UZASADNIENIE Decyzją z dnia 19 kwietnia 2024 r. (...), stwierdził ustanie ubezpieczenia społecznego rolników I. W. w zakresie: I. ubezpieczenia wypadkowego, chorobowego i macierzyńskiego - od 1 stycznia 2024r.; (...). ubezpieczenia emerytalno-rentowego od 1 stycznia 2024 r. W uzasadnieniu podano, że w dniu 8 kwietnia 2024 r. I. W. przedłożyła zaświadczenie ZUS z dnia 13 marca 2024 r. o podleganiu ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rady nadzorczej wraz z wysokością podstawy wymiaru składek oraz oświadczenie i w związku z podleganiem innemu ubezpieczeniu społecznemu, przekroczeniem kwoty przychodu, o której mowa w art. 5b ww. ustawy oraz prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej nie spełniła warunków podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, zgodnie z art. 5a ust. 1, art. 7 ust. 1 i art. 16 ust. 3, od 1 stycznia 2024 r. wg. art. 3a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. (decyzja k. 127-128 akt (...)) I. W. odwołałą się od powyższej decyzji, wskazując, że w okresie od 21 grudnia 2023 r. do 4 kwietnia 2024 r. była członkiem rad nadzorczej firmy (...) S.A. Z tego tytułu uzyskała przychód, zaś według informacji udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 marca 2024 r. wskazana podstawa wymiaru składki wyniosła: w grudniu 2023 r. – 2241,73 zł, a w styczniu 2024 r. – 5851,68 zł. W jej przekonaniu (...) przyjął błędną interpretację pojęcia „w rozliczeniu miesięcznym” użytego w art. 5a, 5b ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników tj. jako przychód uzyskany w skali jednego miesiąca (w przekonaniu wnioskodawczyni – w jej przypadku ze stycznia 2024 r.). (odwołanie k. 3-3v.) W odpowiedzi na odwołanie, (...) wniósł o oddalenie odwołania podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. (odpowiedź na odwołanie k. 7-8v.) Sąd Okręgowy w Łodzi ustalił następujący stan faktyczny: I. W. podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników: na wniosek - od 19 listopada 2001 r. do 8 grudnia 2002 r., a ustawowo - od 9 grudnia 2002 r. do 31 lipca 2011r. oraz od 1 października 2013 r. (karta ewidencyjna płatnika k. 123 akt (...)) Od 21 grudnia 2023 r. do 5 kwietnia 2024 r. była członkiem rady nadzorczej (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w Ł. (NIP: (...)). (bezsporne) W dniu 1 lutego 2018 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek do Centralnej Ewidencji i (...) o Działalności Gospodarczej o wpis do (...), jako datę rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej wskazując dzień 1 lutego 2018 r. Podała, że przeważającym rodzajem działalności była działalność w zakresie pozostałych badań i analiz technicznych (kod (...)). (wniosek k. 52-54 akt (...), odpis z (...) k. 55 akt KRUS) W dniu 16 lutego 2018 r. - w związku z rozpoczęciem prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarcze od 1 lutego 2018 r. - wobec I. W. oraz P. P. została wydana decyzja o zmianie warunków podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników dla osób rozpoczynających wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej, do której dołączona została karta zatytułowana (...), stanowiąca pouczenie o prawach i obowiązkach rolnika wynikających z podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników. W ramach wskazanych informacji pouczono wnioskodawczynię w pkt. 1 rolnik lub domownik, który rozpocznie prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej lub rozpocznie współpracę przy prowadzeniu tej działalności podlega nadal temu jeżeli: 1) podlega ubezpieczeniu w pełnym zakresie z mocy ustawy nieprzerwanie przez co najmniej 3 lata, 2) nadal prowadzi działalność rolniczą lub stale pracuje w gospodarstwie o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego lub w dziale specjalnym, 3) nie jest równocześnie pracownikiem, nie pozostaje w stosunku służbowym, nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo do świadczeń z ubezpieczeń społecznych, 4) w sytuacji prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ubiegłym roku podatkowym należny podatek z tej działalności nie przekroczył ustawowo ustalonej rocznej kwoty granicznej. W punkcie 2 informacji wskazano natomiast, że za rozpoczęcie prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uznaje się także: 1) wznowienie wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej, której prowadzenie okresowo zawieszono, 2) zmianę rodzaju lub przedmiot wykonywanej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności. W punkcie 3 pouczenia wskazano natomiast, że do dnia 31 maja każdego roku rolnik lub domownik prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą lub współpracujący przy prowadzeniu tej działalności, podlegający ubezpieczeniu, zobowiązany jest złożyć Kasie zaświadczenie naczelnika właściwego urzędu skarbowego o kwocie należnego podatku dochodowego od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za rok miniony; jeśli kwota podatku przekroczy ustaloną na dany rok kwotę graniczną, ubezpieczenie rolnika lub domownika ustaje z dniem, do którego rolnik lub domownik zobowiązany był złożyć Kasie zaświadczenie; aAnalogicznie konsekwencje pociąga za sobą niezachowanie terminu złożenia zaświadczenia, a o ile nadal jest prowadzona pozarolnicza działalność gospodarcza. Natomiast w punkcie 4 wskazano, że wymieniona powyżej roczna kwota graniczna podlega corocznej waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem. Kwotę tę minister właściwy do spraw rozwoju wsi ogłasza w Dzienniku Urzędowym RP „Monitor Polski” w drodze obwieszczenia. W punkcie 5 za pozarolniczą działalność gospodarczą w myśl przepisów ustawy o zabezpieczeniu społecznym rolników uważa się pozarolniczą działalność gospodarczą, prowadzoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby fizycznej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, z wyłączeniem wspólników spółek prawa handlowego oraz osób prowadzących działalność w zakresie wolnego zawodu. Decyzję powyższą ubezpieczona odebrała w dniu 3 marca 2018 r. i nie zopstałą zaskarżona. Decyzja ta została przesłana także do wiadomości do (...) - Oddziału w T.. (decyzja wraz z informacją oraz potwierdzeniami odbioru k. 61-64 akt (...)) Do dnia wydania spornej decyzji, wnioskodawczyni nie informowała Kasy o zawieszeniu lub likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej. (bezsporne) W dniu 8 kwietnia 2024 r. Kasa otrzymała z (...) - II Oddziału w Ł. potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw, z którego wynikało, że I. W. jako członek rady nadzorczej, podlegający z tego tytułu ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu następującym ubezpieczeniom społecznym: - emerytalnemu od 21 grudnia 2023 r.; - rentowym od 21 grudnia 2023 r. Jednocześnie organ ZUS wskazał, że z ewidencjonowane na koncie wnioskodawczyni podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wynoszą: - za grudzień 2023 r. – 2.241,73 zł; - za styczeń 2024 r. – 5.851,68 zł. (potwierdzenie okresu ubezpieczenia oraz wysokości podstaw k. 122-122v. akt (...)) W dniu 8 kwietnia 2024 r. wnioskodawczyni złożyła w (...) oświadczenie, z którego wynikało, że do 4 kwietnia 2024 r. była członkiem Rady Nadzorczej i na dzień składania oświadczenia prowadzi ona pozarolniczą działalność gospodarczą. (oświadczenie k. 121 akt (...)) Minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2024 r. do 30 czerwca 2024 r. wynosiło 4242 zł. (bezsporne) Wnioskodawczyni w dniu 30 kwietnia 2024 r. złożyła wniosek do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej o wykreślenie jej jako przedsiębiorcy z (...) wskazując, że w dniu 30 kwietnia 2024 r. zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni przedstawiła ww. wniosek organowi (...) w dniu 30 kwietnia 2024 r. (wniosek k. 132-134v. akt (...)) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych dowodów, na które składała się przede wszystkim dokumentacja zgromadzona w aktach organu rentowego. Strony postępowania nie zgromadzonej dokumentacji, dlatego należało przyjąć wiarygodność zawartych w niej treści. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowym postępowaniu Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stanęła na stanowisku, iż I. W. w okresie wskazanym w decyzji – w styczniu 2024 r. z tytułu bycia członkiem rady nadzorczej w (...) S.A. (NIP: (...)) z siedzibą w Ł. osiągnęła przychód przekraczający kwotę minimalnego wynagrodzenia, a zatem nie spełniała warunków do podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników w danym miesiącu w myśl art. 5b ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników od 1 stycznia 2024 r. Powyższe stanowisko w całości nie zasługiwało na aprobatę. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 90, dalej: ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników), ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny, 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1 - jeżeli ten rolnik lub domownik nie podlega innemu ubezpieczeniu społecznemu lub nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty albo nie ma ustalonego prawa do świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Zgodnie art. 16 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu podlega z mocy ustawy: 1) rolnik, którego gospodarstwo obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny; 2) domownik rolnika, o którym mowa w pkt 1; 3) osoba pobierająca rentę strukturalną współfinansowaną ze środków pochodzących z (...) (...) Funduszu (...) lub ze środków pochodzących z (...) Funduszu Rolnego na rzecz (...) O. (...); 4) małżonek osoby, o której mowa w pkt 3, jeżeli renta strukturalna współfinansowana ze środków pochodzących z (...) (...) Funduszu (...) lub ze środków pochodzących z (...) na rzecz (...) O. (...) wypłacana jest ze zwiększeniem na tego małżonka. Jak wynika zaś z brzmienia art. 16 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniem emerytalno-rentowym na wniosek obejmuje się: 1) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym; 2) innego rolnika lub domownika, który podlega ubezpieczeniu wypadkowemu, chorobowemu i macierzyńskiemu w pełnym zakresie, jeżeli złożono wniosek o objęcie go ubezpieczeniem emerytalno-rentowym; 3) osobę pobierającą rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy jako rentę okresową; 3a) osobę pobierającą rodzicielskie świadczenie uzupełniające, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 roku o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym - do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2; 4) osobę, która podlegała ubezpieczeniu jako rolnik lub domownik i zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych albo zasiłku dla opiekuna na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przez okres pobierania tego świadczenia albo zasiłku – do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego, o którym mowa w art. 19 ust. 1 pkt
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.