V U 1112/13

Sygn. akt VU 1112/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 3 marca 2014 roku Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, Wydział V Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w składzie: Przewodniczący SSO Magdalena Marczyńska Protokolant Alicja Jesion po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2014 roku w Piotrkowie Trybunalskim na rozprawie sprawy z wniosku J. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. o prawo do emerytury na skutek odwołania J. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia 23 lipca 2013 r. sygn. (...) zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje wnioskodawcy J. P. prawo do emerytury od dnia 1 czerwca 2013r. Sygn. akt VU 1112/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 23 lipca 2013 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. odmówił wnioskodawcy J. P. prawa do emerytury. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca nie udowodnił wymaganych 15 lat pracy w warunkach szczególnych Od decyzji powyższej wnioskodawca odwołał się w dniu 16 sierpnia 2013 roku. Wniósł o przyznanie żądanego prawa z uwagi na to, że przepracował wymagane 15 lat w warunkach szczególnych. Na rozprawie w dniu 3 marca 2014 roku wnioskodawca sprecyzował odwołanie wnosząc o zaliczenie do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku w Spółdzielni (...) w R. oraz od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddziale (...) nr (...)w B. na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. ZUS wnosił o oddalenie odwołania. Sąd Okręgowy ustalił co następuje: J. P., urodzony w dniu (...), złożył w dniu 28 czerwca 2013 roku wniosek o przyznanie emerytury. (dowód: wniosek o emeryturę k. 1-2 w aktach ZUS) Na dzień 1 stycznia 1999 roku skarżący udowodnił staż pracy wynoszący ponad 25 lat. Niekwestionowany przez ZUS okres zatrudnienia wnioskodawcy w szczególnych warunkach wynosi łącznie 13 lat, 1 miesiąc i 1 dzień. Organ rentowy zaliczył wnioskodawcy do okresu pracy w warunkach szczególnych okresy zatrudnienia: od 13 lipca 1971 roku do 29 lutego 1976 roku na stanowisku kierowcy ruchu towarowego w (...) w R.; od 9 stycznia 1988 roku do 30 czerwca 1988 roku na stanowisku kierowcy autobusu w (...) w B. oraz od 3 października 1988 do 30 września 1989 roku (...) na stanowisku kierowcy samochodu ciężarowego ponad 3,5 tony. Wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa. (okoliczności niesporne) Wnioskodawca uzyskał prawo jazdy kategorii „C” uprawniające do kierowania samochodami ciężarowymi w 1971 roku. (dowód: zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy) W okresie od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni (...) w R.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy. (dowód: świadectwo pracy k. 8 w aktach ZUS) W Spółdzielni (...) w R. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki (...), (...) i (...), którymi przewoził węgiel, zboże, pasze i nawozy. Były to samochody ciężarowe o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. (dowód: zeznania świadków Z. S. i B. M. k. 37-38, 39, zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy) Spółdzielnia (...) w R. nie wystawiła wnioskodawcy świadectwa pracy w warunkach szczególnych. (okoliczność niesporna) W okresie od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wnioskodawca był zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...) w B. Oddziale (...) nr (...) w B.. W świadectwie pracy wystawionym wnioskodawcy za wskazany wyżej okres zatrudnienia, umowie o pracę z dnia 15 listopada 1978 roku, angażu z dnia 5 czerwca 1979 roku i karcie obiegowej zmiany z dnia 15 listopada 1978 roku wskazano, że pracował na stanowisku kierowcy samochodowego i kierowych. W opinii z dnia 23 maja 1980 roku wskazano, że wnioskodawca pracował w ww. przedsiębiorstwie w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego. (dowód: świadectwo pracy k. 9 w aktach ZUS, umowa o pracę k. 19, angaż k. 17, karta obiegowa zmiany k. 18, opinia k. 16 w aktach sprawy) W Przedsiębiorstwie (...) w B. wnioskodawca pracował w pełnym wymiarze czasu pracy jako kierowca samochodów ciężarowych. Wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) i (...) z naczepą, którymi przewoził piach, żwir, grys, lastriko i materiały budowlane. Innych czynności wnioskodawca nie wykonywał. (dowód: zeznania wnioskodawcy k. 37-38, 39 w aktach sprawy) Przy zaliczeniu do pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku oraz 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku, łącznie z okresami niekwestionowanymi przez organ rentowy, staż pracy wnioskodawcy w takich warunkach wynosi łącznie więcej niż 15 lat. (okoliczność niesporna) Sąd Okręgowy zważył i ocenił co następuje: Odwołanie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 roku, będącym pracownikami, o których mowa w ust. 2-3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 pkt 1 (tj. poniżej 65 lat dla mężczyzn). Ustęp 4 art. 32 stanowi zaś, że wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych. Stosownie do art. 184 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2012 roku) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 roku przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 1 stycznia 1999 roku) osiągnęli: 1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat – dla kobiet i 65 lat – dla mężczyzn oraz 2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.

1. Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy – w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust. 2). W świetle powyższych regulacji żądanie wnioskodawcy należało zatem rozpoznać w aspekcie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8 poz. 43 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. Z treści § 4 tego rozporządzenia wynika, iż pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w Wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki:
2. osiągnął wiek emerytalny wynoszący: 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,
3. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Ten „wymagany okres zatrudnienia” to okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi do okresów zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia), natomiast pracą w warunkach szczególnych jest praca świadczona stale i w pełnym wymiarze na stanowiskach wskazanych w załączniku do tegoż aktu (§ 1 i § 2 rozporządzenia). Należy dodać, że warunek wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy jest spełniony tylko wówczas, gdy pracownik w ramach obowiązującego go pełnego wymiaru czasu pracy na określonym stanowisku pracy nie wykonuje czynności pracowniczych nie związanych z tym stanowiskiem pracy, ale stale wykonuje prace o jakich mowa w rozporządzeniu (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 listopada 2000 roku, II UKN 39/00, OSNAP 2002/11/272). Okresy pracy w warunkach szczególnych, stosownie do § 2 ust. 2 rozporządzenia, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy. Brak takiego świadectwa nie wyklucza jednak dokonania ustalenia zatrudnienia w warunkach szczególnych innymi środkami dowodowymi w toku postępowania sądowego. Stanowisko takie wielokrotnie zajmował również Sąd Najwyższy, który między innymi w wyroku z dnia 2 lutego 1996 roku, II URN 3/95, OSNAP 1996/16/239 stwierdził, że w postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokości mogą być udowadniane wszelkimi środkami dowodowymi, przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego. Ograniczenia dowodowe zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe i zasad wypłaty tych świadczeń (Dz. U. Nr 10, poz. 49 ze zm.), obecnie rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. Nr 237, poz. 1412), dotyczą wyłącznie postępowania przed tymi organami. Spór pomiędzy stronami, w związku z zarzutami podniesionymi przez wnioskodawcę w odwołaniu, ograniczał się do faktu, czy ma on wymagany 15-letni okres zatrudnienia w szczególnych warunkach. Spełnienie pozostałych przesłanek nie było przedmiotem sporu, a jednocześnie nie budzi żadnych wątpliwości – wnioskodawca ma wymagany okres zatrudnienia, to jest 25 lat i w dniu (...) 2013 roku ukończył 60 lat. Co prawda wnioskodawca przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, ale złożył wniosek o przekazanie zgromadzonych środków na rachunku w tym funduszu na dochody budżetu państwa. Dokonując ustaleń w zakresie rodzaju prac wykonywanych przez wnioskodawcę w okresach od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku w Spółdzielni (...) w R. i od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku w Przedsiębiorstwie (...) w B. (...)w B. Sąd oparł się na zeznaniach świadków Z. S. i B. M. oraz zeznaniach wnioskodawcy. Zeznania te zasługują na wiarę, gdyż są spójne i wzajemnie się uzupełniają. Organ rentowy nie przedstawił zaś w toku postępowania żadnych dowodów, które pozwoliłyby na podważenie ich wiarygodności. Z zeznań powyższych wynika, jakie konkretnie prace wnioskodawca wykonywał i w jakim wymiarze czasu pracy pracował. Będąc zatrudnionym we wskazanych zakładach pracy okresach od 27 lipca 1976 roku do 9 listopada 1978 roku oraz od 16 listopada 1978 roku do 30 kwietnia 1980 roku wnioskodawca stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako kierowca samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W (...) w R. wnioskodawca jeździł samochodami marki (...), (...) i (...), którymi przewoził węgiel, zboże, pasze i nawozy. Jak chodzi natomiast o okres zatrudnienia w Przedsiębiorstwie (...) w B., to wnioskodawca jeździł samochodami marki (...) i (...) z naczepą, którymi przewoził piach, żwir, grys, lastriko i materiały budowlane. Zeznania wnioskodawcy co do stanowiska zajmowanego w ostatnim z ww. zakładów pracy znajdują przy tym potwierdzenie w opinii służbowej z dnia 23 maja 1980 roku, w której wskazano, że wnioskodawca pracował w nim w charakterze kierowcy samochodu ciężarowego. Podkreślić też trzeba, że prawo jazdy uprawniające do kierowania samochodami ciężarowymi wnioskodawca uzyskał w 1971 roku, a więc w spornych okresach mógł już takie pojazdy prowadzić. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskodawca wykonywał w spornych okresach zatrudnienia stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace wymienione w Wykazie A, Dziale VIII pkt 2 stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku, tj. prace na stanowisku kierowcy samochodów ciężarowych o ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony. W związku z tym, że wykazane przez wnioskodawcę okresy pracy w warunkach szczególnych wynoszą więcej niż 15 lat, stwierdzić należało, iż spełnia on wszystkie wymagane prawem warunki do uzyskania prawa do emerytury zgodnie z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z tych też względów, Sąd Okręgowy – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.