Sygn. akt I ACa 367/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 października 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSA Grzegorz Krężołek Protokolant:
§1
kpc , wobec nie wskazania przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w jaki sposób ocenił postawiony przez pozwaną zarzut nadużycia przez powoda prawa podmiotowego, za przejaw którego K. S.
(1)uznawała samo żądanie unieważnienia małżeństwa. b/ art. 233 §1 kpc , poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny zgromadzonych dowodów i zstąpienie jej oceną dowolną , w następstwie której doszło do wadliwych ustaleń faktycznych , w części dotyczącej , jak twierdziła skarżąca, liczby jej pobytów w zakładach (...) , w tym tego, na dwa miesiące przed zawarciem związku małżeńskiego , faktów dotyczących informowania męża o leczeniu w (...) w D. oraz tych, w ramach których Sąd niższej instancji przyjął , iż zabraniała powodowi uczestnictwa w tych wizytach. Zarzut dotyczył także ustaleń opisujących przebieg zdarzenia z 2009r kiedy miała się nabawić urazu głowy. Zdaniem apelującej , ustalenia te nie są poprawne , a materiał procesowy , w tym notatki policyjne sporządzone w ramach procedury „ Niebieskiej Karty „ znajdujące się w aktach rozwodowych / będących związkowymi do akt sprawy o unieważnienie małżeństwa [ uwaga redakcyjna S.A. ] oraz zeznania powódki o ile ocenić je niewadliwie , prowadzić powinny do ustalenia faktów przeciwnych , zgodnie z którymi pozwana nie była hospitalizowana psychiatrycznie bezpośrednio przed ślubem , mąż miał możliwość udziału, wspólnie z nią, w wizytach w PZP w D. , a urazu głowy nabawiła się po tym, kiedy małżonek wypchnął ją z samochodu będącego w ruchu. Kolejne błędy oceny Sądu I instancji , w jej ocenie , wynikały z nieuzasadnionego uznania za rzetelne i jednoznaczne w zakresie wniosków chociaż taki nie były , opinii biegłych złożonych w postepowaniu a także uznania za niewiarygodne zeznań jej braci E. i R. W. , a obdarzenia tym walorem relacji powoda mimo , że zeznanie męża relacjonowało fakty niezgodnie z rzeczywistością. Tymczasem w odróżnieniu od niego , jej depozycje co do tego ,że używał wobec niej przemocy, miały potwierdzenie w dokumentach znajdujących w aktach sprawy rozwodowej, c/ art 278 kpc w zw z art. 227 kpc , wobec oddalenia przez Sąd I instancji wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z kolejnej opinii , innego biegłego z zakresu psychiatrii, mimo , że przed złożeniem takiego żądania w aktach znajdowały się dwa opracowania specjalistów z tej dziedziny medycyny , zawierające odmienne wzajemnie wnioski , a to powoduje , że oparcie się Sądu I instancji na konkluzjach opinii późniejszej jest nieprawidłowe, w sposób bezpośredni rzutując na treść wyroku , który jest m. in. przez to wadliwy , - naruszenia prawa materialnego poprzez : 1/ nieprawidłowe zastosowanie art. 12 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w następstwie którego Sąd I instancji wyraził błędną ocenę zgodnie z którą choroba psychiczna pozwanej zagrażała tak małżeństwu jak i wspólnemu potomstwu stron , 2/ zastosowanie wobec skarżącej , mimo treści materiału procesowego zgromadzonego w sprawie , art. 20 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i uznanie , iż pozostawała w złej wierze, w rozumieniu tej normy mimo , iż nie była świadoma swojej choroby. Pomimo podniesienia zarzutu procesowego naruszenia art. 278 kpc w zw z art. 227 kpc oraz powołanej dla jego uzasadnienia argumentacji , pełnomocnik K. S.
(1)nie powołał normy art. 380 kpc i nie wnosił o przeprowadzenie przez Sąd II instancji dowodu z kolejnej opinii biegłego psychiatry. Odpowiadając na apelację powód domagał się jej oddalenia , jako pozbawionej uzasadnionych podstaw oraz przyznania na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. W jej uzasadnieniu odniósł się polemicznie do wszystkich zarzutów na których została oparta jej konstrukcja oraz ich motywacji. Prokurator (...) w K., ostatecznie także wniósł o oddalenie środka odwoławczego pozwanej. Rozpoznając apelację , Sąd Apelacyjny rozważył : Środek odwoławczy K. S.
(1)nie jest uzasadniony i podlega oddaleniu. Mimo , że jeden z zarzutów procesowych skarżącej nalazło uznać za usprawiedliwiony to wobec treści dowodu , o który Sąd Odwoławczy uzupełnił postępowanie/ o wynikach tego uzupełnienia będzie mowa bliżej w dalszej części uzasadnienia /, w ostatecznym wyniku nie mógł on doprowadzić do podzielenia wniosku apelacji. Tym bardziej , iż jako jedyny , K. S.
(1)sformułowała postulat uchylenia wyroku z dnia 1 grudnia 2021r , który był w sposób oczywisty , w realiach rozstrzyganej sprawy, pozbawiony podstaw. Rozpoczynając ocenę apelacji pozwanej od zarzutów procesowych, wskazać na wstępie należy , że zarzut tego rodzaju jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując , zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść. Odwołując się do tego generalium , odeprzeć trzeba jako nietrafny postawiony przez pozwaną zarzut naruszenia przepisu art.
§1
kpc Jak wynika z ukształtowanego i jednolitego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego służącego wykładni poprzednio obowiązującej normy art. 328 §2 kpc , [ które zachowało aktualność wobec braku istotnej zmiany jej treści w nowym, obecnie obowiązującym przepisie art.
§1
kpc, dotyczącym wewnętrznej struktury uzasadnienia wyroku], zarzut taki może być uzasadniony jedynie wyjątkowo , gdy konstrukcja pisemnych motywów orzeczenia Sądu niższej instancji jest tak wadliwa , iż nie zawierają one danych pozwalających na przeprowadzenie na ich podstawie kontroli instancyjnej orzeczenia. Nieco inaczej mówiąc , zarzut naruszenia tego przepisu jest uzasadniony wtedy , gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na stwierdzenie czy Sąd prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i [ lub ] procesowego. / por. także wskazane jedynie ilustracyjnie postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001, sygn. I CKN 185/01 , powołane za zbiorem Lex/ Tego rodzaju zasadniczymi / konstrukcyjnymi / wadami motywy wyroku z dnia 1 grudnia 2021r nie są dotknięte. Wynika z nich z oparciu o jakie ustalenia i wnioski prawne , odwołane do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie. Wiadomo jest z jego lektury także , w jaki sposób i dlaczego ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona we wskazany w uzasadnieniu sposób. Nie jest w związku z tym usprawiedliwioną argumentacja skarżącej wspierająca ten zarzut, tym bardziej , że Sąd rozpoznając sprawę i motywując wydane orzeczenie nie ma obowiązku wskazywać w jaki sposób odnosi się do wszystkich twierdzeń i ocen stron . Ale przede wszystkim luka w motywacji prawnej w oparciu o którą Sąd I instancji uwzględnił powództwo , podnoszona przez pozwaną, nie mogła mieć znaczenia dla treści rozstrzygnięcia, która nie mogłaby być inna / zostałby wydany wyrok oddalający powództwo / , gdyby zaprezentował stanowisko służące ocenie zarzutu zgodności żądania powoda z zasadami współżycia społecznego. Gdyby bowiem zarzut ten uznał za usprawiedliwiony oddaliłby powództwo, a skoro tak się nie stało ocenił , iż sam zarzut nie jest trafny. Już tylko na marginesie i dla porządku należy wskazać , że nie można w sposób uzasadniony mówić o tym , że korzystając z uprawnienia , które wynika z ustawy, powód nadużył swojego prawa podmiotowego. Odwołując się do argumentów , które Sąd Najwyższy zawarł w motywach nadal aktualnego judykatu z 4 lutego 1985 , sygn. IV CR 557/84 – powołanym za zbiorem Lex , które Sąd II instancji , w składzie rozpoznającym sprawę podziela, co do tego , kiedy żądanie unieważnienia małżeństwa można – zupełnie wyjątkowo – uznać za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego , a takie okoliczności nie są sprawie potwierdzone, dodać jeszcze należy , iż przekonująca jest argumentacja M. S., zawarta w odpowiedzi na apelację za pośrednictwem której zwalcza nie sam zarzut procesowy ale stanowisko pozwanej , która odwołała się do art. 5 kc w ramach oceny żądania powoda / por k. 334 akt/. W szczególności dotyczy to tego jej fragmentu w której powód wyjaśnia dlatego stosunkowo późno wystąpił z żądaniem unieważnienia oraz jakie uwarunkowania , tym nie tylko dowodowe ale także społeczne zdecydowały , że tak się właśnie stało. Stąd ocena o nadużyciu z jego strony które nie da się pogodzić z zasadami współżycia społecznego nie jest trafna. Nie ma racji pozwana, podnosząc zarzut naruszenia art. 233§1 kpc poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz powiązany z nim przyczynowo zarzut błędów w doniosłych dla rozstrzygnięcia częściach ustaleń faktycznych. Skuteczne postawienie tych zarzutów, wymaga od strony wykazania na czym , w odniesieniu do zindywidualizowanych dowodów, polegała nieprawidłowość postępowania Sądu, w zakresie ich oceny i poczynionych na jej podstawie ustaleń. W szczególności ma wykazać dlaczego obdarzenie jednych dowodów wiarygodnością czy uznanie, w odróżnieniu od innych, szczególnego ich znaczenia dla dokonanych ustaleń , nie da się pogodzić z regułami doświadczenia życiowego i [lub ] zasadami logicznego rozumowania , czy też przewidzianymi przez procedurę regułami dowodzenia. Nie oparcie ich na tych zasadach , wyklucza uznanie za usprawiedliwione, pozostając dowolną , nie doniosłą z tego punktu widzenia polemiką oceną i ustaleniami Sądu niższej instancji. / por. w tej materii , wyrażające podobne stanowisko , powołane tylko przykładowo, orzeczenia Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2001, sygn. IV CKN 970/00 i z 6 lipca 2005r. , sygn. III CK 3/05 , obydwa powołane za zbiorem Lex/ Ponadto nie można tracić z pola widzenia również , że swobodna ocena dowodów stanowi jeden z podstawowych elementów składających się na jurysdykcyjną kompetencję Sądu , który dowody bezpośrednio przeprowadza. Ma to m. in. i takie następstwo , że nawet w sytuacji , w której z treści dowodów można , w zakresie ustaleń , wyprowadzić równie logiczne , chociaż przeciwne do przyjętych przez Sąd I instancji wnioski , zarzut naruszenia normy art. 233 §1 kpc i w konsekwencji wadliwości ustaleń pomimo to , nie zostaną uznane za zasadne . Dopóty , dopóki ocena przeprowadzona przez Sąd ocena mieści się w granicach wyznaczonych przez tę normę procesową i nie doznały naruszenia wskazane tam jej kryteria , Sąd Odwoławczy obowiązany jest ocenę tę , a co za tym idzie także wnioski z niej wynikające dla ustalań faktycznych , aprobować . To, w jaki sposób skarżąca motywuje realizację zarzutów procesowego i faktycznego , wyklucza ich podzielenie. W miejsce rzeczowej, opartej na wskazanych wyżej kryteriach , odniesionej do indywidualnie oznaczonych dowodów [ i opartych na wnioskach z tej oceny ustaleń faktycznych , które przez to miałyby być dotknięte wytykanymi błędami ] , polemiki ze sposobem postępowania Sądu Okręgowego, K. S. ogranicza się do przeciwstawienia jej własnej ich wersji , jej zdaniem poprawnej, opartej na własnych zeznaniach w charakterze strony , zeznaniach jej braci oraz dobranych przez skrzącą fragmentów dokumentów złożonych w aktach postępowania rozwodowego stron , a w szczególności notatek policyjnych , przygotowanych w ramach procedury Niebieskiej Karty . Przy tym trzeba wskazać , że nawet powołane przez apelantkę te notatki , nie potwierdzają tez faktycznych , które K. S.
(1)z nich wywodzi. Nieprawidłowość Sądu na której oparty jest ten, oraz zarzut nieprawidłowości ustaleń - zgodnie z argumentacją skarżącej - sprawdza się do tego ,że nie przyjął on wersji afirmowanej przez K. S.
(1). Już stwierdzenie takiego sposobu motywowania stawianych zarzutów wystarcza dla odparcia ich obu. Zatem dostatecznym będzie jeżeli , w tej sytuacji , Sąd Odwoławczy doda jedynie , iż w części motywów kontrolowanego instancyjnie orzeczenia ,poświęconej ocenie zgromadzonych dowodów , Sąd niższej instancji wskazał przyczyny dla których dokonał oceny dowodów w sposób przez siebie przyjęty / por. k.302 – 304 akt / W szczególności wyjaśnił bliżej, dlaczego odmówił wiarygodności relacji obu braci pozwanej / w tym co do faktu wypchnięcia siostry z samochodu przez męża w 2009 r / . Podał też, /przekonujące w wystarczającym stopniu aby nie doszło do potwierdzenia przekroczenia granic oceny swobodnej / powody dla których relacja pozwanej została zweryfikowana z ostrożnością i nie w pełni obdarzona walorem wiarygodności , natomiast depozycje powoda o faktach na ten przymiot , zdaniem Sądu zasłużyły w całości. Ponieważ istotną wagę , w ramach argumentacji mającej wspierać obydwa zarzuty , skarżąca przywiązuje do , jej zdaniem , mającego być obarczonym błędem , ustalenia Sądu Okręgowego zgodnie z którym ostatni pobyt pozwanej w szpitalu psychiatrycznym przed ślubem zakończył się na dwa miesiące przed nim , w kwietniu 2002r., to wskazać trzeba , że okoliczność tę potwierdza nie tylko treść relacji powoda , wskazana przez Sąd niższej instancji w motywach wyroku ale także sama pozwana zeznając na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2019r /zapis dźwiękowy minuty 35-37 , zapis skrócony k. 83 akt /. Zeznała wówczas / na pytanie Prokuratora m. in. , że opuściła szpital w kwietniu 2002r z rozpoznaniem zespołu urojeniowo omamowo schizofrenicznego , a ślub wzięła w czerwcu tego roku. Zeznania stron w tym zakresie potwierdza też analiza dokumentacji medycznej pozwanej przeprowadzona w ramach opinii przez biegłą lek. psychiatrę B. M.. / por. k. 225 akt / Wynika z niej, iż przyjęcie do szpitala (...) w S. , gdzie pozwana przebywała w dniach 13 czerwca 2002 do 12 lipca 2002r./ po epizodzie w którym , według ustaleń , dusiła matkę - uwaga redakcyjna S.A. / było jej trzecią hospitalizacją , w sytuacji gdy pierwszą była ta, w szpitalu w K. (...)na początku 2000r. Uznanie tych zarzutów za nietrafne miało to następstwo , iż ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy , Sąd Odwoławczy przyjął za własne. Jak wskazano wcześniej usprawiedliwiony jest procesowy zarzut naruszenia art. 278 kpc w zw z art. 227kpc , jako następstwa nie uwzględnienia przez Sąd Okręgowy wniosku pozwanej o przeprowadzenie dowodu z kolejnej opinii , innego biegłego psychiatry. Trzeba przypomnieć , że w ramach postępowania rozpoznawczego Sąd przeprowadził m.in. poza dowodem z opinii psychologicznej także dowód z opinii biegłego psychiatry lek. A. K. / por. k. 144-148 akt /. Wnioski tego opracowania wskazywały, iż , być może żądanie powoda nie jest uzasadnione. Obydwie strony podniosły wobec tej opinii zarzuty , na które biegła nie odpowiedziała albowiem wcześniej zaprzestała wykonywania funkcji biegłego / por. k. 178 akt / W tych okolicznościach Sąd I instancji na wniosek powoda dopuścił i przeprowadził dowód z opinii łącznej psychologa i psychiatry , której autorkami były biegła psychiatra B. M. oraz biegła psycholog D. J. . Wnioski tego opracowania , chociaż miało dokładnie taki sam przedmiot jak opinie psychologiczna i psychiatryczna – dotąd złożone w sprawie , były w znacznej części odmienne , szczególnie gdy chodzi o konkluzje sformułowane przez specjalistę z zakresu psychiatrii. Trzeba przy tym dodać , że opinia łączna została przeprowadzona po osobistym badaniu pozwanej tak psychologicznym jak i psychiatrycznym i analizie całej dostępnej w aktach dokumentacji z dotychczasowego leczenia K. S.
(1). Z wniosków opracowania biegłej psychiatry B. M. wynikało, iż stan choroby psychicznej potwierdzonej u pozwanej istniał także w dacie zawarcia przez strony małżeństwa a zdiagnozowana u niej schizofrenia paranoidalna w swoich przejawach zagrażała nie tylko małżeństwu ale także przyszłemu potomstwu stron / por. w szczególności k. 227 v – 228 akt/. Autorki opracowania łącznego podtrzymały swoje stanowisko , odpowiadając na zarzuty sformułowane przez pozwaną, w opinii uzupełniającej / por. k.251 akt / W tej sytuacji , odmienności wniosków biegłych psychiatrów co do zasadniczych dla oceny żądania powoda zagadnień związanych z choroba psychiczną pozwanej w dacie zawarcia związku małżeńskiego oraz wpływu jej następstw na sam związek oraz dobrostan zdrowotny przyszłego potomstwa małżonków , Sąd Okręgowy powinien był uwzględniając wniosek pozwanej, przeprowadzić dowód z kolejnej opinii psychiatrycznej. Oddalając ten wniosek , naruszył wskazaną przez pozwaną normę proceduralną , które to naruszenie jednak , w ostatecznym wyniku okazało się nie mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Uzupełnione przez Sąd II instancji postepowanie dowodowe potwierdziło , że wyrok objęty kontrolą instancyjną jest trafny. Nie sposób też , w tym kontekście, nie dostrzec , iż apelująca pozwana nie jest, formułując omawiany zarzut do końca konsekwentna. O ile bowiem , w warunkach oddalenia jej wniosku o kolejną opinię psychiatryczną, sformułowała zarzut oparty na art. 162 kpc / por. k. 261 akt /, to jednak w apelacji , mimo zawodowego zastępstwa, procesowego nie odwołuje się do normy art. 380 kpc i nie postuluje uzupełnienia postępowania , na jego odwoławczym etapie o ten dowód. Już nawet z tej przyczyny nie można potwierdzić wypływu wskazanej nieprawidłowości postępowania Sądu niższej instancji na treść wyroku. Tym nie mniej , szczególnie z uwagi na rangę przedmiotu rozstrzygnięcia i jego wpływu na prawa stanu każdej ze stron, Sąd Odwoławczy rozważał dopuszczenie tego dowodu z urzędu , po myśli art. 232 kpc. Okazało się to zbędne albowiem wniosek o takie uzupełnienie postępowania złożył uczestniczący w postepowaniu Prokurator (...) w K. dając wyraz temu , iż przemawia za tym także interes publiczny. Trzeba jeszcze dodać ,iż żadna ze stron , po dopuszczeniu tego dowodu przez Sąd II instancji nie sformułowała żadnych postulatów co do osoby biegłego mającego wykonać opinię , ani nie wnioskowała o to aby opracowania nie wykonywał konkretny opiniodawca / por. zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 19 grudnia 2023r., minuty 15-19 , zapis skrócony k. 350 akt/. Sąd Apelacyjny szczegółowo opisuje fakty towarzyszące uzupełnianiu postępowania dowodowego o kolejną opinię dlatego , iż już po złożeniu opracowania przez wybranego przez Sad biegłego z zakresu psychiatrii lek. D. Z. / której wnioski były dla K. S.
(1)niekorzystne / , pozwana złożyła wniosek o wyłączenie biegłego i powierzenie zadania eksperckiego innemu specjaliście z tej dziedziny medycyny. W opisanych okolicznościach oraz po złożeniu wyjaśnień przez biegłego Z. co do faktów związanych ze sformułowaną przez K. S. podstawą wyłączenia , Sąd Apelacyjny uznał , iż [ tym bardziej ] brak jest do niego rzeczywistych podstaw , a taka ocena wykluczyła uwzględnienie wniosku pozwanej o opinię innego biegłego. /por. k. 372, 384 oraz zapis dźwiękowy rozprawy apelacyjnej z dnia 6 września 2024r., minuty 8-23 , zapis skrócony k. 414 v akt / Sąd II instancji oceniając to opracowanie, / dwukrotnie uzupełniane w odpowiedzi na ponawiane zarzuty pozwanej / por. k. 355-357 oraz 384 i 408 akt/ uznał je za kompletne, w pełni odpowiadające zakresowi zadania eksperckiego postawionego przed biegłym. Odpowiadało ono przy tym także warunkom , które ustawa procesowa stawia takiemu opracowaniu. Dlatego Sąd opiera ocenę środka odwoławczego pozwanej także na wnioskach , które z opinii biegłego Z. wynikają , przy czym zauważa że są one w istotnych dla oceny żądania powoda kwestiach , zgodne o ile nie tożsame z tymi , które wobec Sądu Okręgowego w Tarnowie , w swojej opinii / także uzupełnianej na zarzuty K. S./ sformułowała biegła z zakresu psychiatrii lek. B. M.. A wnioski opracowań biegłego Z. można podsumować w następujący sposób : a/ K. S.
(1)leczy się psychiatrycznie od 1999r , a w okresie pomiędzy 8 stycznia do 8 kwietnia 2000r przebywała na leczeniu w warunkach zamkniętych , w szpitalu (...) w K. – K. z rozpoznaniem zaburzeń psychotycznych z kręgu schizofrenii , b/ w chwili zawarcia małżeństwa [ 8 czerwca 2002r – uwaga redakcyjna Sądu Apalacyjnego], pozwana cierpiała na chorobę psychiczną , która była psychoza schizofreniczna , c/ po zawarciu małżeństwa przez strony nie doszło do jej ustania, d/ zagrażała ona w swoich następstwach małżeństwu stron i zdrowiu przyszłego potomstwa. e/ schizofrenia wymaga stałego leczenia poprzez przyjmowanie leków przeciw psychotycznych i konsultacje medyczne, czy to w warunkach PZP czy okresowo na oddziale zamkniętym , sa niezbędne w sposób systematyczny ale nawet mimo leczenia i stosowania periodycznej farmakologii , istnieje zawsze niebezpieczeństwo zaostrzenia się stanu chorobowego , f/ brak leczenia może zaostrzyć przebieg choroby , mogący powodować zagrożenie dla życia osoby chorej lub osób trzecich z jej strony albowiem w przebiegu tej psychozy mogą występować pseudo halucynacje o treści imperatywnej , a także urojenia treściowo skłaniające do czynów gwałtownych. / por. bliżej wnioski opracowania zasadniczego k. 356 v- 357 akt / Przy wskazanej zgodności tych konkluzji biegłego z wnioskami opinii psychiatrycznej na której Sąd I instancji oparł ustalone przez siebie fakty \, stanowiące podstawę wyrokowania , Sąd Odwoławczy , jakkolwiek oparł się także na wnioskach biegłego Z. , nie znalazł podstaw aby formalnie – w oparciu o jego opracowania zasadnicze i uzupełniające - zmieniać lub poszerzać ustalenia dokonane przez Sąd Okręgowy. Wystarczy wskazać , że także wnioski tych opracowań są elementami podstawy faktycznej wyroku z dnia 1 października 2024r. Przechodząc do oceny sformułowanych przez pozwaną zarzutów materialnych , Sąd II instancji stoi na stanowisku , iż świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, żaden z nich nie jest uzasadniony, Powołując zarzut nieprawidłowej subsumpcji art. 12 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego skarżąca powołuje tylko jedno, bardzo ogólne stwierdzenie , że materiał dowodowy przeczy ocenie Sądu I instancji , zgodnie z którą choroba psychiczna pozwanej zagrażała małżeństwu oraz przyszłemu , pochodzącemu ze związku stron, potomstwu. Tak ogólne umotywowanie zarzutu pozwala aby , uznając go za nieuzasadniony , Sąd Apelacyjny poprzestał na stwierdzeniu, że ustalone w sprawie fakty, a w szczególności wnioski opinii biegłych psychiatrów B. M. i D. Z. , które zostały ocenione jako mające pełny walor dowodowy, są przeciwne stanowisku pozwanej wyrażonemu w ramach zarzutu. Obydwoje biegli są zgodni co do tego , że stwierdzona u K. S.
(1)psychoza schizofreniczna , która nadal dotyka pozwaną i wymaga [ systematycznego] leczenia zagrażała w chwili zawarcia małżeństwa i zagraża nadal związkowi stron ale także zdrowiu przyszłego potomstwa. Przy tym opiniodawcy , w tym szczególności doktor M. , wskazała dlaczego to zagrożenie dla dzieci jest realne , nawet gdyby podzielić obecne stanowisko nauki psychiatrii , iż schizofrenia paranoidalna nie jest chorobą dziedziczną , a tylko jej występowanie u potomstwa osoby chorej , jest bardziej prawdopodobne niż biorąc pod uwagę skalę występowania tej choroby w całej populacji. Dodatkowo należy wskazać , że unieważnienie małżeństwa z powodu choroby psychicznej o której mowa w art. 12 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego może nastąpić przy potwierdzeniu u jednego z małżonków stanu chorobowego o obrazie psychozy , która istniejąc dacie zawarcia małżeństwa nie ustała w sposób trwały przed zamknięciem rozprawy poprzedzającej wydanie orzeczenia o takim żądaniu. To , że małżeństwo stron funkcjonowało przez kilkanaście lat [ według twierdzeń samej pozwanej w sposób nieprawidłowy za przyczyna zachowania męża ] , samo w sobie nie jest wystarczające dla wyrażenia oceny , iż żądanie powoda nie zasługuje na uwzględnienie. W szczególności , o czym była już mowa wyżej , nie można uznać żądania M. S.
(1)jako przejawu nadużycia przezeń prawa podmiotowego , tym bardziej gdy weźmie się pod uwagę , że taka możliwość ma miejsce tylko wyjątkowo zwłaszcza gdy pozycie małżeńskie jest wieloletnie , przebiega harmonijnie , a pochodzi z niego zdrowe potomstwo. Nie ma też racji skarżąca , zarzucając Sądowi I instancji naruszenie , poprzez zastosowanie w realiach faktycznych sprawy art. 20 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Formuła redakcyjna tej normy , w jej §1 , nie pozostawia wątpliwości co do tego , że w warunkach uznania , iż żądanie unieważnienia jest uzasadnione , Sąd ma obowiązek orzec o tym , czy i który małżonków zawarł związek małżeński w złej wierze , według definicji tego pojęcia, zawartej w §2 tego przepisu. Fakty ustalone w sprawie wbrew zapatrywaniu apelantki , które wyraziła w motywach weryfikowanego zarzutu, potwierdzają w sposób dostateczny , iż złą wiarę należy przypisać właśnie jej. Z okoliczności tych wynika , że w chwili zawarcia małżeństwa musiała sobie zdawać sprawę z tego , że cierpi na schizofrenię . Już przed dniem 8 czerwca 2002r leczyła się psychiatrycznie , okazjonalnie w szpitalu psychiatrycznym w warunkach zamkniętych , a systematycznie w (...) w D. z rozpoznaniami - spektrum schizofrenii o różnych przejawach. Mimo to, nie informowała o tym przyszłego męża , a swoim zachowaniem wykluczyła dowiedzenie się przez powoda o tej chorobie , twierdząc niezgodnie z rzeczywistością , także wobec księdza, w trakcie przygotowań przedmałżeńskich , iż jest zdrowa psychicznie. Twierdzenie pozwanej , w ramach motywacji ocenianego zarzutu , iż nie miała poczucia choroby jest nieprzekonujące także dlatego , że z opinii lekarskich złożonych w postępowaniu , iż taki brak jest właśnie jednym z przejawów stanu chorobowego dotykającego pozwaną. Z podanych powodów, w uznaniu apelacji za nieuzasadnioną , Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 12 oraz 20 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.[ pkt 1 sentencji wyroku ], Uwzględniając aktualny stan zdrowia K. S.
(1)oraz jej trudną sytuację materialną i dochodową z jednej strony oraz charakter rozstrzyganej sprawy z drugiej, orzekając o kosztach postępowania apelacyjnego pomiędzy stronami, Sąd Odwoławczy ocenił , że zasada słuszności wyklucza obciążenie nimi pozwanej na rzecz wygrywającego, także ten etap sporu stron , powoda. Dlatego na podstawie art. 102 kpc w z art. 391 §1 kpc ,nie obciążył pozwanej tymi kosztami./ pkt 2 sentencji /. Wydatkami powstałymi w postępowaniu apelacyjnym, Sąd zdecydował obciążyć Skarb Państwa, biorąc pod rozwagę to ,iż powstały one na skutek wniosku dowodowego Prokuratora (...) w K. o przeprowadzenie kolejnej opinii psychiatrycznej. Co więcej , nawet gdyby wniosek taki nie został sformułowany, Sąd dopuściłby ten dowód z urzędu , a to tym bardziej uzasadniałoby podjętą decyzję wydatkową , zważywszy na charakter przedmiotu rozstrzygnięcia i wspomnianą wyżej , aktualną sytuację pozwanej doznającej porażki procesowej. / pkt 3 sentencji wyroku/.