zgodnie z którym zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Sąd Rejonowy w Tarnowie Wydział I Cywilny wydał w dniu 21 listopada 2012 r. nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (sygn. akt I Nc 4283/12), w którym zasądził na rzecz powoda kwotę 15.662,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 7 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 2.417,00 zł, a także nakaz zapłaty postępowaniu upominawczym (sygn. akt. I Nc 4282/12), w którym zasądził na rzecz powoda kwotę 46.214,37 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty oraz kosztami zastępstwa procesowego w kwocie 2.417,00 zł. W sprzeciwach od nakazów zapłaty złożonych w dniu 17 grudnia 2012 r. strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania wg norm przypisanych. W uzasadnieniu przyznała, iż na inwestycji prowadzonej przez pozwanego uczestniczył powód, na podstawie umowy łączącej go ze spółką (...) S.A., która wraz z (...) S.A., działając jako konsorcjum, realizowało przedmiotową inwestycję jako generalny wykonawca. Zarzuciła jednak, aby ponosiła solidarną odpowiedzialność za dochodzone niniejszym procesem wynagrodzenie powoda jako podwykonawcy. Strona pozwana wykazała bowiem, iż nie wyraziła zgody na zawarcie aneksu rozszerzającego zakres rzeczowy umowy podwykonawczej i zwiększającego wynagrodzenie powoda. Podała, iż zawarty z (...) S.A. aneks został przedstawiony stronie pozwanej w dniu 26 czerwca 2012 r. Z kolei, pismem z dnia 10 lipca 2012 r. doręczonym na terenie budowy tego samego dnia, strona pozwana odmówiła wyrażenia zgody na jego zawarcie. Ponadto zarzuciła iż powód dochodzi zapłaty za wykonanie prac dodatkowych fakturą VAT nr (...) z dnia 2 lipca 2012 r. wskazując, iż faktura ta została wystawiona za roboty wykonane na podstawie aneksu łączącego powoda i (...) S.A., który to aneks nie został zaakceptowany przez inwestora. Z kolei, w zakresie robót objętych umową podwykonawczą, strona pozwana zarzuciła wadliwość wykonania tych robót. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego sprawy te zostały połączone do łącznego ich prowadzenia i rozpoznania. W odpowiedzi na sprzeciw pozwanego od nakazu zapłaty wniesionej w dniu 31 stycznia 2013 r. powód podniósł, iż niniejsze postępowanie nie dotyczy faktury (...), bowiem roboty z faktury (...) nie dotyczyły wykonania aneksu lecz wykonania robót wynikających z umowy podwykonawczej. Jednocześnie powód zaprzeczył jakoby roboty z faktury nr (...) były wykonywane wadliwie, jedynie zostały wykonane przez powoda drobne poprawki i przyjęte przez (...) S.A. Powód kwestionował doręczenie (...) S.A. pisma z dnia 10 lipca 2012 r. z uwagi na nieczytelność podpisu pod adnotacją o odebraniu dokumentu oraz brak pieczątki. Zarzucił, iż nie można zweryfikować doręczenia z tym terminie przez osobę upoważnioną ze strony (...) S.A. Nadto zgodnie z umową o roboty budowlane nr (...)/DB/PWr/9/I/9/04/2010 z dnia 26.04.2010 r. doręczenia winny być dokonywane na ostatnio wskazane przez drugą stronę adresy konsorcjum – w umowie wskazano T. i B., podczas gdy Politechnika (...) w sprzeciwie wskazała, że doręczenia miały miejsce na budowie. Powód zakwestionował otrzymanie pisma Politechniki (...) z dnia 9 sierpnia 2012 r. Powód podniósł, iż doszło do milczącej akceptacji aneksu (...)/28a z dnia 10.04.2012 r., bowiem sam przedstawiciel Politechniki (...), który podpisał pismo z dnia 9 sierpnia 2012 r., w korespondencji mailowej z dnia 30 września 2012 r. pisał, iż pracuje nad ustalaniem sald i zgromadzeniem dokumentacji umożliwiającej dokonanie płatności podwykonawcom (...) S.A., nie wspominając, iż aneks nie został zaakceptowany przez Politechnikę (...). Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. Sąd Rejonowy w Tarnowie przekazał sprawę do rozpoznania zgodnie z właściwością miejscową Sądowi Rejonowemu dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu (k. 206-208). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód Z. N. prowadził działalność gospodarczą pod firmą Usługi (...) oraz BHP Z. N. w T.. bezsporne W dniu 26 kwietnia 2010 r. Politechnika (...) jako zamawiający i konsorcjum wykonawców: (...) S.A. i (...) S.A. jako wykonawca zawarli umowę o roboty budowlane nr (...)/DB/PWr/9/I/9/04/2010, przedmiotem której była budowa Centrum Studiów (...) realizowanej w ramach projektu pn. „Międzyuczelniane Centrum (...)Technologiczne ‘T.’ we W.” przy ul. (...) we W.. Zgodnie z § 5 strony ustaliły następujące terminy wykonania robót budowlanych: rozpoczęcia - 4 maja 2010 r. i zakończenia - 30 czerwca 2012 r. Wskazały również, że przedmiot umowy zostanie zakończony do dnia 31 lipca 2012 r. W § 12 ust. 2 strony ustaliły, że do zawarcia przez wykonawcę umowy z podwykonawcą wymagana jest zgoda zamawiającego. W tym celu wykonawca przedłoży zamawiającemu umowę z podwykonawcą lub jej projekt, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonywania robót określonych w umowie lub projekcie. Jeżeli zamawiający w terminie 14 dni od przedłożenia mu wymaganych dokumentów nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę. Stosownie do § 19 ust. 2 wszystkie doręczenia dokonywane na adresy wskazane w niniejszej umowie uznaje się za skuteczne pod ostatnio znanym adresem – z chwilą dokonania pierwszego awiza. Dowód: -umowa o roboty budowlane nr (...)/DB/PWr/9/I/9/04/2010 z dnia 26.04.2010 r. k.70-
w umowie o roboty budowlane zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą) strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącej wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. W myśl przepisu art.
zawierający umowę z podwykonawcą oraz inwestor i wykonawca ponoszą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Strona pozwana – inwestor zaakceptował umowę zawartą pomiędzy powodem a (...) S.A. Oznacza to, że wobec wyrażenia zgody w sposób czynny na zawarcie umowy i realizację prac przez podwykonawcę, inwestor co najmniej powinien był się liczyć z powstaniem po jego stronie solidarnej odpowiedzialności za zapłatę należnego wynagrodzenia. Należy zaznaczyć, że prace powierzone podwykonawcy zostały wykonane wprawdzie z naruszeniem terminu określonego w umowie z dnia 6 marca 2012 r. zawartej z generalnym wykonawcą, jednakże opóźnienia spowodowane realizacją zakresu prac wyprzedzających prace powoda były wyłączną przyczyną tego naruszenia, która nie obciąża powoda. Strona pozwana zgłosiła zarzut niewykonania umowy, który w ocenie Sądu należy uznać za chybiony. Podpisanie protokołu odbioru zgodnie z jego literalną treścią oznaczało potwierdzenie stanu zaawansowania wykonania umowy. Stwierdzenie nielicznych i nieznaczących usterek i niedociągnięć nie mogło oznaczać, jakoby umowa nie została w tym zakresie wykonana. Protokół odbioru wykonanych robót z dnia 30.06.2013 r. (k. 142) stanowi potwierdzenie stanu zaawansowania robót i jest jednocześnie odbiorem robót objętych zestawieniem. Wprowadzono uwagi co do konieczności dokończenia i poprawienia malowania – co oznaczało tylko tyle, że pewna, niewielka część prac wymaga dokończenia. Strona pozwana jednakże nie wykazała konkretnie, jaka część prac wymagała uzupełnień czy poprawek, nie wykazano także wartości drobnych prac dokończeniowych pomniejszającej ewentualnie należne powodowi wynagrodzenie. Nie można wszakże zgodzić się z tezą, jakoby umowa w ogóle nie została wykonana. Okoliczności tej przeczą także zeznania świadków. Nadto zważyć należy, że wypowiedzenie umowy wobec wykonawcy w istocie uniemożliwiło powodowi dokończenia robót, a zaistniała konieczność ich inwentaryzacji. Ciężar dowodu w zakresie dotyczącym nie tylko faktu ale i zakresu niewykonania prac należał do strony pozwanej, która z faktu tego wywodziła skutki prawne. Powołując się na treść przepisu art. 6 k.c. wskazać należy, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Nadto strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne (art. 232 zd. 1. k.p.c.). W myśl wyżej wymienionej zasady, na stronie pozwanej spoczywał obowiązek przedłożenia dowodów, które wskazywałyby niewykonanie robót przez powoda objętych umową podwykonawczą. W ocenie Sądu strona pozwana nie wykazała, że zobowiązanie wynikające z umowy nie zostało spełnione. Dalej należało rozważyć zarzut nienależytego wykonania umowy. Strona pozwana podniosła zarzut rzekomej wadliwość robót, który zdaniem Sądu nie został wykazany, ponadto nie wykazano również skorzystania przez stronę pozwaną z rękojmi oraz nie udowodniono też jakiejkolwiek szkody ani jej wysokości, w ocenie Sądu należało zatem uznać ten zarzut za bezzasadny. Zgłoszony przez stronę pozwaną zarzut potrącenia kar umownych w związku z opóźnieniem również jest chybiony. Z zeznań świadków i przesłuchania powoda wynikało bowiem jednoznacznie, że powoda nie obciążyło opóźnienie związane ściśle z opóźnieniami po stronie innych podwykonawców w zakresie prac koniecznych do przeprowadzenia przed robotami zleconymi powodowi. Zakres prac, do których powód był obowiązany tj. wykończenie ścian – wymagał bowiem uprzedniego ukończenia prac przez innych podwykonawców, gdyż bez tego – z oczywistych przyczyn – wykończanie ścian byłoby jeśli niemożliwe to co najmniej pozbawione sensu. Mając na uwadze całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd doszedł do przekonania, że żądanie pozwu w zakresie robót podstawowych było usprawiedliwione tak co do zasady, jak i wysokości. Po stronie pozwanej istnieje bowiem obowiązek uiszczenia na rzecz powoda wynagrodzenia w kwocie 15.662,93 zł wraz z ustawowymi odsetkami za wykonane roboty podstawowe. Odpowiedzialność inwestora oparta jest na treści art.
k.c., stanowiącym, iż inwestor ponosi wraz z wykonawcą i z zawierającym umowę z podwykonawcą solidarną odpowiedzialność za zapłatę wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawcę. Orzeczenie w kwestii odsetek znalazło uzasadnienie w treści przepisu art. 481 k.c., zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd zasądził odsetki ustawowe zgodnie z żądaniem pozwu - od dnia 7 sierpnia 2012 r. do dnia zapłaty. W tym stanie rzeczy należało orzec, jak w punkcie I wyroku. Natomiast powództwo o zapłatę wynagrodzenia za prace objęte aneksem podlegało oddaleniu. Słusznie strona pozwania podnosiła, że powstanie szczególnej odpowiedzialności solidarnej inwestora i wykonawcy wobec podwykonawcy jest uzależnione od spełnienia przesłanek określonych przepisem art.
Przede wszystkim zgodnie z treścią art.
w umowie o roboty budowlane, o której mowa w art. 647, zawartej między inwestorem a wykonawcą (generalnym wykonawcą), strony ustalają zakres robót, które wykonawca będzie wykonywał osobiście lub za pomocą podwykonawców. Do zawarcia przez wykonawcę umowy o roboty budowlane z podwykonawcą jest wymagana zgoda inwestora. Jeżeli inwestor, w terminie 14 dni od przedstawienia mu przez wykonawcę umowy z podwykonawcą lub jej projektu, wraz z częścią dokumentacji dotyczącą wykonania robót określonych w umowie lub projekcie, nie zgłosi na piśmie sprzeciwu lub zastrzeżeń, uważa się, że wyraził zgodę na zawarcie umowy. Innymi słowy, sprzeciw wyrażony przez inwestora na piśmie powoduje definitywną nieważność całej umowy zawartej z podwykonawcą. Zgłoszenie przez inwestora zastrzeżeń stanowi natomiast dla wykonawcy wskazówkę, które postanowienia umowy bądź projektu należy zmienić tak aby stały się skuteczne. W szczególności brak jest podstaw do przyjęcia, aby Politechnika (...) wyraziła zgodę na zawarcie aneksu, a nawet w terminie 14 dni od momentu jej przedłożenia wniosku o akceptację aneksu do umowy z powodem w dniu 26 czerwca 2012 r. złożyła na piśmie sprzeciw. W związku z faktem, iż nie było zgody w formie pisemnej, zaś w takiej formie Politechnika (...) w odpowiednim terminie tj. 14 dni złożyła oświadczenie o odmowie zgody na realizację aneksu, odstępując ponadto od umowy z głównym wykonawcą, nie sposób przyjąć, jakoby doszło do wyrażenia przez inwestora zgody na realizację aneksu. Nie potwierdziły się zarzuty powoda odnoszące się do formy i do doręczenia oświadczenia zawierającego sprzeciw dla realizacji aneksu. Z zeznań świadków A. G. oraz M. S. wynika, iż stałą praktyką było doręczanie korespondencji pomiędzy stronami na budowie, w uzgodnionym miejscu. Powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu. W tym stanie rzeczy, należało orzec, jak w punkcie II wyroku. Orzeczenie o kosztach procesu Sąd oparł na treści przepisu art. 100 zd. 1 k.p.c., zgodnie z którym w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone oraz w myśl przepisu art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w myśl którego kosztami sądowymi, których strona nie miała obowiązku uiścić lub których nie miał obowiązku uiścić kurator albo prokurator, sąd w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji obciąży przeciwnika, jeżeli istnieją do tego podstawy, przy odpowiednim zastosowaniu zasad obowiązujących przy zwrocie kosztów procesu. Powód wygrała sprawę w 25,31% ponosząc koszty postępowania w łącznej wysokości 4834 zł (zwolniony od opłaty od pozwów, 4800 zł kosztów zastępstwa procesowego, 34 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa). Strona pozwana poniosła koszty w łącznej wysokości 4834 zł (2400 zł kosztów zastępstwa procesowego i 34 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) i w tym zakresie Sąd zniósł wzajemnie koszty procesu. Mając również na uwadze dyspozycję cytowanego wyżej przepisu Sąd zasądził od strony pozwanej na rzecz Skarbu Państwa (Sąd Rejonowy dla Wrocławia –Śródmieścia we Wrocławiu) kwotę 784 zł [3094 zł - (74,69% * 3094 zł)] tytułem nieuiszczonych kosztów procesu. Ponadto, na podstawie postanowienia o zwolnieniu powoda od kosztów sądowych w całości z dnia 21 listopada 2012 r. (k. 45 i 153), Sąd obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi w zakresie przypadającym na powoda zwolnionego od ich ponoszenia. Mając na uwadze powyższe, o kosztach postępowania należało orzec, jak w punkcie III, IV i V. wyroku.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.