kc, rozpoczynał się od momentu, kiedy egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, zatem od czasu, kiedy brak było jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Powód zgłosił wierzytelność w wysokości 1.039.000 zł w postępowaniu upadłościowym w dniu 27 maja 2013r. Została ona uznana na liście wierzytelności jedynie w części, mianowicie do kwoty 539.000 zł należności głównej oraz w zakresie odsetek do kwoty 135.190,32 zł. Natomiast ostateczną wiedzę o tym, że wierzytelność w wysokości kwoty 539.000 zł należności głównej oraz w zakresie odsetek do kwoty 135.190,32 zł nie zostanie zaspokojona w żadnym zakresie powód uzyskał w dniu 24 lipca 2015r. wraz z opublikowaniem ostatecznego planu podziału funduszów masy upadłości w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. W konsekwencji należało stwierdzić, że roszczenie powoda w zakresie kwoty 539.000 zł i ww. odsetek uległoby przedawnieniu po upływie trzyletniego terminu odpowiednio w dniu 24 lipca 2018r. Stosując zaś nowe przepisy o przedawnieniu roszczeń (art. 118 zd. 2 kc), które znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, wskazać należy, że termin ten przypadł na dzień 31 grudnia 2018r. Tymczasem powództwo zostało wytoczone przez powoda w dniu 23 lipca 2018r., a zatem przed upływem tak określonego terminu przedawnienia. Nie można również pominąć, że powód wniósł pozew przed upływem dziesięcioletniego terminu, o którym mowa w art.
2 kc. W ocenie Sądu Okręgowego powód wykazał także drugą z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności pozwanego, a mianowicie bezskuteczność egzekucji. W ramach postępowania upadłościowego prowadzonego wobec dłużnej spółki (...) pod sygn. akt XII GUp 13/13 wierzytelność powoda w łącznej kwocie 674.190,32 zł (539.000 zł należności głównej oraz 135.190,32 zł odsetek) została uznana przez syndyka masy upadłości i umieszczona na liście wierzytelności w kategorii IV. Lista ta została zatwierdzona przez Sędziego komisarza. Wyciąg zaś z prawomocnej listy wierzytelności stanowi dla wierzyciela tytuł egzekucyjny. Ostatecznie jednak w wyniku przeprowadzonego podziału funduszów masy upadłości wierzytelność powoda bezspornie nie uległa zaspokojeniu w żadnym zakresie. Dało to zdaniem Sądu podstawę do uznania, że egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna w rozumieniu art. 299 ksh. Powód wykazał również, że pozwany był członkiem zarządu (...) sp. z o.o. w dacie powstania zobowiązania. Należy zauważyć, że pozwany R. C., zgodnie z danymi ujawnionymi w rejestrze przedsiębiorców, pełnił funkcję prezesa zarządu od dnia 12 lutego 2010r. do momentu wykreślenia spółki z rejestru KRS, czyli do dnia 09 czerwca 2016r. Tymczasem termin płatności nieuregulowanego przez spółkę wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane przypadał na dzień 11 maja 2011r. Odnosząc się natomiast do przesłanek zwalniających członka zarządu za zobowiązania spółki sąd wskazał, że pozwany podniósł zarzuty egzoneracyjne, które w jego ocenie nie zostały wykazane przez pozwanego. Pozwany podniósł, że we właściwym czasie, mianowicie w dniu 05 października 2012r., złożył wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnej spółki. Pozwany tego zarzutu nie udowodnił. Jedynie biegły sądowy, posiadający wiadomości specjalne oraz niezbędną dokumentację finansowo-księgową, mógł dokonać analizy sytuacji finansowej spółki i na tej postawie określić datę, w której należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości (...) sp. z o.o. Tymczasem pozwany cofnął wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Sąd natomiast nie posiadał odpowiedniego materiału dowodowego, mogącego stanowić podstawę do samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Ze złożonych dowodów wynikało jedynie, że roszczenie powoda pochodzi z 2009/2010r., podczas gdy pozwany złożył wniosek o upadłość w dniu 05 października 2012r. Było to niewystarczające dla ustalenia, czy termin ustawowy został przez pozwanego dochowany. Pozwany wyraził również pogląd, że nawet przy przyjęciu, że wniosek został zgłoszony po terminie, powód nie poniósł z tego tytułu żadnej szkody, ponieważ w ewentualnym postępowaniu upadłościowym powód i tak nie uzyskałby zaspokojenia w większym stopniu, niż doszło do tego na skutek zawarcia w dniu 02 października 2012r. umowy cesji wierzytelności ze spółką (...) sp. z o.o., której przedmiotem była wierzytelność na kwotę 500.000 zł. Także w odniesieniu do tego zarzutu pozwany nie wykazał się inicjatywą dowodową i wbrew obowiązkowi z art. 6 kc zaniechał wykazania, że mimo wdrożenia we właściwym czasie postępowania upadłościowego, wierzyciel nie uzyskałby w tym postępowaniu zaspokojenia swojej należności ze względu na brak wystarczającego majątku spółki. Okoliczności te również wymagały przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego sądowego, podczas gdy pozwany cofnął ten wniosek dowodowy. Zgodnie z listą wierzytelności z dnia 21 listopada 2013r. wierzytelność powoda względem spółki (...) sp. z o.o. uznana została do kwoty 674.190,32 zł, z czego 539.000 zł stanowiła należność główna, a 135.190,32 zł odsetki. Natomiast w tym procesie powód dochodził kwoty 1.143.477 zł, z czego 500.000 zł bezzasadnie. Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 299 ksh w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 643.476,49 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 539.000 zł od dnia 12 maja 2011r. do dnia 31 grudnia 2015r. i odsetkami ustawowymi z opóźnienie od kwoty 539.000 zł od dnia 31 grudnia 2015r. do dnia zapłaty, natomiast w punkcie II wyroku oddalił powództwo w pozostałej części. O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 kc zgodnie z żądaniem powoda, mając także na uwadze zakres zarzutów podniesionych przez pozwanego i jego stanowisko w sprawie. Powód domagał się zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie od całej kwoty roszczenia od dnia 12 maja 2011r. do dnia zapłaty, zatem od dnia następnego po dniu ostatniej częściowej wpłaty na rzecz faktury VAT nr (...). O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie III lit. a/ i b/ wyroku na podstawie art. 100 kpc, czyli zgodnie z zasadą stosunkowego rozliczenia. Powód przegrał proces w 44%, a pozwany w 56%. Powód, który zwolniony został od kosztów sądowych w zakresie opłaty od pozwu wynoszącej 57.174 zł, poniósł koszty procesu w łącznej kwocie 10.817 zł. Na koszty procesu poniesione przez powoda składały się: wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 10.800 zł, a także opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Pozwany poniósł koszty procesu w tej samej wysokości, co powód. Składały się na nie: wynagrodzenie pełnomocnika powoda w kwocie 10.800 zł, a także opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W obu przypadkach wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił w oparciu o treść § 2 pkt 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz 265). Łącznie zatem koszty procesu wyniosły 21.634 zł. Powód winien ponieść 44% kosztów, a więc 9.518,96 zł. Skoro powód poniósł koszty w kwocie 10.817 zł, to powstałą różnicę w kwocie 1.298,04 zł winien mu zwrócić pozwany (pkt III lit. a/ wyroku). Natomiast na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych z dnia 28 lipca 2005r. (Dz.U. z 2020r. poz. 755) Sąd w punkcie III lit. b/ wyroku nakazał ściągnąć od pozwanego, jako strony przegrywającej proces w 56%, na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu kwotę 32.017,44 zł, stanowiącą 56% opłaty sądowej od pozwu wynoszącej 57.174 zł, od ponoszenia której powód był zwolniony. Z kolei na podstawie art. 113 ust. 4 przywołanej wyżej ustawy Sąd odstąpił od obciążenia powoda 44% nieuiszczonej opłaty sądowej w kwocie 25.156,56 zł. Sąd miał przy tym na uwadze, że powód objęty jest postępowaniem restrukturyzacyjnym i uznał tą sytuacje procesową za szczególnie uzasadniony wypadek. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany który zaskarżył go w części tj w zakresie punktu I i III zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego poprzez zaniechanie dokonania wszechstronnego rozważenia całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przed Sądem I instancji i pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego treści wezwania do zapłaty z dnia 06 marca 2014 roku, przesłanego przez Powoda do Pozwanego, w szczególności w zakresie w jakim Powód we wskazanym dokumencie oświadczył, że „z uwagi na niską wartość masy upadłościowej spółki (...) Sp. z o.o. w W. w upadłości likwidacyjnej oraz z uwagi na fakt, iż wierzytelności uprzywilejowane opiewają na kwotę przewyższającą wartość masy upadłości, iest oczywistym [podkreślenie i wytłuszczenie moje - przyp. RC], że (...) Sp. z o.o. z siedzibą w K. [Powód - przyp. RC] nie uzyska zaspokojenia [należności objętych przedmiotowym wezwaniem do zapłaty - przyp. RC] w toku postępowania upadłościowego [prowadzonego przeciwko (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej - przyp. RC]", z czego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, iż Powód już w dniu sporządzenia wskazanego pisma nie tylko miał świadomość bezskuteczności egzekucji z majątku spółki (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, ale i znał jej przyczyny, i to pomimo uznania przez Sąd I instancji przedmiotowego dokumentu za w pełni wiarygodny, 2. sprzeczność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia z zebranym w postępowaniu materiałem dowodowym polegającą na bezzasadnym pominięciu w opisie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego wyroku okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, polegającej na powołaniu się przez Powoda w skierowanym do Pozwanego wezwaniu do zapłaty z dnia 06 marca 2014 roku na posiadanie przez Powoda wiedzy co do bezskuteczności egzekucji z majątku spółki (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej oraz przyczyn takiego stanu rzeczy, tj. niskiej wartości masy upadłościowej, a także przewyższania przez wierzytelności uprzywilejowane wartości masy upadłości, pomimo, że okoliczność powyższa wynika wprost i w sposób jednoznaczny z uznanego przez Sąd I instancji za w pełni wiarygodny dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, tj. wezwania do zapłaty z dnia 06 marca 2014 roku, załączonego do pozwu, 3. sprzeczność ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia z zebranym w postępowaniu materiałem dowodowym oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegające na bezzasadnym uznaniu, że Powód dowiedział się o szkodzie za której powstanie odpowiada pozwany dopiero w dniu 24 lipca 2015 roku, tj. dniu publikacji w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ostatecznego planu podziału funduszy masy upadłości (...) sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, podczas gdy z treści wezwania do zapłaty skierowanego przez Powoda do Pozwanego już w dniu 06 marca 2014 roku wynika, że co najmniej w tej dacie Powód miał już świadomość, iż egzekucja z majątku spółki (...) sp. z o.o. jest bezskuteczna oraz przyczyn takiego stanu rzeczy, tj. niskiej wartości masy upadłościowej, a także przewyższania przez wierzytelności uprzywilejowane wartości masy upadłości, pomimo, że okoliczność powyższa wynika wprost i w sposób jednoznaczny z uznanego przez Sąd I instancji za w pełni wiarygodny dokumentu znajdującego się w aktach sprawy, tj. wezwania do zapłaty z dnia 06 marca 2014 roku, załączonego do pozwu. 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 117 § 1 i 2 w zw. z art.
Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania i zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwoty 643.476,49 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 539.000 zł od dnia 12 maja 2011 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 539.000 zł od dnia 31 grudnia 2015 roku do dnia zapłaty pomimo upływu terminu przedawnienia roszczenia, do czego doszło najpóźniej w dniu 06 marca 2017 roku, tj. przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie oraz mimo podniesienia przez Pozwanego zarzutu przedawnienia,
Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek do jego zastosowania i zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powoda kwoty 643.476,49 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 539.000 zł od dnia 12 maja 2011 roku do dnia 31 grudnia 2015 roku i odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 539.000 zł od dnia 31 grudnia 2015 roku do dnia zapłaty pomimo upływu terminu przedawnienia roszczenia, do czego doszło najpóźniej w dniu 06 marca 2017 roku, tj. przed wytoczeniem powództwa w niniejszej sprawie oraz mimo podniesienia przez Pozwanego zarzutu przedawnienia,
Natomiast zasadne okazało się zarzucone przez pozwanego naruszenie art. 481 k.c Istnienie zobowiązania spółki z o.o. jest warunkiem sine qua non pociągnięcia członka zarządu do odpowiedzialności i stanowi jej przesłankę (...) Powszechnie niemal przyjmuje się, iż zobowiązanie to musi być stwierdzone tytułem egzekucyjnym wydanym przeciwko spółce z o.o." (T. Szczurowski [w:] Kodeks spółek handlowych. Komentarz pod red. Z. Jary, wydanie 21, Warszawa 2018). Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie. Sąd Najwyższy już w uchwale z dnia 15 czerwca 1999 roku (sygn. akt: III CZP 10/99) wyraźnie zaznaczył, że „Wierzyciel powołujący się na bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie może pozwać członka zarządu tej spółki na podstawie art. 298 § 1 KH bez uprzedniego uzyskania tytułu egzekucyjnego przeciwko spółce, (uchwała Sądu Najwyższego z dnia15 czerwca 1999 roku, sygn. akt:III CZP 10/99, podaję za Systemem (...) Prawnej L., numer (...)). Niewątpliwie w chwili wezwania z dnia 24 marca 2014 r dług główny już istniał , został bowiem stwierdzony tytułem egzekucyjnym jakim było postanowienie sędziego komisarza o zatwierdzeniu z dnia 13 listopada 2013 r. Nie budzi żadnych wątpliwości konstatacja, że świadczenie wywodzone z art. 299 § 1 k.s.h. ma charakter bezterminowy, co oznacza, że konieczne jest wezwanie dłużnika do jego spełnienia, aby mówić o powstaniu roszczenia odsetkowego Powód co prawda wezwał pozwanego do spełnienia świadczenia w dniu 24 lutego 2014 r. W ocenie Sądu Apelacyjnego dług ten jednak w chwili wezwania nie był jeszcze wymagalny. Jak bowiem wyżej wskazano zdarzeniem od którego najwcześniej można przyjmować , że wierzyciel dowiedział się o bezskuteczności uzyskania jakiejkolwiek kwoty od spółki jest dzień opublikowania w monitorze sądowym i gospodarczym z 24 lipca 2015 r ogłoszenia o możliwości przeglądania ostatecznego podziału funduszy masy upadłości. A więc dopiero od tego dnia możemy mówić o wymagalności roszczenia wobec pozwanego. Wobec treści art. 455 k.c. w zw. z art. 471 k.c. przyjąć należy, że roszczenie o naprawienie szkody wynikłej z nienależytego wykonania umowy jest tzw. roszczeniem bezterminowym. Oznacza to, że dłużnik popada w opóźnienie, jeśli nie spełni świadczenia niezwłocznie po wezwaniu go przez wierzyciela. Powodowie, żądając odsetek od dochodzonej kwoty, winni więc wykazać, że wezwali pozwanych do jej zapłaty oraz udowodnić, kiedy wezwanie to zostało doręczone zgodnie z art. 61 k.c., czyli kiedy doszło do pozwanych w taki sposób, że mogli się z nim zapoznać. W ocenie sądu co już wyżej zostało wskazane w dniu wezwania do zapłaty w marcu 2014 r , wezwanie to było przedwczesne , albowiem w tym dniu wierzyciel nie miał jeszcze informacji o tym czy egzekucja będzie bezskuteczna w całości , czy w części , a więc to wezwanie jako przedwczesne nie mogło skutkować popadnięciem dłużnika członka zarządu w zwłokę . Tak więc dopiero doręczenie odpisu pozwu w niniejszej sprawie było skutecznym wezwaniem do zapłaty. Odsetki w tym przypadku powinny być liczone od kwoty 643.476 zł 49 gr. Sposoby konstrukcji procesowej roszczeń odszkodowawczych w sprawach, w których zasądzone od danego podmiotu ustawowe odsetki stanowią element szkody, za którą inne podmioty ponoszą odpowiedzialność, zostały już wyjaśnione na gruncie spraw dotyczących odpowiedzialności członków zarządu spółki z o.o. na podstawie art. 299 k.s.h. Mianowicie, dochodzone odsetki jako odszkodowanie powinny być zsumowane i wyrażone kwotowo. W przeciwnym razie orzekanie o odsetkach jako składniku szkody (kapitału) stanowiłaby naruszenie art. 321 k.p.c. W niniejszej sprawie kwota 643.476 zł 49 gr stanowi wysokość szkody za jaką odpowiada pozwany na podstawie art. 299 k.s.h. i jedynie od tej kwoty powinny być zasądzone odsetki za opóźnienie. Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386§ 1 k.p.c. oraz art. 385 k.p.c. orzekł jak w punktach 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania apelacyjnego sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. oraz art. 108§ 1 k.p.c. i § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 15 października 2015 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych .( Dz.U. z 2018 r poz 265) Ryszard Marchwicki (...) (...)
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.