UZASADNIENIE Formularz UK 1 Sygnatura akt II K 299/22 Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku
§ 1
kk, kto przez uporczywe nękanie innej osoby lub osoby jej najbliższej wzbudza u niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia lub istotnie narusza jej prywatność, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Głównym przedmiotem ochrony przepisu art.
kk jest przede wszystkim szeroko rozumiana wolność, zarówno w aspekcie wolności " od czegoś", a to na przykład od strachu, od nagabywania, od niechcianego towarzystwa innej osoby, jak i wolność " do czegoś", a to przede wszystkim do zachowania swej prywatności, przy czym indywidualnym przedmiotem ochrony dalszym, drugoplanowym, ubocznym, jest też zdrowie, tak psychiczne jak i fizyczne osoby pokrzywdzonej tego rodzaju działaniem przestępczym. Przepis ten penalizujący zjawisko tak zwanego " stalkingu", istotę jego sprowadza do zachowania polegającego na uporczywym nękaniu innej osoby lub osoby jej najbliższej, ze skutkami określonymi w dyspozycji przepisu art.
k.k., w tym pojęcie " stalkingu" generalnie odnosi się do pojęcia właśnie " nękania", ale i również " osaczenia" czy też " prześladowania" i pochodnymi tych pojęć w zakresie tożsamości ich w odniesieniu do ich etymologii. To przestępcze zachowanie i postępowanie zaliczane jest do tak zwanej przemocy emocjonalnej, a która w sposób istotny ingerująca w psychikę innej osoby, godzi jednocześnie w jej emocje oraz wywołuje ona też negatywne dla niej skutki, zarówno jednorazowe, jak i długotrwałe, mogące ujawnić się od razu lub mogące być odsunięte w czasie, przy czym dla specyfiki każdej przemocy emocjonalnej, także w postaci nękania, należy powtarzalność zachowania sprawcy, wyczerpującego z kolei pojęcie uporczywości, tej właśnie wymaganej dyspozycją przepisu art.
§ 1k.k., jako ustawowego znamienia.
Tak więc znamię " uporczywie" oznacza charakter postępowania sprawcy które albo ma trwać przez pewien czas albo powtarzać się kilkakrotnie, też wielokrotnie. Przez nękanie należy rozumieć wielokrotne, powtarzające się prześladowanie wyrażające się w podejmowaniu różnych naprzykrzających się czynności, których celem jest udręczenie, utrapienie, dokuczenie lub niepokojenie pokrzywdzonego albo jego osoby najbliższej (art. 115 § 11 KK – zob. uwagi do tego przepisu). Jest to więc z zasady przestępstwo wieloczynowe. Mogą to być zachowania zarówno legalne, jeśli oceniać je pojedynczo, polegające np. na wysyłaniu listów (tradycyjnych lub elektronicznych) i SMS-ów, telefonowaniu, nachodzeniu w różnych miejscach albo stałe jej śledzenie lub naprzykrzające się towarzyszenie, jak również nielegalne, wyrażające się np. w grożeniu, włamywaniu się do skrzynek na listy lub do mieszkania ofiary w celu pozostawienia wiadomości lub innych przedmiotów. Podejmowane przez sprawcę czynności mogą zawierać się również w bezprawnym postępowaniu z rzeczą stanowiącą własność ofiary lub atakować jego cześć lub dobre imię (np. przez rozpowszechnianie nieprawdziwych i przykrych wiadomości). (A. Grześkowiak, K. Wiak (red.), Kodeks karny. Komentarz. Wyd. 7, Warszawa 2021). Pomiędzy przepisami art.
§ 1kk a przepisem art.
212 kk (zniesławienie), i art. 216 kk (zniewaga) zachodzi rzeczywisty niewłaściwy zbieg, są to przypadki rozwiązywane przy zastosowaniu zasady lex consumens derogat legi consumptae (gdzie przepisem pochłaniającym jest art.
§ 1kk) (M.
Mozgawa [w:] M. Budyn-Kulik, P. Kozłowska-Kalisz, M. Kulik, M. Mozgawa, Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 190(a). https://sip.lex.pl/#/commentary/587737037/730042/mozgawa-marek-red-kodeks-karny-komentarz-aktualizowany?cm=URELATIONS (dostęp: 2023-12-16 06:38)) Nie ma też przeszkód, aby pojedyncze zachowanie oskarżonego, w ramach przestępstwa z art.
§ 1kk, wykraczające poza granice nękanie, wyczerpywało znamiona czynu z art.
190 § 1 kk. W art. 190 § 1 kk zostało ujęte przestępstwo groźby karalnej. Od groźby karalnej należy jednak odróżnić groźbę bezprawną, która jest pojęciem szerszym, obejmującym zarówno groźbę popełnienia przestępstwa (groźba karalna), jak i groźbę spowodowania postępowania karnego lub rozgłoszenia wiadomości uwłaczającej czci zagrożonego, lub jego osoby najbliższej. Czynność sprawcza omawianego przestępstwa polega na grożeniu innej osobie popełnieniem przestępstwa na jej szkodę lub osoby dla niej najbliższej. Groźba jest zatem zapowiedzią spowodowania określonej dolegliwości, tj. wykonania czegoś, co zagrożony odczuje jako przykrość (krzywdę), a co wzbudzi u osoby zagrożonej uzasadnione poczucie obawy, że może się realnie zdarzyć. Groźba jest zatem rodzajem oddziaływania na psychikę ofiary przez przedstawienie jej zła (szkody), które ją spotka ze strony sprawcy lub innej osoby, na którą sprawca ma realny wpływ, i jest zdolny ją w bliżej nieokreślonym czasie wypełnić. Przestępstwo groźby karalnej zostaje dokonane tylko wtedy, gdy groźba wzbudza w ofierze uzasadnioną obawę jej spełnienia, jest to więc przestępstwo materialne (post. SN z 16.2.2010 r., V KK 351/09, Biul. PK 2010, Nr 3, poz. 36). Do jego znamion należy bowiem wystąpienie skutku polegającego na wzbudzeniu u adresata groźby uzasadnionej obawy, że zostanie ona spełniona. Dopiero z tą chwilą można uznać przestępstwo groźby karalnej za dokonane. W kontekście powyższego odnosząc się do zebranego w sprawie materiału dowodowego, to analiza jego i ocena w sposób niewątpliwy i niepodlegający kwestionowaniu wykazała winę i sprawstwo oskarżonego odnośnie popełnienia zarzucanego mu czynu wyczerpującego ustawowe znamiona występków określonych art.
§ 1k.k. i art. 190 § 1 k.k. Niewątpliwie bowiem od października 2020 roku do 04 lipca 2022 roku K. J.
(1)wielokrotnie, gdy tylko miał do tego okazję znieważał J. C. słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe bądź obraźliwymi gestami. Odnosił się do jej wyglądu, sytuacji rodzinnej i pochodzenia społecznego. Pomawiał ją o niemoralne prowadzenie się. Rozpowszechniał nieprawdziwe informacje na jej temat. Dwukrotnie zadzwonił do jej pracodawcy podważając nie tylko jej kompetencje, ale również uczciwość. Każde podjęta przez pokrzywdzoną czynność na terenie wspólnej nieruchomości powodowało negatywną reakcję oskarżonego, czy to postawienie altanki, czy nawet zaparkowanie samochodu znajomego. Zakłócało to J. C. codzienne życie, dezorganizowało wykonywanie obowiązków domowych i służbowych oraz wiązało się ze stresem związanym z koniecznością zamieszkiwania w jednym budynku z K. J.
(1). Działania K. J.
(1)miały niewątpliwie charakter uporczywy, gdyż podejmowane były wielokrotnie i regularnie. W konsekwencji oskarżony wzbudził u J. C. uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, i istotnie naruszył jej prywatność. Sytuacje te utrudniały jej normalne funkcjonowanie. Oskarżona obawiała się przebywać w pobliżu domu, bojąc się, że może spotkać K. J.
(1), który będzie niewłaściwie się wobec niej zachowywał. Za każdym razem pokrzywdzona obawiała się także o swojego małoletniego syna, przez co nie pozostawiała go nigdy samego w domu. Pokrzywdzona wielokrotnie, co wynika również z zeznań jej partnera oraz matki, dawała do zrozumienia oskarżonemu, że nie życzy sobie tego typu zachowań. Oskarżony był zatem w pełni świadomy przykrości jaką wyrządza pokrzywdzonej oraz poczucia ogromnego dyskomfortu –zagrożenia jakie wywoływały u pokrzywdzonej jego kolejne posunięcia. Zachowania oskarżonego głęboko ingerowały w życie prywatne pokrzywdzonej. To właśnie uporczywość zachowań oskarżonego i przeróżność ich formy doprowadziły w efekcie do poczucia zagrożenia, a w konsekwencji podjęcia decyzji o wyprowadzce. Dla oceny strony podmiotowej przestępstwa znaczenie ma analiza znamienia czasownikowego "uporczywie nęka". Taka redakcja przepisu pozwala na przyjęcie, że zachowanie polegające na nękaniu cechuje zamiar bezpośredni kierunkowy. Szczególne nastawienie psychiczne wyraża się w nieustępliwości, chęci postawienia na swoim (obojętne z jakich pobudek), podtrzymywaniu własnego stanowiska na przekór ewentualnym próbom jego zmiany np. ze strony pokrzywdzonego (uchw. SN z 9.6.1976 r., VI KZP 13/75, OSNKW 1976, Nr 7–8, poz. 86; zob. również wyr. SN z 24.11.1970 r., V KRN 437/70, OSNKW 1971, Nr 3, poz. 37). W ocenie Sądu, oskarżony działał w zamiarze bezpośrednim. Był nieustępliwy a jego działania zmierzały do niepokojenia i naruszenia prywatności pokrzywdzonej. Oskarżony wykorzystał każdą nadarzającą się okazję, aby dokuczyć pokrzywdzonej. Podkreślić w tym miejscu należy, że K. J.
(1)doskonale zdawał sobie sprawę, że jego działania stanowią dyskomfort dla pokrzywdzonej. J. C. była jego sąsiadką, jak oskarżony sam przyznał, znał ją dobrze od wielu lat. Wiedział zatem doskonale, jaki sposób działania będzie dla niej najbardziej dokuczliwy. Działania K. J.
(1)były uporczywe. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika również niewątpliwie, że oskarżony wielokrotnie groził pokrzywdzonej pozbawieniem życia. Oskarżony w złożonych wyjaśnieniach nie przyznał się do popełnienia tego czynu, jednakże w świetle zeznań pokrzywdzonej, jak również świadków A. C., P. B. i W. Z., fakt ten nie budzi wątpliwości Sądu. Bez znaczenia pozostaje w tym wypadku intencja i powód tego typu zachowań oskarżonego. ,,Należy zatem przypomnieć, że dla realizacji znamion przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. nie jest wymagane, aby sprawca miał rzeczywiście zamiar wykonać groźbę lub by podjął jakiekolwiek działania zmierzające do natychmiastowego spełnienia swej groźby. Wystarczy wykazać, że groźba, subiektywnie, a więc w odbiorze osoby zagrożonej, wywołała obawę jej spełnienia, a następnie fakt ten należy zweryfikować, poprzez obiektywne stwierdzenie, czy zagrożony, istotnie mógł w danych okolicznościach, w ten sposób, odebrać tę groźbę” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2017 r. III KK 251/17, LEX nr 2408301). W ocenie Sądu, oskarżony K. J.
(1)wzbudził u pokrzywdzonej obawę spełnienia wypowiadanych gróźb. Obawa ta była uzasadniona obiektywnie wieloma okolicznościami. Odnosząc się do realiów przedmiotowej sprawy w sytuacji kiedy pokrzywdzona nie tylko groźbą karalną w postaci pozbawienia życia, ale głównie zachowaniami określonymi dyspozycją przepisu art.
§ 1
kk nękana była przez oskarżonego i to przez dłuższy okres czasu, to niewątpliwym jest i niepodlegającym kwestionowaniu, że pokrzywdzona miała w pełni nie tylko subiektywne, ale i obiektywne podstawy do przyjęcia uzasadnionej i realnej obawy, że oskarżony kierując pod jej adresem groźbę pozbawienia jej życia, może ją faktycznie spełnić. Wobec powyższego, należy uznać, że K. J.
(1)dopuścił się przestępstwa z art. 190 § 1 kk, a z racji tego, że działał w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, kwalifikacja z art. 12 § 1 kk jest w sposób oczywisty słuszna. Oceniając zamiar oskarżonego przyjąć należy, że czynu tego dopuścił się umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Oskarżony niewątpliwie rozpoznawał znaczenie i wagę swych słów oraz nie miał powodów, żeby nie przewidzieć ich konsekwencji. W niniejszej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności wyłączające bezprawność oraz winę, a zatem K. J.
(1)można zasadnie można było przypisać sprawstwo w odniesieniu do dokonanych przez niego występków. 3.3.Warunkowe umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania 3.4.Umorzenie postępowania Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania 3.5.Uniewinnienie Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia 4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności K. J.
(1)1-6 1. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd zastosował – na podstawie art. 4 § 1 kk – przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1855 z dnia 2022.09.02) – jako względniejsze dla oskarżonego. W myśl art. 11 § 3 kk, jeżeli czyn wyczerpuje znamiona określone w dwóch albo więcej przepisach ustawy karnej, sąd skazuje za jedno przestępstwo na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów i wymierza karę na podstawie przepisu przewidującego karę najsurowszą, co nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu innych środków przewidzianych w ustawie na podstawie wszystkich zbiegających się przepisów. Wobec powyższego, Sąd wymierzył oskarżonemu karę na podstawie art.
§ 1
kk - zagrożonego karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 - wymierzając oskarżonemu karę Sąd miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary określone w art. 53 kk, a także treść art. 57b kk Oceniając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że orzeczenie kary pozbawienia wolności w wymiarze 7 miesięcy pozbawienia wolności jest najtrafniejszym środkiem reakcji karnej, jaki można było zastosować. W ocenie Sądu kara ta w pełni zrealizuje wymogi zasad prewencji szczególnej, jak i ogólnej. Orzeczona kara będzie stanowiła dolegliwość adekwatną do popełnionego czynu, uświadomi oskarżonemu jego społeczną szkodliwość oraz skłoni go do przestrzegania porządku prawnego. Pozwoli mu przemyśleć swoje dotychczasowe postępowanie i wdroży przez to do przestrzegania porządku prawnego. W zachowaniu oskarżonego należy zauważyć całkowity brak krytycznej analizy dotychczasowych poczynań. Sąd wymierzając karę miał na uwadze wysoki stopień winy oskarżonego. Oskarżony jest osobą dorosłą, nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do jego poczytalności, wobec czego w czasie czynu mógł w pełni rozpoznać jego znaczenie i pokierować swoim postępowaniem. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu Sąd miał na uwadze dyrektywy określone w art. 115 § 2 kk. Sąd uznał, że stopień społecznej szkodliwości czynu popełnionego przez K. J.
(1)jest znaczny. Sąd zważył, że czyn oskarżonego godził w istotne dobra prawne, wolność człowieka od obawy popełnienia przestępstwa na jego szkodę oraz od poczucia zagrożenia. Sąd miał na uwadze także działanie przez oskarżonego z zamiarem bezpośrednim. Nadto uwzględnieniu podlegał sposób i okoliczności popełnienia czynu. Sąd miał na uwadze formę nękania, polegającą na różnych czynnościach: znieważaniu słowami i gestami, pomawianiu, jak i natężenie działań oskarżonego, fakt, że sytuacje te miały miejsce na przestrzeni ponad półtora roku, a z biegiem czasu ich uciążliwość przybierała na sile. Sąd jako okoliczności łagodzącą uznał wcześniejszą niekaralność oskarżonego. Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności obciążających. K. J.
(1)2 Sąd na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk oraz art. 70 § 1 kk warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary 7 miesięcy pozbawienia wolności na okres 2 lat próby. Sąd miał na uwadze, iż oskarżony nie był uprzednio skazany na karę pozbawienia wolności i uznał, że cele kary zostaną osiągnięte pomimo warunkowego zawieszenia jej wykonania. Sąd uwzględnił także, iż oskarżony jest osobą w wieku emerytalnym, niepracującą, a nadto mającą pod opieką dwie niepełnosprawne osoby. Orzeczenie kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania stanowiłoby w tej sytuacji zbyt radykalne posunięcie. Dotychczasowy tryb życia oskarżonego oraz jego sytuacja egzystencjalna wskazują, że orzeczenie warunkowego zawieszenia wykonania kary z całą pewnością skłoni go do refleksji, uświadomienia sobie naganności jego zachowania i w wystarczającym stopniu, będzie dla niego dotkliwe i sprawi, że nie powróci już on do przestępstwa. W ocenie Sądu, wskazany okres próby będzie wystarczający do osiągnięcia celu instytucji probacji, jak również pozwoli zweryfikować trafność prognozy kryminologicznej postawionej wobec oskarżonego, a jednocześnie skontrolować postawę i zachowanie oskarżonego w tym czasie. K. J.
(1)3 Na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 kk sąd zobowiązał oskarżonego do przeproszenia pokrzywdzonej na piśmie w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się wyroku. Orzekając w tym przedmiocie sąd miał na względzie wyjątkową dolegliwość czynów popełnionych przez oskarżonego w stosunku do pokrzywdzonej oraz fakt, iż czyny te polegały w głównej mierze na sprawianiu pokrzywdzonej przykrości. Z tego względu sąd zobowiązał oskarżonego do złożenia pisemnych przeprosin skierowanych do pokrzywdzonej. K. J.
(1)4 Na podstawie art. 73 § 1 kk dla wzmożenia kontroli zachowania oskarżonego w wyznaczonym okresie próby Sąd na podstawie art. 73 § 1 kk oddał go pod dozór kuratora sądowego.
- INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU Oskarżony Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu Przytoczyć okoliczności
- INNE ZAGADNIENIA W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
- KOSZTY PROCESU Punkt rozstrzygnięcia z wyroku Przytoczyć okoliczności 5 Sąd zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata M. K.
(2)kwotę 1859,76 złotych, w tym podatek Vat w stawce 23%, tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu sprawowanej na rzecz K. J.
(1), mając na uwadze stawki przewidziane w Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800 z dnia 2015.11.05), w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2022 roku (sygn. SK 78/21; Dz. U. z 2022 r. poz. 2790). 6 Na podstawie art. 627 kpk Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie kwotę 180 złotych tytułem opłaty oraz kwotę 70 złotych tytułem kosztów postępowania. W/w koszty, w ocenie Sądu, nie przekraczają możliwości finansowych K. J.
(1). 8. PODPIS