, które miały być wykazane w wyniku przeprowadzenia wnioskowanego dowodu nie były sporne. Z kolei to co stanowiło przedmiot sporu zostało dostatecznie wyjaśnione na podstawie przeprowadzonych dowodów z dokumentów. Przedmiot sprawy sprowadzał się do zagadnienia prawnego pozostającego w kognicji Sądu, zatem nie zachodziła konieczność przesłuchania odwołującego, a przesłuchanie takie – w ocenie Sądu – prowadziłoby wyłącznie do bezzasadnego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Ubezpieczony B. J. wniósł trzy odwołania od kolejno wydawanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...)Oddział w W. decyzji, jednak żadne z nich nie zasługiwało na uwzględnienie. Odwołania dotyczyły: decyzji z dnia 4 października 2023 r. znak: (...) (...), dotyczącej ponownego ustalenia kapitału początkowego; decyzji z dnia 12 października 2023 r. znak: (...) o przyznaniu prawa do emerytury powszechnej; decyzji z dnia 12 października 2023 r. znak: (...) o odmowie prawa do ponownego ustalenia wysokości emerytury powszechnej Spór w rozpatrywanej sprawie koncentrował się wokół dokonanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyliczenia wartości kapitału początkowego B. J. i wysokości świadczenia emerytalnego. Przechodząc do rozważań o niezasadności odwołań na wstępie – mając na uwadze przedmiot zaskarżonych decyzji – wskazać należy, że na podstawie art. 26 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. 2023r. poz.1251), zwanej dalej ustawą emerytalną, emerytura stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia ustalonej w sposób określony w art. 25 ustawy przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku równym wiekowi przejścia na emeryturę danego ubezpieczonego, z uwzględnieniem ust. 5 i art. 183 ustawy. Z kolei z art. 25 ust. 1 ustawy emerytalnej wynika, że podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury, zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot środków zaewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem ust. 1a i 1b oraz art.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.