Sygn. akt X Ka 489/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Warszawie w X Wydziale Karnym-Odwoławczym w składzie: Przewodniczący: SSO Anna Bator - Ciesielska Protokolant: prot. sądowy Karolina Klempka po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy K. A. oskarżonej o czyn z art. 212 § 1 kk na skutek apelacji wniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego i obrońcę od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r. sygn. akt II K 805/22 orzeka: zaskarżony wyrok uchyla i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie do ponownego rozpoznania. Anna Bator-Ciesielska UZASADNIENIE Formularz UK 2 Sygnatura akt X Ka 489/24 Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: 2 CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.
- Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji Wyrok Sadu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II K 805/22 1.
- Podmiot wnoszący apelację ☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ oskarżyciel posiłkowy ☒ oskarżyciel prywatny ☒ obrońca ☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego ☐ inny 1.
- Granice zaskarżenia 1.1.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☒ zmiana Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.
- Ustalenie faktów 1.1.
- Fakty uznane za udowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.1.
- K. A. aktualne dane o karalności oskarżonej informacja z KRK 144 1.1.
- Fakty uznane za nieudowodnione Lp. Oskarżony Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi Dowód Numer karty 2.1.2.
- K. A. nie dotyczy nie dotyczy nie dotyczy 1.
- Ocena dowodów 1.1.
- Dowody będące podstawą ustalenia faktów Lp. faktu z pkt 2.1.1 Dowód Zwięźle o powodach uznania dowodu 2.1.1.1 informacja z KRK Dowód pochodzi z obiektywnego źródła jakim jest Krajowy Rejestr Karny. Treść dowodu nie była kwestionowana przez strony postępowania. 1.1.
- Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów) Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 Dowód Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 2.1.2.1 nie dotyczy nie dotyczy STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków Lp. Zarzut 3.
- Obrońca oskarżonej zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi obrazę przepisów postępowania, tj. art. 629 k.p.k. w zw. z art. 628 pkt 1 k.p.k., w związku z obciążeniem oskarżonej obowiązkiem uiszczenia na rzecz oskarżycielki prywatnej uiszczonej przez nią opłaty w wysokości 300 zł oraz kwoty 1.296 zł tytułem zastępstwa procesowego. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzut nie podlegał rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy. Uwzględnienie okoliczności stwierdzonej z urzędu (zob. pkt 4 niniejszego wywodu) było wystarczające do wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne (art. 436 k.p.k.). Wniosek Zmiana zaskarżonego wyroku w pkt 2 i wskazanie, że oskarżycielce prywatnej przysługuje na mocy art. 622 k.p.k. zwrot zryczałtowanej opłaty w wysokości 300 zł od Skarbu Państwa, jak również wskazanie, że oskarżycielce prywatnej przysługuje zwrot wydatków wyłącznie w wysokości uzasadnionej. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wobec stwierdzonej bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd ad quem był zobligowany do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. 3.
- Pełnomocnik oskarżycielki prywatnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi: 1) obrazę przepisów postępowania mogącą mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. oraz art. 92 k.p.k., polegającą na niezbadaniu wszelkich okoliczności mających na celu ustalenie realnego wpływu zachowania oskarżonej tak na pokrzywdzoną jak i na ogół społeczeństwa, m.in. poprzez fakt, że Sąd I instancji w żaden sposób nie zbadał społecznej szkodliwości czynu, a mimo to powołał się w wyroku na zasadność jego umorzenia ze względu na znikomy stopień społecznej szkodliwości; w szczególności Sąd nie wziął pod uwagę skali rozprzestrzeniania się nagrania w przestrzeni internetowej, realnego wypływu zdarzenia na życie oskarżycielki prywatnej w jej środowisku; 2) obrazę przepisów postępowania mogąca mieć wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 424 § 1 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez sprzeczność treści wyroku z uzasadnieniem oraz poprzez wewnętrzną sprzeczność rozumowania Sądu w zakresie pojęciowym poprzez notoryczne używanie stwierdzenia „zniesławienie” oraz powoływania podstawy prawnej z art. 216 § 1 k.k. (znieważenie), co nie pozwala na identyfikację toku myślowego Sądu I instancji w przedmiotowym zakresie i tym samym skutecznie uniemożliwia rzetelną kontrolę instancyjną; w zakresie faktów uznanych za udowodnione, która znalazła odzwierciedlenie w treści uzasadnienia; 3) błąd w ustaleniach faktycznych mogący mieć wpływ na treść orzeczenia, polegający na przyjęciu, że oskarżycielka prywatna „namówiła” bądź „nakłoniła” A. S. i Z. P. do odklejania naklejek oskarżonej, w sytuacji gdy ani z zeznań świadków ani z wyjaśnień oskarżonej nic takiego nie wynika, zaś interpretacja ta prowadzi do błędnego wniosku, że to oskarżycielka była prowokatorem całej sytuacji, co w przedmiotowej sprawie miejsca nie miało. ☐ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny Zarzuty nie podlegały rozpoznaniu przez Sąd odwoławczy. Uwzględnienie okoliczności stwierdzonej z urzędu (zob. pkt 4 niniejszego wywodu) było wystarczające do wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Rozpoznanie pozostałych uchybień byłoby przedwczesne (art. 436 k.p.k.). Wniosek Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. ☒ zasadny ☐ częściowo zasadny ☒ niezasadny Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. Orzeczenie Sądu odwoławczego jest zgodne z postulowanym wnioskiem, jednak znajduje ono swe podstawy w stwierdzonej z urzędu bezwzględnej przesłance odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.
- Sąd I instancji był sądem nienależycie obsadzonym, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności W przedmiotowej sprawie zachodzi bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Okręgowy stwierdza, że Sąd meriti – Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, orzekający w sprawie o sygn. akt II K 805/22, zakończonej wyrokiem z dnia 13 marca 2024 r., był sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k, albowiem brała w nim udział Pani K. O.. Pani K. O. została powołana na stanowisko Sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia na podstawie postanowienia Prezydenta RP z dnia 8 czerwca 2022 r., nr 1130.34.2022, w wyniku rekomendacji z dnia 14 lutego 2022 r., nr uchwały 103/2022, wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 roku. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/
- Niniejszy Sąd w pełni aprobuje stanowisko przedstawione w powyższych judykatach, z których wynika, że Krajowa Rada Sądownictwa, ukształtowana przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., nie spełnia standardu organu konstytucyjnego, będąc w rzeczywistości organem zależnym od władzy ustawodawczej i wykonawczej oraz niewypełniającym zadania ochrony niezależności sądów i niezawisłości sędziów, jak również obiektywnej, rzetelnej i transparentnej oceny kandydatów na stanowiska sędziowskie. Zaznaczyć również należy, że w ocenie niniejszego Sądu postanowienie Prezydenta RP o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego nie ma mocy konwalidującej wadliwą procedurę przeprowadzoną przez niekonstytucyjnie powołaną Krajową Radę Sądownictwa i nie uzdrawia skażonego procesu nominacyjnego sędziów. Akt nominacji musi opierać się na sumie niezbędnych etapów gwarantujących obiektywny i transparentny wybór najlepszych, niezależnych, kandydatów do służby sędziowskiej. Osoba, która decyduje się na objęcie stanowiska sędziego w wyniku wadliwej procedury nominacyjnej, może być w odbiorze ogólnym postrzegana, jako osoba zależna, o skłonnościach do sprzyjania innym podmiotom i innym wartościom niż te, którym ma obowiązek służyć sędzia. Udział w składzie sądu sędziego, którego niezależność może być podważona, jest niedopuszczalny. Opierając się na treści uchwały KRS z dnia 14 lutego 2022 r., nr 103/2022, wskazuje się, że Pani K. O. była jedyną kandydatką na ogłoszone wolne stanowisko sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie, ogłoszone w Monitorze Polskim z 2021 r. pod poz.
- Uprzednio Pani K. O. nie pełniła urzędu na stanowisku sędziego. Egzamin sędziowski złożyła w 2009 r. z łączną oceną dostateczną. W okresie poprzedzającym kandydowanie na stanowisko sędziego sądu rejonowego zajmowała stanowiska - asystenta sędziego, a następnie referendarza sądowego. W opinii sędziego wizytatora, oceniającego kwalifikacje Pani K. O. jako kandydatki na stanowisko sędziego sądu rejonowego, posiada ona predyspozycje do wykonywania zawodu sędziego. Kolegium Sądu Okręgowego w Warszawie pozytywnie i jednomyślnie zaopiniowało Panią K. O.. Podczas posiedzenia Krajowej Rady Sądownictwa w dniu 14 lutego 2022 r. jednomyślnie podjęto stanowisko o rekomendowaniu kandydatury Pani K. O. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego w Sądzie Rejonowym dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie. Mieć należy na uwadze, że Pani K. O. w wyniku powyższej procedury została powołana do popełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowemu, zatem jej kandydatura nie podlegała wcześniej weryfikacji przez prawidłowo ukształtowaną KRS. Kluczowe jest również podkreślenie czasu, w jakim Pani K. O. ubiegała się o stanowisko sędziego. Wskazuje się, że w tym czasie w obiegu prawnym pozostawał szereg orzeczeń sądów i trybunałów międzynarodowych stwierdzających naruszenie prawa w procedurze powoływania sędziów z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa, która po zmianie przepisów ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. nie posiada gwarancji niezależności od władzy wykonawczej i ustawodawczej, co narusza konstytucyjną zasadę trójpodziału władzy oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności gwarantujący prawo do rzetelnego procesu. Pani K. O., jako prawnik, wieloletni merytoryczny pracownik sądów powszechnych, następnie referendarz sądowy a finalnie osoba ubiegająca się o stanowisko sędziego, niewątpliwie była zaznajomiona z tymi judykatami, a mimo to zdecydowała się na udział w konkursie na stanowisko sędziego sądu rejonowego w tamtym czasie, które to stanowisko następnie objęła. Zaznaczyć należy, że w uzasadnieniu uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., w sprawie I KZP 2/22 podkreślono kluczową dla procesu nominacyjnego okoliczność, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust.
- Oznacza to, że w istocie samo wzięcie udziału w konkursie przed niekonstytucyjnym organem nie pozostawia wątpliwości, że ścieżka powoływania w Polsce sędziów jest obarczona fundamentalnymi mankamentami, obala domniemanie bezstronności. Wszystkie te okoliczności wskazują na brak niezbędnej niezależności i bezstronności Sędzi K. O., a sąd w którego składzie zasiada jest sądem obsadzonym nienależycie w rozumieniu art. 439 1 pkt 2 k.p.k. Okoliczności, dotyczące ścieżki kariery zawodowej Pani K. O. i powołania jej na stanowisko Sędziego Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia są znane Sądowi ad quem z urzędu, który orzekał w sprawie zawisłej przed Sądem Okręgowym w Warszawie o sygn. akt X Ka 1150/
- Stąd też Sąd ad quem zdecydował się na powielenie wywodu, który stanowił uzasadnienie dla uchylenia wyroku Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sprawie o sygn. akt X Ka 1150/23, albowiem tożsama argumentacja przemawia za uchyleniem zaskarżonego wyroku i przekazaniem sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w sprawie niniejszej. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.
- Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.
- Przedmiot utrzymania w mocy nie dotyczy Zwięźle o powodach utrzymania w mocy nie dotyczy 1.
- Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.
- Przedmiot i zakres zmiany nie dotyczy Zwięźle o powodach zmiany nie dotyczy 1.
- Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.
- Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.
- art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. ☒ art. 439 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia Wobec okoliczności stwierdzonej z urzędu (zob. pkt 4 niniejszego wywodu), konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu dla Warszawy – Śródmieścia do ponownego rozpoznania w należycie obsadzonym składzie, tj. z wyłączeniem sędziów mianowanych z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa utworzonej ustawą z 8 grudnia 2017 roku. 5.3.1.2.
- Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia nie dotyczy 5.3.1.3.
- Konieczność umorzenia postępowania ☐ art. 437 § 2 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia nie dotyczy 5.3.1.4.
- nie dotyczy ☐ art. 454 § 1 k.p.k. Zwięźle o powodach uchylenia nie dotyczy 1.1.
- Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania nie dotyczy 1.
- Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności nie dotyczy nie dotyczy Koszty Procesu Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności nie dotyczy nie dotyczy PODPIS 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 1 Podmiot wnoszący apelację Obrońca oskarżonej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sadu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II K 805/22 - w części, co do pkt
- 1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☒ na korzyść ☐ na niekorzyść ☐ w całości ☒ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☒ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.
- Wnioski ☐ uchylenie ☒ zmiana 1.
- Granice zaskarżenia Kolejny numer załącznika 2 Podmiot wnoszący apelację Pełnomocnik oskarżycielki prywatnej Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja Wyrok Sadu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II K 805/22 - w całości 1.1.3.
- Kierunek i zakres zaskarżenia ☐ na korzyść ☒ na niekorzyść ☒ w całości ☐ w części ☐ co do winy ☐ co do kary ☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.3.
- Podniesione zarzuty Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji ☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu ☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu ☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia ☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia ☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka ☐ art. 439 k.p.k. ☐ brak zarzutów 1.1.
- Wnioski ☒ uchylenie ☐ zmiana