k.p.c., strona, która wnosi o podjęcie czynności połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i terminie oznaczonym przez sąd. Jeżeli więcej niż jedna strona wnosi o podjęcie czynności, sąd zobowiązuje każdą stronę, która z czynności wywodzi skutki prawne, do uiszczenia zaliczki w równych częściach lub w innym stosunku według swego uznania. Zgodnie natomiast z art.
k.p.c., jeżeli okazuje się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki są większe od wniesionej zaliczki, przewodniczący wzywa o jej uzupełnienie w trybie określonym w § 2. Zgodnie natomiast z art.
k.p.c., w razie nieuiszczenia zaliczki sąd pominie czynność połączoną z wydatkami. W przedmiotowej sprawie przepis art.
nie mógł jednak zostać zastosowany. Po pierwsze dlatego, że jak już wskazywano wcześniej, sąd miał obowiązek przeprowadzić dowód z opinii biegłego z urzędu, a po drugie, okoliczność, że wydatki związane z opinią biegłego są wyższe aniżeli wniesiona zaliczka stała się już po przeprowadzeniu dowodu z opinii biegłego, w związku z czym pominiecie czynności związanej z wydatkami nie było już możliwe. Zgodnie z treścią art. 130 3 § 2 k.p.c., jeżeli obowiązek uiszczenia lub uzupełnienia opłaty powstał z innych przyczyn niż wymienione w § 1 albo po wysłaniu odpisu pisma innym stronom, a w przypadku braku takich stron - po wysłaniu zawiadomienia o terminie posiedzenia, przewodniczący wzywa zobowiązanego do uiszczenia należnej opłaty w terminie tygodnia. W przypadku bezskutecznego upływu terminu sąd prowadzi sprawę bez wstrzymywania biegu postępowania, a o obowiązku uiszczenia opłaty orzeka w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji, stosując odpowiednio zasady obowiązujące przy zwrocie kosztów procesu. Przepis ten stosuje się w drodze analogii do nieuiszczonej, brakującej kwoty wydatków, natomiast na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. – znajduje zastosowanie także w postępowaniu nieprocesowym. W literaturze także wskazuje się, że jeżeli okaże się, że przewidywane lub rzeczywiste wydatki są większe od wniesionej zaliczki, przewodniczący wzywa o jej uzupełnienie. Wezwanie takie nie powinno być już jednak opatrzone rygorem stosowanym w odniesieniu do pierwotnego wezwania, tj. rygorem pominięcia czynności. W wypadku nieuzupełnienia zaliczki przez stronę sąd nie ma podstaw do wszczęcia egzekucji brakującej kwoty, lecz powinien wyłożyć ją tymczasowo ze Skarbu Państwa, a następnie orzec o niej w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (E. Stefańska(w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477
, teza 4, a także E. Rudkowska-Dąbczyk i P. Rodziewicz(w:) Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, red. E. Marszałkowska-Krześ, I. Gill, Legalis 2025, uwagi do art.
, teza 4 i 7). Skarb Państwa wyłożył zatem tymczasowo w toku postępowania kwotę 992,20 zł tytułem wydatków z tytułu wynagrodzenia i zwrot kosztów poniesionych przez biegłego (art. 5 ust. 1 pkt 3 u.k.s.c.) oraz z tytułu przeprowadzenia dowodu z wypisu z rejestru gruntów nieruchomości, której dotyczy wniosek i mapy ewidencyjnej, na której jest ona zaznaczona (art. 5 ust. 1 pkt 5 u.k.s.c.). Od obowiązku uiszczenia tych kosztów sądowych wnioskodawczyni nie była zwolniona. Koszty te natomiast były kosztami postępowania związanymi z jej udziałem w sprawie (art. 520 § 1 k.p.c.) – zostały wyłożone tymczasowo przez Skarb Państwa w związku ze złożonym przez nią wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości i koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego. Dowody, których przeprowadzenie wiązało się z wydatkami tymczasowo wyłożonymi przez Skarb Państwa zostały przeprowadzone w interesie wnioskodawczyni. Należy też zaznaczyć, że wnioskodawczyni nie wnosiła ponownie o zwolnienie jej od kosztów sądowych w całości lub w części po rozpoznaniu jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych zawartego we wniosku o stwierdzenie zasiedzenia. Sąd zwolnił ją od kosztów sądowych wyłącznie w zakresie opłaty sądowej od wniosku w wysokości 2000 zł. Wnioskodawczyni była również w stanie uiścić zaliczkę na poczet kosztów opinii biegłego w wysokości 3000 zł. Brak jest podstaw, by twierdzić, że wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić kwoty 992,20 zł stanowiącej wydatki poniesione w toku postępowania przez Skarb Państwa. Mając powyższe okoliczności na uwadze, sąd w punkcie III postanowienia nakazał pobrać od wnioskodawczyni M. M.
Wyjaśnienie AI na podstawie urzędowego tekstu ustawy. Orientacyjne, nie zastępuje porady prawnej.