kc postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Stosownie do treści art.
kc jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie. § 3 cytowanego przepisu stanowi natomiast, iż nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta. W niniejszej sprawie bezspornym jest , iż pozwana miała przymiot konsumenta. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że zapisy umowy nakładające na pozwaną obowiązek zapłaty prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia na życie nie zostały z pozwaną uzgodnione indywidulanie . Zgodnie z treścią art.
kc nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W piśmiennictwie wskazuje się , że postanowieniami indywidulanie uzgodnionymi będą tylko takie, które były w sposób rzeczywisty negocjowane lub włączone do umowy wskutek propozycji zgłoszonej przez konsumenta. Dla oceny umowy stron w kontekście nieważności postanowień umowy istotne jest również porównanie wartości świadczenia , które ze względu na wysokość ustalonej prowizji ( kosztów dodatkowych) kredytodawca zamierzał uzyskać ze świadczeniem , jakie pozwana otrzymała w wyniku jej zawarcia . Po szczegółowym przeanalizowaniu poszczególnych postanowień umownych Sąd doszedł do przekonania, że klauzule umowne dotyczące obowiązku zapłaty prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia w łącznej kwocie 4 229,46 zł stanowią klauzule abuzywne. Przede wszystkim Sąd nie znalazł żadnych przesłanek wskazujących na to, że umowa została indywidulanie uzgodniona. Umowa została bowiem zawarta na standardowym formularzu, jakim powód posługuje się w ramach działalności bankowej. Nadto, stosownie do art. 385
W szczególności wniosek o częściowej bezskuteczności postanowień uznanych za abuzywne nie wypływa z art.
Przepis ten przewiduje jedynie, że jeżeli postanowienia umowy zgodnie z §1 nie wiążą konsumenta , strony są związane umową w pozostałym zakresie . Prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wyeliminowania całej klauzuli , a nie ograniczeniu zakresu jej obowiązywania ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13 lipca 2-18 r. VACa 542/17 , wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 1 marca 2019 r., IX Ca 259/19 ) . W konsekwencji stwierdzić należy, iż umowa kredytu gotówkowego wskazana w pozwie jako stosunek prawny wiążący strony jest ważna, natomiast postanowienia umowy w zakresie wysokich kosztów dodatkowych - prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia w łącznej kwocie 4 229,46 zł jako nieważne nie są dla strony pozwanej wiążące , a strony związane są umową w pozostałym zakresie. Pozwana nie był zatem zobowiązana do spłaty na rzecz wierzyciela pierwotnego – a wobec przeniesienia uprawnień poprzez cesję wierzytelności aktualnie wobec powoda - kwoty 4 229,46 zł jako dodatkowych opłat (pozaodsetkowych kosztów kredytu). W konsekwencji należy uznać , iż pozwana była zobowiązana do zwrotu wierzycielowi pierwotnemu kwoty udzielonego kredytu w wysokości 13 509,88 zł oraz wskazanych w umowie odsetek. Wskazać należy, iż nie jest możliwe ustalanie przez Sąd wysokości odsetek należnych powodowi , albowiem odsetki liczone przez powoda były od kwoty udzielonego kredytu tj. 16 739,34 zł (łącznie z kredytowanymi przez bank kosztami kredytu w tym prowizją i składką z tytułu ubezpieczenia, która się bankowi nie należała jako wynikająca z niedozwolonych postanowień umownych) . Ani powód ani pozwana nie wskazali , jaką kwotę dotychczas spłaciła pozwana na poczet należności wynikających z umowy wskazanej w pozwie . W tej sytuacji od kwoty dochodzonej pozwem jako dochodzonej tytułem kapitału tj. 16 027,81 zł należało odjąć kwotę nienależnych wierzycielowi pierwotnemu pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji i składki z tytułu ubezpieczenia) w łącznej kwocie 4 229,35 zł. W konsekwencji pozwana zobowiązana jest do zapłaty na rzecz powoda jako nabywcy wierzytelności kwotę 11 798,35 zł. Wobec powyższego Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 11 798,35 zł , oddalając powództwo w pozostałej części jako nieuzasadnione. Rozstrzygając o żądaniu pozwu co do zasądzenia od dochodzonej przez powoda kwoty odsetek umownych za opóźnienie Sąd miał na względzie, iż zgodnie z treścią art. 481 § 1 kc jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 §2 kc). Wysokość odsetek umownych, o których zasądzenie wnosił powód, wynika z umowy pożyczki łączącej wierzyciela pierwotnego i pozwaną i nie przekracza odsetek maksymalnych. W ocenie Sądu wniosek pozwanej o rozłożenia na raty zasądzonego świadczenia nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 320 kpc w szczególnie uzasadnionych wypadkach sąd może w wyroku rozłożyć na raty zasądzone świadczenie. Przyjmuje się, że okoliczności, które uzasadniają wyjątkowość danej sytuacji mogą wynikać z szeroko rozumianego stanu majątkowego i rodzinnego pozwanego, kiedy natychmiastowe wykonanie wyroku byłoby rażąco sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Dotyczy to w szczególności sytuacji , jeżeli ze względu na stan majątkowy, zdrowotny, rodzinny i in. niezwłoczne spełnienie świadczenia lub jednorazowe spełnienie zasądzonego świadczenia przez pozwanego byłoby niemożliwe, bardzo utrudnione lub narażałoby pozwanego albo jego bliskich na niepowetowaną szkodę. Stosując przepis art. 320 kpc, sąd powinien rozważyć wszystkie okoliczności danej sprawy, zarówno dotyczące pozwanego, jak i powoda. W niniejszej sprawie pozwana wnosząc o rozłożenie na raty wskazała na swoją trudną sytuację majątkową. Pozwana ma na utrzymaniu 11- miesięcznego syna, nie pracuje , otrzymuje 1000 zł zasiłku macierzyńskiego (do lipca 2025 r. ) i świadczenie 800 zł. Pozwana zamieszkuje w (...) w K. , nie posiada własnego mieszkania, samochodu , ani oszczędności. Pozwana deklarowała możliwość spłaty zadłużenia wobec powoda w wysokości 100-200 zł miesięcznie. Sytuacja majątkowa i rodzinna pozwanej nie uzasadnia rozłożenia zasądzonego na rzecz powoda świadczenia na raty. Deklarowana przez pozwaną spłata zasądzonego świadczenia zajęła by od 5 do 10 lat , co godziłoby w uzasadniony interes wierzyciela uzyskania zaspokojenia w rozsądnym termin. Ponadto pozwana otrzymuje zasiłek macierzyński jedynie do końca lipca 2025 r., co czyni wątpliwym możliwość spłaty rat w deklarowanej przez pozwaną wysokości . Powyższe czyni rozłożenie na raty zasądzonego świadczenia niecelowym i nierokującym zaspokojenia roszczenia powoda w rozsądnym terminie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 100 kpc , stosunkowo jej rozdzielając . Na koszty powoda składały się : opłata od pozwu w kwocie 1115 zł, koszty zastępstwa procesowego 3 600 zł , opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł , łącznie koszty powoda wyniosły 4 732 zł . Powód wygrał proces w 52,91 % , wobec czego pozwana jest zobowiązaną do zwrotu powodowi kwoty 2 503,70 zł tytułem zwrotu części poniesionych przez niego kosztów procesu. Stosownie do treści art. 98 § 1 1 kpc od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty. Jednocześnie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku powoda o zasądzenie dodatkowo kosztów zastępstwa procesowego w elektronicznym postępowaniu upominawczym. Jak wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie III CZP 48/23 w sprawie wszczętej powództwem wytoczonym zgodnie z art. 505 37 § 2 zdanie pierwsze KPC sąd orzeka o kosztach zastępstwa procesowego z uwzględnieniem jednej opłaty, którą określa według stawek za czynności radcy prawnego lub adwokata, właściwych ze względu na wartość i przedmiot sprawy oraz rodzaj postępowania. O zwrocie powodowi kwoty 421 zł tytułem nadpłaconej opłaty od pozwu Sąd orzekł na podstawie art. 84 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. ZARZĄDZENIE 1. (...); 2. (...) , 3. (...). K., 7 lipca 2025 r.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.