Sygn. akt III AUa 618/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 lutego 2025 r. Sąd Apelacyjny w Lublinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący Sędzia del. I

§ 1k.p.c., orzekł jak w sentencji wyroku.

Z wyrokiem nie zgodził się wnioskodawca. We wniesionej apelacji zaskarżył wyrok w całości, podnosząc zarzuty:

1. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 83 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły okoliczności nakładające na organ rentowy obowiązek wydania decyzji ustalającej wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy.
2. naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej podczas, przez jego niewłaściwe zastosowanie gdy zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych zastosowanie w niniejszej sprawie ma art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Podnosząc powyższe wniósł o:
3. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. do wydania decyzji w zakresie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy J. Z. w roku 2022 r. ewentualnie:
4. zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że wnioskodawca J. Z. będący osobą prowadzącą pozarolniczą działalność, ma obowiązek, jako płatnik - komornik sądowy, opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne zgodnie z art. 79 ust. 1 w związku z art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych;
5. zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kosztów postępowania za pierwszą i druga instancję w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Natomiast pozwany w odpowiedzi na apelacje wniósł o:
6. oddalenie apelacji w całości,
7. zasądzenie na rzecz ZUS Oddziału w L. kosztów zastępstwa procesowego, za drugą instancję, wg norm prawem przepisanych, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty, wskazując, jako wartość przedmiotu sporu kwotę 11.728,00 zł. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje. Apelacja wnioskodawcy nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ nie zostały w niej przedstawione zarzuty skutkujące zmianą zaskarżonego wyroku. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i zarzutów apelacyjnych, doprowadziła Sąd Apelacyjny do wniosku, że zaskarżony wyrok jest prawidłowy. Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy i przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a także poczynione przez ten Sąd rozważania prawne. Nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego przytaczania w tej części uzasadnienia (art. 387 § 2 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Sąd pierwszej instancji zgromadził pełny i wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia wszystkich istotnych dla sprawy faktów, pozwalających na rozstrzygnięcie zawisłego sporu. Trzeba też pokreślić, iż ustalenia faktyczne nie były kwestionowane przez strony i znajdują pełne oparcie w materiale dowodowym, dlatego Sąd Apelacyjny przyjmuje je za własne. Spór w sprawie ogniskuje zatem wokół zagadnień natury prawnej, które Sąd Okręgowy zidentyfikował i poddał trafnej analizie prawnej, przytaczając w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w całości stanowisko jakie Sąd Apelacyjny rozpoznający niniejszą sprawę wyraził w uprzednio zakończonych postępowaniach o tożsamym stanie faktycznym, przy niezmienionym stanie prawnym (np. wyrok z dnia 11 września 2024 roku sygn. akt III AUa 131/24, wyrok z dnia 8 stycznia 2025 roku sygn. akt III AUa 554/24). Wobec literalnego przytoczenia przez Sąd pierwszej instancji całości argumentacji jaką Sąd Apelacyjny przyjął rozstrzygając sprawy o tożsamym stania faktycznym i prawnym należy uznać, iż rozważania prawne w zakresie zasad ustalenie wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne komornika, analizy treści normatywnej art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 roku o komornikach sądowych oraz w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej zostały w pełni zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i nie wymagają uzupełnienia, stanowiąc oparcie dla rozstrzygnięcia zasadności apelacji wnioskodawcy. Podkreślić jedynie należy, iż słusznie Sąd Okręgowy dostrzegł konieczność przypomnienia zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych i powiazanie powyższych z przesłankami decydującymi o sposobie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne. Ustawodawca w art. 79a ust. 1 i w kolejnym art. 81 ust. 2-2zd ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, ustalając wysokość procentowej składki zdrowotnej i zasady ustalenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej zdecydował się na dokonanie zróżnicowania zarówno wysokości określonej procentowo składki zdrowotnej jak i sposobu wyliczenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej w ramach kręgu osób prowadzących pozarolniczą działalność w zależności od dwóch kryteriów: 1.pierwszego – formy opodatkowania (podatek według zasad ogólnych, podatek liniowy, zryczałtowany podatek od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa, podatek od kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej); 2.drugiego – kategorii podmiotowej mieszczącej się w tytule ubezpieczeniowym art. 8 ust. 6 ustawy systemowej (osób prowadzących pozarolniczą działalność). Zatem wymienione dwa kryteria mają decydujące i jedyne znaczenie dla przyjęcia zasad ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne wnioskodawcy. Przyjęcie też wniosku o zamkniętym katalogu podmiotów spełniających kryteria dla tytułu ubezpieczeniowego z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, zdefiniowanego w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej prowadzić musi do konstatacji, iż ubezpieczony spełnia ustawowe przesłanki normy art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach z opieki zdrowotnej, zatem nie można uznać, iż ziściły się kryteria normy art. 81 ust.2 za ustawy. W powołanym przepisie art. 81 ust. 2 ustawy o świadczeniach zdrowotnych ustawodawca typizuje podmioty-płatników poprzez przywołanie tytułu ubezpieczeniowego z art. 6 ut. 5 ustawy systemowej dla osób, których tak jak w przypadku komorników, na mocy przepisu szczególnego, odsyłającego (art. 33 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych) traktuje się te podmioty jako objęte tytułem ubezpieczeniowym z art. 8 ust. 6 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej. Natomiast odnosząc się do żądania apelanta, zobowiązania pozwanego do wydania decyzji w zakresie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia zdrowotne wnioskodawcy za 2022 roku należy zauważyć, iż decyzja orangu rentowego z dnia 12 czerwca 2023 roku zawiera rozstrzygnięcie wniosku ubezpieczonego z dnia 12 maja 2023 roku. Ubezpieczony wnosił o wydanie decyzji w przedmiocie ustalenia wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne za 2022 rok, zgodnie z regulacją prawną zawartą w art. 79 ust. 1 w zw. z art. 81 ust. 2za ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej. Obszerne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, przywołana argumentacja ze wskazaniem stanu prawnego, stanowiącego oparcie do wysnutego stanowiska pozwanego mimo niefortunności sformułowania samej sentencji decyzji przekonuje, iż organ rentowy zajął w sprawie stanowisko co do istoty problemu, co czyniło możliwym odniesienie się merytoryczne przez wnioskodawcę do stanowiska pozwanego i dokonanie oceny trafności tego stanowiska przez Sąd orzekający. W takim stanie rzeczy brak jest podstaw do wydania rozstrzygnięcia postulowanego jako alternatywne przez apelanta w zakresie zobowiązania pozwanego organu rentowego do wydania decyzji zgodnie z art.

§3k.p.c.

Pamiętać bowiem należy, iż stosownie bowiem do przedmiotu odwołania wniesionego od decyzji organu rentowego sąd ubezpieczeń społecznych orzeka o jego istocie. W szczególności rozpoznaniu podlega to czy zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa materialnego. Odwołanie od decyzji organu rentowego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych pełni rolę pozwu i wszczyna postępowanie sądowe. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego, sąd ubezpieczeń społecznych rozstrzyga o zasadności odwołania w granicach wyznaczonych, z jednej strony, zakresem samego odwołania, a z drugiej przez przedmiot decyzji. Przepis art.

§3k.p.c.

stanowi także podstawę prawną do rozstrzygnięcia sprawy merytorycznie przez Sąd ubezpieczeń społecznych i wówczas Sąd wyjaśnia istotę sprawy dotyczącą prawa, zobowiązania albo roszczenia strony, co znajduje właściwe zwieńczenie w kompetencji tego sądu do oddalenia odwołania, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia (art.

§ 1

k.p.c.) albo zmiany zaskarżonej decyzji w całości lub w części i orzeczenia co do istoty sprawy - art.

§ 2k.p.c.

W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie merytorycznie sprawy przez Sąd Okręgowy było możliwe i zasadne. Zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Zarzuty apelacyjne wnioskodawcy nie znajdują zatem uzasadnienia, a stanowią jedynie polemikę z prawidłowymi ustalenia Sądu Okręgowego i w ocenie Sądu Apelacyjnego w żadnej mierze nie podważyły prawidłowego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Natomiast zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, która została określona w art. 98 § 1 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Jak stanowi art. 98 § 1 1 zd. 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Stosownie do art. 99 k.p.c. w zw. art. 98 § 3 k.p.c. do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach. W niniejszej sprawie stroną ją przegrywającą jest wnioskodawca. Zatem zobowiązany jest do zwrotu kosztów procesu, których wysokość ustalona została w oparciu o § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 poz. 1935 tekst jednolity ze zm.), zgodnie z treścią obowiązującą od dnia 31 grudnia 2024 roku § 1 pkt 5 lit. b rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2024 roku (Dz.U.2024 poz. 1947). Z tych względów Sąd Apelacyjny na mocy art. 98 § 1 i § 1 1 k.p.c., art. 99 k.p.c. zw. z art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. orzekł jak w pkt II wyroku. Mając na uwadze powyższe w konsekwencji przedstawionej oceny prawnej, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację. Iwona Jawor-Piszcz