dokumentacji projektowej stanowiącej załącznik do SIWS na dokończenie realizacji przedmiotowego zadania inwestycyjnego, zostały zawarte wszystkie wnioskowane przez generalnego wykonawcę zmiany. W niniejszej sprawie strona powodowa dochodzi zapłaty kwoty 12.976.019,56 zł, w tym kwoty 4.926.163,86 zł z tytułu realizacji robót dodatkowych (koniecznych), objętych zawezwaniem do próby ugodowej z dnia 7 października 2014 r. a także pozostałej części roszczenia wskazanego w pkt 1.1 petitum pozwu tj.: co do kwoty 2.029.500 zł wraz z odsetkami za opóźnienie oraz zwrotu kwoty 2 888.977,84 zł stanowiącej wartość kary umownej za odstąpienie, wyrażonej jako 10% wartości wynagrodzenia należnego za realizację przedmiotu umowy, bezpodstawnie pobranej przez inwestora od gwaranta na mocy gwarancji ubezpieczeniowej wystawionej przez (...) S.A, a także zapłaty na jej rzecz kary umownej stanowiącej wartość kary umownej za odstąpienie od umowy wyrażonej jako 10% wartości wynagrodzenia należnego za realizację przedmiotu umowy również w kwocie 2.888.977,84 zł oraz kwoty 242 400,00 zł z tytułu zwiększenia się kosztów pośrednich wykonania inwestycji wobec przestoju żurawia wieżowego, spowodowanego wstrzymaniem realizacji wjazdu spiralnego do garażu wskutek braku usunięcia błędu projektowego w dokumentacji dotyczącej wykonania rzeczonego wjazdu. Pozwana Gmina w odpowiedzi na pozew z dnia 10 września 2018 ( data wpływu k.950) wniosła o: - oddalenie powództwa w całości, jako oczywiście bezzasadnego; - zasądzenie od powodów solidarnie na rzecz pozwanej zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym, na podstawie § 15 ust, 3 pkt w związku z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018r., poz. 265) kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej przewidzianej w § 2 pkt 9 w/w rozporządzenia.
uzasadnienia w pierwszej kolejności pozwana podniosła zarzut przedawnienia roszczeń z pozwu. Podobnie pozwana gmina, z ostrożności procesowej, zgłaszała zarzut przedawnienia w zakresie pozostałej części roszczenia wskazanego w pkt 1.1 petitum pozwu tj.: co do kwoty 2.029.500 zł wraz z odsetkami za opóźnienie, tj.: co do różnicy pomiędzy sumą roszczeń z pozwu w zakresie robót dodatkowych w kwocie 6.955.663,86 zł i kwotą 4.926.163,86 zł zgłaszaną gminie do zapłaty w październiku 2013 r. a potem w wezwaniu do zapłaty z 4.04.2014 r., także objętą zarzutem przedawnienia. Pozwana również zgłaszała zarzut przedawnienia roszczenia powodów w zakresie żądania zapłaty kwoty 242.400 zł W dalszej części uzasadnienia pozwana zaprezentowała swoje stanowisko w przedmiocie zarzutów zawartych w uzasadnieniu pozwu. Po pierwsze, strona pozwana wskazała, iż zleciła przygotowanie opracowania, zawierającego ocenę przekazanej dokumentacji projektowo - kosztorysowej w związku z zamierzonym przetargiem na realizację robót budowlanych w ramach inwestycji budowy Centrum (...) w L.. Te z przedłożonych przez nadzór inwestorski uwag, które były trafne i istotne z punktu widzenia niezbędnych wymogów, którym powinna odpowiadać dokumentacja projektowa na etapie przygotowywania przetargu na realizację budowy Centrum (...) w L., zostały uwzględnione przez inwestora (pozwaną gminę). Pozwana stanowczo zaprzeczyła twierdzeniom z pozwu o „wadliwości dokumentacji projektowej" i o rzekomej świadomości inwestora co do istnienia wad tej dokumentacji twierdząc, iż w toku postępowania przetargowego na bieżąco udzielała oferentom informacji na temat rozwiązań projektowych. Następnie pozwana zwracała uwagę Sądu na to, że przez cały czas trwania procesu inwestycyjnego generalny wykonawca nie posiadał prawidłowo działającego zespołu przygotowania produkcji; gdyby w tym zakresie działania generalnego wykonawcy były profesjonalne to wszelkie wątpliwości co do sposobu prowadzenia robót mogłyby być rozstrzygane wcześniej z wyprzedzeniem, nie powodując zbędnych przestojów. Był to jeden z ważnych czynników, leżących po stronie generalnego wykonawcy, który skutkował licznymi przestojami, które nie powinny się zdarzać w prawidłowo realizowanym procesie budowlanym. Podobnie, pozwana odpiera zarzut braku należytego przygotowania inwestycji wyjaśniając, iż skoro
w ramowym harmonogramie rzeczowym realizacji inwestycji stanowiącym załącznik do SIWZ rozpoczęcie realizacji robót tam wskazanych było przewidziane na późniejsze tygodnie to powodowie jako profesjonaliści powinni te okoliczności przewidzieć i ująć w harmonogramie realizacji inwestycji. Niezależnie od powyższego pozwana wskazuje, że wszelkie roboty i prace, opisane w pozwie jako związane z niezinwentaryzowanymi obiektami w gruncie, w świetle dokumentacji przetargowej, umowy wykonawczej oraz przepisów k.c. były objęte wynagrodzeniem ryczałtowym i mieściły się w tzw. ryzyku kontraktowym tegoż zamówienia wobec czego nie mogą być przedmiotem skutecznego roszczenia o wynagrodzenie dodatkowe. Podczas budowy i kolejnych narad koordynacyjnych systematycznie generalny wykonawca był mobilizowany do poprawy uszczegółowionego harmonogramu rzeczowo-finansowego. Nadzór inwestorski w składanych początkowych raportach miesięcznych informował o opóźnieniach. Pozwana w całości kwestionuje twierdzenia powodów, że zmiany umowy oraz jej dwukrotne aneksowanie nastąpiło z winy pozwanej. Strona pozwana podkreśliła, iż generalny wykonawca na etapie przetargu nie podnosił wobec zamawiającego żadnych wątpliwości dotyczących dokumentacji projektowej. Jednocześnie, pozwana podniosła, iż nie popadła w zwłokę w zapłacie wynagrodzenia za wykonane roboty - opóźnienia, o których wypowiadają się powodowie, zostały spowodowane przez samych powodów przede wszystkim przez brak przedłożenia harmonogramu rzeczowo-finansowego uwzględniającego niesprzyjające warunki atmosferyczne na skutek czego nie było możliwe zawarcie aneksu nr (...) do umowy, który uwzględniłby przedłużenie terminu realizacji II kroku milowego dla dworca i garażu. Stąd pozwana zawiadomiła powodów o konieczności naliczenia kar umownych za zwłokę na podstawie § 16 ust. 1 pkt 1 lit. b umowy. Wobec powyższego strona pozwana wskazała, iż odstąpienie od umowy przez powodów należy traktować jako bezskuteczne, bowiem nie zaszły przesłanki do tego odstąpienia. Następnie pozwana podkreśliła, iż bezpośrednią przyczyną odstąpienia przez pozwaną od umowy były opóźnienia w realizacji przez powodów robót polegających, w szczególności na rozbudowie istniejącego przejścia podziemnego przekraczającego 30 dni kalendarzowych, co spowodowało brak możliwości wykonania całości inwestycji w terminie określonym w aneksie nr (...) do umowy. Strona pozwana ustosunkowując się do kolejnych zarzutów pozwu wyjaśniła, iż odstąpienie gminy od umowy z powodami spowodowało także konieczność dokonania oceny przez gminę dotychczasowych rozwiązań projektowych oraz woli maksymalizowania funkcjonalności inwestycji Centrum (...) w L.. Pozwem wzajemnym z dnia 05 czerwca 2019 r. ( k. 1907, t. X) powódka wzajemna wniosła o zasądzenie od powodów (pozwanych wzajemnych) na rzecz pozwanej (powoda wzajemnego) kwoty 9.690.135,56 zł (słownie: dziewięć milionów sześćset dziewięćdziesiąt tysięcy sto trzydzieści pięć złotych 56/100), wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 20 listopada 2018 r. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania za spowodowanie powstania po stronie Gminy szkody w związku z niewykonaniem umowy nr (...) z dnia 27 marca 2013 r. na budowę Centrum (...) w L. polegającym na odstąpieniu od umowy i opuszczeniu placu budowy oraz konieczności zlecenia zastępczego dokończenia inwestycji, w następstwie czego Gmina poniosła szkodę w postaci konieczności zapłacenia nowemu wykonawcy wynagrodzenia za niedokończoną inwestycję.
uzasadnienia powództwa wzajemnego powódka wzajemna wskazała, iż pismem z dnia 15 listopada 2018 r. pozwana (powódka wzajemna) wezwała powodów (pozwanych wzajemnych) do zapłaty kwoty 9.690.135,56 zł., w terminie 3 dni od daty doręczenia tegoż wezwania. Termin do zapłaty upłynął w dniu 19 listopada 2018 r. pozwani nie uiścili w terminie ww. należności a zatem pismem z dnia 29 listopada 2018 r. pozwana Gmina zawezwała powodów do zawarcia ugody sądowej w sprawie zapłaty kwoty, o której mowa pkt 1 petitum pozwu wzajemnego. W dniu 9 kwietnia 2019 r. przed Sądem Rejonowym dla m.st. Warszawy w Warszawie VIII Wydział Gospodarczy sygn. akt VIII GCo 1121/18 odbyło się posiedzenie w sprawie z wniosku o zawezwanie do próby ugodowej, podczas którego powodowie nie uznali roszczenia Gminy i nie wyrazili zgody na zawarcie ugody, stąd powódka wzajemna wywiodła pozew wzajemny. Co do wysokości roszczenia sformułowanego w pozwie wzajemnym, powódka wzajemna wyjaśniła, że w związku z faktem, iż generalny wykonawca opuścił plac budowy i zaprzestał realizacji jakichkolwiek robót budowlanych na rzecz gminy, a tym samym nie wykonał umowy nr (...) z dnia 27.03.2013 r. w znacznej części, gmina rozpisała przetarg na roboty budowlane obejmujące dokończenie inwestycji Budowa Centrum (...) w L. znak: R..271.5.2015, który wygrała spółka (...) S.A. z siedzibą w W.. Zadanie będące przedmiotem przetargu obejmowało dokończenie Centrum (...) w L. w oparciu o dotychczasową dokumentację przetargową, a więc dokończenie budowy budynku dworca przy przystanku (...) przy ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, dokończenie budowy budynku garażu wielopoziomowego przy ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą, dokończenie budowy połączenia drogowego ul. (...) z ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą i usunięciem kolizji, dokończenie rozbudowy istniejącego przejścia podziemnego przy przystanku (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą i usunięciem kolizji, z uwzględnieniem zmian jakich dokonał inwestor m.in. budowa oświetlenia Alei 1 DZ ciągu pieszo - jezdnego do stacji kolejowej L.. W dniu 27 maja 2015 r. pomiędzy Gminą Miejską L. a (...) S.A. została zawarta umowa nr (...), której przedmiotem było wykonanie robót budowlanych obejmujących dokończenie inwestycji pn. Budowa „Centrum (...)w L..", za wynagrodzeniem ryczałtowym w kwocie 29.692.711,79 zł. Nowemu generalnemu wykonawcy powierzono również wykonanie robót dodatkowych nieobjętych Umowę zawartą z Konsorcjum. Wykaz robót podlegających realizacji w ramach dokończenia budowy Centrum (...) w L. przez (...) S.A. za wynagrodzeniem wyższym niż wynikające z umowy z Powodami wraz z porównaniem wartości robót wykonanych przez (...) S.A. w odniesieniu do wartości robót z umowy zawartej z Powodami (pozwanymi wzajemnie), a także ze wskazaniem różnicy tych wartości (stanowiącej w sumie szkodę Zamawiającego) Gmina przedłożyła w załączeniu. W odpowiedzi na pozew wzajemny z dnia 05 sierpnia 2019 r. ( data stempla pocztowego koperta k. 2314 t. XII) pozwani wzajemnie wnieśli o: - oddalenie powództwa wzajemnego w całości, - zasądzanie od pozwanej (powódki wzajemnej) na rzecz powodów (pozwanych wzajemnie) kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w częściach równych po 50% na rzecz (...) spółka jawna z siedzibą w W. oraz S. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Budowlano - (...) S. F.), w tym kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 75.000,00 zł stanowiącej trzykrotność stawki minimalnej zgodnie z § 2 pkt 9) w zw. z § 15 ust. 1 i ust. 3 pkt 1-4) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265);
uzasadnienia odpowiedzi na pozew wzajemny pozwani wzajemnie na wstępie kwestionując zarówno co do zasady jak i wysokości roszczenie powoda wzajemnego z ostrożności procesowej podnieśli zarzut przedawnienia roszczenia objętego pozwem wzajemnym, gdyż najpóźniej w momencie zawarcia umowy z nowym generalnym wykonawcą powódka wzajemna mogła ocenić rozmiar szkody stanowiącej, jak sam wskazuje, różnicę pomiędzy wynagrodzeniem przysługującym wykonawcy (...) S.A., a wynagrodzeniem, jakie by zapłacił pozwanym wzajemnie, gdyby nie doszło do rozwiązania Umowy. Powódka wzajemna mogła zatem wezwać pozwanego wzajemnie do spełnienia świadczenia najwcześniej już w dniu następującym po dniu zawarcia umowy z nowym wykonawcą tj. już w dniu 28 maja 2015 r. Tym samym termin przedawnienia roszczenia powódki wzajemnej uległ przedawnieniu najpóźniej z końcem dnia 28 maja 2018 r. Tymczasem pierwsze czynności zmierzające do realizacji tego roszczenia pozwana (powódka wzajemna) podjęła dopiero 15.11.2018 roku, przesyłając powodom wezwanie do zapłaty, a następnie wystosowała wezwanie do próby ugodowej dopiero dnia 29 listopada 2018 roku, a więc w terminie znacznie przekraczającym wspomniane 3 lata. Co więcej pozwani wzajemnie mając na względzie, iż powódka wzajemna opiera swoje roszczenie na podstawie art. 471 k.c. argumentowali, iż nie ziściły się przesłanki do pociągnięcia ich do odpowiedzialności kontraktowej, bowiem niewykonanie Umowy i konieczność jej rozwiązania nie wynikały w żadnym stopniu z winy pozwanych wzajemnie (powodów), ale z niewłaściwego przygotowania inwestycji przez Zamawiającego. W konsekwencji niewykonanie zobowiązania przez pozwanych wzajemnie jest następstwem okoliczności, za które nie ponoszą oni odpowiedzialności. W niniejszej sprawie nie można mówić także o jakiejkolwiek szkodzie powoda wzajemnego, a już na pewno nie w takiej wysokości o jaką wnosi powód wzajemny. Strona pozwana wzajemnie w dalszej części uzasadnienia uwypuklała, iż przedmiot zamówienia na dokończenie realizacji inwestycji, którą wygrała (...) S.A. obejmował nie tylko roboty, które nie były przewidziane do wykonania w ramach Umowy nr (...) z dnia 27 marca 2013 r., a których konieczność wykonania pojawiła się w trakcie realizacji robót podstawowych przez powodów (m.in. dodatkowe izolacje i dylatacje w stropach garażu, zmieniona konstrukcja ślimaka i inne), ale obejmował większy zakres rzeczowy, co samo przez się spowodowało zaoferowanie przez tą firmę ceny znacznie przewyższającej kwotę zaoferowaną przez powodów (pozwanych wzajemnie). Następnie pozwani wzajemnie odnieśli się szczegółowo do zarzutów pozwu wzajemnego dotyczących poniesienia rzekomej szkody wskutek wykonania wyszczególnionych fragmentów robót przez nowego generalnego wykonawcę. Na dalszym etapie postępowania każda ze stron podtrzymała swoje stanowisko w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Zawarcie umowy konsorcjum oraz umowy o roboty budowlane z Zamawiającym Powodowie S. F. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Budowlano - (...) S. F. w W. (dawniej Przedsiębiorstwo Budowlano - (...) S. F. w J. L.) oraz Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe (...), D. F. Sp. j. z siedzibą w W. (dawniej: Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowo - Usługowe (...). j. z siedzibą w J. L.) – (w dalszej części zwani łącznie jako Konsorcjum albo „Generalny Wykonawca” „Wykonawca”) prowadzą działalność gospodarczą w branży wykonawstwa robót budowlanych. W celu złożenia oferty oraz wystartowania wspólnie w przetargu i ubieganie się o realizacje zamówienia publicznego robót budowlanych pod nazwą "Budowa Centrum (...) w L.”, a w konsekwencji wykonanie przedmiotu zamówienia, powodowie zawiązali konsorcjum, zawierając umowę w dniu 21 stycznia 2013 r. W §2 rzeczonej umowy zapisano, że strony ustalają, iż funkcję Lidera (pełnomocnika) pełnić będzie Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowo- Usługowe (...) D. F., (...) Spółka Jawna z siedzibą w J. L.. Strony zobowiązują się do realizacji wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego obejmującego swoim zakresem realizację zamówienia wyszczególnionego w §1. Zgodnie z §3 w okresie obowiązywania Umowy i w zakresie przedmiotu działalności Konsorcjum określonym w §1 strony Umowy zobowiązują się współpracować na zasadzie wyłączności. Strony Umowy ponoszą solidarną odpowiedzialność wobec Zamawiającego w zakresie przedmiotu działalności Konsorcjum, o którym mowa w §1, w szczególności za przygotowanie oferty przetargowej zgodnie z wymogami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, wniesienia odpowiedniego zabezpieczenia oraz wykonania przedmiotu Kontraktu. Każda ze stron poniesie we własnym zakresie koszty i ryzyko związane z wykonaniem zadań określonych w niniejszej umowie. Konsorcjanci przyjęli następujący podział zakresu uczestnictwa każdej ze stron w przedsięwzięciu: Zadania Lidera: reprezentowanie Konsorcjum wobec Zamawiającego i osób trzecich; pełnienie funkcji Pełnomocnika Konsorcjum, dokonywanie stosownych uzgodnień i podpisywanie wszelkich umów związanych z realizacją Kontraktu; zapewnienie wykonania wszystkich zadań związanych z realizacją Kontraktu przewidzianych w Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia; koordynowanie, monitorowanie i realizacja zadań wynikających z Kontraktu, Koordynowanie, monitorowanie i realizacja zadań wynikających z harmonogramu rzeczowo finansowego Kontraktu; przejęcie i przygotowanie placu budowy; Czynny udział w naradach koordynacyjnych związanych z realizacją Kontraktu; Zapewnienie zrealizowania Kontraktu na zasadach określonych w SIWZ; Prowadzenie korespondencji z Zamawiającym; Dokonywanie wszelkich uzgodnień podczas realizacji inwestycji wymaganych przepisami prawa i umową z Zamawiającym; Udostępnianie i przekazywanie partnerowi konsorcjum wszelkich informacji związanych z realizacją Kontraktu; Dokonywanie wszelkich uzgodnień związanych z realizacją Kontraktu w porozumieniu z Partnerem; Zapewnienie sprawnego systemu komunikacji między Partnerami; Gromadzenie, przechowywanie i archiwizacja dokumentacji związanej z realizowanym Kontaktem w okresie jego trwania i nie krócej niż stanowią to wymagania przepisów prawa lub umowa z Zamawiającym; Zawieranie umów z Podwykonawcami; Powierzenie wykonywania części prac Partnerowi Konsorcjum w przypadku zawarcia dodatkowych uzgodnień. Dodatkowe uzgodnienia zawierane będą w drodze umów szczegółowych lub uzgodnień protokolarnych regulujących działania oraz prawa i obowiązki uczestników Konsorcjum. Zadania Partnera: Przygotowanie oferty przetargowej zgodnie z wymaganiami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia, Ustanowienie Lidera Pełnomocnikiem Konsorcjum, Przedstawienie wszelkich dokumentów wymaganych do podpisania umowy z Zamawiającym, Wspomaganie Lidera w realizacji Kontraktu w zakresie wiedzy, doświadczenia, potencjału technicznego i ekonomicznego. Wykonywanie części robót budowlanych w przypadku zawarcia dodatkowych uzgodnień. Dodatkowe uzgodnienia zawierane będą w drodze umów szczegółowych lub uzgodnień protokolarnych regulujących działania oraz prawa i obowiązki uczestników Konsorcjum. W §5 umowy konsorcjum zapisano, iż w stosunkach wewnętrznych każdy z Konsorcjantów odpowiada za zgodne z Kontraktem wykonanie przyjętego przez siebie zakresu prac oraz ponosi odpowiedzialność i ryzyko za prawidłowe i terminowe wykonanie swoich prac. Każdy z Konsorcjantów przyjmuje ryzyko techniczne, ekonomiczne, finansowe, podatkowe i prawne dla swojego zakresu rzeczowego Kontraktu wraz ze skutkami wynikającymi z zaległości płatniczych lub ich nieuregulowaniem przez Zamawiającego. Kwestię wzajemnych rozliczeń strony zawarły
z tytułu realizacji umowy z Zamawiającym Lider będzie wystawiał na Zamawiającego faktury VAT zgodnie z harmonogramem wynikającym z ww. umowy. Płatności od Zamawiającego w związku z realizacją umowy będą wpływały na konto Lidera. Całość wynagrodzenia za przedmiot kontraktu w momencie podpisania niniejszej umowy przysługuje Liderowi. Wynagrodzenie przysługujące Partnerowi Konsorcjum zostanie określone w przypadku zawarcia dodatkowych uzgodnień. Dodatkowe uzgodnienia zawierane będą w drodze umów szczegółowych lub uzgodnień protokolarnych regulujących działania oraz prawa i obowiązki uczestników Konsorcjum. Każdy z uczestników Konsorcjum będzie czerpać zyski i ponosić straty związane z realizacją przedmiotowego przetargu zgodnie z zasadami ustalonymi w odrębnym porozumieniu, na podstawie §4. Jeżeli osoby trzecie lub inni uczestnicy Konsorcjum poniosą szkodę w wyniku lub w związku z realizacją przedmiotu określonego w §1 przez jednego z uczestników Konsorcjum uczestnik odpowiedzialny za spowodowanie szkód zobowiązany jest do uregulowania wszelkich roszczeń. Konsorcjanci nie ustalili zakresu robót, które powinny zostać wykonane przez każdy z podmiotów, natomiast w pismach procesowych strona powodowa przyznała, iż całość zadania inwestycyjnego została zrealizowana przez Lidera (Spółkę), Dowód: umowa konsorcjum z dnia 21 stycznia 2013 r (k.134-136). W ramach postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane p.n. „Budowa Centrum (...) w L.” przeprowadzonego przez Gminę Miejską L. powodowie, a złożyli wspólną ofertę, zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy p. z. p. W wyniku rozstrzygnięcia wspomnianego postępowania przetargowego wybrano ofertę złożoną przez Konsorcjum. Pismem z dnia 07 marca 2013 r. Zamawiającym wezwał Konsorcjum na podstawie art. 87 ust.1 oraz art. 90 ust.1 p.z.p. do udzielenia wyjaśnień dotyczących zaoferowanej ceny za budowę Centrum (...) w L., bowiem wątpliwości Zamawiającego wzbudziła rozbieżność cenowa oferty, wartości zamówienia oraz złożonych ofert. Wartość brutto przyjęta przy oszacowaniu wartości zamówienia przez Zamawiającego wyniosła 45 822 902,50 zł brutto. Zamawiający
rzeczonego pisma pouczył o przesłankach uznania ceny zaproponowanej przez Konsorcjum za „rażąco niską”. Dowód: Pismo Zamawiającego z dnia 07 marca 2013 r. (k.1688-1691). W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie Konsorcjum wyjaśniło, iż mechaniczne porównanie wartości zamówienia z cenami złożonych ofert nie daje podstaw do założenia a priori, że mamy do czynienia z ceną nierealistyczną, co groziłoby nierzetelnym wykonaniem zamówienia w przyszłości. Powodowie wskazali, że ocena oferty powinna uwzględniać całokształt okoliczności występujących w sprawie, w tym przedmiotu zamówienia, specyfiki rynku którego dotyczy realizowane zamówienie (agresywna polityka cenowa dostawców materiałów budowlanych oraz usług wykonawczych) oraz wartości szacunkowej przedmiotu zamówienia ustalonej z należytą starannością, mając na względzie, iż kosztorys inwestorski robót budowalnych bywa szczególnie zawodny. Dalej Konsorcjum wyjaśniało, iż ceny aż 7 ofert złożonych w postepowaniu zostały określone poniżej poziomu kwoty jaką Zamawiający zamierza przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia, a tylko 3 oferty znacząco przekraczały te szacunki. Podkreślenia wymaga, iż kwota, którą Zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie zamówienia tj. 36 937 593,00 zł brutto istotnie odbiegała od wartości szacunkowej zamówienia tj. 45 822 902,50 zł brutto. Uzasadniając cenę swojej oferty konsorcjum wskazało na fakt, iż Spółka (...) prowadzi hurtową sprzedaż materiałów przez co może je zaoferować po znacznie niższej cenie oraz na znajomość i doświadczenie na lokalnym rynku usług budowlanych, podkreślając, iż stawki oferowane przez Konsorcjum podwykonawcą nie odbiegały od przeciętnie stosowanych w obrocie. Co więcej, Konsorcjum podnosiło, iż nie w każdej cenie jednostkowa czy nawet za dany element musi odpowiadać standardom rynkowym, bowiem to od Wykonawcy zależy, z których składowych będzie kształtować się jego marża. Następnie Konsorcjum odniosło się do poszczególnych pozycji z kosztorysu ofertowego zestawiając swoją cenę oraz cenę zaoferowaną przez podmioty, które znalazły się na 2 i 3 miejscu wraz z opisaniem swojego potencjału sprzętowego oraz osobowe w każdym zakresie. Dodatkowo dla poparcia swoich twierdzeń Konsorcjum załączyło oferty dostawców na wyroby budowlanego złożone konsorcjum w celu nawiązania współpracy przy realizacji przedmiotowej inwestycji. Dowód: pismo Konsorcjum z dnia 13 marca 2013 r ( k. 1692- 1706). W konsekwencji w dniu 27 marca 2013 r. pomiędzy Gminą Miejską L. a Konsorcjum doszło do zawarcia umowy o roboty budowlane nr (...) na budowę Centrum (...) w L. (zwanej dalej „Umową"). Strony ustaliły
Umowy, iż przedmiot umowy stanowi wykonanie robót budowlanych polegających na: budowie dworca przy przystanku (...) przy ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą i usunięciem kolizji, budowie garażu wielopoziomowego przy ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą. budowie połączenia drogowego ul. (...) z ul. (...) wraz z infrastrukturą towarzyszącą i usunięciem kolizji. rozbudowie istniejącego przejścia podziemnego wraz z infrastrukturą towarzyszącą i usunięciem kolizji, w ramach projektu Centrum (...) w L. W zakres umowy wchodzi także: rozruch technologiczny zamontowanych instalacji, urządzeń i systemów; szkolenie pracowników użytkownika w zakresie obsługi wy mienionych w pkt. I instalacji; sporządzenie dokumentacji powykonawczej; konserwacja i serwisowanie instalacji i urządzeń w okresie 12 miesięcy począwszy od dnia odbioru końcowego i przekazania do eksploatacji przedmiotu umowy; Jednocześnie
umowy zapisano, że przedmiot zamówienia należy wykonać zgodnie z: - projektami budowlano-wykonawczymi. - przedmiarami robót, - Specyfikacją Techniczną Wykonania i Odbioru Robót, zwaną w dalszej treści umowy STWiOR, - Specyfikacją Istotnych Warunków- Zamówienia SIWZ. W przypadku rozbieżności pomiędzy poszczególnymi elementami opisu przedmiotu zamówienia, wy mienionymi w ust. 2 pierwszeństwo mają zawsze projekty budowlano wykonawcze tj. dokumentacja projektowa (a w ich ramach projekt budowlany), jeżeli: rozbieżność ich dotyczy pierwszeństwo ma Specyfikacja Techniczna Wykonania i Odbioru Robót (STWiOR), w zakresie, w jakim rozbieżność nie dotyczy dokumentacji projektowejtj. projektów budowlano – wykonawczych.
Umowy strony określiły obowiązki Wykonawcy tj.: - przejęcia terenu budowy od Zamawiającego w celu prowadzenia robót i organizacji zaplecza oraz zabezpieczenia przed dostępem osób trzecich, - sporządzenia przed rozpoczęciem wykonania robót planu BiOZ uwzględniającego specyfikę obiektu i prowadzenia robót budowlanych, - sporządzenia czasowej organizacji ruchu podlegającej zatwierdzeniu przez Zamawiającego, - przygotowanie i przedstawienie do akceptacji Zamawiającego do dnia zawarcia umowy uszczegółowionego harmonogramu rzeczowo-finansowego robót, stworzonego w oparciu o harmonogram ramowy stanowiący załącznik nr 1 do umowy, zapewniający terminową realizacje zadania; - przestrzegania poleceń osób sprawujących nadzór ze strony Zamawiającego, - zawiadamiania Zamawiającego o trybie i sposobie wykonywania robót zanikających lub ulegających zakryciu w terminie umożliwiającym ich odbiór. - zapewnienia wszystkich odbiorów specjalistycznych i pełnej obsługi geodezyjnej przez cały czas realizacji inwestycji. - powiadamiania Zamawiającego oraz Koordynatora nadzoru inwestorskiego o każdej nieprzewidywanej wcześniej okoliczności mającej lub mogącej mieć wpływ na prawidłową realizacje inwestycji - niezwłocznie, lecz nic później niż następnego dnia roboczego po zaistnieniu. - takiej okoliczności, przy czym powiadomienie winno być przesiane luksem lub drogą elektroniczną z jednoczesnym przekazaniem jego treści ustnie lub za pomocą telefonu oraz z jednoczesnym wysłaniem w formie pisemnej. - na żądanie ZAMAWIAJĄCEGO wykonanie lub zapewnienie na koszt własny wykonania wszelkich potrzebnych ekspertyz czy badań, w zakresie niezbędnym dla prawidłowej realizacji inwestycji (np. dla sporządzania rysunków warsztatowych, analiz, opinii). - uczestniczenie w cotygodniowych naradach, a także w comiesięcznych naradach podsumowujących prace i czynności wykonane w danym miesiącu, przy czym winien być reprezentowany przez osoby, których obecność jest nieodzowna na dla efektywnego przeprowadzenia danej narady. - na żądanie ZAMAWIAJĄCEGO uczestniczenie w czynnościach podejmowanych w toku postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na użytkowania oraz w czynnościach związanych z tym postępowaniem. - przekazania ZAMAWIAJĄCEMU dokumentacji powykonawczej wraz z inwentaryzacją geodezyjną, z oryginałami dzienników budowy, oświadczeniem kierownika budowy; wszystkich atestów, instrukcji obsługi i eksploatacji, gwarancji urządzeń, protokołów badań i pomiarów w dniu zgłoszenia przedmiotu do odbioru końcowego, - ochrony mienia i zabezpieczenia przeciwpożarowego w trakcie budowy. - nadzoru nad bezpieczeństwem i higieną pracy, - ochrony środowiska na terenie robót i w bezpośrednim otoczeniu, - prowadzenie gospodarki odpadami, zgodnie z obowiązującymi przepisami i na własny koszt oraz przekazywanie dokumentacji w tym zakresie wraz z protokołami odbioru robót. - utrzymywanie w należytym porządku dróg dojazdowych do budowy - terminowego oddania przedmiotu umowy, - uporządkowania terenu po zakończeniu robót, - utrzymania przez cały czas realizacji umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. zapewnienia transmisji wizji,.na żywo" za pomocą sieci internet z miejsca budowy poprzez umieszczenie na terenie robót co najmniej 2 kamer on-line w całym okresie realizacji robót budowlanych. - archiwizacji wizualnej postępów wykonywanych robót budowlanych poprzez sporządzanie dokumentacji fotograficznej na wszystkich etapach prac budowlanych, którą udostępniać będzie Zamawiającemu - sporządzenie dla obiektów oddawanych do użytkowania świadectwa charakterystyki energetycznej zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, z późn. zm.) w trzech egzemplarzach w formie papierowej i jednej w formie elektronicznej na płycie CD ( format zapisu PDF). Strony ustaliły, iż Zamawiający zobowiązany jest do: - przekazania Wykonawcy terenu budowy. - zapewnienia nadzoru inwestorskiego. - sprawdzenia ilości oraz jakości robót podlegających zakryciu oraz przeprowadzenia odbiorów częściowych i końcowego odbioru Inwestycji. - zapłacenia WYKONAWCY należnego wynagrodzenia . Termin realizacji zamówienia strony ustaliły na 18 miesięcy od dnia podpisania umowy. Zgodnie z treścią §8 pkt 1 Umowy za wykonanie przedmiotu umowy w zakresie określonym w § 1 strony zgodnie ustaliły wynagrodzenie ryczałtowe Wykonawcy wynikające z oferty w wysokości 28.889.778.47 zł brutto (słownie: dwadzieścia osiem milionów osiemset osiemdziesiąt dziewięć tysięcy siedemset siedemdziesiąt osiem złotych, 47/100) łącznie z należnym podatkiem VAT, w tym określono koszt poszczególnych elementów zadania.
pkt 2 zapisano Wykonawca oświadcza, że zakres przedmiotu umowy jest mu znany i nie budzi wątpliwości. Wykonawca wyklucza możliwość powoływania się na niezrozumienie zakresu oraz treści przedmiotu umowy, jako podstawy roszczeń o zwiększenie wynagrodzenia oraz potwierdza, ze nie będzie żądał podwyższenia wynagrodzenia wskutek złego oszacowania rozmiaru lub kosztów prac, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac.
pkt 3 zapisano wypłata wynagrodzenia będzie następowała według harmonogramu finansowo - rzeczowego z tym. że pierwsza wyplata raty nastąpi nie wcześniej niż po wykonaniu robot, których wartość przekroczy 10% kwoty wynagrodzenia określonego w ust. 1.
pkt 4 Podstawą do rozliczenia częściowego i końcowego przedmiotu umowy oraz wystawienia faktur będą wystawione przez kierownika budowy i potwierdzone przez inspektora nadzoru protokoły odbioru robót zakończonych i odebranych zatwierdzone przez Zamawiającego.
pkt 5 Zamawiający dokona zapłaty wynagrodzenia w terminie do 60 dni od daty otrzymania prawidłowo wystawionej faktur-VAT na rachunek bankowy wskazany przez Wykonawcę. Zamawiający wymaga wyszczególnienia kosztów realizacji robót budowlanych na poszczególne elementy zadania wymienione w §1 pkt 1. Zabezpieczenie należytego wykonania umowy zostało ustalone w wysokości 10% łącznego wynagrodzenia ustalonego w umowie.
pkt 2 Umowy zostało zawarte oświadczenie zgodnie oświadczają, że wymagane zabezpieczenie należytego wykonania umowy zostało wniesione w pełnej kwocie, w formie gwarancji ubezpieczeniowej, przed zawarciem niniejszej umowy, jednocześnie zwrot zabezpieczenia należytego wykonania umowy miał nastąpić na pisemny wniosek Wykonawcy.
pkt 1 Umowy zapisano Zamawiający dopuszcza możliwość dokonania zmian postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty i określa warunki takiej zmiany tj. 1. Dopuszcza się możliwość zmiany terminu w wykonaniu przedmiotu umowy w przypadku:
pkt 1 i 2 Umowy zapisano Zamawiający może odstąpić od umowy, jeżeli poweźmie wiadomość o tym, że :
pkt 1 i 2 Umowy zapisano Wykonawca może odstąpić od umowy, jeżeli Zamawiający nie dotrzymuje umowy, a w szczególności, gdy:
pkt 1 i 2, 3 i 4 Umowy zapisano Strony ustalają odpowiedzialność za nie wykonanie lub nienależyte wykonanie umowy w formie kar umownych w następujących wypadkach i wysokościach: Wykonawca zapłaci Zamawiającemu:
pkt 1 Umowy zapisano, iż wszystkie zmiany postanowień umownych nastąpić mogą w formie pisemnej za zgodą obu stron wyrażoną na piśmie pod rygorem nieważności, na zasadach wyrażonych w niniejszej umowie oraz w ustawie prawo zamówień publicznych. Dowód : Umowa nr (...) z dnia 27.03.2013 r. (k.120-132). Do powyżej opisanej umowy strony zawarły dwa aneksy. W dniu 9 października 2013 r. zawarto aneks nr (...) do Umowy, w którym strony wprowadziły uszczegółowiony harmonogram rzeczowo-finansowy. Następnie, w dniu 19 marca 2014 r. podpisano aneks nr (...) do Umowy, w którym, biorąc pod uwagę niezawinione przez powoda opóźnienie w realizacji robót, strony doszły do porozumienia co do zmiany treści § 7 ust. 1 Umowy, w zakresie terminu wykonania przedmiotu Umowy. Strony ustaliły nowe terminy realizacji dla poszczególnych obiektów:
załącznika do protokołu narady koordynacyjnej nr (...), która odbyła się w dniu 30 lipca 2014 r. Podsumowując - Zamawiający zdając sobie sprawę z przyczyn opóźnienia oraz z faktu, iż generalny wykonawca wykonał roboty dodatkowe bez otrzymania zapłaty nie podołał zawarciu porozumienia z generalnym wykonawcą w formie aneksu lub udzieleniu dodatkowego zamówienia na wykonane roboty. Dowód: Pismo Wykonawcy do Zamawiającego z dnia 15.04.2014 r. - wniosek o aneks nr (...) (k.262-264); Pismo Wykonawcy do Zamawiającego z dnia 29.05.2014 r (k.292-294).; Protokół z narady koordynacyjnej nr(...) w dniu 30.07.2014 r. wraz z załącznikiem; zeznania strony powodowej. Odstąpienia od umowy. Wskazać należy, iż Zamawiający zatrzymał cześć wynagrodzenia wykonawcy z faktury VAT nr (...) uprzednio bezpodstawnie naliczając kary umowne za opóźnienie realizacji inwestycji, które powstało poprzez zaniedbania Zamawiającego. Generalny Wykonawca występował do Zamawiającego o odstąpienie od naliczania kar, a następnie wzywał go do zapłaty zatrzymanej kwoty. Pod rygorem odstąpienia od umowy. Na dzień wystosowania rzeczonego pisma tj. 10 lipca 2014 r. Zamawiający zalegał z zapłatą kwoty 106.719,74 zł. Dowód: Pismo Wykonawcy do Zamawiającego z dnia 06.06.2014 r. (k.297-298); Pismo Wykonawcy do Zamawiającego z dnia 10.07.2014 r (k.303-305).; Pismo Zamawiającego do Wykonawcy z dnia 20.08.2014 r. (k.328; Pismo Wykonawcy do Zamawiającego z dnia 20.08.2014 r (k.330).; zeznania strony powodowej. Mając powyższe na Generalny Wykonawca wyznaczył Inwestorowi dodatkowy termin na wykonanie zobowiązania pod rygorem odstąpienia od umowy w szczególności w pismach z dnia 6 czerwca 2014 r., 10 lipca 2014 r. oraz w załączniku do protokołu z narady koordynacyjnej nr (...)z dnia 30 lipca 2014 r. Dowód: - pismo powoda do pozwanego z dnia 6 czerwca 2014 r. (k.297-298), pismo powoda do pozwanego z dnia 10 lipca 2014 r. (k.303-305), protokół z narady koordynacyjnej nr (...) wraz z załącznikiem z dnia 30 lipca 2014 r. wraz z pełnomocnictwem dla J. W. (k. 316-322). Inwestor zrezygnował z naliczenia kar umownych za opóźnienie w realizacji kamienia milowego „stan surowy otwarty budynku garażu i dworca”. Co więcej, Zamawiający postawił Generalnemu Wykonawcy ultimatum w zamian za dokonanie płatności oczekiwano zrzeczenia się roszczenia odsetkowego przez Konsorcjum. Dowód: notatka służbowa z dnia 05.08.2014 r., pismo Zamawiającego z dnia 20.08.2014 r. (k.328 ) zeznania świadków. Zamawiający powołał się na złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy w formie ustnej w dniu 30 września 2014 r. poprzez odczytanie rzeczonego oświadczenia na spotkaniu stron, a później sporządzeniu z owego spotkania notatki, w której treści przedstawiciele Zamawiającego polecili Generalnemu Wykonawcy dochodzenie swoich roszczeń na drodze postępowania sądowego. Dowód: notatka ze spotkania z dnia 30 września 2014 r., zeznania świadków. Pismem z dnia 29 września 2014 r. (doręczone dnia 01 października 2014r.) Generalny Wykonawca (powód) złożył Zamawiającemu oświadczenie odstąpieniu wskazując jako jego podstawę: § 8 ust. 5 - tj. niezrealizowanie obowiązku zapłaty na rzecz wykonawcy wynagrodzenia za wykonane roboty budowlane, poprzez popadnięcie przez Zamawiającego w zwłokę w zapłacie wynagrodzenia za wykonane roboty wynikające z faktury VAT nr (...) z dnia 9 maja 2014 r. w wymiarze większym niż 60 dni od terminu płatności ustalonego w Umowie; § 14 ust. 1 lit. b) - tj. obowiązku zatwierdzenia protokołów stanu i wartości robót, poprzez zaniechanie podpisania protokołów konieczności przedłożonych przez Wykonawcę do akceptacji w dniu 18.09.2014r.; § 3 tiret 1 - tj. obowiązku zapewnienia nadzoru inwestorskiego podczas realizacji budowy Centrum (...) w L., poprzez niezapewnienie stałej obecności koordynatora nadzoru inwestorskiego na terenie placu budowy, czym Zamawiający utrudnił Wykonawcy realizację przedmiotu Umowy, przerzucając na Wykonawcę odpowiedzialność za sprawowanie obowiązków nadzoru w toku realizacji prac; § 7 ust. 3 - tj. obowiązku przekazania Wykonawcy kompletnego projektu budowlano - wykonawczego w dniu podpisania Umowy, poprzez uporczywe uchylanie się od niezwłocznego przekazania Wykonawcy kompletnej, niewadliwej dokumentacji projektowej, zwłaszcza projektu wykonawczego dla wjazdu spiralnego do budynku garażu spełniającego wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury Jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w-sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno-użytkowego; oraz poprzez brak współdziałania z Wykonawca przy realizacji przedmiotu Umowy, ujawniający się w szczególności w uchylaniu się Zamawiającego od obowiązku rozwiązywania problemów wynikających z braków i błędów w dostarczonych Wykonawcy projektach. Z powodu wprowadzenia w błąd wszystkich uczestników postępowania przetargowego gdzie Zamawiający oświadcza, że posiada pozwolenia na budowę prawomocne i ostateczne w zakresie budowy połączenia drogowego (pyt. Nr. 68 z dnia 30.01.2013, odp. 68 z dnia. 30.01.2013). Co wiązało się z koniecznością usunięcia kolizji elektrycznych, gazowych i teletechnicznych przed przystąpieniem do realizacji budowy połączenia drogowego.
uzasadnienia rzeczonego odstąpienia generalny wykonawca podnosił, iż owe odstąpienie jest spowodowane brakiem płatności pełnej kwoty z faktury VAT nr (...) z dnia 9 maja 2014, co wypełnia przesłankę do odstąpienia zastrzeżoną w Umowie. Przy czym zarzucany brak płatności opiewał na sumę 106.719,74 zł i była to kwota sporna między stronami, przy wartości kontraktu na sumę 28.889.778,47 zł. Następnie generalny wykonawca powołał się również na brak realizacji obowiązku spoczywającego na inwestorze w rozumieniu art. 647 k.c., tj. do przekazania kompletnej, niewadliwej dokumentacji projektowej, pomimo wystosowania dnia 26 maja 2014 roku pisemnego wezwania do jego realizacji zastrzegając rygor odstąpienia od umowy stosownie do treści § 44 ust.1 Umowy z dnia 27 marca 2013 r. Generalny Wykonawca również podkreślał
pisma, iż brak dostarczenia kompletnej i prawidłowej dokumentacji pomimo wystosowywania licznych wezwań do jej przedłożenia świadczy o braku współpracy po stronie Inwestora. Dowód: pismo z dnia 29 września 2014 r. wraz z poleceniem nadania (k. 342-345) Pismem opatrzonym datą 30 września 2014 r. Zamawiający złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy powołując się § 13 ust. 2 pkt.
powyżej opisanego pisma Zamawiający skorzystał z zabezpieczenia należytego wykonania przedmiotu umowy w postaci gwarancji ubezpieczeniowej zwracając się do gwaranta o jej wypłatę, zważywszy, że gwarancja opiewała na kwotę równią wartości naliczonej kary umownej za odstąpienie. Wypłata z gwarancji nr (...) na rzecz Gminy L. (Zamawiającego) nastąpiła w dniu 03 lutego 2015 r. przez (...) S.A. (okoliczność bezsporna) Następnie powodowa Spółka zaspokoiła roszczenie gwaranta z tytułu wypłaty z gwarancji w czterech ratach. Dowód: polecenie przelewów na rzecz (...) S.A. wraz z oświadczeniem o zaspokojeniu roszczenia (k. 1856-1860). Konsorcjum opuściło budowę w połowie października 2014 r. (fakt bezsporny) Generalny Wykonawca w ramach rozliczenia wykonania robót budowy Centrum (...) w L. uzyskał od Gminy łącznie kwotę 11.709.245,26 zł brutto, w tym: Wartość robót zrealizowanych przez wykonawcę: budynek dworca budynek garażu połączenie drogowe, przejście podziemne. Materiały budowlane pozostawione na budowie: dworca garażu połączenia drogowego Tymczasowe obiekty budowlane pozostawione na placu budowy (ogrodzenie, przyłącza energetyczne na czas budowy) - 159.850,80 zł brutto. Z kwoty 11.709.245,26 zł brutto bezpośrednio generalnemu wykonawcy zapłacono 11.365.947,40 zł., zaś kwota 343.297,86 zł stanowiła płatności bezpośrednie podwykonawcom / m.in. Transport (...), (...),P. / oraz na wezwanie komornika sądowego w M.. Dowód: wykaz płatności przygotowany przez głównego księgowego Urzędu Miasta L. z 30.08.2018 r (k. 1713). pismo UM L. do wykonawcy z 29.01.2015r. dot. płatności na rzecz podwykonawców (k.1714), komornicze zajęcie wierzytelności z 05.02.2015 r (k.1716)., II. Powództwo wzajemne Generalny Wykonawca (pozwani wzajemnie) oraz Zamawiający tj. Gmina Miejska L. (powódka wzajemna) wobec wystosowania do siebie oświadczeń o odstąpieniu od łączącej ich umowy zaprzestali realizacji zamierzenia inwestycyjnego tj. Centrum (...) w L.. Dowód: oświadczenia o odstąpieniu od umowy k. 342-344, k.347-348 (fakt bezsporny). Jeszcze podczas realizacji robót przez pozwanych wzajemnie Zamawiający czynił próby zmiany zakresu realizacji robót nie objętych wynagrodzeniem ryczałtowym w postaci wprowadzenia coraz to nowych elementów i ulepszeń bez zwiększenia należnego pozwanym wzajemnie wynagrodzenie. W tym czasie, bowiem Gmina podjęła starania w celu zwiększenia finansowania zamierzenia inwestycyjnego, zgody na zagospodarowanie oszczędności. Powstał również zamysł co do znacznego podniesienia standardu inwestycji oraz jednoczesne ograniczenie zakresu robót realizowanych przez Generalnego Wykonawcę – konsorcjum powodów, co w ich ocenie miało wprost być przygotowaniem do zmiany generalnego wykonawcy. Zamawiający starał się o zatwierdzenie swojego wniosku z dnia 14 października 2014 r. wystosowanego przez powódkę wzajemną do instytucji finansującej o znaczne zmiany w projekcie oraz pozyskanie dodatkowego finansowania. Odwołując się do treści przedmiotowego wniosku, powódka wzajemna w jego treści wskazała na możliwości dotyczące rozszerzenia realizowanego projektu o nowe elementy, które mogłyby zostać włączone w istniejący zakres. Dokument ten potwierdza znaczne rozszerzenie zakresu rzeczowego nowego przedsięwzięcia w stosunku do tego, który realizowali pozwani wzajemnie m.in. w zakresie: wykonanie adaptacji i zakup wyposażenia na potrzeby obiektu dworcowego, w tym multimedialnej strefy pasażerskiej (tzw. „Mediateki"), wykonanie modyfikacji w obiekcie garażu wielokondygnacyjnego, w tym w zakresie elementów konstrukcji warstw posadzkowych, wykonanie oświetlenia ciągu pieszo-jezdnego, wykonanie nowej linii kablowej podziemnej o długości około 431 m, montaż słupów i opraw oświetleniowych wraz ze źródłem światła - 15 szt., przyłączenie instalacji do istniejącej sieci energetycznej nn (stacji transformatorowej). Wskazać należy, iż w punkcie 3 ww. wniosku pt.: „Wpływ wprowadzenia zmiany na realizację projektu” Zamawiający wprost posłużył się pojęciem „rozszerzona wersja projektu”. Dowód: pismo z dnia 7 sierpnia 2014 r. z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju do Pana J. D. Władzy Wdrażającej Programy Europejskie k. 2303, pismo z 17 lipca 2014 r. z Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju do Pana J. D. Władzy Wdrażającej Programy Europejskie k. 2304, harmonogram realizacji nowych działań w ramach projektu (...)28 k. 2305, wniosek o zmianę w projekcie z dnia 14 października 2014 r. k. 2289-2302, wystosowany przez powoda wzajemnego pisma w sprawie realizacji mediateki, wniosek o aneks nr (...), zeznania świadków: R. F. k. , (k.2875-2876) Wobec powyższego po opuszczeniu placu budowy przez powodów Gmina Miejska L. ogłosiła przetarg na „Przygotowanie dokumentacji przetargowej na dokończenie budowy Centrum (...) w L." (znak: (...)). Zgodnie z §3 ust. 1 pkt 3) specyfikacji istotnych warunków zamówienia, projekt zamienny winien uwzględniać następujące elementy: (a) oddymianie klatek schodowych i związane z tym zmiany zabezpieczeń ppoż.; (b) rozwiązanie warstw posadzkowych (poziom I - poziom terenu, poziom II - zadaszony, poziom III - otwarty) wraz z doborem systemu odwodnienia posadzek, dylatacji, itp.; (c) poszerzenie podjazdu ślimakowego do garażu w związku z dostosowaniem szerokości bram wjazdowych i geometrii wjazdu do parametrów zgodnych z projektem drogowym. Dowód: Specyfikacja istotnych warunków zamówienia w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługi pod nazwą „Przygotowanie dokumentacji przetargowej na dokończenie budowy Centrum (...) w L." - znak: (...) (wyciąg) k.364-387. Zakres zmian w specyfikacji (nie będących ulepszeniami, a stanowiący rozwiązania dla projektowych lub braków dokumentacji projektowej) był zgłaszany Zamawiającemu przez Generalnego Wykonawcę (pozwanych wzajemnie) na zasadzie z art. 651 k.c., jako przeszkody uniemożliwiające prawidłową realizację robót budowlanych. Dowód: Protokoły z narad koordynacyjnych k. 457-600; zeznania świadków: S. W. k. 2416-2417, M. S.
wszystkich opinii technicznych znajdujących się w aktach, że dokumentacja projektowa dotycząca inwestycji realizowanej przez Powodów w ramach Umowy nr (...) z dnia 27.03.2013 r. zawierała braki projektowe lub błędy albo wady projektowe lub była niekompletna albo niepełna albo zawierała dane sprzeczne ze stanem rzeczywistym w szczególności (lecz nie wyłącznie) w poniższym zakresie: 1) projekt zawierał istotne błędy rzędnych znajdujących się nie tylko w projekcie garażu (5.9.
opinii z marca 2021 r. - wnioski dla części 5.7. PUNKT G - od s. 166 i nast. w całości pokazują, jak różny i nieporównywalny z zakresem prac realizowanych przez powodów był zakres robót wykonanych przez (...) S.A., Kolejno biegły porównał różnice w poszczególnych elementach stwierdzając: 1) „całość projektu drogi zawartego w umowach jest różna.”, s. 167 opinii z marca 2021r. 2) „całość projektu dworca zawartego w umowach jest różna. Projekt został przeprojektowany zgodnie z Umową nr (...)z dnia 26.08.2014 r.”, s. 170 opinii z marca 2021 r. 3) „całość projektu garażu zawartego w’ umowach jest różna. Z powodu błędów projektowych z umowy nr (...) z dnia 27.03.2013 r. został wykonany projekt zamienny.” s. 173 opinii z marca 2021 r. Ponadto, szczegółowe różnice dotyczące zmian w projekcie dworca, garażu i drogi, realizowanego przez (...) zostały opisane przez biegłego dra inż. A. B.
opinii uzupełniających. Na rozprawie w dniu 04 lipca 2024 r. strona powodowa cofnęła wniosek przeprowadzenie dowodu z zeznań S. F.. Sąd pominął również dowód z oświadczenia S. F. z grudnia 2024r., jako spóźniony. Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie wyżej wskazanych dokumentów i wydruków złożonych przez strony do akt niniejszej sprawy. Strony nie zaprzeczały autentyczności przedstawionych dokumentów. Ustalenia faktyczne Sąd poczynił także w oparciu o okoliczności bezsporne, które na podstawie art. 230 k.p.c. w zw. z art. 229 k.p.c. zostały przyjęte za udowodnione. Sąd ustalił stan faktyczny również w oparciu o dowód z zeznań świadków tj. P. G. (k. 1898-1899), E. M. (k.2343-2344), D. S. ( (...)- (...)), S. W. (k.2416-2417), S. J. (k.2417- 2418), Z. Z. (k.2418), M. C. -architekt: k.2419, P. M. k. 2427-2430), L. C. (k. 2430), M. S.
przedmiotowego orzeczenia, wskazał że w zależności od ukształtowania konsorcjum uczestnik konsorcjum może samodzielnie występować w stosunkach zewnętrznych ze skutkiem dla wszystkich uczestników konsorcjum lub też dla siebie. Z praktyki obrotu wynika, iż umowy konsorcjum nie zawierają wyrażonego literalnie upoważnienia lidera do dochodzenia w postępowaniu sądowym całości roszczeń przysługujących konsorcjum wobec Zamawiającego. Tym samym Sąd na podstawie art. 65 k.c. dokonał wykładni umowy konsorcjum pod kątem elementów przedmiotowo istotnych dla spółki cywilnej, a badając czy po stronie konsorcjantów zachodzi solidarność wierzycieli, kiedy to każdy z konsorcjantów może dochodzić spełnienia świadczenia albo dowolnej jego części , bowiem aby taka solidarność miała miejsce, należy zawrzeć postanowienie o rzeczonej treści w umowie, gdyż solidarności wierzycieli nie można domniemywać. (wyrok SA w Warszawie z 23.07.2015 r., VI Ca1212/14, LEX nr1932005) Wskazać należy, iż Konsorcjanci w umowie konsorcjum zawarły postanowienie, iż to Lider konsorcjum, tj. Spółka (...) będzie upoważniony do reprezentowania konsorcjum na zewnątrz oraz iż to Lider będzie wystawiał faktury za realizację robót budowalnych inwestorowi, a zapłata za wykonane roboty nastąpi na rachunek bankowy lidera. Co więcej, konsorcjanci wprost wyłączyli odpowiedzialność solidarną
umowy konsorcjum oraz ustalili w jej treści bardzo elastyczne warunki współpracy. Konsorcjanci nie postanowili o połączeniu potencjału gospodarczego przy realizacji rzeczonego zadania inwestycyjnego tj. dokonania konkretnych wkładów, co doprowadziłoby do powstania wspólnego majątku i w konsekwencji ustalenia występowania pomiędzy uczestnikami umowy spółki cywilnej, której zachodzi solidarność wspólników. Sąd także nie znalazł ku temu podstaw. Idąc dalej, Sąd badał w majątku, którego podmiotu doszło do uszczerbku majątkowego wywołanego działaniem dłużnika, bowiem charakter roszczenia z bezpodstawnego wzbogacenia nie wymaga udziału innych podmiotów niż ten, który faktycznie poniósł szkodę. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego to Lider konsorcjum spełnił świadczenie tj., dokonał zwrotu kwoty bezpodstawnie pobranej przez inwestora z gwarancji ubezpieczeniowej wystawionej przez (...) S.A. Co więcej,
pozwu strona powodowa wyraźnie wskazała, iż S. F. by zobowiązany do realizacji robót dopiero, gdyby pojawiły się dodatkowe zlecenia, tym samym całość robót zrealizowanych w ramach rzeczonego zadania inwestycyjnego wykonywała Spółka (...). Wskazać należy, iż umowa o generalne wykonawstwo z dnia Umowa nr (...) z dnia 27.03.2013 r. nie wprowadziła solidarności wierzycieli po stronie uczestników konsorcjum w stosunku do inwestora. (wyrok SA w Katowicach z 25 października 2017 r., I ACa 503/17, LEX 2415300.) W niniejszej sprawie nie musieli wystąpić obydwaj uczestnicy konsorcjum po stronie powodowej, bowiem Lider konsorcjum spółka (...) mógł samodzielnie dochodzić roszczenia o zapłatę wynagrodzenia konsorcjum za roboty dodatkowe z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w całości oraz zwrot środków z gwarancji. Brak rzeczonej solidarności wierzycieli oraz brak poniesienia przez obydwu powodów kosztów zwrotu środków z gwarancji ubezpieczeniowej po 50% tej kwoty doprowadziło do oddalenia powództwa w kwocie odpowiadającej 50% środków z bezpodstawnie uruchomionej gwarancji, bowiem zubożony pozostaje jeden z powodów tj. Spółka (...), brak jest wiarygodnych środków dowodowych dla wykazania faktu, iż konsorcjanci ponieśli ten koszt w stosunku 50% do 50%. Nie wystarczający jest dla Sądu argument podniesiony przez stroną powodową w toku postępowania, iż pomiędzy uczestnikami konsorcjum występują więzi rodzinne wobec czego konsorcjanci nie dokumentują rzeczonych rozliczeń. W tym miejscu Sąd zwraca uwagę, iż powodowie pozostawali uczestnikami obrotu profesjonalnego, tym samym obowiązuje ich zachowanie podwyższonej wymaganej od profesjonalistów należytej staranności w stosunkach obligacyjnych. Oprócz oświadczenia z grudnia 2024r. nie zostały przedstawione żadne dokumenty źródłowe wskazujące na ślad wzajemnych rozliczeń uiszczonej przez spółkę jawną kwoty gwarancji i sposób dokonanych rzekomo rozliczeń. Mając również na uwadze, iż Sąd nie może orzec ponad roszczenie pozwu 50% kwoty należnej z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia się Zamawiającego względem Spółki (...) tj. kwota 1 444 488.92 zł zostało przez Sąd oddalone. II. Roboty dodatkowe Zgodnie z art. 632§1 k.c. jeżeli strony umówiły się o wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Wynagrodzenie ryczałtowe - uregulowane w art. 632 k.c., stosowanym w drodze analogii do umowy o roboty budowlane zostało ukształtowane jako świadczenie niepodlegające zmianie, co oznacza, że przyjmujący zamówienie (wykonawca) w zasadzie nie może domagać się jego podwyższenia. Konstrukcja wynagrodzenia ryczałtowego nie wyklucza zatem żądania przez przyjmującego zamówienie wynagrodzenia za prace nieobjęte umową. Zdarza się też niekiedy, że dochodzi do wykonania stanowiących korzyść majątkową dla zamawiającego prac dodatkowych, bez dokonania przez strony stosownej zmiany umowy. W takich wypadkach przyjmuje się że dopuszczalne jest żądanie przez przyjmującego zamówienie zapłaty za wykonane roboty na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Wykonawca może żądać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu - mimo ustalenia w umowie o roboty budowlane wynagrodzenia ryczałtowego - równowartości robót dodatkowych, nieobjętych umową. (Wyrok SN z 9.10.2014 r., I CSK 568/13, LEX nr 1541043.) Co do zasady, nie ma przeszkód do skutecznego domagania się przez wykonawcę od zamawiającego, w określonych warunkach faktycznych, wynagrodzenia za roboty nieprzewidziane w umowie zawartej w oparciu o przepisy ustawy o zamówieniach publicznych. Uprawnienie wykonawcy do takich roszczeń na podstawie art. 410 § 2 w zw. z art. 405 k.c. znalazło wielokrotnie potwierdzenie w orzecznictwie (Sądu Najwyższego Wyrok SA w Gdańsku z 24.11.2020 r., I ACa 902/19, LEX nr 3316457). Określenie w umowie o roboty budowlane wynagrodzenia wykonawcy jako ryczałtowego miało swoje prawne konsekwencje. Zgodnie z treścią art. 632 § 1 k.c., który w drodze analogii znajduje zastosowanie do umowy o roboty budowlane, jeżeli strony umówiły się na wynagrodzenie ryczałtowe, przyjmujący zamówienie nie może żądać podwyższenia wynagrodzenia, chociażby w czasie zawarcia umowy nie można było przewidzieć rozmiaru lub kosztów prac. Zasada niezmienności wynagrodzenia ryczałtowego nie ma jednak charakteru absolutnego i może zostać przełamana nie tylko w sytuacji wprost uregulowanej w art. 632 § 2 k.c. Umowa o roboty budowalne należy do umów wzajemnych, zatem ekwiwalentność świadczeń wykonawcy i inwestora należy do właściwości (natury) stosunku prawnego wynikającego z takiej umowy. Oznacza to, że umówione wynagrodzenie zależy się za wykonanie określonych umową robót budowalnych. Jeżeli zatem zajdą zdarzenia powodujące zmianę zakresu wykonywanych prac objętych umową, to może to uzasadniać odpowiednią modyfikację wynagrodzenia ryczałtowego, aby przywrócić ekwiwalentność świadczeń. W modelu wynagrodzenia ryczałtowego to przyjmujący zamówienie (wykonawca) przyjmuje na siebie gospodarcze ryzyko wzrostu cen materiałów, stawek robocizny i innych kosztów niezbędnych do wykonania umowy, jak również ryzyko wynikające z konieczności wykonania prac, których nie przewidział, jednakże w zakresie, który wynika z zawartej umowy. W konkretnej sprawie wymagana jest zatem ocena, czy dochodzone wynagrodzenie odnosi się do prac wchodzących w skład przedmiotu umowy, czy też wykraczających poza ten przedmiot, np. z uwagi na zmianę zakresu robót, czasu ich wykonania, czy też technologii. Zasady te znajdują zastosowanie również w przypadku umów, które podlegają rygorom prawa zamówień publicznych. Rozliczenie się stron z tytułu wykonania robót dodatkowych nie musi opierać się na podstawie umownej. Kiedy dochodzi do wykonania prac dodatkowych, nie objętych ani zakresem pierwotnej umowy, ani dodatkowym porozumieniem, to po stronie zamawiającego (inwestora) pojawia się korzyść majątkowa. W takiej sytuacji wykonawca może żądać zapłaty równowartości wykonanych robót dodatkowych na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. (Wyrok SA w Warszawie z 28.08.2020 r., VII AGa 158/20, LEX nr 3160271.) „Ustalenie ryczałtowego wynagrodzenia za wykonanie robót budowlanych wyklucza możliwość domagania się zapłaty za prace dodatkowe jedynie wtedy, gdy te prace są naturalną konsekwencją procesu budowlanego i w naturalny sposób z niego wynikają. Co więcej, dotyczą takich sytuacji, które wykonawca robót dysponujący dokumentacją techniczną powinien przewidzieć jako konieczne do wykonania, mimo że dokumentacja ich nie przewiduje. Wynika to z zawodowego charakteru wykonywanych przez wykonawcę robót budowlanych czynności i przypisanego do nich określonego poziomu wiedzy i doświadczenia zawodowego. Jednakże nie jest usprawiedliwione oczekiwanie całkowitego wyłączenia możliwości domagania się wynagrodzenia za prace dodatkowe, zwłaszcza gdy dokumentacja techniczna, która jest podstawą kalkulowania wynagrodzenia przez wykonawcę, zawiera błędy uniemożliwiające realizowanie zadania dla osiągnięcia założonego efektu końcowego. (Wyrok SA w Gdańsku z 12.03.2014 r., V ACa 846/13, LEX nr 1488615.) Obciążające wykonawcę ryzyko nieprzewidzenia rozmiaru lub kosztów prac będące w świetle art. 632 § 1 k.c. cechą wynagrodzenia ryczałtowego doznaje modyfikacji na gruncie p.z.p. wykonawcy nie może bowiem obciążać ryzyko nieprzewidzenia rozmiarów prac czy ich kosztów będące wynikiem opisu przedmiotu zamówienia naruszającego art. 29 i art. 31 ustawy pzp (z dnia 29 stycznia 2004) Wyrok SA we Wrocławiu z 17.12.2020 r., I ACa 232/20, LEX nr
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.