Sygn. akt IV P 238/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2025 r. Sąd Rejonowy w Sanoku IV Wydział Pracy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Aldona Helińska – Hanus po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 r. w Sanoku na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. B. przeciwko Skarbowi Państwa –K. (...) w R. o zapłatę I. z a s ą d z a od pozwanego Skarbu Państwa –K. (...) w R. na rzecz powoda M. B. kwotę 3.762,33 zł (trzy tysiące siedemset sześćdziesiąt dwa złote trzydzieści trzy grosze) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 11.12.2024 r. do dnia zapłaty, II. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa –K. (...) w R. na rzecz powoda M. B. kwotę 900,00 zł (dziewięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu, III. odstępuje od obciążenia pozwanego kosztami postępowania należnymi Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w Sanoku. Sędzia Aldona Helińska – Hanus Sygn. akt IV P 238/24 UZASADNIENIE wyroku z dnia 24 czerwca 2025 r. W pozwie skierowanym do Sądu Rejonowego w Sanoku w dniu 27.11.2024 r. powód M. B. domagał się zasądzenia od pozwanego Skarbu Państwa – K. (...) kwoty 3.762,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Powód wskazywał, że w dniu 10.04.2017 r. zakończył służbę funkcjonariusza Policji – K. w U.. Twierdził, iż z faktu zakończenia służby przysługiwał mu ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy. Według jego relacji pozwany ustalił ten ekwiwalent w nieprawidłowej wysokości. Decyzja pozwanego w tym zakresie, utrzymująca w mocy decyzję pozwanego K. w U., została zaskarżona przez powoda w drodze skargi do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt (...) miał uwzględnić skargę powoda i wskazać pozwanemu właściwą podstawę wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy (1/21 części miesięcznego uposażenia powoda zamiast 1/30 części). W związku z tym pozwany po oddaleniu jego skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny miał wypłacić powodowi w dniu 8.04.2024 r. ekwiwalent w prawidłowej wysokości, tj. w kwocie 6.632,26 zł. Niemniej pozwany, wypłacając mu ten ekwiwalent, nie uwzględnił odsetek ustawowych należnych mu za spełnienie świadczenia z opóźnieniem. Powód wskazywał, że na dzień 8.04.2024 r. odsetki, liczone od w/w kwoty od dnia 10.04.2017 r. wynosiły 3.762,33 zł. Pomimo wezwania pozwany miał odmówić ich wypłaty powodowi. (pozew – k. 3-4v.) W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany przyznał, że po oddaleniu skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny wypłacił powodowi kwotę 6.632,26 zł netto tytułem wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego. Twierdził, że dochodzone przez powoda odsetki za okres od 10.04.2017 r. do 8.04.2024 r. nie zostały uznane i wypłacone ponieważ brak jest podstawy prawnej do ich wypłaty. Wskazywał, że w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 145) brak jest wyraźnych przepisów prawnych przyznających funkcjonariuszowi Policji prawo do żądania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty świadczenia. Pozwany twierdził, iż powyższa argumentacja znajduje oparcie a contrario w regulacjach prawnych zawartych w pragmatykach służbowych innych służb. Według niego na prawo do żądania odsetek ustawodawca wyraźnie wskazał np. w: art. 111a ustawy o Państwowej Straży Pożarnej z dnia 24 sierpnia 1991 r., art. 111 ust. 4 ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, art. 227 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, przez co brak takiej regulacji w ustawie o policji uniemożliwia organowi Policji, który działa w graniach prawa, uznanie roszczenia powoda co do zapłaty odsetek. Poza powyższym pozwany podnosił, że nawet przy przyjęciu, że powodowi należne są odsetki za opóźnienie w zapłacie wyrównania ekwiwalentu pieniężnego, to w pozwie błędnie wskazano dzień wymagalności roszczenia albowiem niemożliwym jest do przyjęcia, że pozostaje w opóźnieniu w zapłacie wyrównania kwoty wypłaconego ekwiwalentu od dnia zwolnienia powoda ze służby, skoro w tym dniu wyliczenia wysokości należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop dokonano o wskaźnik 1/30 w obowiązującym wówczas brzmieniu art. 115 a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Jak wskazywał pozwany w następstwie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 z dniem 6 listopada 2018 r. art. 115 a ustawy o Policji utracił moc obowiązującą w części dotyczącej wskaźnika w wymiarze 1/30 za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. Wobec powyższego nawet przy hipotetycznym przyjęciu, że pozostaje on w opóźnieniu w zapłacie wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop – terminem wymagalności zapłaty wyrównania ekwiwalentu jest dzień następny po opublikowaniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15, to jest dzień 7 listopada 2018 r., a nie dzień zwolnienia powoda ze służby 10.04.2017 r. (odpowiedź na pozew – k. 25-26) W piśmie procesowym z dnia 22.04.2025 r. pozwany kwestionując nadal co do zasady żądanie pozwu, podniósł równocześnie zarzut przedawnienia roszczenia powoda w zakresie odsetek ustawowych za opóźnienie za okres od dnia 7.11.2018 r. do dnia 26.11.2021 r. (k. 47-47v.). Zarzut ten rozszerzył następnie w piśmie z dnia 15.05.2025 r. – za okres od dnia 10.04.2017 r. (tj. od dnia zwolnienia powoda ze służby) do dnia 26.11.2021 r. (k. 48-48v.) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód M. B. pełnił służbę w Policji w okresie od dnia 20.11.1995 r. do dnia 10.04.2017 r. Rozkazem personalnym K. w U. Nr (...) z dnia 3 kwietnia 2017 r. został zwolniony ze służby w dniu 10.04.2017 r. (dowody: świadectwo służby z 10.04.2017 r. – k. 300 akt osobowych powoda; rozkaz personalny nr (...) z dnia 3 kwietnia 2017 r. – k. 293 akt osobowych powoda) W związku ze zwolnieniem ze służby powodowi wypłacono ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i urlop dodatkowy w łącznym wymiarze 96 dni, w kwocie ustalonej przy przyjęciu 1/30 miesięcznego uposażenia za jeden dzień niewykorzystanego urlopu. (okoliczności bezsporne a także dowody: zaświadczenie dotyczące niewykorzystanych urlopów z 20.03.2017 r. – k. 298 akt osobowych powoda) Wyrokiem z dnia 30 października 2018 r. wydanym w sprawie o sygn. akt K 7/15 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ustalenia wysokości ekwiwalentu za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 miesięcznego uposażenia. Wyrok ten został opublikowany w dniu 6 listopada 2018 r. (Dz. U. z dnia 6 listopada 2018 r., poz. 2102). (okoliczność niesporna) W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego powód w dniu 7.11.2018 r. złożył K. w U. wniosek o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w związku ze zwolnieniem ze służby w Policji. Decyzją z dnia 12.11.2020 r. nr (...) Komendant odmówił wypłaty żądanego wyrównania. Od tej decyzji powód wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., który wyrokiem z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt (...) uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Powiatowego Policji z 12.11.2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd tej wskazał właściwą podstawę wyliczenia powodowi ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowy (1/21 części miesięcznego uposażenia zamiast 1/30 jego części). Pozwany zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 16 stycznia 2024 r. oddalił jego skargę kasacyjną. (okoliczności bezsporne a także dowody: poświadczone za zgodność z oryginałem kopie: wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z 14.07.2021 r. sygn. akt (...) wraz z uzasadnieniem – k. 7-13v., wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.01.2021 r. sygn. akt (...) – k. 14) Ustawą z 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1610 ze zm.) dokonana została nowelizacja art. 115a ustawy o Policji. Zgodnie z nowym brzmieniem wskazanego przepisu ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Nowelizacja weszła w życie z dniem 1 października 2020 r. W art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazano jednak, że nowe brzmienie przepisu nie ma zastosowania do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. (fakt znany Sądowi z urzędu) W dniu 8.04.2024 r. pozwany wypłacił powodowi przelewem na jego kontro kwotę 6.632,26 zł netto tytułem wyrównania wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego. Kwotę tę uregulowano bez odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia. (okoliczność bezsporna a także dowód: potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia wydruku potwierdzenia przelewu z 8.04.2024 r. – k. 6) Pismem z dnia 27.06.2024 r. reprezentujący powoda pełnomocnik wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 3.762,33 zł stanowiącej ustawowe odsetki za opóźnienie od wypłaconego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy w terminie 7 dni o dnia otrzymania pisma na wskazany rachunek bankowy powoda. Wezwanie to pozwany przekazał zgodnie z właściwością do K.w U.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie K. w U. wskazał (powołując się na brak w ustawie o Policji regulacji dotyczących dochodzenia roszczeń s tytułu odsetek od nieterminowych wypłat uposażenia oraz innych świadczeń pieniężnych), że nie jest organem właściwym do rozstrzygania spraw dotyczących wypłaty jakichkolwiek odsetek od należności głównej. (dowody: wezwanie do zapłaty z 27.06.2024 r. – k. 16-16v.; pismo K. w U. z 11.07.2024 r. – k. 17) Sąd dokonał powyższych ustaleń faktycznych na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz aktach osobowych powoda. Sąd uznał za wiarygodne w całości dokumenty zebrane w toku postępowania, które nie budziły wątpliwości Sądu, co do ich zgodności z rzeczywistym stanem sprawy. Sąd zważył, co następuje: Należy zwrócić uwagę, że okoliczności sprawy w zasadniczych kwestiach nie były sporne pomiędzy stronami. Rozstrzygnięcia wymagała kwestia prawna. Przedmiotem niniejszej sprawy było prawo do odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie wyrównania za okres od dnia 10.04.2017 r. a więc dnia odejścia powoda ze służby, do dnia 8.04.2024 r., kiedy doszło do jego wypłaty. W sprawie przedmiotem wykładni nie są podstawowe administracyjnoprawne elementy stosunku służbowego funkcjonariuszy służb mundurowych, lecz skutki prawne wynikające z nieterminowego spełnienia świadczenia pieniężnego w postaci ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Owa nieterminowość stanowi w takim wypadku zdarzenie prawne o charakterze cywilnoprawnym. Istnienie zaś takiego uprawnienia nie może aktualnie, wobec szeroko skomentowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15, budzić wątpliwości. W tym miejscu wskazać trzeba, iż prawo do ekwiwalentu wynika z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 tekst jedn. ze zm.), który stanowi, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje m.in. ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe. Metodologię obliczania ekwiwalentu określa art. 115a ustawy o Policji, który od dnia 1 października 2020 r. stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zmiana treści przepisu wywołana została wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r. poz. 2102), w którym Trybunał uznał, że art. 115a w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis w tym brzemieniu utracił moc z dniem 6 listopada 2018 r. Sąd podziela wykładnię prawa, w myśl której powodowi przysługuje prawo do wyrównania ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy i dodatkowy mimo tego, że odszedł ze służby z dniem 10.04.2017 r., a więc przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku w sprawie K 7/15, jak również przed nowelizacją art. 115a ustawy o Policji wprowadzoną ustawą zmieniającą, a także mimo treści art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zagadnienia te zostały w sposób kompleksowy przedstawione chociażby w przedłożonym przez powoda uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 14 lipca 2021 r. sygn. akt (...) W związku ze wskazanym wyrokiem oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2024 r. pozwany ponownie przeliczył wypłacony powodowi ekwiwalent za urlop wypoczynkowy i dodatkowy stosując reguły wynikające z obecnej treści art. 115a ustawy o Policji. Na rzecz powoda w dniu 8.04.2024 r. została wypłacona kwota 6.632,26 zł netto (7.502,26 zł brutto). Ustawa o Policji nie wskazuje w jakiej chwili staje się wymagalne roszczenie o zapłatę ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. W tym zakresie należy odwołać się do regulacji oraz poglądów doktryny i orzecznictwa dotyczących wymagalności tego roszczenia na gruncie Kodeksu Pracy. Wskazać więc należy, że bieg terminu przedawnienia roszczenia pracownika (oraz członka służby mundurowej) o ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy rozpoczyna się od dnia rozwiązania stosunku pracy (wyr. Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2001 r., sygn. I PKN 336/00, OSNP 2003, Nr 1, poz. 14 i z dnia 1 marca 2017 r., sygn. II BP 11/15, L. czy post. Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 1996 r., sygn. I PKN 34/96, OSNAPiUS 1997, Nr 13, poz. 237). Należy przy tym podkreślić, że ustawa o Policji nie zawiera przepisu, który ustanawiałby prawo do odsetek w przypadku opóźnienia w wypłacie należności z tytułu służby, a podstawą materialnoprawą roszczeń w tym przedmiocie jest art. 481 § 1 k.c. Przepis ten stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Kwestia ta obecnie nie budzi już żadnych wątpliwości, a potwierdzenie tego stanowiska znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym prawa funkcjonariuszy Policji oraz funkcjonariuszy Straży Granicznej do żądania odsetek z tytułu nieterminowego otrzymania uposażenia. Tytułem przykładu można przywołać m. in. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. III PZP 1/05, OSNP 2006/15-16/227, która pomimo zmian ustawodawczych nie straciła aktualności w wyżej wymienionych kwestiach, czy uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. II PZP 7/09, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 227, str. 618 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2013 r., sygn. II PK 294/12, Legalis nr
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.