Sygn. akt II Ca 2140/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 maja 2025 r. Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Okręgowego Mariusz

§ 1k.c.

– nie stanowi o niedopełnieniu obowiązku informacyjnego, a niedopełnienie obowiązku informacyjnego nie może prowadzić do uznania takiego „niedopełniającego obowiązku informacyjnego postanowienia” za niewiążące – w rozumieniu art.

§ 1k.c.

Tym samym chodzi o różnice instytucji sankcji kredytu darmowego oraz abuzywności postanowień umowy kredytu konsumenckiego – w aspekcie ich prawnomaterialnych przesłanek oraz, co bardzo istotne dla ekonomicznej warstwy sfery praw i obowiązków obu stron umowy, skutków. Nie można bowiem tracić z pola widzenia tego, że o ile w przypadku uznania określonego postanowienia umowy za niedopuszczalne, np. w zakresie uprawnienia kredytodawcy do naliczania odsetek od pozaodetkowych kosztów kredytu – konsumenta nie wiąże tylko to postanowienie, natomiast już w przypadku, w którym określone postanowienie umowy nie spełnia kryterium obowiązku informacyjnego – to wywołuje to skutek dalej idący, bo pozbawiający kredytodawcy prawa do pokrycia przez konsumenta wszelkich kosztów kredytu (w więc zarówno tych odsetkowych i to wszystkich, jak kosztów pozaodsetkowych). Analogicznie należy podejść do tego zagadnienia w kontekście podstaw (przesłanek) nieważności umowy o kredyt konsumencki. Wskazanie w tym miejscu na potrzebę wyraźnego rozdzielenia tych zagadnień było konieczne z uwagi na pojawiający się w orzecznictwie taki kierunek rozumowania, który u podstaw odpowiedzi na pytanie o to, czy istnieją przesłanki do zastosowania sankcji kredytu darmowego, stawia zagadnienie „dopuszczalności naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu”, np. w postaci prowizji, czy składek na ubezpieczenie (dał temu wyraz także Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku), ale już analiza pytań prejudycjalnych, oczekujących aktualnie na udzielenie odpowiedzi przez (...) (w sprawach C-71/24; C-180/24; C-566/24) przynajmniej co do samej zasady zdaje się potwierdzać, że w istocie zmierzają one do uzyskania wyjaśnienia, czy art. 10 ust. 2 lit. f, art. 3 lit, j - dyrektywy sprzeciwia się praktyce umieszczania w umowach postanowień, o jakich mowa, a tym samym czy spełniają one kryterium obowiązku informacyjnego, jaki z tego przepisu dyrektywy wynika. Jest tak tym bardziej, że w pytaniach tych odwołano się bezpośrednio do rozumienia art. 10 ust. 2 dyrektywy, który to przepis jest źródłem obowiązku informacyjnego umowy o kredyt konsumencki. Raz jeszcze podkreślić należy, że podstawą sankcji kredytu darmowego może być tylko i wyłącznie stan, w którym kredytodawca w umowie o kredyt konsumencki nie dopełnił względem konsumenta właściwie pojmowanego, a więc w takim rozumieniu jak zostało to przez Sąd Okręgowy wyjaśnione – obowiązku informacyjnego. Tym czasem „dopuszczalność naliczania odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu” – to jedynie zagadnienie oceny dopuszczalności postanowienia umowy, o takiej treści – w płaszczyźnie art.

§ 1

k.c., bądź – w pierwszej kolejności oceny jego ważności, ale i ważności całej umowy - art. 58 § 2 i 3 k.c. Wobec tego, jeżeli nawet istniałyby przesłanki do ustalenia nieważności takiej umowy bądź uznania określonego postanowienia, w tym i zawierającego dopuszczalność naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu za niewiążące, innymi słowy przesłanki do „unieważnienia” (jak ujmuje to swoim orzecznictwie (...) na tle „spraw frankowych”, podkreślając jednocześnie, że istotna jest w tym przypadku akceptacja takiego „unieważnienia” przez samego konsumenta, bo takie „unieważnienie” nie zawsze będzie dla niego korzystne), to i tak nie ma to żadnego znaczenia dla prawidłowej oceny tego, czy umowa ta spełnia kryterium właściwego obowiązku informacyjnego – pod kątem rozważenia sankcji kredytu darmowego. Tej treści konkluzja znajduje potwierdzenie, w tym na co już Sąd Okręgowy wskazał odwołując się do wyroku (...) z dnia 13.02.2025 r.

1. Wyjaśniona już harmonizacja przepisów dyrektywy i ich bezwzględnie wiążący charakter przełożyły się na przywołane już przez Sąd Okręgowy (ale także i Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) regulacje wynikające z u.k.k. – w zakresie dotyczącym obowiązku informacyjnego w umowie, jego zakresu, kryteria identyfikacji, wreszcie samą istotę sankcji niedopełnienia tego obowiązku w umowie. Chodzi oczywiście o art. 5 u.k.k., który stanowi odpowiednik art. 3 dyrektywy oraz w szczególności o art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 1-8,10,11,14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c, które odpowiadają co do zasady art. 10 ust. 2 dyrektywy, a także o art. 45 ust. 1 u.k.k., który nawiązuje do art. 23 dyrektywy. Jest zatem rzeczą oczywistą, że całość tych przepisów krajowych należy stosować zgodnie z dyrektywą (...), biorąc pod uwagę ich wykładnię, mającą potwierdzenie w orzecznictwie (...) na tle sukcesywnie dokonywanej przez Trybunał wykładni przepisów dyrektywy.
2. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że te zakwestionowane przez powódkę postanowienia przedmiotowej umowy kredytu konsumenckiego – z uwagi na które złożyła ona oświadczenie, mające prowadzić do skorzystania z sankcji kredytu darmowego (rozumieniu art. 45 ust. 1 u.k.k. oraz art. 23 dyrektywy), spełniały kryterium obowiązku informacyjnego – w rozumieniu już wyjaśnionym.
3. Powódka zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 10 u.k.k. wskazując, że pozwany podał nieprawidłową całkowitą sumę do zapłaty, skoro obejmowała ona nieprawidłową wysokość kosztów kredytu, o ile te obejmowały także odsetki umowne naliczone od kredytowanych kosztów kredytu, co oznaczało wprowadzenie konsumenta w błąd. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Sąd Rejonowy wprost nie rozważył tak eksponowanego naruszenia, a poprzestał na stwierdzeniu, że nieprawidłowe było naliczenie odsetek także od kredytowanych kosztów kredytu (prowizji i składki ubezpieczeniowej), co prowadziło do zawyżenia całkowitych kosztów kredytu. Zarówno stanowisko powódki jak i stanowisko Sądu Rejonowego nie potwierdzają tezy, jakoby postanowienia wszystkich trzech umów w zakresie całkowitej kwoty do zapłaty, a tym całkowitego kosztu kredytu miały nie spełniać kryterium obowiązku informacyjnego – w rozumieniu już przez Sąd Okręgowy wyjaśnionym. Postanowienia wszystkich trzech umów – odpowiednio - w ich § 1 ust. 4 (k.11), § 1 ust. 4 (k.17), § 1 ust. 6 (k.38) – dotyczące całkowitej kwoty do zapłaty - spełniają kryterium obowiązku informacyjnego – w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 5 pkt 8 – uk.k. oraz w rozumieniu art. 10 ust. 2 lit. g w zw. z art. 3 lit. h dyrektywy. Tak określone całkowite kwoty do zapłaty – odpowiednio – 17 812,09 zł (k.11), 6319,93 zł (k.17), 19 194,85 zł (k.38), stanowiły sumę: a/ całkowitego kosztu kredytu w rozumieniu art. 3 lit. g dyrektywy oraz art. 5 pkt 6 lit. a, b - u.k.k. – w łącznie wskazanych kwotach – odpowiednio: - w § 1 ust. 3 umowy (k.11) – 17 812,09 zł (w tym 492,93 zł – prowizja wskazana w § 2 pkt 1 tej umowy + 2413,51 zł - składka ubezpieczeniowa wskazana w § 2 pkt 2 umowy + 3905,65 zł – odsetki od kwoty udzielonej pożyczki wskazane w § 6 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 1 umowy); - w § 1 ust. 3 umowy (k.17) – 2332,90 zł (w tym 703,04 zł – prowizja wskazana w § 2 pkt 1 tej umowy + 787,93 zł - składka ubezpieczeniowa wskazana w § 2 pkt 2 umowy + 841,93 zł – odsetki od kwoty udzielonej pożyczki wskazane w § 6 pkt 3 w zw. z § 5 ust. 1 umowy); - w § 1 ust. 3 umowy (k.38) – 7194,85 zł (w tym 1871,23 zł – prowizja wskazana w § 1 pkt 2 pkt 2 tej umowy + 5323,62 zł – odsetki od kwoty udzielonej pożyczki wskazane w § 1 ust. b/ oraz całkowitej kwoty kredytu – w rozumieniu art. 10 ust. 2 lit. d w zw. z art. 3 lit. l - dyrektywy i art. 5 pkt 7 u.k.k. – odpowiednio: - w kwocie 10 000 zł – wskazanej w § 1 ust 2 umowy (k.11), - w kwocie 2332,90 zł – wskazanej w § 1 ust. 3 umowy (k.17), - w kwocie 12 000 zł – wskazanej w §1 ust. 2 pkt 1 (k. 38). Skoro zatem te wskazane w w/w §-ach umów, całkowite kwoty do zapłaty obejmowały w sposób prawidłowy wszystkie tak zdefiniowane ich „składowe”, w tym całkowitą kwotę kredytu oraz wszystkie odsetkowe i pozaodsetkowe koszty kredytu - wskazane w umowie, to tym samym postanowienia przedmiotowych umów w tym zakresie spełniały kryterium obowiązku informacyjnego w znaczeniu już wyjaśnionym. Wbrew stanowisku powoda, jak i Sądu Rejonowego bez znaczenia dla wnioskowania o spełnieniu obowiązku informacyjnego przez postanowienie umowy o całkowitej kwocie do zapłaty, ale także i całkowitym koszcie kredytu (który stanowi „składową” całkowitej kwoty do zapłaty), co do których informacja winna była znaleźć się i znalazła się w umowach – w sposób jasny i zwięzły, pozostaje eksponowana teza, o „niedopuszczalności naliczania odsetek od pozaodsetkowych kredytowanych kosztów kredytu”. Jest tak dlatego, że z treści postanowień wszystkich trzech umów – odpowiednio w ich - § 1 ust. 1 pkt 2, § 2 pkt 1, § 6 pkt 3 w zw. z § 5 pkt 1 (k.11), § 1 ust. 1 pkt 2 § 2 pkt 1, § 6 pkt 3 w zw. z § 5 pkt 1 (k.17), § 1 ust. 1, ust.2 pkt 2, ust. 4, § 4 (k.38-39), a więc w dacie ich zawarcia – wynikało, że ich strony postanowiły, iż pozaodsetkowe koszty umowy – w rozumieniu art. 5 pkt 6 lit. b u.k.k., a także art. 5 pkt 6a u.k.k. – (prowizja) zostały pokryte z udzielonego kredytu, a od tak pokrytych pozaodsetkowych kosztów kredytu, a w istocie od kwoty kredytu na ten cel przeznaczonej, analogicznie jak od całkowitej kwoty kredytu – w rozumieniu art. 5 pkt 8 u.k.k kredytodawca był uprawniony do naliczenia i pobrania od kredytobiorcy odsetek, a kredytobiorca był obowiązany do ich zapłaty kredytodawcy. W tym miejscu, w ramach argumentacji, należy wziąć pod uwagę to wszystko, na co Sąd Okręgowy wskazał przede wszystkim w pkt 10, ale i 14 niniejszego uzasadnienia. Powód upatrywał nieprawidłowego określenia całkowitej kwoty do zapłaty w tym, że objęła ona także i tę kwotę odsetek, która została naliczona od kwoty kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, przyjmując założenie, że naliczanie takich odsetek jest niedopuszczalne. Zauważyć należy, że zostały one zaliczone – w każdej z trzech umów – z resztą zgodnie z przywołanymi już wielokrotnie przez Sąd Okręgowy definicjami „legalnymi” (co ma potwierdzenie także w przywołanym już wyżej orzecznictwie (...)) – do całkowitego kosztu kredytu (do jego części stanowiącej koszty odsetkowe), a tym samym – nie do całkowitej kwoty kredytu, jak błędnie stwierdza to Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, gdyż treści: § 1 ust. 2 – k.11; § 1 ust. 2 – k. 17; § 1 ust. 2 pkt 1 i 2 – k.38 – są w tym zakresie jednoznaczne). Zatem o tę część odsetkowe koszty kredytu zwiększały całkowity koszt kredytu i w efekcie - także całkowitą kwotę do zapłaty. Raz jeszcze podkreślić należy, że strony postanowiły o tym zgodnie w każdej umowie, dając temu wyraz w przywołanych wyżej jej postanowieniach, które to zapisy ponad wszelką wątpliwość spełniały wszystkie wyżej opisane przez Sąd Okręgowy kryteria obowiązku informacyjnego. Jeżeli zatem kredytobiorca już po zawarciu każdej z analizowanych umów doszedł do przekonania, że pobieranie odsetek od pozodsetkowych kosztów kredytu w jego ocenie jest nieprawidłowe (niedopuszczalne), to zagadnienie to co do zasady może być rozważane jedynie w płaszczyźnie dopuszczalności / niedopuszczalności takiego postanowienia umowy z punktu widzenia przesłanek z art.

§ 1k.c.

(jednocześnie w płaszczyźnie przepisów dyrektywy Rady 93/13 /EWG z dna 5.04.1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich), a więc ze skutkiem ich „wyeliminowania” z umowy - w efekcie przyjęcia, że postanowienia te na skutek abuzywnego charakteru nie wiążą konsumenta. Tyle tylko, że tak przyjęte przez powódkę założenie „zawyżenia” całkowitej kwoty do zapłaty – o tę wyżej wskazaną już część odsetkowych jego kosztów, którego prawidłowość mogłaby podlegać takiej weryfikacji (na podstawie art.

§ 1

k.c.) i to nawet ze skutkiem „wyeliminowania” postanowienia umowy w tym zakresie, pozostawałoby prawnie obojętne w tym postępowaniu. Niedopuszczalność postanowienia umowy o odsetkach od pozaodsetkowych kredytowanych kosztów kredytu (ze skutkiem jego „wyeliminowania”) nie ma żadnego znaczenia dla prawidłowego wnioskowania co do tego, czy inne postanowienie umowy - o całkowitej kwocie do zapłaty (jeżeli nawet jej wysokość jest „zawyżona” przez te odsetki od kredytowanych kosztów kredytu) spełnia obowiązek informacyjny. Raz jeszcze należy podkreślić, że podstawą tej oceny jest stan istniejący w dacie zawarcia umowy, a więc bez uwzględnienia ewentualnego późniejszego „wyeliminowania” – postanowienia umowy na skutek przyjęcia jego niedopuszczalności. Upraszczając, jeżeli nawet przyjąć (za powódką) założenie, że doszło do „zawyżenia” całkowitej kwoty do zapłaty – o kwotę odsetek naliczonych od kredytowanych kosztów kredytu - na skutek zawarcia w umowie takich jej postanowień (o odsetkach od kredytowanych kosztów kredytu), co do których istniałyby te w/w już podstawy do ich „wyeliminowania” (w szczególności w efekcie uznania ich za nieuczciwe, a więc niewiążące), to już co do samej zasady ten stan nie może oznaczać naruszenia obowiązku informacyjnego przez postanowienie umowy o całkowitej kwocie do zapłaty, tym bardziej, że wskazuje ono na obowiązek kredytobiorcy zapłaty wyższej kwoty z tego tytułu, od tej, która nie uwzględniałaby kwoty odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu i która podlegałaby zapłacie przez kredytobiorcę, o ile doszłoby do uznania za niedopuszczalne postanowienia umowy w zakresie odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. (p. argumentacja zawarta w pkt 10 niniejszego uzasadnienia, w szczególności wyrok C-472/23 – mające pełną analogię rozważania (...), co do oceny znaczenia zawyżenia (...) dla odpowiedzi na pytanie o spełnienie obowiązku informacyjnego, w sytuacji, kiedy przyczyną owego zawyżenia (...) jest postanowienie o odsetkach od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu, które może zostać uznane za niedopuszczalne, a zatem niewiążące). Dla oceny tego, czy postanowienia umowy o kredyt konsumencki spełniają obowiązek informacyjny – w rozumieniu już wyżej wyjaśnionym, istotne jest jedynie to, czy zawierają one jasne i zwięzłe informacje co do tych wszystkich jej elementów („składowych”), na które wskazują już przywołane wyżej przez Sąd Okręgowy przepisy art. 10 ust. 2 dyrektywy oraz w szczególności art. 30 u.k.k. i które to elementy („składowe”) odpowiadają ich definicjom zawartym w art. 3 dyrektywy i art. 5 u.k.k., czyli, czy są prawidłowe z punktu widzenia ich treści. Analizowane postanowienia umóow – o całkowitej kwocie do zapłaty, jak i o całkowitym koszcie kredytu, tak identyfikowany obowiązek informacyjny spełniają, a mogące być – co do zasady – uznane za niedopuszczalne postanowienie o odsetkach od pozaodsetkowych kredytowanych kosztów kredytu nie ma na to wpływu, bo ten stan nie wywołuje niezgodności, czy nieprawidłowości treści postanowienia o całkowitej kwocie do zapłaty z punktu widzenia tych wskazanych kryteriów obowiązku informacyjnego. Chociaż powódka nie zarzucała, że obowiązku informacyjnego nie spełniają same postanowienia umowy o odsetkach od pozaodsetkowych kosztów kredytu (bo wskazywała jedynie na ich niedopuszczalność „przekładającą się” na stan, w którym przez to inne postanowienie umowy – o całkowitej kwocie do zapłaty - nie spełniają obowiązku informacyjnego), to z przyczyn już dostatecznie przez Sąd Okręgowy wyjaśnionych, wskazać należy, że nie ma żadnych podstaw, które miałyby uzasadniać tezę, że postanowienie o odsetkach od kredytowanych kosztów kredytu nie spełnia obowiązku informacyjnego. Chodzi dokładnie o ten sam kierunek argumentacji, który dotyczył spełnienia kryterium obowiązku informacyjnego przez postanowienie umowy o całkowitej kwocie do zapłaty, w szczególności z jednej – strony jasne i zwięzłe podanie informacji o tej części kosztu kredytu według stanu istniejącego w dacie zawarcia umowy, a z drugiej – wyeliminowanie jakiegokolwiek znaczenia dla takiego wnioskowania samej potencjalnej możliwości uznania tego postanowienia za niedopuszczalne w rozumieniu art.

§ 1k.c.

19. Powódka zarzucił naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. poprzez wskazanie w umowie kredytu nieprawidłowej (błędnej) rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania ( (...)) - wynikające jej zdaniem z nieuprawnionego naliczania przez kredytodawcę odsetek od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu (prowizji). Taką ocenę zaaprobował Sąd pierwszej instancji, dochodząc do wniosku, że skoro błędnie został zawyżony całkowity koszt kredytu – na skutek jego nieprawidłowego „zwiększenia” o odsetki od pozaodsetkowych kosztów kredytu, to błędnie została wyliczona (...), gdyż zgodnie z art. 5 pkt 10 u.k.k. (...) to całkowity koszt kredytu wyrażony jako wartość procentowa w całkowitej kwocie kredytu w stosunku rocznym. Zatem stanowisko Sądu pierwszej instancji należało rozumieć w ten sposób, że wobec zawyżenia tego pierwszego elementu (definicji (...)), tj. całkowitego kosztu kredytu, zawyżeniu uległ jego procentowy udział w całkowitej kwocie kredytu. Wbrew stanowisku powódki, ale i Sądu pierwszej instancji nie było podstaw do wyprowadzenia wniosku, że postanowienia przedmiotowych umów o (...) nie spełniały obowiązku informacyjnego dlatego, że (...) zostało wyliczone w oparciu o całkowity koszt kredytu obejmujący także odsetki od pozaodsetkwych kosztów kredytu. W § 1 ust. 5 umowy (k.11) (...) wskazano na poziomie 28,03 %; w § 1 ust. 5 (k.17) (...) wskazano na poziomie 27,82 %; w § 1 ust. 7 umowy (k.38) (...) wskazano na poziomie 22,08 %. Każde z tych postanowień spełniało wszystkie kryteria obowiązku informacyjnego – w znaczeniu już przez Sąd Okręgowy wyjaśnionym. (...) odpowiadała definicji z art. 10 ust. 2 lit. g w zw. z art. 3 lit. i - dyrektywy oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 5 pkt 12 - u.k.k., co oznacza, że tak określona (...) stanowiła ponoszony przez kredytobiorcę całkowity koszt kredytu (wskazany w każdej z umów, a więc jak zostało już wyjaśnione obejmujący także odsetki od pozaodsetkowych kosztów kredytu) wyrażony jako wartość procentowa całkowitej kwoty kredytu (wskazanej w każdej z trzech umów) w stosunku rocznym, co istotne obliczony według ustawowego wzoru, z podaniem wszystkich założeń do jego wyliczenia (odpowiednio – w § 1 ust. 6 – k. 11; w § 1 ust. 6 – k. 17; § 1 ust. 8 – k. 38). Powódka jedynej nieprawidłowości w określeniu (...) upatrywała dokładnie w tej samej okoliczności, którą uzasadniała nieprawidłowość wskazania całkowitej kwoty do zapłaty. Tym samym i w tym przypadku odwoływała się do tego, że w jej ocenie kredytodawca nie był uprawniony do pobierania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Tak też postrzegał to Sąd pierwszej instancji. Ta okoliczność nie miała żadnego znaczenia dla udzielenia odpowiedzi na pytanie o to, czy tak podane (...) spełnia kryterium obowiązku informacyjnego w rozumieniu już wyjaśnionym. Jest tak dlatego, że dopuszczalność pobierania odsetek od pozadsetkowych kredytowanych kosztów kredytu to zagadnienie mogące mieć – przynajmniej co do samej zasady - znaczenie w płaszczyźnie art.

§ 1k.c., ale nie w płaszczyźnie art.

10 ust. 2 lit. g dyrektywy, czy art. 30 ust. 1 pkt 7 u.k.k. Jeżeli zatem przyjąć założenie, że doszłoby do „zawyżenia (...) (konsekwencja odpowiednego zwiększenia całkowitego kosztu kredytu o te odsetki od kredytownych kosztów kredytu, a co za tym idzie - także zwiększenia procentowego udziału tak wygenerowanego całkowitego kosztu kredytu w stosunku do tej samej w obu wariantach całkowitej kwoty kredytu) i zawarcia w umowie postanowienia wskazującego na taką (...), co do której istniałyby te w/w już podstawy do jego „wyeliminowania” (w szczególności w efekcie uznania go za nieuczciwe, a więc niewiążące), to już co do samej zasady ten stan nie może oznaczać naruszenia obowiązku informacyjnego w rozumieniu już przez Sąd Okręgowy wyjaśnionym. Istota zagadnienia sprowadza się dokładnie do tego, na co wprost wskazał (...) w przywołanym już kilkakrotnie przez Sąd Okręgowy wyroku C-472/

1. Mianowicie okoliczność, iż w umowie o kredyt wskazano (...), które okazałoby się zawyżone tylko ze względu na to, że niektóre warunki tej umowy zostałyby następnie uznane za nieuczciwe w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, a tym samym za niewiążące dla konsumenta, nie stanowi sama w sobie naruszenia obowiązku informacyjnego ustanowionego w tym przepisie dyrektywy (...). (p. argumentacja zawarta w pkt 10 i 14 niniejszego uzasadnienia, w szczególności wyrok C-472/23).
2. W związku z tym, że to badanie abuzywności postanowień umowy (z których wynikało uprawnienie kredytodawcy do naliczania odsetek od kredytowanych kosztów kredytu i odpowiadający temu obowiązek ich zapłaty przez kredytobiorcę) nie miało znaczenia dla weryfikacji zarówno tych postanowień umowy jak i postanowienia umowy o całkowitym koszcie kredytu oraz postanowienia umowy o (...) z punktu widzenia spełnienia kryterium obowiązku informacyjnego – w świetle kierunku rozumowania wyznaczonego przez (...) w w/w wyroku - C-472/23, to nie tylko zbędne, ale i niedopuszczalne w tym postępowaniu pozostawały jakiekolwiek dalej idące rozważania co do dopuszczalności postanowienia umowy o odsetkach od kredytowanych pozaodsetkowych kosztów kredytu – w płaszczyźnie art.

§ 1k.c.

oraz przepisów dyrektywy 93/13 – na co zdawał się przynajmniej pośrednio naprowadzać powód w uzasadnieniu pozwu, poprzestając na zaakcentowaniu takiej niedopuszczalności, nie dostrzegając przy tym odmienności obu instytucji (w zakresie przesłanek i skutków), tj. niedopuszczalności postanowienia umowy i w efekcie stanu niezwiązania nim konsumenta oraz sankcji kredytu darmowego.

1. Dotychczas poczynione przez Sąd Okręgowy rozważania potwierdziły zasadność zgłoszonych w apelacji zarzutów naruszenia przez Sąd pierwszej instancji tych przepisów u.k.k., których zastosowanie przez ten Sąd doprowadziło do wyprowadzenia nieprawidłowych wniosków co do tego, że wskazane postanowienia przedmiotowych umów o kredyt konsumencki nie spełniają obowiązku informacyjnego. Przedstawiona przez Sąd Okręgowy argumentacja potwierdza tezę, że nie było podstaw faktycznych i prawnych do takiego wnioskowania.
2. Biorąc pod uwagę te wyjaśnione w początkowej części niniejszego uzasadnienia zasady rozpoznawania apelacji w trybie uproszczonym, a więc nie sprawy w postępowaniu apelacyjnym, jak ma to miejsce w trybie zwykłym, nie tylko nie było możliwe, ale pozostawało niedopuszczalne jakiekolwiek dalsze badanie przez Sąd Okręgowy – z urzędu postanowień przedmiotowych umów pod kątem spełnienia/niespełniania przez nie kryterium obowiązku informacyjnego – w znaczeniu już wyczerpująco wyjaśnionym. Podkreślenia wymaga bowiem to, że sąd odwoławczy rozpoznając apelację – w trybie uproszczonym jest związany zarzutami nie tylko naruszenia prawa procesowego, ale i materialnego – z mocy art. 505 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., co oznacza że: po pierwsze, jest związany tego rodzaju zgłoszonymi zarzutami i przeprowadza kontrolę prawidłowości zaskarżonego wyroku tylko w zakresie i w granicach z tych zgłoszonych w apelacji zarzutów, po drugie, nie ma obowiązku z urzędu stosowania prawa materialnego na rzecz strony, która wyroku nie zaskarżyła. Wniosków tych nie zmienia i to, że kredytobiorca nie ma obowiązku uzasadniania oświadczenia o skorzystania z sankcji kredytu, a sąd weryfikując jej podstawy ma obowiązek zbadania z urzędu, czy postanowienia umowy o kredyt konsumencki spełniają obowiązek informacyjny – w znaczeniu już wyjaśnionym. Realizacja tak zidentyfikowanej powinności przez sąd odwoławczy jest możliwa tylko i wyłącznie wtedy, kiedy sprawa jest rozpoznawana w postępowaniu apelacyjnym – w trybie zwykłym, bo wówczas aktualności zachowuje wynikająca z art. 378 § 1 k.p.c. reguła stosowania prawa materialnego z urzędu. Raz jeszcze należy podkreślić, że w przypadku rozpoznania apelacji (tryb uproszczony) nie jest to możliwe. To wszystko oznacza, że jakiekolwiek dalsze badanie z urzędu przez Sąd Okręgowy w tym postępowaniu (na skutek rozpoznania apelacji, a nie sprawy w postępowaniu apelacyjnym), postanowień przedmiotowych umów pod kątem spełniania przez kryterium obowiązku informacyjnego było nie tylko niemożliwe, ale i niedopuszczalne.
3. W konsekwencji wyników dotychczasowych rozważań, należało dojść do wniosku, że powódka nie wykazała podstaw faktycznych i prawnych dla skutecznego skorzystała z sankcji kredytu darmowego – w rozumieniu art. 45 ust. 1 u.k.k., co oznacza, że wynikające z tych trzech przedmiotowych umów o kredyt konsumencki całkowite koszty kredytu, uiszczone już przez powódkę (w ramach spłaty kredytu) nie stanowiły świadczenia nienależnego w rozumieniu art. 410 § 2 k.c., a wobec tego na pozwanym nie spoczywał obowiązek zwrotu powódce tych kwot – stosownie do art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Z tej perspektywy bezprzedmiotowe pozostawały te zgłoszone w apelacji zarzuty naruszenia prawa procesowego, które były nakierowane na zwalczenie prawidłowości ustaleń Sądu pierwszej instancji co do wysokości kosztów kredytu, które z racji sankcji kredytu darmowego podlegałyby zwrotowi na rzecz powódki. Z tych względów nie było potrzeby rozważnia ich zasadności.
4. W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego znajduje uzasadnienie w art. 98 § 1, 1 1 k.p.c. oraz w § 2 pkt 5, § 10 ust. 1 pkt 1 Rozp. Min. Spr. z 2015 r., (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 z p. zm.). SSO Mariusz Broda (...) (...)