– Kodeks postępowania administracyjnego można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Art.
wskazuje, że w sytuacji określonej w art.
skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie, zaś, z art. 9 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1461) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczące aktów normatywnych ogłoszonych w Dzienniku Ustaw ogłasza się w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast, zgodnie z art. 21 powyższej ustawy z 2000 r., Dziennik Ustaw wydaje Prezes Rady Ministrów przy pomocy Rządowego Centrum Legislacji, przy czym Rządowe Centrum Legislacji może zlecić wyspecjalizowanym podmiotom niektóre czynności związane z wydawaniem tych dzienników w sposób, o którym mowa w art. 2a ust. 2. Tymczasem, na dzień wydania decyzji przez organ rentowy, a nawet na dzień wydania wyroku przez Sąd, wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie został ogłoszony Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Przy czym, mając na względzie powyższe przepisy ustawy z 2000 r., trzeba zaznaczyć, że publikacja wyroku TK na stronie internetowej TK czy w publikatorze „Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego Zbiór (...) nie jest ogłoszeniem w rozumieniu art. 190 Konstytucji. Sąd zdaje sobie przy tym, sprawę, że nieogłoszenie przez Prezesa Rady Ministrów orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest wynikiem sporów politycznych toczących się wokół statusu sędziów samego Trybunału. Stan ten może mieć negatywny wpływ na sytuację prawną obywateli, którzy pozostają w stanie niepewności co do obowiązującego prawa – tak jak ma to miejsce na gruncie niniejszej sprawy. Jednakże nie zmienia to faktu, że sporne orzeczenie TK nie weszło w życie, a więc organ rentowy nie mógł go zastosować przy rozstrzyganiu w sprawie ubezpieczonego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 Konstytucji RP z dnia z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Nieopublikowanie powyższego wyroku powoduje więc, że formalnie nie obowiązuje on w porządku prawnym. Taki stan oznacza, że przepis, uznany za niekonstytucyjny, pozostaje w mocy prawnej, mimo obalenia jego domniemania konstytucyjności. Powoduje to brak możliwości zastosowania wyroku, w praktyce, przez sądy i organy administracji. Tym samym, przepisy te mogą być nadal stosowane, co prowadzi do konfliktu pomiędzy rzeczywistością prawną wynikającą z treści wyroku, a obowiązującym porządkiem prawnym. Reasumując, zgodnie z zasadami konstytucyjnymi, publikacja wyroku jest kluczowym elementem zapewnienia spójności porządku prawnego. Bez niej wyrok, mimo że formalnie wydany, pozostaje bezskuteczny w obrocie prawnym. W konsekwencji przepisy uznane za niekonstytucyjne, mogą być nadal stosowane. Oprócz powyższych rozważań dotyczących kwestii braku publikacji wyroku TK z 4 czerwca 2024 r. w Dzienniku Ustaw, Sąd wziął też pod uwagę, iż żądanie wznowienia postępowania, zgłoszone zostało przez wnioskodawcę do ZUS w dniu 6 listopada 2024 r., a zatem po upływie terminu określonego w art. 146 k.p.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 146 § 1 k.p.a., uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art.
k.p.a. (a więc z uwagi na niezgodność aktu normatywnego stanowiącego podstawę wydania decyzji z Konstytucją) nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Skoro zatem decyzja o przyznaniu emerytury w wieku powszechnym została wnioskodawcy doręczona w 2014 r., zgłoszenie przez skarżącego żądania wznowienia postępowania w 2024 r. bez wątpienia nastąpiło po upływie powyższego pięcioletniego terminu. Nawet zatem gdyby Sąd dokonał rozproszonej kontroli konstytucyjności, o co wnosił ubezpieczony, to należy uznać, że żądanie wznowienia postępowania i tak nie mogłoby zatem być uwzględnione z uwagi na termin z art. 146 k.p.a. Odnosząc się natomiast do wniosku ubezpieczonego o zawieszenie postępowania na podstawie art. 177 § 1 k.p.c., to należy zauważyć, że zgodnie z tym przepisem, sąd może zawiesić postępowanie z urzędu: 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego; 2) jeżeli osoba trzecia wystąpiła przeciwko obu stronom z interwencją główną; 3) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej; 3 1) jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym albo Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej; 4) jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej; 5) w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy; 6) jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub danych pozwalających sądowi na ustalenie numerów, o których mowa w art. 208 1, lub niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu. Tymczasem w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych okoliczności, w szczególności wynik niniejszego postępowania nie zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego czy toczącego się postępowania przez Trybunałem Konstytucyjnym. Należy bowiem wskazać, że Sąd w sprawach ubezpieczeń społecznych weryfikuje prawidłowość decyzji organu rentowego na dzień jej wydania. Zatem na prawidłowość zaskarżonej decyzji z 18 listopada 2024 r. nie będzie mieć wpływu ewentualna publikacja wyroku TK o sygnaturze SK 140/20 w przyszłości. Natomiast, gdy zostanie on w końcu opublikowany w Dzienniku Ustaw, wnioskodawcy otworzy się miesięczny termin na złożenie nowego wniosku o wznowienie postępowania (chociaż nadal trzeba mieć na uwadze kwestię przekroczenia pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a.). W tym stanie rzeczy, mając na uwadze treść cytowanych przepisów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie, jako bezzasadne, o czym orzekł, jak w sentencji wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.