VIII Pz 24/14

Sygn. akt VIII Pz 24/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 kwietnia 2014r. Sąd Okręgowy – Wydział VIII Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Maria Pierzycka - Pająk (spr.) Sędziowie: SSO Jolanta Łanowy SSO Grażyna Łazowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. M. przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej w W. o odprawę rentową na skutek zażalenia strony pozwanej od postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach zawartego w punkcie drugim wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia 30 grudnia 2013r. w sprawie sygn. akt IV P 347/12 postanawia: oddalić zażalenie (-) SSO Jolanta Łanowy (-) SSO Maria Pierzycka - Pająk (spr.) (-) SSO Grażyna Łazowska UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013r. Sąd Rejonowy IV Wydziału Pracy w T., oddalił powództwo M. M. przeciwko (...) Bank (...) Spółce Akcyjnej w W., w sprawie o odprawę rentową. Postanowieniem zawartym w punkcie drugim tego wyroku Sąd odstąpił od obciążenia powódki kosztami zastępstwa procesowego pozwanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia o kosztach Sąd I instancji odwołał się do zasad rozstrzygania o kosztach procesu ustanowionych w art. 102 k.p.c. tj. do zasady pozwalającej w szczególnie uzasadnionych przypadkach, odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu. Argumentując swoje rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu Sąd Rejonowy odniósł się do skomplikowanego charakteru sprawy. Sąd I instancji podniósł również, że przy zwalnianiu powódki z obowiązku ponoszenia przez nią kosztów zastępstwa strony przeciwnej, miał na uwadze jej sytuację finansową. W dniu 17 lutego 2014r. strona pozwana złożyła zażalenie, zaskarżając orzeczenie o kosztach zawarte w punkcie 2 wyroku. Wniosła o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zasądzenie od powódki, na rzecz pozwanej, kosztów procesu w kwocie 1.800 zł oraz przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu zażalenia pozwana podniosła, że jej zdaniem okoliczności całej sprawy, nienależyta ocena powodzenia powództwa przez powódkę nie zasługują na zastosowanie kwalifikowanej desygnatem sytuacyjnym instytucji zwolnienia od ponoszenia kosztów procesu na rzecz strony wygrywającej. W ocenie pozwanej w niniejszej sprawie nie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne umożliwiające Sądowi zastosowanie art. 102 k.p.c. Sąd Okręgowy VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. zważył: Zażalenie pozwanej nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone przez pozwaną w punkcie 2 postanowienie o kosztach, znajduje oparcie w obowiązujących przepisach i zasługuje na aprobatę Sądu Okręgowego. Sąd Rejonowy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, wskazał właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego, zaś stanowisko jakie legło u podstaw tego rozstrzygnięcia zasługuje na pełną akceptację Sądu II instancji. Sąd Rejonowy wydając zaskarżone orzeczenie zastosował art. 102 k.p.c. i pomimo przegranego procesu, nie obciążył powódki kosztami procesu. Art. 102 k.p.c. daje Sądowi możliwość całkowitego lub częściowego odstąpienia od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu. Sąd nie jest zobligowany do zastosowania tego przepisu, a jedynie ma taką możliwość, po rozważeniu całokształtu okoliczności sprawy. Sądy posiadają swobodę kształtowania orzeczeń o kosztach procesu, a więc i kosztach zastępstwa procesowego, samodzielnie decydują czy na gruncie konkretnej sprawy zachodzą owe "szczególne okoliczności" o jakich mowa w powoływanym wyżej przepisie, pozwalające na odstąpienie od obciążania strony przegrywającej kosztami postępowania. Jak wskazał Sąd Najwyższy „zastosowanie przez sąd art. 102 k.p.c. powinno być oceniane w całokształcie okoliczności, które by uzasadniały odstępstwo od podstawowych zasad decydujących o rozstrzygnięciu w przedmiocie kosztów procesu. Do kręgu tych okoliczności należy zaliczyć zarówno fakty związane z samym przebiegiem procesu jak i fakty leżące na zewnątrz procesu zwłaszcza dotyczące stanu majątkowego (sytuacji życiowej). Okoliczności te powinny być oceniane przede wszystkim z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego” (postanowienie z 14 stycznia 1974r., II CZ 223/73, LEX nr 7379, postanowienie Sądu Najwyższego z 13 października 1976r. sygn. IV Pz 61/76, LEX nr 7856, postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lutego 1981r. sygn. IV Pz 11/81, LEX nr 8307). W ocenie Sądu Okręgowego zaskarżone orzeczenie jest uzasadnione, ponieważ powódka wykazała w toku postępowania przed Sądem Rejonowym fakty dotyczące jej złej sytuacji życiowej i majątkowej, które mając na uwadze zasady współżycia społecznego, uzasadniały całkowite zwolnienie jej z ponoszenia kosztów sądowych. W celu wzmocnienia stanowiska Sądu I instancji, dodatkowo należy wskazać, iż nie bez znaczenia jest, że powódka była przekonana o słuszności swoich żądań, ponieważ w takim przekonaniu utrzymywał ją profesjonalny pełnomocnik, z którego usług korzystała. Przy czym nie ma znaczenia zarzut pozwanej, że profesjonalny pełnomocnik winien powódce wyjaśnić, że jej roszczenie nie miało uzasadnienia. Okoliczność ta podlegała bowiem ocenie Sądu, który w toku procesu, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności akt rentowych powódki i akt Sądu Okręgowego w Gliwicach w sprawach, gdzie rozpoznawano jej odwołania od decyzji odmawiających jej prawa do renty, przyjął, iż rozwiązanie przez pozwaną umowy o pracę z powódką, istotnie nie miało związku z nabyciem przez powódkę uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy miał na uwadze również sytuację materialną i życiową powódki, która wykazała swoją niekorzystną sytuację materialną przedstawiając w toku procesu informacje o stanie rodzinnym i dochodach rodziny. W szczególności powódka M. M.