11 Regulaminu jako podstawę żądania zwrotu całej kwoty udzielonej subwencji finansowej. Pozwany wskazał, że powód nie złożył do akt żadnych dowodów potwierdzonych faktyczne niedopełnienie przez niego obowiązku. Ponadto pozwany złożył stosowne oświadczanie o rozliczeniu subwencji, jednakże złożył je bez dokumentu wskazującego umocowanie przedstawiciela spółki. Brak jest zatem podstaw by twierdzić, że pozwany nie dopełnił obowiązku złożenia oświadczenia o rozliczeniu subwencji. Ponadto zdaniem pozwanego, niezrozumiałym jest wymaganie od przedsiębiorców składania dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentowania przedsiębiorcy, osób które zawierały umowę w imieniu przedsiębiorcy, jeśli osoby te są ujawnione w rejestrze KRS przedsiębiorcy. Tym bardziej, że KRS jest jawny, jak również każdy ma prawo dostępu do danych zawartych w Rejestrze za pośrednictwem Centralnej Informacji, jak również każdy ma prawo otrzymać poświadczone odpisy, wyciągi, zaświadczenia i informacje z Rejestru. Zdaniem pozwanego, nie ma żadnego uzasadnienia do tego, aby powód wymagał od przedsiębiorcy dostarczenia odpisu KRS, w sytuacji gdy powód mając swobodny dostęp do danych KRS – bez jakichkolwiek przeszkód mógł samodzielnie zweryfikować w KRS umocowanie osoby podpisującej Umowę subwencji w imieniu Przedsiębiorcy. Nakładanie na Przedsiębiorcę takiego rodzaju obowiązków i powiązanie z nimi tak daleko idących konsekwencji w postaci wypowiedzenia Umowy subwencji w ocenie pozwanego, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stanowi nadużycie prawa podmiotowego o którym mowa w art. 5 k.c., które nie korzysta z ochrony. Pozwany wskazał ponadto, że powód nie udowodnił udostępnienia mu decyzji w sprawie zwolnienia z obowiązku zwrotu subwencji finansowej z 17 czerwca 2021 roku, a zatem brak jest podstaw by liczyć wymagalność dochodzonego roszczenia od 8 lipca 2021 roku. Na koniec pozwany zaznaczył, że do pisma z 30 sierpnia 2023 roku skierowanym do powoda dołączył oświadczenie zarządu (...) sp. z o.o. potwierdzające umocowanie osoby składającej w imieniu pozwanego wniosek o rozliczenie subwencji finansowej. W niniejszej sprawie za bezsporne należy uznać, że strony 15 maja 2020 roku zawarły Umowę subwencji finansowej w ramach programu rządowego „Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Małych i Średnich Firm”. Pozwany nie kwestionował faktu, iż powód wydał decyzję częściowo pozytywną co do przyznania pozwanemu subwencji finansowej i 19 maja 2020 roku udostępnił mu jej kwotę w wysokości 722.818,00 zł. Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do ustalenia czy niedopełnienie przez pozwanego obowiązku złożenia dokumentów potwierdzających umocowanie do PFR, które było wymagane przez Umowę oraz Regulamin mogło skutkować koniecznością zwrotu subwencji, wobec twierdzeń pozwanego, iż jawność i powszechność wpisów w KRS oraz ich treści (w tym dla powoda) zwalniałaby pozwanego z tego obowiązku, a zwrot subwencji w niniejszej sytuacji byłby nadużyciem przez powoda prawa podmiotowego. Jako podstawę roszczenia powoda należało zatem uznać tylko § 9 ust.
11 Regulaminu, zgodnie z którymi pozwany był zobowiązany do dostarczenia do Banku nie później niż do dnia 31 grudnia 2020 roku dokumentów potwierdzających, że osoba, która zaakceptowała Umowę i złożyła oświadczenie woli jej zawarcia w imieniu Przedsiębiorcy była uprawniona do jego reprezentowania lub potwierdzenie Przedsiębiorcy dokonania tych czynności. W przypadku niedostarczenia ww. dokumentów Przedsiębiorca był zobowiązany do zwrotu całości subwencji niezależnie od spełniania warunków do zwrotu subwencji w mniejszej wysokości. W takim przypadku subwencja stawała się wymagalna w terminie 14 dni roboczych od dnia udostępnienia Przedsiębiorcy informacji o decyzji powoda w sposób pozwalający Przedsiębiorcy zapoznać się z informacją o decyzji. Ubocznie należało dodać, że PFR w decyzji z 17 czerwca 2021 roku wskazał jako powód jej wydania „brak potwierdzenia umocowania do złożenia rozliczenia Subwencji w wypełnionym Oświadczeniu o rozliczeniu oraz niedostarczeniu do PFR poprawnych dokumentów dotyczących umocowania”. W związku z tym jako jedyny powód żądania zwrotu całości subwencji należy uznać nieprzekazanie do Banku dokumentów poświadczających umocowanie osoby upoważnionej do zawarcia umowy subwencji finansowej. W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy za niezasadne należy uznać stanowisko pozwanego, że niezrozumiałym jest wymaganie od przedsiębiorców składania dokumentów potwierdzających umocowanie do reprezentowania przedsiębiorcy osób, które zawarły umowę w imieniu przedsiębiorcy, jeżeli te osoby są ujawnione w KRS przedsiębiorcy, w świetle treści art. 8 Ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.) (również jako: Ustawa o KRS). Powód jako instytucja udzielająca finansowania pochodzącego ze środków publicznych, zobligowany był do sformułowania Umowy i Regulaminu. Zarządzanie środkami pochodzącymi ze środków publicznych, zwłaszcza w takiej wysokości, w jakiej powód udzielił ich pozwanemu, powinno odbywać się ze szczególną wnikliwością i skrupulatnością. Zdaniem Sądu konieczne było sformułowanie postanowień umów zawieranych w ramach swojej działalności przez powoda w taki sposób, aby były one przejrzyste, a procedura, w ramach której rozdysponowywał on środki publiczne czytelna i jasna. W ocenie Sądu, powód słusznie także mógł oczekiwać od podmiotów, z którymi zawierał umowy dochowania należytej staranności i pełnej przejrzystości oraz spełniania wszelkich stawianych im wymogów, nawet jeśli ich zdaniem mogły zostać uznawane za nadmierne i niepotrzebne. Powód miał zatem prawo skonstruować zarówno postanowienia Umowy w taki sposób w jaki to uczynił. Warunki Umowy i Regulaminu zostały sformułowane w sposób jasny, czytelny, zrozumiały oraz nie wymagały posiadania specjalistycznej wiedzy z obszaru prawa, bądź finansów. Umowa i Regulamin zostały napisane językiem prostym, szczególnie w zakresie wymagań i obowiązków, co do których spełnienia pozwany był zobowiązany. Jednym z takich wymagań był obowiązek dostarczenia do Banku nie później niż do 31 grudnia 2020 roku dokumentów potwierdzających umocowanie do zawarcia Umowy i złożenia woli w imieniu Przedsiębiorcy co do jej zawarcia pod rygorem zobowiązania do zwrotu całości subwencji, niezależenie od spełniania warunków do zwrotu subwencji w mniejszej wysokości. Taki właśnie wymóg stawiały zapisy § 9 ust.
11 Regulaminu. Umowa i Regulamin wymagały, aby pozwany złożył do PFR odpowiednie dokumenty, mimo tego pozwany nie dopełnił w tym zakresie wymogów. Przepis art. 354 § 1 k.c. wskazujący reguły prawidłowego wykonywania zobowiązań, wysuwa na pierwszy plan kryterium treści zobowiązania. Zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego w wyroku z 24 stycznia 2017 roku (V CSK 207/16), które Sąd w całości popiera, pośród wymienionych w art. 354 § 1 k.c. kryteriów określających powinność dłużnika zasadnicze znaczenie ma treść zobowiązania, którą określa źródło powstania zobowiązania, a więc w przypadku zobowiązań umownych – umowa, w razie potrzeby dookreślana przez przepisy kodeksu cywilnego albo innych ustaw. Sąd w pełni podziela ten pogląd. Strony zawierając umowę o określonej treści są świadome co jej postanowień i są zobligowane do jej przestrzegania. Jeżeli pozwany uznał wymóg § 9 ust. 1 Umowy i § 11 ust. 11 Regulaminu zobowiązujący go do dostarczenia dokumentów za niezrozumiały i nieuzasadniony w świetle przepisu art. 8 Ustawy o KRS i jego jawności oraz powszechności rejestru – w takim sensie, że zdaniem pozwanego, powód mógł sam pozyskać wymagane informacje dotyczące pozwanego z rejestru KRS, to nie zwalniało go to z postanowień Umowy, którą zawarł. Mając wątpliwości w tym zakresie, pozwany będąc zobowiązanym przez art. 355 § 1 k.c. do zachowania należytej staranności, tj. obiektywnego standardu zachowania dłużnika, jeśli chodzi o jego obowiązki w ramach istniejącego stosunku zobowiązaniowego (…) w szczególności jego zaangażowanie i dbałość w toku wykonywania zobowiązania i zachowując należytą staranność, zdaniem Sądu, powinien był skonsultować z powodem swoje wątpliwości i upewnić się co do obowiązku złożenia odpowiednich dokumentów. Tymczasem pozwany nie zrobił nic, aby wyjaśnić swoje wątpliwości, arbitralnie uznając, że złożenie przez pozwanego wymaganych Umową i Regulaminem dokumentów nie jest konieczne, w ten sposób nie wypełniając swojego obowiązku wynikającego z zawartej Umowy. Nietrafny był zatem zarzut nadużycia prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 k.c. przez powoda. To pozwany nie dołożył należytej staranności i skutkiem tego było naruszenie postanowienia Umowy przez pozwanego. Powód w sposób jasny określił w Umowie jakie obowiązki ciążyły na pozwanym. Miał zatem pełne prawo do stwierdzenia, że pozwany nie wypełnił obowiązków, które na nim ciążyły i prawidłowo na podstawie Umowy i Regulaminu mógł wypowiedzieć Umowę oraz zażądać zwrotu subwencji finansowej od pozwanego. Nie było to wykonywanie swoich uprawnień sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i dobrymi obyczajami. Okoliczność przedstawienia w piśmie z 30 sierpnia 2023 roku oświadczenia zarządu (...) sp. z o.o. z 28 sierpnia 2023 roku, że osoba składająca wniosek o rozliczenie subwencji finansowej posiadała pełne umocowanie do działania w imieniu i na rzecz (...) sp. z o.o., pochodzące od zarządu spółki, w tym do składania wszystkich oświadczeń woli oraz wiedzy w zakresie rozliczenia subwencji (k. 34v), nie miało znaczenia. Wskazać należało, że zgodnie z § 9 ust. 1 Umowy Przedsiębiorca zobowiązany był dostarczyć do Banku nie później niż do 31 grudnia 2020 roku, dokumenty potwierdzające, że osoba, która zaakceptowała Umowę i złożyła oświadczenie woli jej zawarcia w imieniu Przedsiębiorcy była uprawniona do reprezentowania Przedsiębiorcy. Pozwany nie sprostał temu obowiązku w zakreślonym terminie, a zatem był zobowiązany do zwrotu udzielonej subwencji w całości. Natomiast w zakresie roszczenia odsetkowego, pozwany podniósł zarzut nieudowodnienia przez powoda wymagalności dochodzonego w niniejszej sprawie roszczenia od 8 lipca 2021 roku. Powód w swoim pozwie wskazał, że dochodzone roszczenie stało się wymagalne 8 lipca 2021 roku. Jako dowód na tę okoliczność powód wskazał zrzut ekranu z informacją o decyzji o nieumorzeniu subwencji z dnia 17 czerwca 2021 roku. Pozwany podniósł zarzut nieudowodnienia doręczenia przedmiotowej decyzji pozwanemu, nie wykazując w ten sposób, że pozwany mógł zapoznać się z decyzją. Na rozprawie w dniu 4 marca 2025 roku pełnomocnik powoda oświadczył, że nie posiada dowodu, iż pozwany zapoznał się z decyzją oraz że nie jest w stanie wskazać, po czym poznać z dokumentu przedstawiającego zrzut ekranu, że dokument został udostępniony pozwanemu. W ocenie Sądu, wymagalność roszczenia na dzień 8 lipca 2021 roku została nieudowodniona. Powód nie był w stanie przedstawić dowodu, pozwalającego stwierdzić, że pozwany zapoznał się z decyzją 17 czerwca 2021 roku. Należało zatem uznać, że najwcześniejszym możliwym terminem zapoznania się pozwanego z treścią decyzji był moment doręczenia oświadczenia o wypowiedzeniu Umowy subwencji finansowej z 4 maja 2022 roku, które zostało doręczone pozwanemu 10 maja 2022 roku, co zostało potwierdzone elektronicznym potwierdzeniem odbioru (k. 10). Dopiero od tego momentu zdaniem Sądu, można było uznać za udowodnione, że pozwany zapoznał się z oświadczeniem powoda. Roszczenie stało się wymagalne po upływie określonych w piśmie 14 dni od dnia doręczenia pozwanemu pisma tj. 25 maja 2022 roku. Z uwagi na to dopiero od tego dnia powód mógł żądać odsetek ustawowych za opóźnienie, które wyniosły za okres od 25 maja 2022 do 9 października 2022 roku 32.081,25 zł. W związku z powyższym uwzględniając treść Umowy subwencji finansowej nr (...)SP oraz „Regulaminu ubiegania się o udział w programie rządowym – Tarcza Finansowa Polskiego Funduszu Rozwoju dla Mikro, Małych i Średnich Firm” zawartej pomiędzy Polskim Funduszem Rozwoju S.A., a (...) sp. z o.o., Sąd zasądził od pozwanego na rzecz Polskiego Funduszu Rozwoju S.A. kwotę 754.899,25 zł, na którą składała się należność główna w wysokości 722.818,00 zł i skapitalizowane odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości 32.081,25 zł. O odsetkach ustawowych za opóźnienie Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.p.c. zasądzając je od dnia wniesienia pozwu w elektronicznym postępowaniu upominawczym tj. od 10 października 2022 roku do dnia zapłaty. Sąd umorzył postępowanie w zakresie kwoty 44.137,44 zł uwzględniając treść pisma powoda z 2 sierpnia 2024 roku, w którym ograniczył on kwotę skapitalizowanych odsetek wskazanych w pozwie o ww. kwotę i w tym zakresie cofnął powództwo (art. 355 k.p.c.). W pozostałym zakresie powództwo zostało oddalone, jako nieudowodnione (art. 6 k.c.). O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c. Mając na uwadze, że pozew został uwzględniony w części (powód wygrał postępowanie w 89%, a przegrał w 11%) Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 60.330 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, uwzględniając również koszty poniesione przez powoda w elektronicznym postępowaniu upominawczym, stosownie do art. 505
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.