postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenie stron w tym cenę lub wynagrodzenie jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. W świetle wymienionych powyżej przesłanek dla uznania postanowień wzorca umownego za abuzywne konieczne było ustalenie, że nie zostały one uzgodnione indywidualnie. W myśl art.
nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z treścią art.
ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na tym, kto się na to powołuje, a więc w niniejszej sprawie na stronie pozwanej. Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że wzorzec umowny w tym zakresie jest wystarczająco jasny. W umowie pożyczki załączonej do pozwu wskazano szczegółowo sposób kalkulowania poszczególnych obciążeń związanych z udzielaną pożyczką. Precyzyjność zapisu, jego zrozumiałość w zakresie obliczenia takiej wysokości dla przeciętnego konsumenta, w ocenie Sądu, nie pozostawia żadnych wątpliwości. Zaznaczyć należy, że umowa pożyczki jest umową odpłatną. Zwyczajową formę wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału stanowią odsetki, ewentualnie zapłata prowizji. Ustawodawca, aby przeciwdziałać ocenianemu negatywnie w świetle zasad współżycia społecznego zjawisku lichwy oraz aby chronić interesy słabszych uczestników obrotu gospodarczego, jakimi zazwyczaj są konsumenci, wprowadził przy tym do kodeksu cywilnego instytucję odsetek maksymalnych (art. 359 § 2 1 k.c.), których wysokość winna stanowić podstawowe odniesienie do oceny ekwiwalentności wysokości wynagrodzenia kredytodawcy ustalonego w umowie. Stopa tych odsetek ustalana jest w odniesieniu do aktualnej stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego i odzwierciedla bieżący układ stosunków gospodarczych, „cenę” pieniądza w obrocie międzybankowym i poziom inflacji, zapewnia więc pożyczkodawcom godziwy zysk. Z drugiej strony jej wprowadzenie nie pozwala podmiotom uprzywilejowanym, jakim zwykle w obrocie z konsumentami znajdującymi się w trudnej sytuacji materialnej, niewykształconymi lub mającymi trudności intelektualne z rozeznaniem konsekwencji swojego działania, są pożyczkodawcy, na wykorzystywanie przymusowego położenia słabszej strony umowy. Odsetki, obok prowizji za udzielenie pożyczki, stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy za korzystanie przez pożyczkobiorcę z jego środków finansowych. W tym miejscu zaznaczyć należy, że umowa kredytu, sformułowana zgodnie z zasadami uczciwego i rzetelnego obrotu na rynku kapitałowym, powinna jasno określać, które opłaty i prowizje stanowią zysk pożyczkobiorcy, a które pobierane są na pokrycie konkretnych kosztów ponoszonych przez niego w związku z zawartą umową i jej obsługą. Te ostatnie powinny zostać przy tym określone w wysokości rzeczywiście ponoszonej przez pożyczkodawcę, tak aby nie stanowić ukrytego źródła zysku. Na gruncie niniejszej sprawy pozaodsetkowe koszty kredytu w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6a ustawy o kredycie konsumenckim zostały ustalone na właściwym poziomie, zważywszy na fakt, że zgodnie z art. 36a ust. 2 ustaw o kredycie konsumenckim, pozaodsetkowe koszty kredytu w całym okresie kredytowania nie mogą być wyższe od całkowitej kwoty kredytu w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 6 w/w ustawy. Z tych względów Sąd uznał, że wysokość dochodzonego roszczenia nie budzi wątpliwości. Znajduje ona pokrycie w treści łączącej strony umowy. Składowe dochodzonego przez stronę powodową roszczenia – wbrew twierdzeniom pozwanej zostały szczegółowo wskazane w treści uzasadnienia pozwu. Z tych względów za bezzasadny uznać należało podniesiony przez pozwaną zarzut abuzywności postanowień łączącej strony umowy oraz braku wykazania wysokości dochodzonego roszczenia. Za równie nietrafiony uznać należało podniesiony przez stronę pozwaną zarzut braku wymagalności roszczenia dochodzonego przez stronę powodową. Z przedłożonej przez powoda dokumentacji – historii operacji w rachunku bankowym w ramach którego został przyznany limit kredytowy, w tym kierowanego do pozwanej wezwania do zapłaty jednoznacznie wynika, że w/w nie dotrzymała warunków umowy - nie dokonała spłaty przyznanego limitu kredytowego zgodnie z postanowieniami umowy. W art. 23 pkt 5 łączącej strony umowy powód zastrzegł sobie możliwość rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, w przypadku gdy kredytobiorca nie wykonuje wymagalnych zobowiązań lub naruszył istotne zobowiązania wynikające z umowy. Przedmiotowe pismo zostało nadane przesyłką rejestrowaną na adres pozwanej wskazany w umowie. W tym miejscu wskazać należy, iż stosownie do brzmienia art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (t.j.Dz.U.2020.1041), potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego. Zgodnie ze stanowiskiem zarówno doktryny jak i orzecznictwa, które Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela, dowód nadania przesyłki rejestrowanej wynikający bezpośrednio z pokwitowania jej przyjęcia, czy też jak w niniejszej sprawie z książki nadawczej, wprawdzie nie zawsze wystarcza do udowodnienia jej doręczenia, jednak samo zaprzeczenie faktowi doręczenia nie wystarcza do obalenia tego dowodu. Operator pocztowy przyjmując przesyłkę rejestrowaną i pobierając z góry opłatę zobowiązuje się do jej doręczenia. Jeżeli nadawca przesyłki rejestrowanej uiścił opłatę, otrzymał potwierdzenie nadania, a operator nie zwrócił mu tej przesyłki, można domniemywać, że została doręczona adresatowi. W związku z tym należy uznać, że dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi domniemanie doręczenia jej adresatowi, który może je obalić, jedynie wykazując, że nie miał możliwości zapoznania się z jej treścią ( podobne stanowisko zajęły Sądy w orzeczeniach: Sąd Najwyższy z 17 marca 2010 r. w sprawie II CSK 454/09, Naczelny Sąd Administracyjny z 15 grudnia 2017 r. (...), czy Wojewódzki Sąd Administracyjnego w Ł. z 22 stycznia 2020 r. I SA/Łd 732/19). Za niezasadny przy tym uznać należało podnoszony przez pozwaną zarzut, jakoby złożone pozwanej oświadczenie o rozwiązaniu umowy, nie było skuteczne albowiem nie zawiera podpisu osoby uprawnionej do reprezentacji – wierzyciela pierwotnego. Wbrew twierdzeniom pozwanej oświadczenie o rozwiązaniu umowy zostało podpisane przez P. D. ds. operacji E. (...), dla którego pełnomocnictwo do działania w imieniu powoda zostało przedłożone do akt niniejszej sprawy /k. 145/. Treść pisma powoda zawierającego oświadczenie o rozwiązaniu umowy, nie budzi wątpliwości. Zaznaczyć należy, że rozwiązanie umowy jest prawem kształtującym, które jest realizowane poprzez oświadczenie złożone drugiej stronie umowy (art. 61 k.c.). Z uwagi na szczególne skutki jakie ze sobą niesie, a które prowadzą do zerwania pomiędzy stronami węzła obligacyjnego, uznać należy, że zgodnie z art. 60 k.c. zachowanie takie nie powinno pozostawiać żadnych wątpliwości co do prawidłowości jego złożenia. Z treści art. 61 k.c. wynika jednoznacznie że ustawodawca, wyznaczając chwilę, w której następuje skuteczne złożenie oświadczenia woli innej osobie, opowiedział się za teorią doręczenia i przyjął, że oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Z tych względów Sąd uznał dokonane przez wierzyciela pierwotnego – E. (...) Spółkę prawa bułgarskiego z siedzibą w S. ((...)) rozwiązanie łączącej strony umowy, za w pełni skuteczne. Powód zawarł wyraźnie oświadczenie o rozwiązaniu umowy, przyczynie jej rozwiązania, tj. zaprzestanie wykonywania wymagalnych zobowiązań i naruszenie istotnych zobowiązań wynikających z umowy. Mając na względzie powyższe oraz fakt, iż wierzyciel pierwotny dokonał rozwiązania łączącej strony umowy w dniu 17 września 2021 r. ze skutkiem natychmiastowym, wzywając równocześnie do bezzwłocznej spłaty zobowiązań wynikających z umowy, a pozwana nie przedłożyła żadnego dowodu, z którego wynikałoby, że spełniła swoje zobowiązanie z tytułu w/w umowy, wobec powyższego w ocenie Sądu powód ponad wszelką wątpliwość udowodnił istnienie dochodzonego zobowiązania w tej płaszczyźnie tj. prawnej skuteczności rozwiązania umowy, a co za tym idzie wymagalności roszczenia. Niezależnie od powyższej argumentacji, mając na względzie, iż pozwana winna być uznana za konsumenta w rozumieniu art. 22 1 k.c., stosownie do brzmienia art. 117 § 2 1 k.c. w brzmieniu aktualnym, należało z urzędu ocenić kwestię zasadności roszczenia dochodzonego przez powoda również przez pryzmat przedawnienia roszczenia, a co za tym idzie ustalić: termin przedawnienia dla przedmiotowego roszczenia, kiedy roszczenie stało się wymagalne, jak również czy miało miejsce przerwanie biegu terminu przedawnienia przez czynność przed sądem lub organem powołanym do egzekwowania roszczeń danego rodzaju przedsięwziętą bezpośrednio w celu zaspokojenia tego roszczenia (art. 123 § 1 pkt 1 k.c.), zaś w sytuacji, gdy przerwanie biegu przedawnienia faktycznie nastąpiło - od kiedy rozpoczęło ono swój bieg na nowo (art. 124 k.c.). Dopiero ustalenie powyższych okoliczności pozwoliłoby na ocenę zasadności roszczenia strony powodowej. Zgodnie z treścią art. 117 § 1 k.c. roszczenia majątkowe, co do zasady ulegają przedawnieniu. Stosownie do brzmienia art. 118 k.c., termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz świadczeń okresowych wynosi trzy lata. Skoro powód jako źródło swojego roszczenia wskazuje umowę pożyczki zawartą z pozwaną, tym samym należność z niej wynikająca ma charakter świadczenia związanego z działalnością gospodarczą prowadzoną przez powoda i przedawnia się z upływem lat trzech. Stosownie do brzmienia art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Roszczenie staje się wymagalne z nadejściem momentu, w którym świadczenie ma być spełnione. Wymagalność roszczenia należy łączyć z nadejściem ostatniego dnia pozwalającego dłużnikowi spełnić świadczenie zgodnie z treścią zobowiązania (por. wyrok SN z 3.02.2006 r., I CSK 17/05). Wobec brzmienia art. 123 § 1 pkt 1 k.c. bieg przedawnienia przerywa się przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia, przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje oraz przez wszczęcie mediacji. Po każdym przerwaniu biegu terminu przedawnienia, biegnie on na nowo. W razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone (art. 124 § 1 i 2 k.c.) Mając na względzie powyższe oraz fakt, iż przedmiotowa umowa została rozwiązana przez wierzyciela pierwotnego ze skutkiem natychmiastowym w dniu 17 września 2021 r, a pozew o zapłatę przedmiotowego roszczenia - w elektronicznym postępowaniu upominawczym został wniesiony przez powoda w dniu 29 grudnia 2021 r., tym samym trzyletni termin przedawnienia roszczenia jeszcze nie upłynął - mając na względzie, iż pozew w sprawie niniejszej został wniesiony w dniu 24 marca 2022 r. Konstatując Sąd doszedł do przekonania, że roszczenie powoda względem pozwanej we wskazanej w pozwie wysokości powstało i stało się wymagalne. Pozwana zaś w żaden sposób nie udowodniła, że roszczenie to wygasło lub, że w jakikolwiek inny sposób nie może zostać zrealizowane. Mając na względzie powyższe na podstawie wyżej powołanych przepisów, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 5351,63 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 29 grudnia 2021 r. do dnia zapłaty. W przedmiocie odsetek Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 k.c. zgodnie, z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. kierując się zasadą odpowiedzialności za wynik procesu i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 3 343,12 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, na którą to kwotę składają się: opłata sądowa od pozwu w kwocie 400 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 1800 zł ustalone w stawce minimalnej zgodnie z § 2 pkt. 4 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2023.1964 t.j.), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17zł, koszty doręczeń komorniczych w kwocie łącznej 240,52 zł (126,62 zł + 113,90 zł) oraz zaliczka na kuratora w kwocie 885,60 zł, o czym orzeczono jak w punkcie II wyroku. Jednocześnie Sąd przyznał adwokatowi P. A. pełniącemu obowiązki kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej wynagrodzenie w kwocie 885,60 zł wraz z podatkiem VAT w wysokości 23 % stosownie do przepisów Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej z dnia 9 marca 2018 r. (Dz.U.2018.536) przy uwzględnieniu wskazanej przez powoda wartości przedmiotu sporu, nakazując wypłatę wynagrodzenia z zaliczki uiszczonej przez powoda. Wysokość wynagrodzenia kuratora Sąd ustalił stosownie do § 1 ust. 1 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość wynagrodzenia kuratora ustanowionego dla strony w sprawie cywilnej, zwanego dalej „kuratorem”, ustala się w kwocie nieprzekraczającej 40 % stawek minimalnych za czynności adwokackie określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, a w przypadku gdy kuratorem jest radca prawny - w kwocie nieprzekraczającej 40% stawek minimalnych za czynności radców prawnych określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 22 5 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych, w obu przypadkach nie mniej niż 60 zł. Z tych względów orzeczono jak w punkcie III sentencji wyroku. sędzia Anna Miłosz Z. 1. odnotować, 2. odpis uzasadnienia z odpisem wyroku doręczyć kuratorowi pozwanej z pouczeniem, że apelację strona może wnieść za pośrednictwem tutejszego Sądu w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia stronie skarżącej wyroku z uzasadnieniem . 03.07.24r. sędzia Anna Miłosz
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.