← Polska

VIII U 1430/24

Sygn. akt VIII U 1430/24 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 14.02.2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w Ł. na podstawie art. 15zx ustawy z dnia 2.03.2020 o szczególnych rozwiązaniach związan

§ 1

i 3 k.p.c., odwołania od decyzji organów rentowych wnosi się na piśmie do organu, który wydał decyzję, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Sąd odrzuci odwołanie wniesione po upływie terminu, chyba że przekroczenie terminu nie jest nadmierne i nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się. Przy czym ciężar udowodnienia powyższych okoliczności oraz faktu złożenia odwołania we właściwym terminie spoczywa na wnioskodawcy (art. 232 k.p.c.). Przy tym zgodnie art. 71a i 71aa ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych Zakład może przesyłać pisma i decyzje listem zwykłym. W razie sporu ciężar dowodu doręczenia pisma lub decyzji, o których mowa w ust. 1, spoczywa na Zakładzie. W przypadku pism wydanych w postaci elektronicznej przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego Zakładu, które zostały opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym, podpisem osobistym albo kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną, doręczenie może polegać na doręczeniu wydruku pisma uzyskanego z tego systemu odzwierciedlającego treść tego pisma, jeżeli strona nie wnosiła o doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub nie wyraziła zgody na doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Niemniej jednak należy mieć na uwadze, że zgodnie art. 1 pkt. 9 lit. b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw - decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacje i inne pisma w sprawie nienależnie pobranego świadczenia postojowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych może doręczyć osobie, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, w postaci elektronicznej na jej profilu informacyjnym utworzonym w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Informacja o umieszczeniu na profilu informacyjnym decyzji, postanowienia, zawiadomienia, wezwania, informacji lub innego pisma w sprawie nienależnie pobranego świadczenia postojowego może zostać przesłana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych osobie, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, na wskazany we wniosku o świadczenie postojowe adres poczty elektronicznej lub numer telefonu. Zgodnie z art. 15 zx ust. 9-11 ustawy z 2 marca 2020 r o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (w brzmieniu wprowadzonym na skutek ww art. 1 pkt. 9 lit.b ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych(...)) decyzje, postanowienia, zawiadomienia, wezwania i inne informacje i inne pisma w sprawie nienależnie pobranego świadczenia postojowego uznaje się za doręczone: 1. w momencie ich odbioru przez osobę, która pobrała nienależnie świadczenie postojowe, na profilu informacyjnym 2. po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji, postanowienia, zawiadomienia wezwania, informacji i innego pisma w sprawie nienależnie pobranego świadczenia postojowego na profilu informacyjnym- w przypadku ich nieodebrania. Powyższe oznacza, że wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego z uchybieniem miesięcznego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji powoduje, iż ubezpieczony zostaje pozbawiony prawa do merytorycznego rozpoznania zarzutów co do istoty sprawy, podniesionych w odwołaniu. Dlatego też Sąd stosując art.

§ 3

kpc, musi ocenić całokształt okoliczności, które spowodowały przekroczenie terminu do wniesienia odwołania, a przede wszystkim aspekt zawinienia składającego odwołanie (choć nie wskazano przesłanki winy jako wykluczającej odwołanie po terminie) oraz ewentualnych przyczyn od niego niezależnych. Ocena, czy przekroczenie terminu było nadmierne oraz czy nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się, jest pozostawione ocenie sądu. Sąd ma możliwość potraktowania spóźnionego odwołania tak, jakby zostało wniesione w terminie, przy czym niezbędne jest jednoczesne spełnienie się obu warunków: przekroczenie terminu nie może być nadmierne, zaś jego przyczyna musi być niezależna od odwołującego się (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 marca 2006 r., III UK 168/05, Lex nr 277825). Przesłanki upoważniające sąd do nieuwzględnienia przekroczenia terminu muszą zachodzić kumulatywnie, mają one charakter ocenny i zależą od całokształtu okoliczności sprawy, w związku z czym nie dadzą się uogólnić. Niespełnienie choćby jednej z tych przesłanek przesądza o odrzuceniu odwołania. To zaś oznacza, że nawet w przypadku stwierdzenia, że przekroczenie ustawowego terminu nastąpiło z przyczyn niezależnych od odwołującego się - w przypadku, gdy przekroczenie ustawowego terminu jest nadmierne - sąd obowiązany jest odrzucić odwołanie (por. postanowienie SN z 6.06. 2012 r., III UK 144/11, Legalis Nr 537289). Podkreślenia wymaga też fakt, iż wobec treści art.

§ 3kpc postępowanie szczególne regulowane przepisami art.

477 8 kpc i następne, nie zna instytucji przywrócenia terminu w rozumieniu art. 168 i nast. (tak wyr. SA w Rzeszowie z 6.12.1994 r., III AUr 344/94, OSA 1995, Nr 1, poz. 9, post. SA w G. z 6.6.1994 r., III AUz 61/94, PP 1995, Nr 5, s. 46). Na gruncie przedmiotowej sprawy odwołująca w pierwszej kolejności kwestionowała fakt prawidłowego doręczenia jej ostatecznie zaskarżonej w dniu 27.05.2024 r. decyzji, zobowiązującej ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia postojowego. Utrzymywała, iż o wydaniu decyzji dowiedziała się dopiero w toku postępowania egzekucyjnego 10.05.2024r. i w konsekwencji wywodziła, iż w jej przypadku nie doszło do przekroczenia ustawowo zakreślonego miesięcznego terminu. Z twierdzeniem tym nie można jednak się zgodzić. Podnieść należy, iż - jak wynika z dokumentów znajdujących się zarówno w aktach rentowych, jak i dalszych przedłożonych w toku niniejszego postepowania - wnioskodawczyni została prawidłowo powiadomiona przez ZUS o wydaniu kwestionowanej decyzji, a następnie zgodnie z obowiązującą regulacją decyzja została doręczona wnioskodawczyni za pomocą platformy (...). Powyższe potwierdzają złożone przez ZUS dokumenty - wydruki z sytemu (...) dotyczące konta odwołującej, zaskarżona decyzja już w dniu jej wydania została umieszczona na platformie, o czym poinformowano wnioskodawczynię dwukrotnie: 14.02.2024 r. oraz przypominając o odbiorze 22.02.2024 r., na zgłoszony przez nią przy zakładaniu konta w (...) adres mailowy jedrzejczak.wiktoria@gmail.com. Wnioskodawczyni każdorazowo była pouczana o rygorze uznania doręczenia za skuteczne z upływem 14 dni. W dniu 29.02.2024 r. na ten sam adres mailowy przesłano informację o uznaniu pisma za doręczone. Wnioskodawczyni – zgodnie z oświadczeniem jej pełnomocnika - nie przeczy, iż wskazany adres jest jej adresem mailowym. Jednocześnie skarżąca nie stawiła się na żadnym terminie rozprawy celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, nie wnioskowała również o umożliwienie jej uczestnictwa w rozprawie w trybie zdalnym, zaś jej pełnomocnik – poza swoim oświadczeniem, że odwołująca nie otrzymała wskazanych maili, nie złożył żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie uprawdopodabniających brak otrzymania złożonych przez organ rentowy maili. Natomiast w ocenie Sądu wnioskodawczyni składając wniosek o przyznanie świadczenia postojowego za pośrednictwem (...), winna liczyć się ze sposobem doręczeń przyjętym dla tej platformy i mieć tego świadomość, skoro wymagano od niej do kontaktu podania odpowiedniego komunikatora do wysyłania ewentualnych zawiadomień o wydaniu dotyczących jej dokumentów i decyzji. Wnioskodawczyni sama zdecydowała się na złożenie wniosku w ramach platformy (...), zadeklarowała także, w ramach informacji o doręczeniach, komunikator mailowy i tym samym, w ocenie Sądu, nie może wiec w chwili obecnej zasłaniać się twierdzeniem, iż z platformy (...) w praktyce nie korzysta, bądź też nie pamięta czy wskazywała jakikolwiek adres mailowy ubiegając się o świadczenie postojowe. W konsekwencji należy zgodzić się z organem rentowym, iż decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia została odwołującej skutecznie doręczona przez jej profil (...) w dniu 29.02.2024 r. tj. po upływie 14 dni od dnia umieszczenia decyzji na profilu informacyjnym, po zawiadomieniu wnioskodawczyni o tym fakcie, wobec jej nieodebrania. Złożone zatem w dniu 27.05.2024 r. odwołanie zostało więc niewątpliwie wniesione z uchybieniem miesięcznego terminu. Na tle rozpoznawanej sprawy podnieść należy również, że wnioskodawczyni, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie wskazywała na żadne podstawy, które pozwalałyby na przyjęcie, że miały miejsce okoliczności wskazujące na brak jej winy w terminowym wniesieniu odwołania. Podkreślić należy, iż ww. podnosili jedynie wspomniane okoliczności związane z brakiem poprawnego doręczenia decyzji, niezawiniony brak wiedzy wnioskodawców o jej wydaniu. W istocie fakt doręczenia decyzji może być stwierdzony wówczas, kiedy jest pewne, że otrzymała ją właściwa osoba (art. 42 § 1 KPA i art. 43 KPA) lub że spełnione zostały warunki określone w przepisie art. 44 KPA (tzw. doręczenie zastępcze). Jeżeli nie doszło do doręczenia decyzji adresatowi bądź doręczenie zastępcze jest nieskuteczne, bieg terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji w ogóle nie rozpoczyna się. W takiej sytuacji za datę doręczenia należy uznać dzień, w którym adresat faktycznie otrzymał decyzję lub zapoznał się z jej treścią. /III AUz 142/16 - postanowienie SA Kraków z dnia 08-08-2016/. Niemniej jednak na gruncie rozpoznawanej sprawy, co już podnoszono, nie sposób uznać, iż skutecznego doręczenia zaskarżonej decyzji nie było wobec prawidłowego jej doręczenia przez (...). Tym samym wnioskodawczyni winna znać treść decyzji i właściwie na nią zareagować. Uchybienia w tym przedmiocie, obciążają wnioskodawczynię, która była zobligowana do właściwej dbałości o własne interesy. Jednocześnie należy podkreślić, że skarżąca nie stawiła się na żadnym terminie rozprawy celem wyjaśnienia zaistniałej sytuacji, nie wnioskowała również o umożliwienie jej uczestnictwa w rozprawie w trybie zdalnym, zaś jej pełnomocnik poza swoim oświadczeniem, że odwołująca nie otrzymała wskazanych maili, nie złożył żadnych wniosków dowodowych w tym zakresie, chociażby uprawdopodabniających brak otrzymania złożonych przez organ rentowy maili. Pełnomocnik nie wskazał również żadnych innych przyczyn uchybienia terminowi do złożenia odwołania. Nie można też uznać, iż przekroczenie terminu nie było nadmierne. Sąd z urzędu, w trakcie wstępnego badania sprawy dokonuje nie tylko sprawdzenia zachowania przez stronę terminu do wniesienia odwołania, ale także - w przypadku stwierdzenia opóźnienia - ocenia jego rozmiar oraz przyczyny. /Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 17 lutego 2021 r., III AUa 67/19/ Ocena nadmierności opóźnienia powinna być odniesiona do końcowej daty miesięcznego terminu na wniesienie odwołania, a zatem opóźnienie powinno być liczone nie od daty otrzymania decyzji organu rentowego, lecz od końca terminu na wniesienie odwołania. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 21 października 2020 r., III AUa 309/19. N. przekroczenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych(art.

§ 3

KPC) nie powinna być mierzona wyłącznie liczbą dni, o ile równolegle miały miejsce inne zdarzenia wpływające na ocenę skali opóźnienia. /Wyrok Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 sierpnia 2022 r., (...) 236/21/ Ocena ww. przesłanek pozostawiona jest do uznania sądu, a uchybienie terminowi do wniesienia odwołania może być uznane za usprawiedliwione tylko w wyjątkowych sytuacjach. /Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Szczecinie - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 20 kwietnia 2016 r., III AUz 32/16/ Na gruncie rozpoznawanej sprawy termin do wniesienia odwołania został przekroczony blisko o 2 miesiące. Przy czym nie istniały żadne okoliczności, które tłumaczyłyby zaniedbania wnioskodawczyni w zakresie odbierania korespondencji z (...). Tylko w wyniku własnych zaniedbań wnioskodawczyni o decyzji przez tak długi okres nie wiedziała. Nadto strona odwołująca nie wskazywała na istnienie jakichkolwiek innych, niezależnych od odwołującej, przyczyn uchybienia terminowi. Brak więc podstaw do uznania, iż zwłoka we wniesieniu odwołania nie była nadmierna. Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd nie badał merytorycznej zasadności odwołania i na podstawie art.

§ 3k.p.c.

odrzucił odwołanie od decyzji z dnia 14.02.2024r., jako złożone z nadmiernym przekroczeniem terminu z przyczyn zależnych od odwołującej się. O kosztach zastępstwa procesowego wraz z odsetkami orzeczono na podstawie art. 98 § 1 -3 k.p.c. w zw § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1935).

🔗 Do źródła urzędowego

Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.