w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c., f. art. 385 2 k.c., g. art. 4 ustawy z dnia 29 lipca 2011 roku o zmianie ustawy - Prawo Bankowe oraz niektórych innych ustaw w zw. z przepisem art. 69 ustęp 3 Prawa Bankowego i w zw. z przepisem art. 75b Prawa Bankowego, h. art. 358 § 1 i 2 k.c., i. art. 481 § 1 k.c. w zw. z art. 455 k.c., j. art. 496 k.c. w zw. z przepisem art. 497 k.c. W związku z podniesionymi zarzutami pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez oddalenie powództwa w całości, a także poprzez zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu za obie instancje. Nadto pozwanych wniósł o rozpoznanie przez Sąd II instancji postanowienia Sądu I instancji wydanego na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 czerwca 2022 roku pomijającego wniosek pozwanego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. S. na piśmie oraz dopuszczenie i przeprowadzenie pominiętego przez Sąd I instancji dowodu z zeznań świadka A. S. na piśmie. Na wypadek nieuwzględnienia wniosku, tj. wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. S. na piśmie, pozwany wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka D. M.. Skarżący ewentualnie wniósł o zmianę wyroku poprzez dodanie w punkcie II. wyroku następującego postanowienia: "z tym zastrzeżeniem, że pozwanemu (...) Bank (...) z siedzibą w W. prowadzącemu działalność w Polsce poprzez (...) Bank (...) S.A. Oddział w Polsce przysługuje uprawnienie do zatrzymania zasądzonej na rzecz powodów należności do czasu, aż B. W. i M. W. zaoferują pozwanemu zwrot otrzymanego na podstawie wspomnianej w punkcie I tego wyroku umowy świadczenia w kwocie 203 000 PLN albo zabezpieczy roszczenie o zwrot tej kwoty". W odpowiedzi na apelację strona powodowa wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Odnosząc się w pierwszym rzędzie do zarzutu naruszenia art. 189 k.p.c. Sąd Apelacyjny wskazuje, że wykładnia pojęcia interesu prawnego” musi odbywać w kontekście wszystkich okoliczności sprawy, z uwzględnieniem szeroko pojmowanego dostępu do sądów w celu zapewnienia należytej ochrony prawnej (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2021 r., I CSKP 64/21, LEX nr 3220046, z dnia 30 kwietnia 2021 r., LEX nr 32332171). Zawarte w punkcie pierwszym zaskarżonego wyroku rozstrzygnięcie dotyczy całego okresu, na jaki została zawarta umowa, w tym okresu po dacie wyrokowania i niezależne od żądania zwrotu wpłaconych na rzecz pozwanego kwot, kształtuje sytuację prawną obu stron przedmiotowego stosunku prawnego. Co więcej, słuszność takiego toku rozumowania na tle umów o kredyt waloryzowany kursem waluty obcej zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 17 marca 2022 r. (II CSKP 474/22, niepubl.). Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, co w takim wypadku nie wymaga ich ponownego przytaczania (art. 387 § 2 1 k.p.c.). Nie podziela zarzutu błędu w tych ustaleniach, co zdaniem skarżącego miałoby być wynikiem uchybienia normie art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny nie znalazł postaw do uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadka A. S. i D. M., o co skarżący wnosił zaskarżając na podstawie art. 380 k.p.c. postanowienie Sądu a quo o pominięciu tego dowodu. Wnioskowanie przez pozwanego świadkowie nie uczestniczyli w zawieraniu umowy z powodami, zatem niezależnie od ich wiedzy w przedmiocie kredytów waloryzowanych kursem waluty obce oraz obowiązujących w banku procedurach, zeznania ich nie mogły dowodzić, że procedury te zostały zachowane wobec powodów. W konsekwencji Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 227 k.p.c. w związku z art. 235 2 § 1 pkt 2,3i 5 k.p.c. Jeśli natomiast chodzi o zarzut uchybienia przez Sąd a quo normie art. 233 § 1 k.p.c., to jak wynika z ustalonych poglądów judykatury, nie może się on ograniczać się do wskazywania, że możliwe były inne wnioski odnośnie do faktów, lecz polega na wykazaniu, że wnioski wyprowadzone przez sąd orzekający były niemożliwe, niespójne, nielogiczne lub sprzeczne z doświadczeniem życiowym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 września 2002 r., sygn. akt II CKN 817/00; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2004 r., sygn. akt IV CK 339/02; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt IV CK 274/02). Zdaniem Sądu Odwoławczego, skarżący nie sprostał powyższemu obowiązkowi, a jego argumentacja ma charakter wyłącznie polemiczny względem stanowiska Sądu pierwszej instancji, który wysnuwając wnioski z materiału dowodowego zebranego w aktach uwzględnił aktualne stanowisko judykatury na tle kredytów waloryzowanych kursem waluty obcej. Sąd Okręgowy prawidłowo wyłożył, jak należy rozumieć pojęcie indywidualnego uzgodnienia postanowień umownych (§ art.
k.c.), mając na względzie, że bank posługiwał się opracowanym przez siebie wzorcem umownym oraz spoczywający na nim ciężar dowodu (art.
). Sąd Apelacyjny dodatkowo wskazuje, że do uznania postanowienia za indywidualnie uzgodnione nie wystarcza ustalenie, iż cała umowa była przedmiotem negocjacji, ale należało ustalić, iż przedmiotem negocjacji (indywidualnych ustaleń) było konkretne jej postanowienie, które potencjalnie może zostać uznane za niedozwolone (tak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 marca 2019 r., I CSK 462/18, LEX nr 2629877 i w wyroku z dnia 10 grudnia 2019 r., IV CSK 443/18, LEX nr 2775316).Ponadto przygotowanie wzorca umowy przez jedną ze stron stosunku obligacyjnego oraz oparcie tej umowy na stosowanych przez przedsiębiorcę regulaminach, stwarza silne domniemanie faktyczne, iż tak wprowadzone do stosunku obligacyjnego postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione (…) indywidualnemu uzgodnieniu postanowień umownych nie czyni zadość wybór przez konsumenta jednej z ofert zaproponowanych przez przedsiębiorcę (tak SA w Warszawie w wyroku z dnia 25 listopada 2020 r., VI ACa 779/19, LEX nr 3145135). Nie sposób również zgodzić się z zarzutem skarżącego co do rzekomo wadliwych ustaleń faktycznych w przedmiocie nienależytego spełnienia obowiązku informacyjnego wobec powodów. O wymogach, jakie powinno spełniać pouczenie konsumenta o ryzyku kursowym, traktuje bogate rzecznictwo TSUE i Sądu Najwyższego (por. wyroki TSUE z dnia 10 czerwca 2021 r. C – 776/19 i z dnia 18 listopada 2021 r. C‑212/20, wyroki z dnia 3 lutego 2022 r. (II CSKP 415/22 i II CSKP 975/22, LEX, nr 3303545, nr 3303543) akcentując wagę wymogu przejrzystości warunków umowy zawierających ryzyku kursowe dla kredytobiorcy – konsumenta (art. 4 ust. 2 i art. 5 dyrektywy nr 93.13). Wymogu tego nie można zawężać do zrozumiałości tych warunków pod względem formalnym i gramatyczny (…) należy go rozumieć jako nakładający obowiązek, aby dany warunek umowny umożliwiał właściwie poinformowanemu oraz dostatecznie uważnemu i racjonalnemu przeciętnemu konsumentowi zrozumienie konkretnego działania metody obliczenia stopy procentowej i oszacowanie w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria konsekwencje ekonomiczne takiego warunku dla swoich zobowiązań finansowych. Kr edytobiorca musi zostać jasno poinformowany, iż podpisując umowę kredytu denominowaną w obcej walucie, ponosi pewne ryzyko kursowe, które z ekonomicznego punktu widzenia może okazać się dla niego trudne do udźwignięcia w wypadku dewaluacji waluty, w której otrzymuje wynagrodzenie. Nie stanowi natomiast wypełniania obowiązku informacyjnego przedstawienie analizy historycznego kursu franka szwajcarskiego ani tym bardziej powoływanie się przez bank na złożenie w formie pisemnej przez konsumenta oświadczeń o świadomości ryzyka walutowego o standardowej treści. Warto w tym miejscu również zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r., (II CSKP 464/22), w uzasadnieniu którego Sąd Najwyższy dodatkowo wskazał, że prawidłowa informacja powinna uświadamiać konsumentowi że ryzyko silnej deprecjacji waluty obcej jest trudne do oszacowania w perspektywie długookresowej; wymaganiom tym nie czyni zadość podawania uspokajających informacji o historycznych kursach waluty indeksacji w okresie nieproporcjonalnym do przewidywanego czasu trwania umowy. Dalej Sąd Najwyższy stwierdził, że w świetle tych wymagań trudno uznać za wystarczające dane, których podanie zalecono w rekomendacji S Komisji Nadzoru Bankowego dotyczącej dobrych praktyk w zakresie ekspozycji kredytowych zabezpieczonych hipotecznie wydanej w 2006 r. na podstawie art. 137 prawa bankowego. Powyższe stanowisko znalazło odzwierciedlenie także w późniejszych judykatach Sądu Najwyższego – z dnia 30 września 2022 r.,sygn. akt I CSK 2071/22 i z dnia 2 czerwca 2023 r., sygn. akt I CSK 411/22. Jeśli zaś chodzi o zarzucaną Sądowi a quo wadliwość ustaleń w przedmiocie dowolności pozwanego co do ustalania kursów walut, to postanowienia analogiczne do ocenianych w tej sprawie były już wielokrotnie przedmiotem badania Sądu Najwyższego ( zob. np. wyroki SN z dnia: 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134; 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21). Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że takie klauzule mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie postanowienia, które uprawniają bank do jednostronnego ustalenia kursów walut, są nietransparentne i pozostawiają pole do arbitralnego działania banku. W ten sposób obarczają kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz naruszają równorzędność stron. Takie uregulowanie umowne należy uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda przedsiębiorcy (banku) w ustaleniu kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów. Co istotne, oceny postanowień umowy w zakresie przesłanki z art.
dokonuje się według stanu na dzień jej zawarcia, co wynika wprost z art. 385 2 k.c.; potwierdza to także uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2018 r., (III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz.2), w uzasadnieniu której Sąd ten wskazał, że decydujące znaczenie ma nie to, w jaki sposób przedsiębiorca stosuje postanowienie i dla kogo jest to korzystne, lecz to, w jaki sposób postanowienie kształtuje prawa i obowiązki konsumenta. Tak więc kwestie dotyczące faktycznego sposobu ustalania przez pozwanego kursów walut, z uwzględnieniem sytuacji rynkowej, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania spornych klauzul jako abuzywnych. Skarżący podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego kwestionuje w pierwszym rzędzie status powodów jako konsumentów, powołując się na dane z (...), dołączone do apelacji, z których wynika, że pod adresem ul. (...). A. B. 44a/16 w okresie 1 stycznia 2012 r. – 23 czerwca 2014 r. S. D. (a więc osoba trzecia) miał zarejestrowaną działalność gospodarczą. Skarżący pomija jednak, że jest to adres, pod którym powodowie mieszkają obecnie, natomiast umowa kredytowa dotyczyła finansowania lokalu przy ul. (...). Wobec tego fakt prowadzenia działalności przez inną osobę w minionych latach w lokalu aktualnie zajmowanym przez powodów w żaden sposób nie pozbawia ich statusu konsumentów. Podobnie nie ma na to wpływu okoliczność, że powodowie obecnie wynajmują lokal przy ul. (...) - w ten sposób bowiem czerpią oni korzyści ze swojego majątku, natomiast nie może być to utożsamiane z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej bądź zawodowej związanej z przedmiotowym lokalem. Na marginesie natomiast wspomnieć należy, że decydujące znaczenie ma status kredytobiorcy w chwili zawierania umowy, to jest czy wówczas czynność ta pozostawała w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową. Skoro bowiem zasadniczym elementem tworzącym pojęcie konsumenta jest pozostawanie przez niego w określonej relacji prawnej z przedsiębiorcą, a osoba fizyczna staje się konsumentem na skutek wejścia w stosunek prawny z przedsiębiorcą (por. J. Gudowski, komentarz do art.,. 22 1 k.c. WKP 2021), to oczywistym jest, że znaczenie w świetle art. 22 1 k.c. istotny będzie moment dokonywania tej czynności i czy na ówczesny moment czynność ta pozostawała w jakimkolwiek związku z aktywnością zawodową lub gospodarczą osoby fizycznej. Powyższe współgra ze stanowiskiem, że oceny, czy postanowienie umowne jest niedozwolone (art.
uchwała SN z dnia 20 czerwca 2018 .r, III CZP 19/17, OSNC 2019/1/2). Następnie Sąd Odwoławczy wskazuje w ślad za Sądem Najwyższym, że określenie wysokości należności obciążającej konsumenta z odwołaniem do tabel kursów ustalanych jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza równorzędność stron (tak m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2019 r., sygn. akt II CSK 19/18, LEX nr 2626330, z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt III CSK 159/17, LEX nr 2642144). Kwestie te Sąd Najwyższy w swoich aktualnych judykatach uznaje za przesądzone (por. wyroki z dnia 3 lutego 2022 .,( II CSKP 415/22, LEX nr 3303545, i II CSKP 975/22, LEX nr 3303543) i postanowienia z dnia 31 maja 2022 r. (I CSK 2314/22 , niepubl., z dnia 6 lipca 2022 r., I CSK 3636/22, Lex nr 3385788, wyrok z dnia 18 maja 2022 r., (II CSKP 1316/22, LEX 3350133), wyrok z dnia 19 maja 2022 r. (II CSKP 971/22, LEX nr 3394989), postanowienie z dnia 9 listopada 2022 r. (I CSK 4145/22, LEX nr 3437888). Również klauzula ryzyka kursowego kursowa stanowiąca drugi - obok klauzul spreadowych - konieczny element mechanizmu waloryzacji, co do której nie udzielono powodom stosownych pouczeń na poziomie odpowiadającym unijnym standardom ochrony konsumenta, narusza dobre obyczaje i interesy konsumenta. Nie sposób bowiem przyjąć, aby bez wyczerpujących pouczeń ze strony banku uczulającego konsumenta zwłaszcza na okoliczność, że zmiana kursu waluty wpływa nie tylko na wysokość rat, ale także na wysokość jego zadłużenia względem banku, powodowie mieli w chwili zawierania umowy świadomość, że zaciągnięcie tego typu kredytu jest bardzo ryzykowne i może skutkować tym, że ostatecznie mogą być zobowiązani do zwrotu kwoty wielokrotnie wyższej od pożyczonej, mimo dokonywania regularnych spłat. Natomiast w wyniku wprowadzenia takiej klauzuli umownej kredytobiorca ponosi nieograniczone ryzyko kursowe. Gdyby rzeczywiście zostało należycie wyjaśnione znaczenie zmiany kursu waluty i ponoszonego ryzyka, to racjonalny kredytobiorca nie decydowałby się na kredyt powiązany z kursem waluty obcej w sposób wadliwy w perspektywie jego spłacania przez kilkadziesiąt lat, chyba żeby z okoliczności sprawy wyraźnie wynikało co innego (wyroki SN z dnia 29 października 2019 r., IV CSK 309/18, OSNC 2020, nr 7-8, poz. 64 i z dnia 19 maja 2022 r. sygn. akt II CSKP 971/22). Ponieważ oceny postanowień umowy w zakresie przesłanki z art.
dokonuje się według stanu na dzień jej zawarcia, to akcentowana przez skarżącego okoliczność – w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego – o zawarciu przez strony aneksu do umowy w dniu 31 stycznia 2019 r. nie ma znaczenia. Podobnie nie ma znaczenia okoliczność, w jaki faktycznie sposób bank na przestrzeni lat ustalał kurs waluty waloryzacji na potrzeby rozliczenia umowy i czy był on ustalany w oparciu o kryteria rynkowe. Jest to bowiem kwestia sposobu wykonywania umowy, co jest pozbawione znaczenia dla stwierdzenia niedozwolonego charakteru danego postanowienia umownego ( wyrok z dnia 11 grudnia 2019 r. V CSK 382/18, OSNC – ZD 2021/18). Abuzywności poszczególnych klauzul zawartych w umowie nie wyeliminowało wprowadzenie w 2011 r. ust. 3 do art. 69 Prawa bankowego, w wyniku czego kredytobiorcy uzyskali w ramach umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż waluta polska możliwość dokonywania spłat rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w walucie obcej. Ta nowelizacja miała na celu wyeliminowanie tzw. spreadów bankowych, a nie zmianę istoty umowy kredytowej. Nowelizacja nie doprowadziła do przekształcenia zawartej wcześniej umowy w umowę o kredyt walutowy (por. np. postanowienie SN z dnia 15 listopada 2022 r. , I CSK 2909/22, LEX nr 3450393). Jeśli chodzi o skutki występowania w umowie klauzul abuzywnych, to Sąd Najwyższy konsekwentnie podkreśla, że jest to nieważność (bezskuteczność) umowy od samego początku. Konstrukcja polegająca na eliminacji klauzuli walutowej i de facto przyjęcie, że strony wiązałaby umowa kredytu wyrażonego w złotych polskich, jednakże przy zastosowania oprocentowania LIBOR, jest traktowana jako tak daleko idąca ingerencja w stosunek umowny, że prowadzi do jego przekształcenia w umowę o odmiennej istocie i odmiennym charakterze - po wyeliminowaniu tego rodzaju klauzuli utrzymanie umowy o charakterze zamierzonym przez strony nie jest możliwe, co przemawia za jej całkowitą nieważnością (bezskutecznością). W takim wypadku decydujące znaczenie ma wola konsumenta, który określa, czy chce korzystać z ochrony przyznanej mu przez Dyrektywę 93/13, czy też nie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt V CSK 382/18, LEX nr 2771344, uchwała SN z dnia 7 maja 2021 r. sygn. akt III CZP 6/21, LEX nr 3170921). Zatem forsowana przez skarżącego teza o możliwości utrzymania umowy w mocy i dalszego jej wykonywania, np. poprzez zastosowanie art. 358 § 1 i 2 k.c. stoi w sprzeczności z aktualną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, której wyrazem są uchwały z dnia 16 lutego 2021 r. i z dnia 7 maja 2021 r. (III CZP 11/20, OSNC 2021/6/40, III CZP 6/21 OSNC 2021/9/56), wyroki z dnia 3 lutego 2022 .,( II CSKP 415/22, LEX nr 3303545, i II CSKP 975/22, LEX nr 3303543), postanowienie z dnia 19 października 2022 r. (I CSKP 2794, LEX nr 3427358). W niniejszej sprawie powodowie nie wyrażali zgody na dalsze funkcjonowanie umowy i mając świadomość konieczności rozliczenia się z bankiem z udostępnionego im kapitału podtrzymywali żądanie pozwu (oświadczenie powodów z rozprawy z dnia 22 marca 2022 r.). W tym miejscu należy wyjaśnić, że Sąd Apelacyjny analizując przedmiotową umowę pod kątem nieważności uznaje to za skutek występujących w niej niedozwolonych postanowień, za czym przemawia najnowsze, bogate stanowisko Sądu Najwyższego, zapadłe na tle podobnych spraw. Sąd Najwyższy przyjmuje mianowicie, że stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych, z uwagi na niemożność utrzymania umowy w mocy, o czym szeroko była mowa wyżej (por. wyroki z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, z dnia 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22, z dnia 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22, LEX nr 3369587, postanowienie z dnia 15 listopada 2022 r., I CSK 2909/22, LEX nr 3450393). W związku z tym tracą na znaczeniu wywody Sądu Okręgowego odwołujące się do art. 58 k.c i art. 353 1 k.c. , a tym samym – również zarzuty apelacji nawiązujące do tych przepisów. W związku ze zgłaszanymi przez skarżącego zastrzeżeniami co do daty wymagalności roszczenia powodów o zapłatę kwoty 85.848,02 zł , to zdaniem Sądu Apelacyjnego, nie ma podstaw do przyjęcia, aby roszczenie to nie stało się wymagalne na skutek reklamacji wystosowanej do pozwanego, a na którą pozwany odpowiedział pismem z dnia 26 stycznia 2021 r. Reklamacja zawiera wezwanie do zapłaty kwoty 126.465,59 zł , i jak wynika z jej treści oraz z odpowiedzi na reklamację, dołączone do nie było pełnomocnictwo, a jedynie treść tego pełnomocnictwa -w przekonaniu banku - nie upoważniała go do udzielenia odpowiedzi pełnomocnikowi. Z odpowiedzi banku nie wynika natomiast, aby pełnomocnictwo udzielone przez powodów spółce Votum SA . nie upoważniało tej spółki do zgłoszenia żądania zapłaty gdyby tak bowiem było, to bank nie potraktowałby tej reklamacji jako wniesionej skutecznie i nie ustosunkowałby się do niej merytorycznie. Sąd Odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu zatrzymania, podniesionego przed Sądem Okręgowym. Nawet jeśliby uznać umowę kredytu za umowę wzajemną, to skuteczne podniesienie zarzutu zatrzymania wymagałoby postawienia wierzytelności objętej tym zarzutem w stan wymagalności poprzez wcześniejsze wezwanie powodów do zapłaty tej kwoty. Najistotniejsze jest jednak stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniu z dnia 6 grudnia 2022 r. ( I CSK 4694/22, LEX ), zgodnie z którym w wypadku uznania umowy za nieważną przedsiębiorca nie może poprzez zarzut zatrzymania żądać kompensacji niekorzystnych skutków jego bezprawnego zachowania. Art. 7 ust. 1 w związku z motywem dwudziestym czwartym dyrektywy 93/13/EWG zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia stosownych i skutecznych środków zapobiegających dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami. Niedopuszczalne byłoby takie ukształtowanie sytuacji prawnej konsumenta wskutek uznania umowy kredytu za nieważną z powodu zawartych w niej nieuczciwych postanowień umownych, które prowadziłoby do udaremnienia oczekiwanego skutku przepisów ochronnych w odniesieniu do konsumentów, realizującej w istocie tzw. efekt mrożący, a to wskutek istotnego pogorszenia sytuacji ekonomicznej konsumenta na skutek dokonanego przezeń wyboru wyjścia z sytuacji, w której stał się ofiarą nieuczciwej praktyki ze strony przedsiębiorcy. W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na mocy art. 385 k.p.c. oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego na mocy art. 98 k.p.c. w związku z art. 108 § 1 k.p.c. i § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSA Jakub Rusiński SSA Małgorzata Zwierzyńska SSA Ewelina Jokiel
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.