Sygn. akt III AUa 45/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący: sędzia Wiesława Stachowiak Protokolant: Beata Tonak po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2023 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy D. S., B. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. o podleganie ubezpieczeniu społecznemu na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. od wyroku Sądu Okręgowego w Koninie z dnia 24 listopada 2020 r. sygn. akt III U 308/20 oddala apelację. sędzia Wiesława Stachowiak UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. Inspektorat we W. decyzją nr (...) z dnia 03.01.2020r. znak: (...) stwierdził, że D. S. z tytułu zatrudnienia w firmie PHU (...) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emertytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 06.04.2008r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że od 06.04.2008r., tj. po dacie wydania wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 09.01.2008r., ubezpieczona nie świadczy pracy w ramach zawartej umowy o pracę z firmą (...), a umowę o pracę od wyżej wskazanej daty uznaje się za pozorną. Zdaniem ZUS pozostawanie odwołującej w ubezpieczeniu społecznym ma wyłącznie na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie statusu podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz prawo do świadczeń z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Odwołania od powyższej decyzji złożyły D. S. oraz B. B., wnosząc o zmianę decyzji i ustalenie, że D. S. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.04.2008r. Decyzją z dnia 25.03.2020r. nr (...) znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w P. Inspektorat we W. zmienił decyzję (...) znak (...) i stwierdził, że D. S. z tytułu zatrudnienia w firmie PHU (...) nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom: emertytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.04.2008r. W uzasadnieniu organ rentowy wskazał, że zmienił zaskarżoną decyzję z uwagi na uwzględnienie argumentacji podniesionej w odwołaniu przez ubezpieczoną, w części dotyczącej uznania za pozorną umowy o pracę zawartej 01.10.2005r. z uwagi na wyrok Sądu Okręgowego w Koninie z 09.01.2018r. Od powyższej decyzji również odwołały się D. S. i B. B.. Ubezpieczona i płatnik składek wniosły o zmianę decyzji i ustalenie, że D. S. podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.04.2008r. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2020r., w sprawie III U 308/20, Sąd Okręgowy w Koninie zmienił zaskarżone decyzje w ten sposób, że ustalił, iż D. S. z tytułu zatrudnienia u płatnika składek B. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...) w S. podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 6 kwietnia 2008r. Podstawę rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego stanowiły następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne: B. B. prowadzi działalność gospodarczą od 1998r. Posiada sklep z artykułami biurowymi i usługami, tj. laminowanie. W trakcie studiów (...) pomagała matce B. B. w prowadzeniu działalności gospodarczej jako osoba współpracująca. Następnie była zatrudniona u płatnika niepełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawcy. D. S. zamierzała wyjechać do pracy do Anglii. Wówczas B. B. zaproponowała jej, że zatrudni ją w firmie (...) oraz podwyższy jej wynagrodzenie. W dniu 01.10.2005r. ubezpieczona została zatrudniona w firmie (...) na stanowisku kierownika administracyjnego w pełnym wymiarze czasu pracy za wynagrodzeniem 4.500 zł. Po przeprowadzonej u płatnika składek kontroli decyzją z dnia 22.03.2006r. ZUS uznał, że D. S. w okresie od 01.10.2005r. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik z tytułu zatrudnienia u płatnika B. B.. Od powyższej decyzji odwołała się D. S., a Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 14.09.2006r. wydanym w sprawie III U 486/06 zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że ustalił, że odwołująca D. S. z tytułu umowy o pracę zawartej z B. B. podlegała ubezpieczeniom: emerytalno-rentowym, chorobowemu i wypadkowemu począwszy od 01.10.2005r. Od wyroku Sądu Okręgowego apelację złożył organ rentowy, a Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z 09.01.2008r. oddalił apelację. Na wniosek ubezpieczonej w okresie od 01.07.2008r. do 31.12.2008r. pracowała ona w PHU (...) w wymiarze czasu pracy 1/2 etatu. W dniach 27.07.2012r. - 30.07.2012r. ZUS przeprowadził u płatnika składek kontrolę. Kontrola ta nie wykazała żadnych nieprawidłowości w zakresie zgłaszania do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych z budżetu państwa, świadczeń rodzinnych, wypłacania świadczeń oraz dokonywania rozliczeń z tego tytułu. Pismem z dnia 22.07.2019r. ZUS wezwał ubezpieczoną do złożenia wyjaśnień dotyczących jej zgłoszenia do ubezpieczeń jako pracownika u płatnika składek B. B.. Ubezpieczona poinformowała ZUS, że stosowne wyjaśnienia składała w 2006r. We wrześniu 2019r. ZUS ponownie przeprowadził kontrolę u płatnika składek. Następnie ZUS wydał zaskarżone decyzje z 03.01.2020r. i 25.03.2020r., w których uznał, że D. S. nie podlega ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od 06.04.2008r. Od 06.04.2008r., pracując na stanowisku kierownika, D. S. przychodziła do sklepu i zajmowała się w dalszym ciągu obsługiwaniem klientów, wystawianiem faktur, przyjmowaniem towarów, prowadzeniem akt osobowych pracowników, wykonywaniem przelewów, zamawianiem towarów, przygotowywała księgi do biura rachunkowego, decydowała o polityce cenowej i rabatowej, była odpowiedzialna za kontakty z kontrahentami. Pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy. Ubezpieczona swoją obecność w pracy potwierdzała podpisując listę obecności. D. S. w trakcie zatrudnienia w PHU (...) przechodziła szkolenia okresowe BHP. Ubezpieczona ma problemy z kręgosłupem, przeszła operację kolana, ma schorzenia barków. W związku z powyższym wielokrotnie przebywała na zwolnieniach lekarskich i korzystała z zasiłków chorobowych i świadczenia rehabilitacyjnego. Ponadto korzystała ze zwolnienia lekarskiego będąc w dwóch ciążach. Ubezpieczona będąc pracownikiem PHU (...) przebywała w okresach od 08.11.2005r. do 10.12.2005r., od 01.01.2006r. do 21.08.2006r., od 17.10.2006r. do 31.03.2008r. na zasiłku chorobowym, od 01.04.2008r. do 05.04.2008r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 06.04.2008r. do 30.04.2008r. na urlopie bezpłatnym, od 20.05.2008r. do 24.06.2008r., od 04.09.2008r. do 21.09.2008r., od 17.02.2009r. do 16.03.2009r., od 24.03.2009r. do 21.04.2009r. na zasiłku opiekuńczym, od 30.04.2009r. do 25.09.2009r. na zasiłku chorobowym, od 26.09.2009r. do 26.02.2010r. na zasiłku macierzyńskim, od 27.02.2010r. do 12.04.2010r. na zasiłku opiekuńczym, od 13.04.2010r. do 14.10.2010r., od 16.10.2010r. do 06.10.2011r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 07.10.2011r. do 06.11.2011r. na zasiłku opiekuńczym, od 08.11.2011r. do 27.11.2011r. na zasiłku chorobowym, od 28.11.2011r. do 25.12.2011r. na zasiłku opiekuńczym, od 10.01.2012r. do 09.07.2012r. na zasiłku chorobowym, od 10.07.2012r. do 05.01.2013r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 14.01.2013r. do 18.01.2013r., od 21.01.2013r. do 28.01.2013r. na zasiłku chorobowym, od 01.02.2013r. do 04.02.2013r. na zasiłku opiekuńczym, od 05.02.2013r. do 16.02.2013r. na zasiłku chorobowym, od 18.02.2013r. do 25.02.2013r. na zasiłku opiekuńczym, od 26.02.2013r. do 11.03.2013r. na zasiłku chorobowym, od 12.03.2013r. do 18.03.2013r. na zasiłku opiekuńczym, od 19.03.2013r. do 23.03.2013r., od 02.04.2013r. do 16.04.2013r., od 18.04.2013r. do 30.04.2013r., od 02.05.2013r. do 17.05.2013r., od 20.05.2013r. do 25.05.2013r. na zasiłku chorobowym, od 29.05.2013r. do 04.06.2013r. na zasiłku opiekuńczym, od 12.06.2013r. do 28.06.2013r., od 04.07.2013r. do 15.07.2013r., od 17.07.2013r. do 30.11.2013r. na zasiłku chorobowym, od 01.12.2013r. do 14.04.2014r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 16.04.2014r. do 02.05.2014r. na zasiłku opiekuńczym, od 05.05.2014r. do 10.05.2014 na zasiłku chorobowym, od 12.05.2014r. do 20.05.2014r. na zasiłku opiekuńczym, od 21.05.2014r. do 31.05.2014r., od 04.06.2014r. do 14.06.2014r. na zasiłku chorobowym, od 16.06.2014r. do 24.06.2014r. na zasiłku opiekuńczym, od 25.06.2014r. do 23.12.2014r. na zasiłku chorobowym, od 24.12.2014r. do 21.06.2015r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 01.07.2015r. do 19.07.2015r. na zasiłku opiekuńczym, od 20.07.2015r. do 27.07.2015r. na zasiłku chorobowym, od 03.08.2015r. do 11.08.2015r. na zasiłku opiekuńczym, od 12.08.2015r. do 25.08.2015r., od 31.08.2015r. do 20.09.2015r., od 25.09.2015r. do 30.11.2015r. na zasiłku chorobowym, od 01.12.2016r. do 16.12.2016r. na zasiłku opiekuńczym, od 18.12.2018r. do 04.02.2016r. na zasiłku chorobowym, od 08.02.2016r. do 27.02.2016r., od 29.02.2016r. do 05.03.2016r., od 14.03.2016r. do 20.03.2016r. na zasiłku chorobowym, od 21.03.2016r. do 04.04.2016r. na zasiłku opiekuńczym, od 06.04.2016r. do 23.04.2016r., od 25.04.2016r. do 27.05.2016r. na zasiłku chorobowym, od 06.06.2016r. do 14.06.2016r. na zasiłku opiekuńczym, od 15.06.2016r. do 05.09.2016r., o 12.09.2016r. do 29.10.2016r. na zasiłku chorobowym, od 04.11.2016r. do 13.11.2016r., od 18.11.2016r. do 26.11.2016r., od 06.12.2016r. do 14.12.2016r., od 22.12.2016r. do 29.12.2016r. na zasiłku opiekuńczym, od 04.01.2017r. do 02.02.2017r., od 06.02.2017r. do 11.02.2017r., od 14.02.2017r. do 15.03.2017r., od 21.03.2017r. do 19.04.2017r. na zasiłku chorobowym, od 11.05.2017r. do 27.05.2016r., od 02.06.2017r. do 16.06.2017r. na zasiłku opiekuńczym, od 11.07.2017r. do 16.08.2017r. na zasiłku chorobowym, od 12.09.2017r. do 25.09.2017r. na zasiłku opiekuńczym, od 10.10.2017r. do 16.10.2017r. na zasiłku chorobowym, od 19.10.2017r. do 25.10.2017r. na zasiłku opiekuńczym, od 31.10.2017r. do 04.11.017r., od 09.11.2017r. do 11.12.2017r. na zasiłku chorobowym, od 12.12.2017r. do 17.12.2017r. na zasiłku opiekuńczym, od 18.12.2017r. do 15.05.2018r. na zasiłku chorobowym, od 16.05.2018r. do 11.03.2019r. na świadczeniu rehabilitacyjnym, od 19.03.2019r. do 24.03.2019r., od 10.04.2019r. do 23.04.2019r. na zasiłku opiekuńczym, od 15.05.2019r. do 03.06.219r., od 17.06.2019r. do 30.06.2019r. na zasiłku chorobowym, od 01.07.2019r. do 07.07.2019r. na zasiłku opiekuńczym, od 15.07.2019r. do 07.08.2019r. na zasiłku chorobowym, od 12.08.2019r. do 18.08.2019r. na zasiłku opiekuńczym, od 27.08.2019r. do 02.09.2019r., od 11.10.2019r. do 25.10.2019r., od 05.11.2019r. do 19.11.2019r. na zasiłku opiekuńczym, od 25.11.2019r. do 30.11.2019r. na zasiłku chorobowym. W czasie przebywania przez ubezpieczoną na zwolnieniach lekarskich, świadczeniach rehabilitacyjnych, zasiłkach macierzyńskich i opiekuńczych jej obowiązki przejmowała B. B.. Kondycja finansowa PHU (...) była dobra. W 2009r. firma uzyskała dochody w kwocie 46.179,98 zł, w 2010r. w kwocie 69.244,33 zł, w 2011r. w kwocie 68.711,60 zł, w 2012r. w kwocie 55.576,46 zł, w 2013r. w kwocie 58.855,16 zł, w 2014r. w kwocie 50.847,92 zł, w 2015r. 61.647,00 zł, w 2016r. w kwocie 86.862,74 zł, w 2017r. w kwocie 82.096,91zł, w 2018r. w kwocie 102.556,52 zł. Firma uzyskiwała przychody, które pozwalały na zatrudnienie pracownika za wynagrodzeniem 4.500 zł brutto. W oparciu o tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy wskazał, że odwołanie jest zasadne. Istotą sporu w przedmiotowym postępowaniu było rozważenie, czy ubezpieczona D. S. posiada tytuł prawny do objęcia jej ubezpieczeniami społecznymi jako pracownika w PHU (...). Sąd Okręgowy powoływał następnie podstawę prawną tj. przepisy art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 22 § 1 k.p. i art. 83 k.c. wskazując, że postępowanie dowodowe potwierdziło, że D. S. co prawda często przebywała na zwolnieniach lekarskich i korzystała z zasiłków chorobowych, świadczenia rehabilitacyjnego i zasiłków opiekuńczych, jednak w przerwach między zwolnieniami lekarskimi rzeczywiście wykonywała powierzone jej obowiązki w ramach stosunku pracy. Zgłaszała się do pracy w sklepie i zajmowała się w dalszym ciągu obsługiwaniem klientów, wystawianiem faktur, przyjmowaniem towarów, prowadzeniem akt osobowych pracowników, wykonywaniem przelewów, zamawianiem towarów, przygotowywaniem ksiąg do biura rachunkowego, Pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy. Ponadto posiadała kwalifikacje i umiejętności do podjęcia i wykonywania pracy na stanowisku kierownika. Zdaniem Sądu Okręgowego nawet gdyby przyjąć, że D. S. zawarła umowę o pracę z B. B. w celu uzyskania tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym to nie można uznać, że zawarta umowa o pracę jest pozorna. Chęć uzyskania tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym jest zgodnym z prawem i zasadami współżycia społecznego celem zawarcia umowy o pracę. Sąd I instancji ustalił, że z dołączonych do niniejszej sprawy akt o sygn. III U 486/06 wynika, że Sąd Okręgowy w Koninie wyrokiem z dnia 14.09.2006r. ustalił, że D. S. z tytułu umowy o pracę zawartej z B. B. podlega ubezpieczeniom: emerytalno-rentowym, chorobowemu i wypadkowemu począwszy od 01.10.2005r. Sąd Okręgowy uznał, że umowa pracę zawarta w dniu 01.10.2005r przez ubezpieczoną D. S. i płatnika B. B. nie jest umową pozorną. Od wyroku tego apelację wniósł organ rentowy, a Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 09.01.2008r. wydanym w sprawie III AUa 1190/06 oddalił apelację. Spór w niniejszej sprawie dotyczy okresu od 06.04.2008r., a zatem okresu po wydaniu wyroku przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu w sprawie III AUa 1190/
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.