k.c., zgodnie z którym postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Art.
precyzuje, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał żadnego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. Z kolei zgodnie z art. 3 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich warunki umowy, które nie były indywidualnie uzgadniane mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli stoją w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikająca z umowy, praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, Warunki umowy zawsze zostaną uznane za niewynegocjowane indywidualnie, jeżeli zostały sporządzone wcześniej i konsument nie miał w związku z tym wpływu na ich treść, zwłaszcza jeżeli zostały przedstawione konsumentowi w formie uprzednio sformułowanej umowy standardowej. Zgodnie z art. 4 ust 2 dyrektywy ocenia nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy ani określenia głównego przedmiotu umowy, ani relacji ceny i wynagrodzenia do dostarczonych w zamian towarów lub usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Dokonując oceny spornej umowy należy zauważyć, że ustalenie umowne polegające na wyrażeniu kwoty kredytu we franku szwajcarskim stanowi postanowienie określające główne świadczenia stron. Zostały one sformułowane jednoznacznie, a tym samym nie mogą być uznane za klauzule niedozwolone (art.
2 k.c., art. 4 ust 2 dyrektywy ). Umowa jest umową denominowaną do CHF, co oznacza, że wysokość świadczeń stron od początku była wyrażona w CHF i nie uległa żadnym zmianom (inaczej niż przy umowach indeksowanych, gdzie wysokość zobowiązania wyrażona jest w PLN, a następnie odniesiona do kursu CHF, co może powodować wątpliwości co do wysokości zobowiązania). Pozwana podnosiła kwestię ustalenia abuzywności klauzul umownych zawartych w przedmiotowej umowie. Przedmiotem badania Sądu pod kątem abuzywności klauzul umownych były zatem te wskazane przez pozwaną postanowienia umowy( str.8 pisma pozwanej z 10.01.2021 r. ;k. 196) .Postanowienia te zostały już szczegółowo ocenione i nie mogą zostać uznane za abuzywne z uwagi na to, że zostały indywidualnie z kredytobiorcą uzgodnione. W omawianej sytuacji Sąd nie dopatrzył się także przesłanek ustalenia nieważności umowy (art. 189 k.p.c.), a co za tym idzie nie znalazł podstaw do oddalenia roszczeń powoda. Umowa jest zgodna z art. 69 prawa bankowego a zatem może stanowić podstawę zasądzenia roszczeń. Nie znajdując podstaw do uznania postanowień umowy za niedozwolone ani stwierdzenia nieważności umowy Sąd uznał, że umowa z dnia 29 .08.2008 r. była dla stron umowy wiążąca, co – w sytuacji gdy wysokość zadłużenia przekracza kwotę hipoteki - skutkowało zasądzeniem dochodzonego roszczenia w całości. Wobec konstrukcji roszczenia w którym jako główne wskazano roszczenie wyrażone w CHF a jako ewentualne taka samą wartość wyrażoną w złotych i wobec wyrażenia hipoteki w złotych- powództwo główne oddalono a zasądzono należną wartość wyrażoną w złotych. Wierzytelność wobec dłużnika osobistego stała się wymagalna z chwila upływu wypowiedzenia dokonanego w piśmie z 3.08.2008 r. a roszczenie wobec pozwanej- dłużnika rzeczowego stało się wymagalne z upływem terminu płatności wskazanego w wezwaniu do zapłaty z dnia 13.12.2008 r. Roszczenie powoda okazało się zasadne w całości. Pozwana nie zgłosiła zarzutów- w zakresie wyliczeń matematycznych- do wyliczeń powoda; zadłużenie wyliczone w CHF według kursu sprzedaży CHF obowiązującego w (...) SA jest prawidłowe .Pozwana jest dłużnikiem rzeczowym – właścicielem udziału w nieruchomości obciążanej hipoteką. W tej sytuacji podstawę zasądzenia roszczenia stanowi przepis art. 65 ust. Ustawy o księgach wieczystych i hipotece ( wobec daty powstania hipoteki stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2009 roku, art. 10 ustawy nowelizującej).W realiach sprawy wypowiedzenie , o którym mowa w art.78 ust.1 powołane ustawy było skuteczne. O ograniczeniu odpowiedzialności orzeczono na zasadzie art.319 kpc. Przedstawiona przez pozwaną w sprzeciwie konstrukcja solidarności nie znajduje uzasadnienia w porządku prawnym. Z charakteru odpowiedzialności rzeczowej, który bezpośrednio nie przystaje do odpowiedzialności wynikającej z czynności obligacyjnych, wynika niemożność zastosowania konstrukcji solidarności. Hipoteka jest instytucją prawa rzeczowego a nie zobowiązaniowego. Nie można bezpośrednio stosować przepisów o solidarności wobec dłużników odpowiadających rzeczą wspólną (por.SA w K. w wyroku z 27.01.2015 r., I ACa 885/14). O kosztach orzeczono na zasadzie art. 102 k.p.c. Wniosek w tym zakresie zawarła także pozwana w sprzeciwie (k.78) podając ,że jest matką wychowującą samotnie dwie córki. Zachodzi w niniejszej sprawie szczególna sytuacja uzasadniająca odstąpienie od kosztów. Powód dokonywał przekształceń przedmiotowych w taki sposób, że przedłużało to postępowanie, co mogło u pozwanej wywoływać subiektywne odczucie ,że jej stanowisko jest uzasadnione. Stanowisko to mogło być wzmocnione tym bardziej, że z medialnych informacji wynika iż dłużnicy (osobiści) w podobnych umowach uzyskują unieważnienia umów; w niniejszej sprawie pozwana odpowiada rzeczowo za cudzy dług. Pozwana nie uzyskała także –i to do zamknięcia rozprawy(k.330)- informacji z banku, dlaczego bank nie dochodzi swych należności od drugiego dłużnika rzeczowego ( osoby trzeciej dla byłych małżonków) , która kupiła udział w domu za kilka tysięcy złotych- w sytuacji gdy Bank odmówił sprzedaży tego udziału pozwanej za sto kilkadziesiąt tysięcy złotych. W niniejszej sprawie dłużnik osobisty-były mąż pozwanej –ogłosił upadłość. Okoliczności te nie wpływają na odpowiedzialność rzeczową pozwanej ale uwzględniane łącznie stanowią podstawę odstąpienia od obciążania pozwanej kosztami na zasadzie art. 102 kpc. .
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.