← Polska

I ACa 1320/21

Sygn. akt I ACa 1320/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 września 2024 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie, I Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący SSA Grzegorz Krężołek po rozpoznaniu w

§1

kpc poprzez sporządzenie pisemnych motywów wyroku w sposób z jednej strony niekompletny, nie przedstawiający stanowiska prawnego Sądu Okręgowego wobec wszystkich zagadnień , które wobec zarzutów skarżącego w oparciu o które negował merytoryczne stanowisko strony przeciwnej, należało poddać ocenie , w szczególności co do tego jak Sąd odnosi się faktu , że (...) S.A. kierował do niego kolejne , wcześniejsze wezwania do zapłaty świadczeń mających wynikać z jego odpowiedzialności regresowej. Nie wyjaśnił też jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia ma , zawarte w motywach stanowisko Sądu w zakresie określenia początkowego terminu od którego należne są zakładowi ubezpieczeń odsetki ustawowe od zasądzonej sumy. Z drugiej strony , zadaniem apelanta, motywy te zawierają elementy zbędne dla oceny roszczenia objętego sporem, - naruszenia prawa materialnego poprzez nieprawidłowe przyjęcie , że zarzut przedawnienia roszczenia, podnoszony w postępowaniu przez pozwanego nie jest uzasadniony. W tym zakresie J. W. argumentował , iż Sąd , oceniajac ten zarzut jako nieuzasadniony, nie wskazał dlaczego zarzutu tego nie uwzględnił mimo , że pomiędzy wypadkiem w którym J. i N. S. doznały obrażeń ciała, a datą wyrokowania przez Sąd Rejonowy w N.w dniu 20 lipca 2016r. z którego treści wynika roszczenie regresowe stanowiące przedmiot obecnego sporu, upłynął okres ośmiu lat i dlaczego nie miało to znaczenia dla potwierdzenia zasadności stawianego przez skarżącego zarzutu. Apelujący podnosił także argumenty związane z tym , że nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wskazanym wyżej orzeczeniem, a jego zadaniem, miało to istotne znaczenie dla oceny zasadności roszczenia , którego dotyczy zaskarżony wyrok. Odpowiadając na apelację strona powoda / zastępowana w postępowaniu przez niezawodowego pełnomocnika – pracownika ubezpieczyciela /,domagała się jej oddalenia jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. Wniosła także o przyznanie na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego. Rozpoznając apelację, Sąd Apelacyjny rozważył : Apelacja J. W. w części podlegała odrzuceniu, jako niedopuszczalna . Jak wskazano wyżej, pozwany zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 15 grudnia 2020r w całości. Tymczasem , w części powództwo strony powodowej / w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie od zasądzonej sumy 95 000 złotych za okres od 18 lutego 2017r do 14 marca 2017r zostało oddalone.[ pkt II sentencji orzeczenia Sądu I instancji ]. Tym samym , w tym zakresie, pozwany nie legitymuje interesem prawnym w zaskarżeniu tego wyroku, a brak gravaminis po jego stronie , skutkował odrzuceniem środka odwoławczego na podstawie art. 373 §1 kpc /pkt 1 sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego. / W pozostałym zakresie apelacja J. W. , jako nieuzasadniona , podlegała oddaleniu. Nie ma racji pozwany gdy podnosi zarzut procesowy naruszenia art.

§1kpc.

Zarzut tego rodzaju [ zarzut natury procesowej] jest uzasadniony jedynie wówczas , gdy spełnione zostaną równocześnie dwa warunki. Strona odwołująca się do niego wykaże , że rzeczywiście sposób postępowania Sądu naruszał indywidualnie oznaczoną normę [ normy ] formalne. Jednocześnie nieprawidłowości te prowadziły do następstw , które miały istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Nieco inaczej kwestię tę ujmując, zarzut procesowy jest usprawiedliwiony jedynie wówczas, jeżeli zostanie dowiedzione , że gdyby nie potwierdzone błędy proceduralne Sądu niższej instancji , orzeczenie kończące spór stron miałoby inną treść. Uwzględniwszy to generalium , stawiany przez skarżącego zarzut naruszenia art.

§1

kpc, regulującego wewnętrzną strukturę motywów wyroku , należy odeprzeć dlatego , iż jak wynika z ukształtowanego i jednolitego , podzielanego przez Sąd Apelacyjny, w składzie rozstrzygającym sprawę, orzecznictwa Sądu Najwyższego może on być uzasadniony jedynie wyjątkowo , gdy konstrukcja pisemnych motywów orzeczenia Sądu niższej instancji jest tak wadliwa, iż nie zawierają one danych, pozwalających na przeprowadzenie na ich podstawie kontroli instancyjnej orzeczenia. Inaczej mówiąc zarzut naruszenia art.

§1

kpc jest uzasadniony wtedy , gdy uzasadnienie wyroku nie pozwala na stwierdzenie czy Sąd prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i [ lub ] procesowego. / por. także wskazane jedynie ilustracyjnie postanowienie SN z dnia 21 listopada 2001, sygn. I CKN 185/01 powołane za zbiorem Lex, które chociaż dotyczy poprzednio obowiązującego art. 328 §2 kpc , dotyczącego tej samej materii ,zachowało aktualność. Tego rodzaju zasadniczymi / konstrukcyjnymi / wadami motywy wyroku z dnia 15 grudnia 2020r nie są dotknięte. Wynika z nich z oparciu o jakie ustalenia i wnioski prawne , odwołane do mających w sprawie zastosowanie norm prawa materialnego, Sąd I instancji oparł swoje rozstrzygniecie. Wiadomo jest z jego lektury także , w jaki sposób i dlaczego ocena zgromadzonych dowodów została przeprowadzona we wskazany w uzasadnieniu sposób. Nie jest w związku z tym usprawiedliwiona argumentacja skarżącego wspierająca ten zarzut, tym bardziej , że Sąd rozpoznając sprawę i motywując wydane orzeczenie nie ma obowiązku wskazywać w jaki sposób odnosi się do wszystkich twierdzeń i ocen stron . Jego obowiązek w tym zakresie ogranicza się tylko do tych , które z punktu widzenia przedmiotu uzasadnianego rozstrzygnięcia , uznaje za doniosłe. Już tylko na marginesie należy dodać , że nawet gdyby podzielić stanowisko skarżącego zgodnie z którym część ustaleń zawarta w motywach kwestionowanego orzeczenia była zbędna / tę część pominął także Sąd II instancji, relacjonując w przez siebie przygotowanych motywach ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd Okręgowy jako podstawa wyroku /, to ów „nadmiar „ i tak nie miałby znaczenia dla rozstrzygnięcia , a wobec tego dla oceny odwoławczej orzeczenia z dnia 15 grudnia 2020r., jest prawnie irrelewantny. Apelujący nie kwestionuje w środku odwoławczym sposobu w jaki Sąd niższej instancji dokonał oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. To zaniechanie i nie sformułowanie zarzutu naruszenia art. 233 §1 kpc i łączącego się z nim przyczynowo, zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych , ma to następstwo , iż Sąd Odwoławczy – związany zarzutami natury procesowej - jest zobligowany przyjmować , że przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena i ustalenia są poprawne i fakty doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia z tej przyczyny przyjmuje za własne. Zmienia je tylko w tej części, w której Sąd Okręgowy skonstatował , iż strona pozwana wezwała J. W. do dobrowolnej zapłaty świadczenia dochodzonego pozwem pismem z dnia 6 lutego 2019r. Sąd Apalacyjny uznając , że jest ono błędne ustala , że wezwanie to nastąpiło pismem z dnia 6 lutego 2017r. Wezwanie to ,obejmujące wyższą kwotę świadczenia niż dochodzona w pozwie, zostało przesłane pozwanemu przesyłką poleconą z datą nadania 8 lutego 2017r , na adres jego zamieszkania / którego aktualność naówczas ani w ramach postępowania rozpoznawczego kwestionowana , a J. W. nie negował jego otrzymania , wskazując przy tym , iż nie było ono pierwszym w relacjach z ubezpieczycielem, wskazując jedynie na wyższą podaną tam sumę świadczenia aniżeli 95 000 złotych. Odróżnieniu od innych , w tym wezwaniu strona pozwana jednoznacznie wskazała podstawę normatywna świadczenia , którego dobrowolnej zapłaty się domagała , a był to właśnie przepis art. 43 ustawy z 22 maja 2003r O ubezpieczeniach obowiązkowych […] Ubezpieczyciel wyznaczył termin 7 dni na wykonanie tego obowiązku. / dowód : treść wezwania datowanego na 6 lutego 2017r. k. 69 akt/ Na podstawie ustaleń dokonanych przez Sąd Okręgowy , skorygowanych w części przez Sąd Odwoławczy ,w podany wyżej sposób, nieuzasadnione są sformułowane przez pozwanego zarzuty materialne. Nie ma racji J. W. twierdząc , że Sąd I instancji nie wskazał na normatywną podstawę jego odpowiedzialności regresowej wobec (...) S.A. , który spełnił na rzecz M. S. i N. S. świadczenia kompensacyjne zasądzone na ich rzecz od tego ubezpieczyciela z tytułu zadośćuczynień za krzywdę i odszkodowań , w łącznej kwocie 95 000 zł, przez Sąd Rejonowy(...) K. , wyrokiem z dnia 20 lipca 2016r , wydanym w sprawie o sygnaturze (...) , od którego apelacja , złożona przez zakład ubezpieczeń została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 26 stycznia 2017r , w sprawie o sygnaturze (...). Taką podstawę Sąd niższej instancji powołał w motywach kontrolowanego instancyjnie wyroku, a jest nią art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 O ubezpieczeniach obowiązkowych […] / jedn. tekst DzU z 2023 poz.2500/ Reguluje on instytucję tzw. regresu nietypowego / różnego od tego , który statuuje art. 828 §1 kc, typowego regresu ubezpieczeniowego /. Sąd I instancji wskazał przy tym , że pozwany został prawomocnie skazany za czyn skutkujący obrażeniami ciała tak N. jak i J. S. , która w ich następstwie zmarła , przy czym został on zakwalifikowany jako przestępstwo umyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym ,które pozwany popełnił będąc w stanie po użyciu alkoholu , wypełniające znamiona przestępstwa z art. 177 §1 kk w zw z art. 177§2 kk i 11 §2 kk. / por . wyrok Sądu Rejonowego w K. w sprawie (...) z dnia 2 lipca 2009r k. 218-220 akt (...) – w załączeniu / Wyrok ten uprawomocnił się albowiem apelacje stron , a m. in. także oskarżonego ,zostały oddalone , wyrokiem Sądu Okręgowego w K.z dnia 9 marca 2010r , w sprawie o sygnaturze (...)/ k. 274 tych akt /. Przypisaniem pozwanemu odpowiedzialności karnej za tak właśnie zakwalifikowany czyn , w tym w zakresie umyślnego działania, w stanie po użyciu alkoholu, Sąd I instancji był związany po myśli art. 11 kpc . Wobec tego trafnie wskazał, jako podstawę normatywną roszczenia zakładu ubezpieczeń dochodzonego od sprawcy wypadku w W. w dniu 26 października 2008r. powołał wskazaną normę art. 43 pkt 1 ustawy O ubezpieczeniach obowiązkowych[…]. Zasadniczy ,w konstrukcji apelacji J. W. zarzut przedawnienią roszczenia skierowanego przez stronę powodową przeciwko niemu , także nie jest uzasadniony. W mogącym być uznanym za ukształtowane i obecnie co najmniej dominujące orzecznictwie sądowym , a w szczególności Sądu Najwyższego, dominuje pogląd , do którego przychyla się także Sąd Apelacyjny , w składzie rozpoznającym sprawę, zgodnie z którym roszczenie regresowe- także w zakresie regresu nietypowego - powstaje i staje się wymagalne nie z chwilą wyrządzenia szkody przez bezpośredniego sprawcę zdarzenia szkodzącego , lecz z chwilą jej naprawienia przez [ w tym przypadku] jego ubezpieczyciela] , a więc z chwilą wypłaty odszkodowania. / por. dla przykładu, powołane jedynie przykładowo , m.in., zachowujące nadal aktualność wyroki Sądu Najwyższego z dnia 12 lipca 1968 r., sygn. I CR 265//68, z dnia 1 czerwca 1973 r., sygn. II PR 97/73. Stanowisko takie zajął Sąd Najwyższy także uchwale [ 7] z dnia 16 października 1976 r., sygn. III CZP 38/76 oraz w wyroku z dnia 6 kwietnia 1981r. sygn. IV CR 63/81 –wszystkie powołane za zbiorem Lex/. Zważywszy zatem na to , iż świadczenia kompensacyjne na rzecz pośrednio poszkodowanego- męża zamarłej w wypadku J. M. S. i bezpośrednio poszkodowanej w nim N. S. , zgodnie z dokonanymi w sprawie ustaleniami , zostały wypłacone na podstawie wskazanego wyżej wyroku Sądu Rejonowego (...) K.przez stronę pozwaną w dniu 5 października 2016r , zarzut przedawnienia nie był trafny skoro powództwo regresowe zostało wniesione w dniu 11 lutego 2019 r. Rozważając zagadnienie początkowego terminu naliczenia odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu tego świadczenia , dochodzonych od pozwanego przez zakład ubezpieczeń wraz żądaniem zapłaty kwoty 95 000 złotych, zwrócić na wstępie należy uwagę , iż J. W. wprost nie podnosi wobec tej części rozstrzygnięcia, zarzutu naruszenia relewantnych dla jego oceny norm materialnych. Tym nie mniej , skoro jest to zagadnienie materialne , podlegające ocenie Sądu Odwoławczego niezależnie od ich formułowania przez skarżącego , Sąd II instancji jest obowiązany rozważyć je z urzędu Strona powodowa domagała się tych odsetek od kwoty 95 000 zł począwszy od dnia 18 lutego 2017r. wskazując na wezwanie skierowane do J. W. o dobrowolne spełnienie świadczenia regresowego [ obejmującego wyższą niż obecnie dochodzona kwotę z tego tytułu ] datowane na dzień 6 lutego 2017r. Zgodnie ze zmienioną przez Sąd II instancji wobec konstatacji faktycznych Sądu niższej instancji , częścią okoliczności dotyczących warunków tego wezwania , zostało ono to przesłane pozwanemu przesyłką poleconą z datą nadania 8 lutego 2017r , na adres jego zamieszkania, którego aktualność naówczas , nie była w postepowaniu kwestionowana, a pozwany nie negował jego utrzymania , wskazując przy tym [ jedynie ] , iż nie było ono pierwszym , w relacjach z ubezpieczycielem. Co więcej , tym wezwaniu strona powodowa jednoznacznie wskazała podstawę normatywną świadczenia, , którego dobrowolnej zapłaty się domagała , a był to właśnie przepis art. 43 ustawy z 22 maja 2003r O ubezpieczeniach obowiązkowych […]. Nawet zatem jeżeli przyjąć , że upłynął pewien okres w którym wezwanie to dotarło do J. W. w sposób , który zapewniał mu zapoznanie się z jego treścią, to normalnym porządku rzeczy , nie budzi wątpliwości Sądu II instancji , iż od daty przyjętej w zaskarżonym orzeczeniu Sądu I instancji [ 15 marca 2017r] pozostawał on w opóźnieniu w jego spełnieniu , co zrodziło po jego stronie obowiązek zapłaty odsetek ustawowych od wskazanej wyżej sumy świadczenia głównego dochodzonego pozwem. Już tylko m na marginesie i dla porządku oraz dla zapewnienia kompletności wywodu należy dodać , że wyrażane w końcowej części motywów zaskarżonego wyroku , stanowisko Sądu I instancji / nota bene także krytykowane w ramach apelacji przez pozwanego - chociaż z innych przyczyn / , w odniesieniu do początkowej daty płatności odsetek , które jednak nie znalazło odzwierciedlenia w treści wyroku z 15 grudnia 2020r , w tych okolicznościach nie jest przekonujące. Z podanych powodów , w uznaniu apelacji za [ , w ocenianej merytorycznie części] nieuzasadnioną , Sąd II instancji orzekł o jej oddaleniu , na podstawie art. 385 kpc w zw. z art. 43 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003r O ubezpieczeniach obowiązkowych […]. / pkt 2 sentencji motywowanego wyroku/. Rozstrzygając bo kosztach postępowania apelacyjnego , Sąd Odwoławczy, na podstawie art. 98 §1 kpc w zw z art. 391 §1 kpc , oddalił wniosek o ich przyznanie , sformułowany w odpowiedzi na apelację strony powodowej dlatego , że (...) SA nie udowodnił ,iż jakiekolwiek koszty na tym etapie sporu stron w sposób celowy rzeczywiście poniósł . Przypomnieć tylko w tym kontekście należy , że oponent apelacji był reprezentowany przez niezawodowego pełnomocnika procesowego./ pkt 3 sentencji wyroku/

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.