(2)z dnia 30 marca 2017 r. a następnie powielona w opinii biegłej sądowej J. K.

(3)z dnia 10 listopada 2017 r.; II. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez: - nieprawidłową tj. niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dowodu z opinii biegłego W. K.

(2)z dnia 30 marca 2017 r. tj. przyjęcie, iż opinia jest pełna, jasna, nie zawiera sprzeczności i w związku z tym mogła być podstawą orzekania, pomimo iż zawiera ona na tyle daleko idące błędy, że nie może być podstawą do ustalania na jej podstawie powierzchni służebności a w konsekwencji wysokości wynagrodzenia; - nieprawidłową tj. niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dowodu z opinii biegłej J. K.

(3)z dnia 10 listopada 2017 r. tj. przyjęcie, iż opinia jest pełna, jasna, nie zawiera sprzeczności i w związku z tym mogła być podstawą orzekania, pomimo iż jej treść znacząco różni się od treści opinii tej samej biegłej wydanej dnia 20 lutego 2016 r.; - nieprawidłową tj. niezgodną z zasadami logiki i doświadczenia ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dowodu z opinii biegłego W. N. z dnia 11 maja 2018 r. tj. przyjęcie, iż opinia jest pełna, jasna, nie zawiera sprzeczności i w związku z tym mogła być podstawą orzekania, pomimo iż opinia ta została wydana w odniesieniu do nieprawidłowo ustalonej powierzchni służebności; III. naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c. poprzez brak dostatecznego uzasadnienia w zakresie przyjęcia przez Sąd I instancji kwoty jednorazowego wynagrodzenia za ustanowienie służebności jak w opinii biegłego W. N., a także nieuzasadnienie przyczyn nieuwzględnienia zarzutów uczestniczki do opinii biegłego oraz przyczyn nieuwzględnienia opinii biegłej J. K.

(3)z dnia 20 lutego 2016 r. oraz biegłego Z. R. z dnia 14 lutego 2016 r. W uzasadnieniu apelująca rozwinęła tak postawione zarzuty i wniosła jak wyżej. Wnioskodawca wniósł o oddalenie apelacji, zaś pozostali uczestnicy nie zajęli stanowiska. Sąd okręgowy zważył, co następuje: Apelacja uczestnika postępowania w zasadniczym jej zrębie i sformułowanych zarzutach nie zasługiwała na uwzględnienie. Niemniej jednak sąd okręgowy oceniając rozstrzygnięcie wydane przez sąd rejonowy dostrzegł naruszenie przepisów prawa materialnego, co spowodowało konieczność zmiany rozstrzygnięcia sądu I instancji. O ile bowiem sąd związany jest zarzutami naruszenia prawa materialnego, to jednak z urzędu ma obowiązek nieważność postępowania, ale również zastosowanie prawa materialnego. W uchwale z dnia 31 stycznia 2008 r. Sąd Najwyższy podejmując uchwałę w składzie 7 sędziów w sprawie III CZP 49/07 wskazał, że sąd drugiej instancji rozpoznający sprawę na skutek apelacji nie jest związany przedstawionymi w niej zarzutami dotyczącymi naruszenia prawa materialnego, wiążą go natomiast zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego; w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania. Sąd odwoławczy jest bowiem sąd merytorycznym, a przyjęta przez ustawodawcę koncepcja apelacji pełnej (cum beneficio novorum) nakłada na sąd drugiej instancji powinność merytorycznego rozpoznania sprawy po raz drugi, w tym dokonania samodzielnej oceny dowodów zgromadzonych przez sąd pierwszej instancji i na ich podstawie dokonania własnych ustaleń faktycznych oraz materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, niezależnie od zarzutów apelacji i skontrolowania prawidłowości postępowania przed sądem pierwszej instancji, przy uwzględnieniu związania zarzutami naruszenia prawa procesowego przedstawionymi w apelacji (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 3 czerwca 2015 r., V CSK 550/14, z dnia 25 listopada 2015 r., IV CSK 55/15, z dnia 10 marca 2016 r., III CSK 183/15, z dnia 6 października 2016 r., III UK 270/15, LEX nr 2139253). W konsekwencji, sąd drugiej instancji może - a jeżeli je dostrzeże, powinien - naprawić stwierdzone naruszenia przez sąd pierwszej instancji prawa materialnego, niezależnie od tego, czy zostały wytknięte w apelacji, pod warunkiem, że mieszczą się w granicach zaskarżenia, a wynikający z art. 378 § 1 k.p.c. obowiązek rozpoznania sprawy w granicach apelacji oznacza, że sąd drugiej instancji nie koncentruje się tylko na ocenie zasadności zarzutów apelacyjnych, a rozstrzyga merytorycznie o zasadności zgłoszonych roszczeń procesowych (vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2016 r., II PK 242/15). W powyższym zakresie sąd okręgowy wyjaśnia, że pierwotnie przedmiot wniosku o ustanowienie służebności przesyłu stanowiła nieruchomość położona w G., stanowiąca działkę nr (...), dla której Sąd Rejonowy w Gryficach prowadzi księgę wieczystą numer (...). Wnioskodawca W. W.

(1)ze względu na chęć zakończenia działalności rolniczej postanowił sprzedać nieruchomość. Finalnie działka nr (...) należąca do wnioskodawcy uległa podziałowi na działki nr (...). Po dokonaniu podziału działki nr (...), wnioskodawca dokonał sprzedaży: działki nr (...) na rzecz J. M. i D. S. małżonków W., działki nr (...) na rzecz małżonków M. B., działki nr (...) na rzecz K. i T. małżonków T., działki nr (...) na rzecz A. M. i P. J.

(2)małżonków J., działki nr (...) na rzecz M. R., działki nr (...) na rzecz T. B. i W. małżonków K.. Przy czym każdy z kupujących nabył jednocześnie udział do 1/20 części w działce nr (...), posiadającej dostęp do i z drogi publicznej, wykorzystywanej jako droga dojazdowa. Na dzień 9 maja 2018 roku w księdze wieczystej działki nr (...) o numerze (...) jako współwłaściciele prócz wnioskodawcy, który posiada udział do 14/20 części, ujawnieni są: A. M. i P. J.

(2)małżonkowie J., T. B. i W. małżonkowie K., J. M. i D. S. małżonkowie W. – na zasadach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej w udziałach do 1/20 części, M. R. w udziale do 2/20 części, J. P. w udziale do 1/40 części oraz M. K. w udziale do 1/40 części. W konsekwencji droga dojazdowa, tj. działka nr (...) stanowi przedmiot współwłasności. Stosownie do treści art. 207 k.c., pożytki cywilne z rzeczy wspólnej przypadają współwłaścicielom w stosunku do wielkości ich udziałów, co oznacza, że każdy współwłaściciel jest uprawniony do ich pobierania i do dochodzenia w postępowaniu sądowym. W razie wielości wierzycieli i podzielności świadczenia, wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli (art. 379 § 1 k.c.). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zasądzenia wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na działce nr (...) należnego wnioskodawcy i uczestnikom postępowania solidarnie, jak to uczynił sąd rejonowy w punkcie II ppkt 2 wydanego rozstrzygnięcia. Wskazana nieruchomość była bowiem przedmiotem współwłasności. W związku z tym obowiązkiem sądu było zasądzenie wynagrodzenia w wysokości 1.350 zł na rzecz poszczególnych współwłaścicieli w odniesieniu do przysługujących im udziałów. Powyższa zmiana mająca w istocie wyłącznie charakter korygujący lecz zgodny z przepisami prawa materialnego, znalazła odzwierciedlenie w punkcie 1. sentencji orzeczenia. Jak już wyżej wskazano, finalnie przedmiotem niniejszego postępowania było żądanie ustanowienia na nieruchomości stanowiącej działki gruntu nr (...) na rzecz wnioskodawcy oraz na nieruchomości nr (...) na rzecz wnioskodawcy i uczestników postępowania służebności przesyłu w zakresie, w jakim na terenie tych nieruchomości posadowione są urządzenia infrastruktury elektroenergetycznej w postaci czterech linii napowietrznych 15 kV nr (...). Stosownie do art. 305 1 k.c., nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu). Cytowany przepis reguluje instytucję służebności przesyłu, której treścią jest prawo przedsiębiorcy do korzystania z nieruchomości osoby trzeciej w celu potrzebnym do zapewnienia należytego działania urządzeń przesyłowych (zgodnie z ich przeznaczeniem). Uprawniony będzie mógł wejść na grunt i dokonywać remontów, przeglądów i napraw posadowionych urządzeń. Służebność przesyłu jest rodzajem służebności czynnej (por. K.A. Dadańska, w: A. Kidyba (red.), Kodeks cywilny, t. 2, 2009, s. 302; E. Gniewek, w: E. Gniewek (red.), Kodeks..., 2008, s. 473; G. Bieniek, W sprawie podmiotowych..., s. 43; M. Balwicka-Szczyrba, Służebność przesyłu ..., s. 47) i może dotyczyć urządzeń przesyłowych w rozumieniu art. 49 § 1 k.c., tj. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych. Z bezspornych okoliczności sprawy wynikało, że na nieruchomościach będących przedmiotem wniosku posadowione są urządzenia przesyłowe w rozumieniu art. 49 § 1 k.c. Bezspornym był również fakt ich eksploatacji oraz struktury własnościowej. Powyższe stanowiło w realiach niniejszej sprawy dostateczną podstawę umożliwiającą uwzględnienie żądania ustanowienia na nieruchomościach służebności przesyłu na rzecz uczestnika za wynagrodzeniem, albowiem stosownie do dyspozycji art.

(2)z dnia 30 marca 2017 roku, a następnie powielona w opinii biegłej sądowej J. K.

(3)z dnia 10 listopada 2017 roku. Niezależnie od powyższego, wobec sformułowania przez stronę apelującą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należało odnieść się do niego w pierwszej kolejności, gdyż wnioski w tym zakresie z istoty swej determinują rozważania co do pozostałych zarzutów apelacyjnych. Jedynie nieobarczone błędem ustalenia faktyczne, będące wynikiem należycie przeprowadzonego postępowania, mogą być bowiem podstawą oceny prawidłowości kwestionowanego rozstrzygnięcia w kontekście twierdzeń o naruszeniu przepisów prawa materialnego. W myśl przepisu art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem sądu jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych i ostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie obejmuje rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami, dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd wskazanego przepisu wymaga zatem wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, tylko to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Mając na uwadze powyższe podkreślić trzeba, że sąd rejonowy dokonał w niniejszej sprawie właściwych ustaleń faktycznych i przeprowadził właściwą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przy uwzględnieniu zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, które to ustalenia faktyczne i ocenę prawną sąd okręgowy przyjmuje za własne. W powyższym zakresie sąd okręgowy wskazuje, że istotnie na etapie postępowania przed sądem I instancji pomiędzy stronami istniał spór co do zakresu służebności ustanawianej na nieruchomościach w odniesieniu do każdej z czterech linii przesyłowych. Niemniej jednak sąd rejonowy w celu ustalenia pasa niezbędnego do wykonywania służebności przesyłu dla tych linii dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu energetyki i instalacji elektrycznych, z zakresu BHP, instalacji i urządzeń elektrycznych oraz z zakresu geodezji. Nie ulega wątpliwości, że dowód z opinii biegłego co do zasady podlega ocenie zgodnie z zasadami określonymi w art. 233 k.p.c. (a więc w kontekście całokształtu materiału procesowego), oczywiście przy uwzględnieniu specyfiki opinii biegłego wynikającej z normy art. 278 k.p.c. Rzecz jasna, w przypadku dowodu z opinii biegłych sąd nie dokonuje oceny tego dowodu w takim zakresie, w jakim wkraczałby w kompetencje merytoryczne biegłego. Sądowa ocena dowodu z opinii biegłego polega w pierwszej kolejności na kontroli kompletności wynikających z materiału procesowego przesłanek, jakie biegły powinien wziąć pod uwagę przedstawiając swoją opinię, a także spójności logicznej i przejrzystości wywodu oraz zgodności wniosków opinii z zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego. Dowód z opinii biegłego jest dowodem o tyle specyficznym, że jego zasadniczym celem jest dostarczenie sądowi tzw. wiadomości specjalnych (art. 278 k.p.c.), a więc informacji naukowych lub dotyczących wiedzy technicznej (branżowej), przekraczających swym zakresem zasób wiedzy powszechnej. Dowód z opinii biegłego ma więc dostarczyć sądowi wiedzy niezbędnej dla właściwej oceny materiału procesowego przedstawionego przez strony (w tym zwłaszcza innych dowodów) z perspektywy odpowiedniej dziedziny nauki lub techniki. Jak wskazano, dowód ten podlega ocenie na podstawie art. 233 § 1 k.p.c., przy czym z uwagi na opisaną swoistość tego środka dowodowego, w orzecznictwie wypracowano szczególne kryteria jego oceny. Wskazuje się zatem jednolicie, że opinia nie może podlegać ocenie sądu w warstwie dotyczącej przedstawionych poglądów naukowych lub dotyczących wiedzy specjalistycznej nawet jeśli członkowie składu orzekającego taką wiedzę posiadają. Ocenie podlega wyłącznie zgodność z materiałem procesowym przyjętych założeń faktycznych, podstawy metodologiczne, transparentność, kompletność i spójność wywodu i wreszcie zgodność wniosków opinii z zasadami logiki, wiedzy powszechnej i doświadczenia życiowego. Nadaje to pierwszorzędne znaczenie, przy tej ocenie, kryterium poziomu wiedzy biegłego. Gdy więc sąd zleca biegłemu wydanie opinii musi mieć na względzie to, czy dysponuje on wiadomościami specjalnymi niezbędnymi dla stwierdzenia okoliczności mających istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy. Wiadomości specjalne mogą wynikać zarówno z przygotowania teoretycznego, jak i wykonywanej w danej dziedzinie pracy i nabytych stąd umiejętności oceny występujących tam zagadnień. Decydujące sąd posiadane wiadomości biegłego i praktyczne doświadczenie w danej dziedzinie. Nie ulega wątpliwości, że biegli W. K.

(2), W. N. oraz biegła J. K.

(3)posiadają konieczny dla wydania miarodajnej opinii w niniejszej sprawie zakres wiadomości specjalnych. Jak wynika z opinii biegłego W. K.

(2)z dnia 30 marca 2017 roku, celowym było przyjęcie szerokości pasa służebności przesyłu na 4,6 m. Przedmiotowa opinia została uzupełniona pismami z dnia 14 maja 2017 roku i 22 czerwca 2017 roku. Co prawda uczestnik postępowania zgłaszał w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zarzuty do opinii podnosząc, że szerokość pasa powinna wynosić 3,6 m, niemniej jednak pełnomocnik uczestnika prawidłowo zawiadomiony, nie stawił się na termin rozprawy w dniu 3 października 2017 roku, na której dopuszczony został dowód z ustnej uzupełniającej opinii tego biegłego, który ustosunkowywał się do zarzutów stawianych sporządzonej przez niego opinii pisemnej. Zdaniem sądu okręgowego, aby móc skutecznie podważyć opinię biegłego należy przede wszystkim wyczerpać wszystkie możliwe środki na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji dla wykazania uchybień w wywodach biegłego, wadliwości jego rozumowania, niezgodności opinii ze stanem faktycznym sprawy wynikającym z zebranych w postępowaniu dowodów. Skoro zatem pełnomocnik uczestnika postępowania poprzestał na pisemnym kwestionowaniu pisemnej opinii biegłego W. K.

(2), natomiast nie skorzystał z możliwości zadawania pytań biegłemu, przedstawienia swoich wątpliwości i wyjaśnienia zarzutów co do opinii sporządzonych przez biegłego, jak również wskazania błędów w postępowaniu czy rozumowaniu biegłego przy sporządzaniu opinii oraz prezentowanych przez niego na rozprawie ustnych wyjaśnieniach to pozbawił się w istocie możliwości merytorycznego zaprezentowania swojego stanowiska i pozostawił udzielone przez biegłego odpowiedzi bez jakiegokolwiek komentarza. Należało w tej sytuacji przyjąć, że nie zgłaszał dalszych zarzutów, zaś przedstawione przez biegłego na rozprawie stanowisko akceptował. Tym samym sąd rejonowy był jak najbardziej uprawniony do ustalenia zakresu służebności przesyłu na 4,6 m. Wniosek ten jest tym bardziej uzasadniony, jeśli uwzględni się zeznania świadka Z. B. będącego pracownikiem uczestnika postępowania, który będąc przesłuchiwanym przed sądem I instancji na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 roku wyraźnie zaznaczył, że przedział 3,6/3,8 m w odniesieniu do każdej z linii średniego napięcia nie jest wystarczający do prawidłowej eksploatacji, w tym konserwacji linii. Jak wskazał sąd rejonowy, opinia biegłego W. K.

(2)– po wyjaśnieniu wątpliwości sądu oraz wnioskodawcy, a także po skorygowaniu oczywistych omyłek arytmetycznych – stanowiła podstawę do zlecenia geodecie graficznego odwzorowania zakresu wykonywania ograniczonego prawa rzeczowego na przedmiotowych nieruchomościach. Strony nie sformułowały zarzutów co do opinii biegłej J. K.

(3). W konsekwencji sąd okręgowy uznał, z powodów, o których mowa wyżej, że apelującemu nie udało się skutecznie podważyć opinii biegłej, skoro nie wyczerpał wszystkich środków na etapie postępowania przed sądem pierwszej instancji dla wskazania wadliwości przedmiotowej opinii. Jako, że wysokość wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu nie została ustalona przez strony, sąd rejonowy zasięgnął opinii biegłego rzeczoznawcy. Biegły W. N. wskazał w sporządzonej opinii, że wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu dla działek nr (...) powinna wynosić 26.500 zł, a dla działki nr (...) powinna wynosić 1.350 zł. Sąd rejonowy przy ustalaniu wynagrodzenia oparł się na przedmiotowej opinii. Odnosząc się do zarzutów apelującego wywiedzionych w powyższym zakresie sąd okręgowy wskazuje, że nie ulega wątpliwości, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego obie strony formułowały zarzuty do powyższej opinii biegłego. Dla rozstrzygnięcia ich zasadności, biegły został wezwany na rozprawę, podczas której złożył wyjaśnienia odnośnie zarzutów wnioskodawcy. Biegły sporządził również opinię uzupełniającą, w której wypowiedział się co do zarzutów uczestnika postępowania odnośnie niezasadności obniżenia wartości nieruchomości na skutek posadowienia urządzeń oraz braku zależności pomiędzy ustanowieniem służebności a wartością nieruchomości. Sąd rejonowy uznał, że zarzuty sformułowane przez strony nie mogły podważyć prawidłowości opinii rzeczoznawcy. Sąd okręgowy w pełni zaaprobował tę ocenę sądu I instancji wskazując, iż wyrażone w tym kontekście ustalenia są w pełni prawidłowe. Zauważyć bowiem należy, że jak wskazał sąd I instancji, biegły rzetelnie i kompleksowo odniósł się do zarzutów uczestnika wskazując, że z punktu widzenia ograniczeń w sferze własnościowej, ustanowienie służebności przesyłowej będzie miało dla właściciela nieruchomości obciążonej taki skutek jak ustanowienie służebności gruntowej, co oczywiście koreluje z obniżeniem wartości nieruchomości. Wyjaśnił także, iż obliczenia których dokonał nie odnosiły się do szkody na skutek posadowienia urządzeń. Szkoda ta nie była w ogóle przedmiotem ustaleń biegłego. W szczególności, jak podkreślał rzeczoznawca, przedmiotem jego ustaleń był wpływ istnienia urządzeń przesyłowych na wartość nieruchomości, co jest konsekwencją uwzględnienia tzw. stanu techniczno-użytkowego i swoje uzasadnienie znajduje w art. 154 u.g.n. W tym miejscu sąd okręgowy wskazuje, że jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2013 roku, I CSK 440/12, za ustanowienie służebności przesyłu właściciel nieruchomości obciążonej może żądać od przedsiębiorcy, stosownie do art. 3052 § 2 k.c., odpowiedniego wynagrodzenia. Nie zostały określone wskazówki, w jaki sposób powinna być ustalona wysokość tego wynagrodzenia. W literaturze i orzecznictwie wyrażono zapatrywanie, że można sięgać, na zasadzie analogii, do wyznaczników wypracowanych w odniesieniu do wynagrodzeń właścicieli nieruchomości obciążonych służebnościami dróg koniecznych. Powinno to być wynagrodzenie jednorazowe - za ustanowienie służebności – co nie wyłącza możliwości określenia sposobu jego zapłaty w postaci świadczeń płatnych okresowo (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 1969 r., III CRN 379/68, z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 401/11, niepubl; z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, niepubl.; z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, niepubl.; z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, niepubl.), ale nie powinno dotyczyć służebności przesyłu, z uwagi na charakter działalności przedsiębiorcy. Przy ustalaniu wysokości tego wynagrodzenia należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, interes stron, społeczno-gospodarczy charakter służebności i rekompensaty należnej właścicielowi nieruchomości obciążonej. Określenie w ustawie tego świadczenia jako wynagrodzenia wskazuje, że powinno odpowiadać wartości świadczenia spełnionego przez właściciela nieruchomości obciążonej na rzecz podmiotu uprawnionego w ramach służebności lub osiągniętej przez niego korzyści. Za odpowiednie wynagrodzenie może być uznane takie, które będzie stanowić ekwiwalent wszystkich korzyści, jakich właściciel nieruchomości zostanie pozbawiony w związku z jej obciążeniem. Indywidualizowany w konkretnej sprawie sposób obliczenia wynagrodzenia powinien uwzględniać po stronie właściciela: charakter nieruchomości - położenie, rodzaj, rozmiar, kształt - jej społeczno - gospodarcze przeznaczenie ujęte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a w ich braku właściwości terenu i sposób korzystania z nieruchomości sąsiednich, utratę pożytków, zakres ograniczenia w prawie rozporządzania, swobodnego decydowania o przeznaczeniu nieruchomości, zagospodarowania jej, zakres i sposób ingerencji przedsiębiorcy oraz pozbawienia władztwa nad nią, sposób przebiegu urządzeń, trwałość i nieodwracalność obciążenia w dłuższej perspektywie oraz uciążliwość ustanowionego prawa. Po stronie przedsiębiorcy rozważaniu podlegać powinno, że za pośrednictwem urządzeń realizuje on cele społeczne w odniesieniu do dostarczania energii elektrycznej, wody czy paliw, także właścicielowi nieruchomości obciążonej, doprowadzenie tych nośników tysiącom osób musi odbywać się za pomocą sieci (instalacji i urządzeń), które posadowić trzeba na wielu gruntach stanowiących własność osób trzecich, względy społeczne nakazują ograniczenie ich prawa własności, korzystanie z tych nieruchomości w zakresie ustanowionej służebności wpływa na wartość przedsiębiorstwa i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, jak też, że korzystanie z energii elektrycznej i paliw wpływa na rozwój społeczno-gospodarczy oraz lepsze wykorzystanie nieruchomości. Z uwagi na faktyczną niemożność wyliczenia wynagrodzenia w oparciu o korzyści uzyskiwane przez przedsiębiorcę, na którego działalność wpływa również korzystanie z cudzej nieruchomości, trzeba określić je z perspektywy interesów ekonomicznych właściciela nieruchomości. Przytoczone przykładowo czynniki, podlegające ocenie we wzajemnym powiązaniu, znalazły wyraz w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego, które oddają istotę tej problematyki (por. uchwałę z dnia 17 czerwca 2005 r., III CZP 29/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 64; postanowienia: z dnia 3 lutego 2010 r., II CSK 444/09, niepubl.; z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 410/11, niepubl.; z dnia18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11, niepubl.; z dnia 20 września 2012 r., IV CSK 56/12, niepubl.; z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12, niepubl.). Wnioski wysnute z rozważenia wszystkich istotnych w konkretnej sprawie wyznaczników stanowią również podstawę do miarodajnego określenia postaci ekwiwalentu - obniżenia użyteczności nieruchomości albo jej wartości, przy czym nie może on przewyższać wartości nieruchomości. Odniesienie do nich objęte jest również wypowiedziami Sądu Najwyższego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia 2012 r., II CSK 401/11; z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 190/11; z dnia 8 lutego 2013 r., IV CSK 317/12). Uszczerbek właściciela związany z pogorszeniem nieruchomości w następstwie posadowienia na niej i eksploatacji urządzeń przesyłowych rekompensowany jest wynagrodzeniem, które może on uzyskać na podstawie art.

(1). Mając na uwadze powyższe sąd okręgowy doszedł do wniosku, że zasadnie sąd rejonowy uznał, iż kwoty określone przez biegłego stanowią odpowiedni ekwiwalent z tytułu ustanowienia służebności przesyłowej, zaś zarzuty wywiedzione przez apelującego w tym zakresie uznał za chybione. Reasumując sąd okręgowy uznał, że nie sposób zgodzić ze stroną apelującą, że zakres służebności przesyłu, który został ustalony przez sąd rejonowy w oparciu o opinię biegłego z zakresu energetyki, a w dalszej kolejności opinię biegłego z zakresu geodezji, jest zakresem nieprawidłowym. Zwłaszcza, jeśli weźmie się pod uwagę stanowisko zaprezentowane przez wnioskodawcę na etapie postępowania apelacyjnego i informację, że w innej sprawie w odniesieniu do dwóch linii przesyłowych na innej nieruchomości wnioskodawcy ten zakres został ustanowiony zdecydowanie szerzej. Dlatego też w ocenie sądu okręgowego zarzuty, które zostały podniesione w apelacji, a dotyczące w istocie naruszenia przepisu art. 233 k.p.c., nie były zasadne. W konsekwencji powyższego dalej idącą apelację sąd okręgowy oddalił na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., co znalazło odzwierciedlenie w punkcie 2. rozstrzygnięcia. O kosztach postępowania odwoławczego w punkcie 3. orzeczono na podstawie art. 520 § 2 k.p.c. – mając na względzie sprzeczne interesy stron oraz niewielki zakres skuteczności złożonej apelacji. Koszty te zostały ustalone w oparciu o § 5 pkt 3 i § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Marzenna Ernest Katarzyna Longa Karina Marczak (...) ZARZĄDZENIE 1. (...) 2. (...) 3. (...) 4. (...) 5. (...)