sygn. akt III AUa 115/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w osobie sędziego Urszuli Iwanowskie

§ 1k.p.c.

oddalił je w całości. Ponadto Sąd orzekł o kosztach postępowania zgodnie z przepisem art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd ustalił w oparciu o przepis § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 265 ze zm.). Z powyższym wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie w całości nie zgodził się C. H.

§ 1i 2 1 k.p.c.

przez oddalenia odwołania, gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji w związku z rażącym naruszeniem przez ten organ przepisów o postępowaniu, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy systemowej, wyrażającym się w tym, że decyzja ZUS z uwagi na jej lakoniczność, w której wymieniono tylko okres, w którym skarżący nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, i braki merytoryczne, nie może podlegać weryfikacji, zaś późniejsze wyjaśnienia (wyliczenia) organu złożone w trakcie postępowania nie mogą konwalidować tych braków, gdyż kontroli sądowej podlega decyzja na dzień jej wydania, a ponadto wskazany w tych pismach sposób zaliczeń bieżących, składek wpłacanych przez ubezpieczonego różni się od dokumentów ZUS załączonych przez apelującego z (...) i przepisów prawa;

1. sąd pierwszej instancji nie dostrzegł istoty sprawy, a przynajmniej nie dał temu wyrazu w uzasadnieniu wyroku, Sąd był zobowiązany, rozważając zarzuty płatnika, po pierwsze ocenić kwestię przedawnienia, po drugie prawidłowość zaliczania poszczególnych wpłat na poczet bieżących płatności, bądź zaległości. W tych kwestiach nie było ustaleń Sądu lub były niedostateczne. Sąd nie podjął próby wyjaśnienia i weryfikacji zarzutu przedawnienia zobowiązań ZUS, nie zweryfikował w żaden sposób poprawności rachunkowej potrąceń, pomimo bardzo licznych, udokumentowanych zarzutów skarżącego;
2. Sąd nie uwzględnił w wyrokowaniu ostatecznych decyzji administracyjnych, wyroków sądów administracyjnych, do których był zobowiązany, a które apelujący załączył do swoich pism procesowych, które stanowiły o wygaśnięciu zobowiązań skarżącego wobec ich zapłaty oraz wyroków stanowiących o nie przerwaniu biegu przedawnienia, w związku z brakiem decyzji i brakiem skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2008 r., I UK 376/07, OSNP 2009/21-22/295), sąd w postępowaniu cywilnym obowiązany jest uwzględniać stan prawny wynikający z osnowy ostatecznej decyzji administracyjnej; powszechnie przyjmuje się zasadę uwzględniania przez sądy powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych. Natomiast Sąd nie uwzględnił wyroków w sprawach: - o sygn. akt VI Ua 12/21 toczącej się przed Sądem Okręgowym w Szczecinie; Sąd uznał brak skutecznego doręczenia decyzji o niepodleganiu ubezpieczeniu chorobowemu, która jest zaskarżana w przedmiotowym postępowaniu, za przesłankę uchylającą wyrok Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 5 października, sygn. akt IX U 408/18 i przekazał do ponownego rozpoznania; - o sygn. akt Sa/Sz 236/21, toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w S., sąd uchylił postanowienie (...) w S. i postanowienie dyrektora oddziału ZUS w S., na skutek braku skutecznego doręczenia decyzji; - w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w S., o sygn. akt SA/Sz 924/19, Sąd stwierdził konieczność przesyłania korespondencji na wskazany przez skarżącego adres do korespondencji w postaci skrytki pocztowej; - postanowieniu Dyrektora I. Administracji Skarbowej w S. z dnia 24 października 2019 r., uchylono w całości zaskarżone postanowienie i orzeczono o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Stwierdzono, że żądane składki za (...), (...) i (...) zostały już opłacone przez ubezpieczonego. Postanowienie (...) w S., zaskarżane przez ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. i do NSA w W. przez ZUS, utrzymano w mocy.
3. Sąd zaakceptował stosowaną przez ZUS zasadę retroaktywności prawa zakazaną w art. 2 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek do należności sprzed obowiązywania rozporządzenia, tj. 1 stycznia 2018 r., sprzecznie z zapisami § 32 i § 33 oraz z przypisu w rozporządzeniu, że do wpłat dokonanych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, że rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. oraz zapis o treści, że niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. poz. 465 oraz z 2009 r., poz. 1181), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia w związku z wejściem w życie art. 1 pkt 11 lit. a ustawy z dnia 11 maja 2017 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz ustawy o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1831 z dnia 3 października 2017 r.), przez co wywiódł nieprawidłowe wnioski w sprawie możliwości dokonywania redukcji starych zobowiązań wg nowych zasad.
4. uzasadnienie wyroku jest tak lakoniczne i ogólne, że nie pozwala na jego weryfikację przez sąd odwoławczy;
5. Sąd nie ocenił faktu, że ZUS w 2018 r., bez odpowiednich decyzji zaczął rozliczać bieżące wpłaty na ZUS, w tym na ubezpieczenie chorobowe, na nie potwierdzone zaległe płatności, począwszy od 2002 r., że w trakcie tego postępowania zmienił sposób rozliczeń, nie wydając żadnych decyzji, od których mógłby odwołać się ubezpieczony, naruszając w ten sposób art. 83 ustawy o Ubezpieczeniu Społecznym. W uzasadnieniu skarżący ponad wskazane zarzuty między innymi podniósł, że Sąd nie zauważył, iż w pismach procesowych ZUS potwierdzał regularne opłacanie składek od stycznia 2018 r., że po raz pierwszy opłacał dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, a przedmiotem sporu jest możliwość potrącania starych zobowiązań, które były przedawnione. Apelujący zwrócił uwagę, że ZUS nie przedstawił żadnych dowodów, na to w jaki sposób umorzył - odpisał przedawnione należności i z jakich tytułów, nie wskazał też w jaki sposób dokonał nowego rozdysponowania wpłaconych składek. W nowym dokumencie o potrąceniu nie wykazano zgodnie z wydrukiem z platformy internetowej ZUS wpłaty z 30 stycznia 2018 r. kwoty 319,94 zł, wpłatę z 9 kwietnia 2018 r. zamiast wpłaty kwoty 912,22 zł, wykazano kwotę 627 zł i 48,35 zł, kwotę wpłaty skarżącego z 30 kwietnia 2018 r. w wysokości 319,94 zł, wykazano kwotę 16,96 zł, wpłatę z 29 maja 2018 r. w wysokości 319,94 zł, wykazano 83,70 zł i 19,96 zł, wpłatę z 29 czerwca 2018 r. została wykazana w innej wysokości 17 zł i 219,63 zł. Wpłaty zostały inaczej rozdysponowane, aniżeli wskazuje ZUS w innych swoich dokumentach Apelujący podniósł, że ZUS nie wydał decyzji w sprawie zmiany sposobu rozliczenia wpłat skarżącego, nie przedstawił w żadnej innej formie tego rozliczenia, podobnie jak nie wydał decyzji o nowym rozliczeniu wpłat. Bez tych dokumentów nie można dokonać jakiejkolwiek weryfikacji tych rozliczeń. ZUS nie zaproponował Sądowi żadnych dokumentów na podstawie, których Sąd mógłby dokonać weryfikacji prawidłowości rozliczeń ZUS. W ten sposób ZUS w przedmiotowym postępowaniu rażąco naruszył przepisy o postępowaniu, tj. art. 83 Ustawy o zabezpieczeniu społecznym art. 107 § 1 i 3 k.p.a. wyrażającym się w tym, że nie wydał żadnej decyzji w opisanych sprawach oraz nie dokonał skutecznego doręczenia decyzji z maja 2017 r., nie przedstawił jej również Sądowi w przedmiotowym postępowaniu, nie przedstawił skarżącemu, nie przedstawił Sądowi i skarżącemu decyzji dokonanej weryfikacji potrąceń. Nowy podział wpłat skarżącego jest sprzeczny z przytaczanymi przepisami prawa, ze względu na braki dowodowe i braki merytoryczne nie może podlegać weryfikacji, zaś późniejsze wyjaśnienia (wyliczenia) organu złożone w trakcie postępowania nie mogą konwalidować tych braków, gdyż kontroli sądowej podlega decyzja na dzień jej wydania, a ponadto wskazany w tych pismach sposób zaliczeń składek wpłacanych przez ubezpieczonego różni się od przedstawionego na dzień zakończenia postępowania dowodowego sposobu zaliczeń. Zdaniem apelującego organ rażąco naruszył także Ustawę o SUS w art. 24.1.4a, poprzez nie uwzględnienie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, oraz art.24.1.5b, poprzez zastosowanie zawieszenia biegu terminu przedawnienia w sytuacji, kiedy skarżący nie został skutecznie zawiadomiony o wszczęciu postępowania i wydaniu decyzji. Ponadto organ naruszył zapisy rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. oraz ustawą o sus z 13 października 1998 r . w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru zobowiązany jest ZUS, poprzez błędne rozliczenia bieżących składek na stare zaległości, (przeterminowane). Zgodnie z cytowanym rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. składki opłacone, nawet przy ich rozliczeniu na zaległe zobowiązania, powinny być rozliczone w wysokości i z tych tytułów, które są zawarte w deklaracji za ostatni miesiąc. W podobnych okolicznościach orzekał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 11 marca 2021 r., III AUa 60/21, uznając apelację dłużnika za zasadną. Dalej skarżący podniósł, że ZUS nigdy nie wydał decyzji o obowiązkowym podleganiu ubezpieczeniom społecznym skarżącego pomimo, że w postępowaniu przed Sądem Rejonowym, w sprawie z której pochodzi zaskarżana decyzja, tj. SR Szczecin-Centrum w S., IX U 408/18 Sąd zobowiązał ZUS do ich przedstawienia. Natomiast skarżący nie potwierdza posiadania zaległości wykazanych przez ZUS, bowiem nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego przy jego udziale i nie wydano decyzji o podleganiu obowiązkowi ubezpieczenia. W odpowiedzi na apelację Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za drugą instancję podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ubezpieczony nie przedstawił żadnych dowodów mogących podważyć ustalenia organu rentowego. Same subiektywne niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia Sądu, nie może być podstawą weryfikacji orzeczenia zapadłego w sprawie. Sąd Apelacyjny rozważył, co następuje: Apelacja okazała się uzasadniona. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ustalenie czy C. H.

§ 2k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok oraz decyzję z dnia 28 sierpnia 2019 r. i ustalił, że C. H.